مقدمه
تکلیف دادگاه بدوی در صورت صدور حکم خلاف حکم قطعی مرجع تجدیدنظر
خ. م.:
در نشست قضایی برگزار شده در تاریخ 17 مهر 1383، موضوع اصلی بحث، وظیفه دادگاه بدوی در مواقعی بود که حکمی برخلاف حکم قطعی مرجع تجدیدنظر صادر میشود. در این پرونده، دعوایی به منظور تخلیه عین مستاجره علیه پنج نفر از وراث مستاجر مطرح شده است. دادگاه بدوی حکمی صادر کرده که نسبت به یکی از خواندگان به صورت حضوری و نسبت به چهار نفر دیگر به صورت غیابی است. پس از آن، محکومٌ علیه حاضر به تجدیدنظرخواهی اقدام کرده و دادگاه تجدیدنظر حکم را تایید کرده است. محکومین غایب نیز اقدام به واخواهی کردهاند. نظر هیات عالی بر این است که واخواهی ادامه مرحله نخستین دادرسی محسوب میشود و بنابراین، رای بدوی نسبت به محکومٌ علیهم غایب قطعی نیست. از اینرو، دادگاه بدوی موظف به رسیدگی به واخواهی است. اکثریت هیات نیز بر این نکته تاکید دارند که حق اعتراض دیگر محکومین با تجدیدنظرخواهی یکی از آنان سلب نمیشود و دادگاه باید به اعتراضات رسیدگی کند. اما نظر اقلیت بر این باور است که حکم قطعی دادگاه تجدیدنظر نسبت به تمامی محکومین قابل تسری است و دادگاه بدوی حق صدور حکمی برخلاف آن را ندارد. در نهایت، نظر اکثریت به دلیل عدم قطعیت رای بدوی و حق اعتراض محکومین غایب تایید شد.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1383/07/17
برگزار شده توسط: استان آذربایجان شرقی/ شهر تبریزموضوع
تکلیف دادگاه بدوی در صورت صدور حکم خلاف حکم قطعی مرجع تجدیدنظرپرسش
دعوایی به خواسته تخلیه عین مستأجره علیه پنج نفر از وراث مستأجر اقامه شده که یکی از خواندگان در دادگاه حاضر و چهار نفر دیگر حضور نیافته اند، دادگاه نسبت به قضیه رسیدگی و حکم مقتضی صادر کرده که نسبت به خوانده حاضر حضوری و نسبت به دیگران غیابی است. محکومٌ علیه حاضر، اقدام به تجدیدنظر خواهی کرده و دادگاه تجدیدنظر حکم صادره را تأیید کرده است. حال محکومین غایب، اقدام به واخواهی کرده اند در این وضعیت، تکلیف دادگاه بدوی ب. ت. ب. احتمال صدور حکم بر خلاف حکم قطعی مرجع تجدیدنظر چیست؟
نظر هیئت عالی
ن. ب. ا. واخواهی در واقع ادامه مرحله نخستین دادرسی است و رأی بدوی اساساً نسبت به محکومٌ علیهم غایب که مبادرت به واخواهی کرده اند قطعیت ندارد و باب رسیدگی بدوی نسبت به آنان مفتوح شده است، استناد به قسمت اخیر ماده 359 قانون آیین دادرسی مدنی دادگاههای عمومی و انقلاب، توجیه منطقی و قانونی ندارد زیرا اصولاً در قضیه مورد بحث مرحله بدوی هنوز نسبت به واخواهان خاتمه نیافته است. مضافاً صدر ماده 359 قانون مذکور در بیان حکم اصلی است و قسمت دوم ماده مذکور به عنوان استثنا بر قاعده اصلی وضع شده است. از آنجایی که در موارد استثنایی باید به حداقل مودای مواد اکتفا کرد و از تفسیر موسع که موجب خروج از شمول حکم میشود پرهیز کرد، نظر اکثریت تأیید میشود.نظر اکثریت
ب. ت. ب. اینکه دادگاه تجدیدنظر فقط نسبت به آنچه که مورد تجدیدنظر خواهی قرار گرفته رسیدگی میکند در سوال مطروحه رسیدگی دادگاه تجدیدنظر فقط نسبت به یک نفر از محکومین پرونده صورت گرفته است و نسبت به دیگران اظهارنظر نشده است و ن. ب. ا. با واخواهی و تجدیدنظرخواهی یکی از محکومین، حق اعتراض دیگر محکومین اسقاط نمیشود و در صورت اعتراض هر کدام از محکومین غایب نیز دادگاه برابر مقررات مکلف به رسیدگی است حکم صادره از مرجع تجدیدنظر نیز به نسبت حق هر کدام از محکومین پرونده
قابل تجزیه و تفکیک است و مطابق ماده 359 قانون آیین دادرسی مدنی در چنین حالتی رأی صادره متعاقب واخواهی و تجدیدنظرخواهی فقط نسبت به شخصی که اعتراض کرده قابل تسری و دارای آثار خواهد بود و نسبت به دیگران اثری ندارد؛ فلذا حق واخواهی و اعتراض دیگر محکومین پرونده کماکان باقی است و دادگاه نیز مکلف است به اعتراض نامبردگان رسیدگی کند کما اینکه اگر موجر از ابتدا دعوای تخلیه را فقط به طرفیت یکی از خواندگان اقامه میکرد، قابل رسیدگی بود و رأی صادره نیز فقط نسبت به محکومین قابل اجرا بود. بنابراین، دادگاه مکلف به رسیدگی است و در صورتیکه رأی اخیر دادگاه بدوی با رأی صادره از دادگاه تجدیدنظر متعارض باشد برابر مقررات راجع به تعارض آرا، قابل حل و فصل خواهد بود.نظر اقلیت
ن. ب. ا. حکم صادره از دادگاه بدوی در دادگاه تجدیدنظر به قطعیت رسیده است و ن. ب. ا. حکم صادره از دادگاه تجدیدنظر در صورتی که قابل تجزیه و تفکیک نباشد نسبت به همه اطراف پرونده قابل تسری است و در سوال مطروحه نیز محل اجاره و تخلیه عین مستأجره ب. ت. ب. تعدد وراث و محکومین قابل تجزیه نیست و حکم دادگاه نیز قابل تجزیه نخواهد بود، فلذا حکم قطعی صادره از دادگاه تجدیدنظر نسبت به همه محکومین پرونده قابل اعمال و تسری است و دادگاه بدوی حق صدور حکم برخلاف حکم قطعی دادگاه تجدیدنظر را ندارد و باید واخواهی محکومین غایب را مردود اعلام کند.موارد مرتبط 35
آرای مرتبط 25
-
رأی
هماستناد
اثر تجدیدنظرخواهی در دعوای غیرقابل تجزیه بر حق فرجام خواهی
ماده 359 قانون آیین دادرسی مدنی به این نتیجه رسید که رای دادگاه تجدیدنظر ت
-
رأی
هماستناد
اثر رای دادگاه تجدیدنظر بر قابلیت فرجام خواهی
ماده 359 قانون آیین دادرسی مدنی رای دادگاه تجدیدنظر قابل تجزیه و تفکیک نبو
-
رأی
هماستناد
ابطال معامله و الزام به تنظیم سند رسمی ملک به دلیل انتقال غیرقانونی و نقض حکم بدوی در تجدیدنظر
ماده 359 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1379 و نقض کلی ان در دادگاه تجدیدنظر
-
رأی
هماستناد
فرجام خواهی از آراء غیر قابل تجزیه پس از تجدیدنظرخواهی توسط برخی از محکوم علیهم
ماده 359 قانون آیین دادرسی مدنی به سایرین از جمله فرجامخواه نیز تسری یافته
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره 855 مورخ 1403/09/13 هیات عمومی دیوان عالی کشور | حق فرجامخواهی در پروندههای غیرقابلتفکیک پس از صدور رأی تجدیدنظر
ماده 359 قانون آیین دادرسی مدنی نمی توان حق مشروع و تضمین شده قانونی در مر
-
رأی
هماستناد
حدود مسئولیت وکیل فروش در استرداد ثمنحدود مسئولیت وکیل فروش
ماده 359 قانون آیین دادرسی مدنی به سایر ورثه نیز تسری خواهد یافت
-
رأی
هماستناد
اثر تجدیدنظرخواهی در دعوای غیرقابل تجزیه بر حق فرجام خواهی
ماده 359 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
فرجام خواهی از دادنامه غیرقابل تجزیه
ماده 359 قانون آیین دادرسی مدنی از این حیث که رای دادگاه تجدیدنظر قابل تجز
-
رأی
هماستناد
اثر تجدیدنظرخواهی یکی از محکوم علیهم متعدد بر فرجام خواهی سایرین
ماده 359 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
تجدیدنظرخواهی و فرجام خواهی توأمان در دعوی غیرقابل تجزیه
ماده 359 قانون آیین دادرسی مدنی تسری می یابد بنابراین دیوان عالی کشور مواج
-
رأی
هماستناد
تجدیدنظرخواهی برخی از محکوم علیهم از رای تجزیه ناپذیر
ماده 359 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
وضعیت حقوقی دعوی الزام به تنظیم تقسیم نامه رسمی
قانون آیین دادرسی مدنی با رعایت ماده 359
-
رأی
هماستناد
خواهان دعوی خلع یدشرط خلع ید از ملک مشاعی
قانون آیین دادرسی مدنی با رعایت ماده 359
-
رأی
هماستناد
خلع ید و قلع و قمع مستحدثات نسبت به املاکِ مشمول لایحه قانونی راجع به رفع تجاوز
ماده 359 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
شرایط تحقق حق کسب و پیشه و تجارت
مواد 359 و 358 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه تجدیدنظرخواسته را نقض و حکم بر بی
-
رأی
هماستناد
اثر تجدیدنظرخواهی در دعوای غیرقابل تجزیه بر حق فرجامخواهی
ماده 359 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه دادگاه تجدیدنظر
-
رأی
هماستناد
خلع ید و قلع و قمع مستحدثات نسبت به املاکِ مشمول لایحه قانونی راجع به رفع تجاوز
ماده 359قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
وضعیت حقوقی دعوی الزام به تنظیم تقسیم نامه رسمی
قانون آیین دادرسی مدنی با رعایت ماده 359
-
رأی
هماستناد
حدود مسئولیت وکیل در استرداد ثمن معامله
ماده 359 قانون آیین دادرسی مدنی به سایر ورثه نیز تسری خواهد یافت
-
رأی
هماستناد
خواهان دعوی خلع یدشرط خلع ید از ملک مشاعی
قانون آیین دادرسی مدنی با رعایت ماده 359
-
رأی
هماستناد
رأی وحدت رویه 140101390004041097 دیوان عالی کشور — 1398/3/15
ماده 359 قانون آیین دادرسی مدنی نمی توان حق مشروع و تضمین شده قانونی در مر
-
رأی
هماستناد
رأی وحدت رویه شماره 855 هیأت عمومی دیوان عالی کشور با موضوع صرف صدور رأی از سوی دادگاه تجدیدنظر، موجب از بین رفتن حق فرجام خواهی سایر اصحاب دعوا نخواهد شد با اصلاحات و الحاقات بعدی
مواد 359 ، 367 و 404 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی
-
رأی
هماستناد
بررسی طرح دادخواست تجدیدنظر علیه اصحاب دعوی بدوی
قانون آیین دادرسی مدنی که در مرحله واخواهی و ماده 359
-
رأی
هماستناد
رای غیابی غیر قابل تجزیه و تفکیک از دادگاه تجدید نظر.
ماده 359 قانون آیین دادرسی مدنی متضمن این معناست که در مورد دعاوی غیر قابل
-
رأی
هماستناد
درخواست ابطال رأی داور با وجود سلب حق اعتراض
مواد 359 و 353 قانون آیین دادرسی مدنی صادر گردیده است
نظریات مشورتی 6
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/96/2413 مورخ 1396/10/12
ماده 359 قانون آیین دادرسی مدنی خواهد بود و رای صادره نسبت به سایر محکوم ع
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/99/659 — 1399/05/29
ماده 359 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1404/36 — 1404/04/10
ماده 359 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 1379
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1402/334 مورخ 1402/07/15 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 359 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 137
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1402/334 مورخ 1402/07/15 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 359 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب 137
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/95/1624 مورخ 1395/07/07 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص صلاحیت و شمول قاعده اعتبار امر مختوم در دعاوی مربوط به رأی هیأت ماده واحده قانون تعیین تکلیف اراضی اختلافی با
ماده 359 قانون آیین دادرسی در امور مدنی است
مواد مرتبط 1
-
اعمال
از این صفحه
ماده 359 — آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21
ماده 359 قانون آیین دادرسی مدنی دادگاه های عمومی و انقلاب
دکترین 3
-
مقاله
هماستناد
تفکیک رأی و موضوع داوری — دوم - رأی دادگاه تجدید نظر با
ماده 359 قانون آیین دادرسی در امور مدنی در فرض مطروحه در صورتی که رای صادر
-
مقاله
هماستناد
تفکیک رأی و موضوع داوری — نویسنده استعلامی را با مضمون مسأله ای
ماده 359 قانون آیین دادرسی در امور مدنی در فرض مطروحه در صورتی که رای صادر
-
مقاله
هماستناد
دادگاه تجدیدنظر: تسری رای تجدیدنظر به غیر افراد طرفین
ماده 359 قانون آیین دادرسی مدنی · دادرسی و حکم غیابی در حقوق ایران
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
