تکلیف دادگاه درباره حقوق مالی زوجه در دعوای طلاق

رأی خلاصه جریان پرونده آقای ف.و. فرزند الف. با وکالت خانم ط.ب. د. ب. ط. خانم ف.ش. فرزند و. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق به دادگاه های خانواده تهران تقدیم داشته و به شعبه 253 ارجاع گردیده است وکیل خ. ت. د. است که به دلالت سند نکاحیه از دفترخانه .... تهران به شماره 603270 ـ 20/4/1382 موکّل خوانده را به عقد نکاح دائم درآورده است و به تاریخ 11/8/1385 به موجب اقرارنامه شماره 124637 ـ 1/8/1385 دفترخانه شماره .... تهران خوانده اقرار به دریافت کل مهریه خود به میزان 250 عدد سکه بهار آزادی نموده است لکن پس از مدتی کراهتی حاصل گشته که متأسفانه دوام زوجیت مختل گردیده و ب. ت. ب. موارد معنونه و صراحت ماده 1133 قانون مدنی و رعایت جوانب شرعی و دریافت حقوق از موکّل تقاضای صدور حکم طلاق دارد دادگاه پس از تعیین وقت دادرسی و دعوت از طرفین به تاریخ 27/2/1391 در وقت مقرر جلسه دادگاه را تشکیل داده خواهان حضور ندارد وکیل وی حضور دارد خوانده نیز حضور ندارد وکیل خ. ا. د. خواسته ب. ش. د. تقدیمی است مبنی بر صدور گواهی عدم امکان سازش زیرا خوانده دارای فساد اخلاقی و اعتیاد است که در سال 85 یک بار (خوانا نیست) محکوم شده است و حسب اظهارات خواهان خوانده 6 ماه است به منزل مادرش رفته است و درخواست حضانت فرزند مشترک به علّت عدم صلاحیت خوانده نسبت به حضانت فرزند مشترکشان دارد دادگاه قرار ارجاع موضوع به داوری صادر و به طرفین تذکر داده در ظرف مدت معین داوران خودشان را معرفی نمایند وکیل خواهان طیّ لایحه اعلام کرده موکّل وی قادر به معرفی داور نمی باشد طبق مقررات اقدام شود سپس آقای ح.ص. از طرف دادگاه به عنوان داور ز. م. م. گردد و آقای خ.م. نیز به عنوان داور زوجه معرفی شده است مرکز پزشکی قانونی واحد ش.ت. طیّ شرحی اعلام کرده خانم ف.ش. در حال حاضر حامله نمی باشد داور زوجه نظریه خود را تقدیم و پیوست پرونده م. ب. داور زوج نیز نظریه خود را طیّ شرحی اعلام و پیوست پرونده م. ب. دادگاه پس از طیّ مراحل دادرسی به شرح دادنامه شماره 561 ـ 12/4/1391 مبادرت به صدور رأی می نماید دادگاه استدلال کرده است به اینکه ب. ت. ب. محتویات پرونده و سند نکاحیه که حکایت از وجود علقه زوجیت بین طرفین از تاریخ 29/4/1382 دارد و اظهارات وکیل خواهان دایر بر اینکه خوانده دارای سوء رفتار و سوء اخلاق بوده و مدت 6 ماه است که به منزل مادرش رفته و ادامه زندگی مشترک برای خـواهان مقـدور نمی باشد و نظـر به عدم حضور و دفاع خ. د. ج. دادگـاه و با عنـایت به حدیث نبوی الطلاق بید من اخذ بالساق و ماده1133 قانون مدنی که اختیار طلاق را به مرد داده است و علی رغم تلاش دادگاه و داوران جهت سازش که منتهی به مصالحه نشده دادگاه خواسته را وارد دانسته و مستنداً به مواد 1133 و 1143و 1148 و 1168 و1174 قانون مدنی و ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق مصوب 1371 مجمع تشخیص مصلحت نظام گواهی عدم امکان سازش را صادر می نماید نوع طلاق رجعی است و حسب گواهی پزشکی قانونی زوجه باردار نمی باشد درخصوص حقوق مالی زوجه ب. ت. ب. اقرار وی حسب سند ثبتی شماره 124637 ـ 11/8/1385 دفتر اسناد رسمی ... تهران به وصول مهریه دادگاه در این خصوص مواجه با تکلیف نمی باشد درخصوص سایر حقوق مالی زوجه ب. ت. ب. عدم حضور وی در دادگاه و اینکه علی رغم ابلاغ جهت ادای توضیحات در دادگاه حاضر نشده است این دادگاه خود را مواجه با تکلیف نمی داند لکن خواهان موظف به پرداخت نفقه ایام عده ماهانه سیصـد هزار تومان به زوجه م. ب. حضانت فرزند مشترک به نام م.ر. متولد 8/5/1387 با خوانده (مادرش) م. ب. و نفقه وی بر عهده خواهان است و خواهان طبق مقررات حق ملاقات دارد و قیدشده است که اعتبار دادنامه مذکور سه ماه پس از ابلاغ م. ب. پس از ابلاغ دادنامه وکیل خانم ف.ش. نسبت به دادنامه صادر طیّ دادخواست تجدیدنظرخواهی کرده و پرونده به شعبه 60 دادگاه تجدیدنظر استان تهران ارجاع گردیده است شعبه مذکور پس از رسیدگی ضمن رد اعتراض به شرح دادنامه شماره 1227 ـ 27/8/1391 دادنامه تجدیدنظر خواسته را تأیید می نماید خانم ف.ش. پس از ابلاغ دادنامه به تاریخ 22/9/1391 طیّ دادخواست و لایحه نسبت به دادنامه مذکور فرجام خواهی کرده و پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع گردیده است موضوع فرجام خواهی به فرجام خوانده ابلاغ وی از ناحیه وی لایحه واصل نگردیده است با بررسی و مطالعه شرح لایحه ف. خ. ملاحظه می شود که مشارٌالیها در ذیل لایحه فوق اشاره کرده است به اینکه هرچند بنده به خاطر تمـایل به مادر بـودن و بـچه دار شدن و امتناع از ناحیه زوج حاضر به گذشت مهریه خود در ازاء بچه دار شدن گردیده و لکن خواهشمند است ن. ب. ا. در حکم سایر حق و حقوق این حقیر که در دادگاه خانواده مکلف است در حین تصمیم راجع به طلاق نسبت به آن ها ازجمله نحله و اجرت المثل ایام زناشویی نیز اتخاذ تصمیم نماید. رأی شعبه دیوان عالی کشور با بررسی محتویات پرونده و اوراق و مندرجات آن ایرادهای ذیـل به دادنـامه فرجام خواسته وارد است زیـرا اولاً با تـوجـه به تجدیدنظرخواهی ف. خ. نسبت به رأی نخستین گرچه از ناحیه وی اعتراضی در مورد حقوق مالی مشارٌالیها در دادخواست تجدیدنظرخواهی و لایحه تقدیمی منعکس نشده است لکن ن. ب. ا. درخواست طلاق از ناحیه زوج بوده شایسته بود دادگاه محترم صادرکننده رأی قطـعی با عنـایت به تبصره 6 ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق مصوب 28/8/1371 مجمع تشخیص مصلحت نظام و با استفاده از وحدت ملاک ماده 377 قانون آیین دادرسی مدنی نسبت به آن اتخاذ تصمیم می نمود ثانیاً دادگاه محترم بدوی در دادنامه صادره قید نموده است که درخصوص سایر حقوق مالی زوجه ب. ت. ب. عدم حضور وی در دادگاه و اینکه علی رغم ابلاغ جهت ادای توضیحات درخصوص حقوق مالی خویش در دادگاه حاضر نشده است این دادگاه خود را مواجه با تکلیف نمی داند درصورتی که تبصره 3 ماده مذکور تکلیف را روشن کرده مبنی بر اینکه اجرای صیغه طلاق و ثبت آن در دفتر موکول به تأدیه حقوق شرعی و قانونی ( اعم از مهریه ـ نفقه ـجهیزیه و غیر آن)به صورت نقد م. ب. و نسبت به این موضوع در ماده 29 قانون حمایت خانواده مصوب 1/12/1391 مجلس شورای اسلامی نیز تصـریح شده است ثالثاً با توجـه به اظهارات وکیل خواهان در صورت جلسه مورخ 27/2/1391 و لایحه تقدیمی از ناحیه وکیل مذکور در پاسخ به تجدیدنظرخواهی خانم ف.ش. مبنی بر اینکه مشارٌالیها معتاد به تریاک بوده و دچار فساد اخلاقی است ضرورت داشت شعبه محترم 60 دادگاه تجدیدنظر استان تهران نسبت به موارد قید شده تحقیقات لازم از طرق قانونی انجام می داد در صورت ثبوت آیا ف. خ. مستحق حقوق مالی قیدشده لایحه فرجام خواهی بوده یا خیر لازم است اظهارنظر شود و ب. ت. ب. اینکه یک برگ گواهی پزشکی قانونی از طرف ف. خ. پیوست لایحه فرجام خواهی تقدیم شده که حکایت از مصدوم شدن وی م. ب. اقتضاء داشت دادگاه محترم تجدیدنظر استان تهران با تعیین وقت دادرسی و دعوت از طرفین در این خصوص از زوجه توضیح لازم اخذ و از طریق مددکار اجتماعی و کلانتری مربوطه درخصوص رفتار ز. ن. ب. زوجه در محل آنان و بستگان نامبردگان تحقیق سپس مبادرت به صدور رأی می نمود لذا با تعیین موارد نقص مستنداً به بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب سال 1379 رأی فرجام خواسته نقض و پرونده برای رسیدگی مجدد به شعبه 60 دادگاه تجدیدنظر استان تهران ارجاع می گردد. رئیس شعبه 12 دیوان عالی کشور ـ مستشار طیّبی ـ مصطفوی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی تکلیف دادگاه درباره حقوق مالی زوجه در دعوای طلاق در تاریخ 4 تیر 1392، دادنامه‌ای در خصوص درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش به منظور اجرای صیغه طلاق صادر گردید. خ. ب. ا. به سند نکاحیه و اقرارنامه مرتبط با دریافت کامل مهریه، درخواست طلاق را به دلیل فساد اخلاقی و اعتیاد طرف مقابل مطرح نمود. دادگاه پس از بررسی مستندات و با استناد به مواد 1133، 1143، 1148، 1168 و 1174 قانون مدنی و همچنین ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق مصوب 1371، درخواست را مورد پذیرش قرار داده و گواهی عدم امکان سازش را صادر کرد. با این حال، به دلیل عدم حضور طرف مقابل در دادگاه، در خصوص حقوق مالی وی تصمیمی اتخاذ نشد. پس از صدور دادنامه، طرف مقابل به دادگاه تجدیدنظر اعتراض کرد که این اعتراض نیز رد و تایید شد. سپس وی به دیوان عالی کشور فرجام‌خواهی نمود. دیوان عالی کشور پس از بررسی پرونده به این نتیجه رسید که دادگاه تجدیدنظر باید تحقیقات بیشتری در خصوص رفتار طرف مقابل و حقوق مالی وی انجام می‌داد. لذا، رای تجدیدنظر را نقض و پرونده را برای رسیدگی مجدد به شعبه تجدیدنظر ارجاع کرد. تاریخ دادنامه قطعی: 1392/04/04 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: در صورت درخواست طلاق ازجانب زوج، دادگاه باید، حتی در فرض عدم حضور خوانده، تکلیف حقوق مالی زوجه مانند مهریه و نفقه را معین نماید. رای خلاصه جریان پرونده آقای ف.و. فرزند الف. با وکالت خانم ط.ب. د. ب. ط. خانم ف.ش. فرزند و. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق به دادگاه‌های خانواده تهران تقدیم داشته و به شعبه --- ارجاع گردیده است وکیل خ. ت. د. است که به دلالت سند نکاحیه از دفترخانه.... تهران به شماره 603270 - 1382/04/20 موکّل خوانده را به عقد نکاح دائم درآورده است و به تاریخ 1385/08/11 به موجب اقرارنامه شماره 124637 - 1385/08/01 دفترخانه شماره.... تهران خوانده اقرار به دریافت کل مهریه خود به میزان 250 عدد سکه بهار آزادی نموده است لکن پس از مدتی کراهتی حاصل گشته که متاسفانه دوام زوجیت مختل گردیده و ب. ت. ب. موارد معنونه و صراحت ماده 1133 قانون مدنی و رعایت جوانب شرعی و دریافت حقوق از موکّل تقاضای صدور حکم طلاق دارد دادگاه پس از تعیین وقت دادرسی و دعوت از طرفین به تاریخ 1391/02/27 در وقت مقرر جلسه دادگاه را تشکیل داده خواهان حضور ندارد وکیل وی حضور دارد خوانده نیز حضور ندارد وکیل خ. ا. د. خواسته ب. ش. د. تقدیمی است مبنی بر صدور گواهی عدم امکان سازش زیرا خوانده دارای فساد اخلاقی و اعتیاد است که در سال 85 یک بار (خوانا نیست) محکوم شده است و حسب اظهارات خواهان خوانده 6 ماه است به منزل مادرش رفته است و درخواست حضانت فرزند مشترک به علّت عدم صلاحیت خوانده نسبت به حضانت فرزند مشترکشان دارد دادگاه قرار ارجاع موضوع به داوری صادر و به طرفین تذکر داده در ظرف مدت معین داوران خودشان را معرفی نمایند وکیل خواهان طیّ لایحه اعلام کرده موکّل وی قادر به معرفی داور نمی‌باشد طبق مقررات اقدام شود سپس آقای ح.ص. از طرف دادگاه به عنوان داور زوج معرفی می‌گردد و آقای خ.م. نیز به عنوان داور زوجه معرفی شده است مرکز پزشکی قانونی واحد ش.ت. طیّ شرحی اعلام کرده خانم ف.ش. در حال حاضر حامله نمی‌باشد داور زوجه نظریه خود را تقدیم و پیوست پرونده م. ب. داور زوج نیز نظریه خود را طیّ شرحی اعلام و پیوست پرونده م. ب. دادگاه پس از طیّ مراحل دادرسی به شرح دادنامه شماره --- - 1391/04/12 مبادرت به صدور رای می‌نماید دادگاه استدلال کرده است به اینکه ب. ت. ب. محتویات پرونده و سند نکاحیه که حکایت از وجود علقه زوجیت بین طرفین از تاریخ 1382/04/29 دارد و اظهارات وکیل خواهان دایر بر اینکه خوانده دارای سوء رفتار و سوء اخلاق بوده و مدت 6 ماه است که به منزل مادرش رفته و ادامه زندگی مشترک برای خواهان مقدور نمی‌باشد و نظر به عدم حضور و دفاع خ. د. ج. دادگاه و با عنایت به حدیث نبوی الطلاق بید من اخذ بالساق و ماده 1133 قانون مدنی که اختیار طلاق را به مرد داده است و علی رغم تلاش دادگاه و داوران جهت سازش که منتهی به مصالحه نشده دادگاه خواسته را وارد دانسته و مستندا به مواد 1133 و 1143 و 1148 و 1168 و 1174 قانون مدنی و ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق مصوب 1371 مجمع تشخیص مصلحت نظام گواهی عدم امکان سازش را صادر می‌نماید نوع طلاق رجعی است و حسب گواهی پزشکی قانونی زوجه باردار نمی‌باشد در خصوص حقوق مالی زوجه ب. ت. ب. اقرار وی حسب سند ثبتی شماره 124637 - 1385/08/11 دفتر اسناد رسمی... تهران به وصول مهریه دادگاه در این خصوص مواجه با تکلیف نمی‌باشد در خصوص سایر حقوق مالی زوجه ب. ت. ب. عدم حضور وی در دادگاه و اینکه علی رغم ابلاغ جهت ادای توضیحات در دادگاه حاضر نشده است این دادگاه خود را مواجه با تکلیف نمی داند لکن خواهان موظف به پرداخت نفقه ایام عده ماهانه سیصد هزار تومان به زوجه م. ب. حضانت فرزند مشترک به نام م.ر. متولد 1387/05/08 با خوانده (مادرش) م. ب. و نفقه وی بر عهده خواهان است و خواهان طبق مقررات حق ملاقات دارد و قیدشده است که اعتبار دادنامه مذکور سه ماه پس از ابلاغ م. ب. پس از ابلاغ دادنامه وکیل خانم ف.ش. نسبت به دادنامه صادر طیّ دادخواست تجدیدنظرخواهی کرده و پرونده به شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران ارجاع گردیده است شعبه مذکور پس از رسیدگی ضمن رد اعتراض به شرح دادنامه شماره --- - 1391/08/27 دادنامه تجدیدنظر خواسته را تایید می‌نماید خانم ف.ش. پس از ابلاغ دادنامه به تاریخ 1391/09/22 طیّ دادخواست و لایحه نسبت به دادنامه مذکور فرجام خواهی کرده و پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع گردیده است موضوع فرجام خواهی به فرجام خوانده ابلاغ وی از ناحیه وی لایحه واصل نگردیده است با بررسی و مطالعه شرح لایحه ف. خ. ملاحظه می‌شود که مشارٌالیها در ذیل لایحه فوق اشاره کرده است به اینکه هرچند بنده به خاطر تمایل به مادر بودن و بچه دار شدن و امتناع از ناحیه زوج حاضر به گذشت مهریه خود در ازاء بچه دار شدن گردیده و لکن خواهشمند است ن. ب. ا. در حکم سایر حق و حقوق این حقیر که در دادگاه خانواده مکلف است در حین تصمیم راجع به طلاق نسبت به آن ها ازجمله نحله و اجرت المثل ایام زناشویی نیز اتخاذ تصمیم نماید. رای شعبه دیوان عالی کشور با بررسی محتویات پرونده و اوراق و مندرجات آن ایرادهای ذیل به دادنامه فرجام خواسته وارد است زیرا اولا ب. ت. ب. تجدیدنظرخواهی ف. خ. نسبت به رای نخستین گرچه از ناحیه وی اعتراضی در مورد حقوق مالی مشارٌالیها در دادخواست تجدیدنظرخواهی و لایحه تقدیمی منعکس نشده است لکن ن. ب. ا. درخواست طلاق از ناحیه زوج بوده شایسته بود دادگاه محترم صادرکننده رای قطعی با عنایت به تبصره 6 ماده واحده قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق مصوب 1371/08/28 مجمع تشخیص مصلحت نظام و با استفاده از وحدت ملاک ماده 377 قانون آیین دادرسی مدنی نسبت به آن اتخاذ تصمیم می نمود ثانیا دادگاه محترم بدوی در دادنامه صادره قید نموده است که در خصوص سایر حقوق مالی زوجه ب. ت. ب. عدم حضور وی در دادگاه و اینکه علی رغم ابلاغ جهت ادای توضیحات در خصوص حقوق مالی خویش در دادگاه حاضر نشده است این دادگاه خود را مواجه با تکلیف نمی داند در صورتی که تبصره 3 ماده مذکور تکلیف را روشن کرده مبنی بر اینکه اجرای صیغه طلاق و ثبت آن در دفتر موکول به تادیه حقوق شرعی و قانونی (اعم از مهریه - نفقه -جهیزیه و غیر آن)به صورت نقد م. ب. و نسبت به این موضوع در ماده 29 قانون حمایت خانواده مصوب 1391/12/01 مجلس شورای اسلامی نیز تصریح شده است ثالثا ب. ت. ب. اظهارات وکیل خواهان در صورت جلسه مورخ 1391/02/27 و لایحه تقدیمی از ناحیه وکیل مذکور در پاسخ به تجدیدنظرخواهی خانم ف.ش. مبنی بر اینکه مشارٌالیها معتاد به تریاک بوده و دچار فساد اخلاقی است ضرورت داشت شعبه محترم --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران نسبت به موارد قید شده تحقیقات لازم از طرق قانونی انجام می داد در صورت ثبوت آیا ف. خ. مستحق حقوق مالی قیدشده لایحه فرجام خواهی بوده یا خیر لازم است اظهارنظر شود و ب. ت. ب. اینکه یک برگ گواهی پزشکی قانونی از طرف ف. خ. پیوست لایحه فرجام خواهی تقدیم شده که حکایت از مصدوم شدن وی م. ب. اقتضاء داشت دادگاه محترم تجدیدنظر استان تهران با تعیین وقت دادرسی و دعوت از طرفین در این خصوص از زوجه توضیح لازم اخذ و از طریق مددکار اجتماعی و کلانتری مربوطه در خصوص رفتار ز. ن. ب. زوجه در محل آنان و بستگان نامبردگان تحقیق سپس مبادرت به صدور رای می نمود لذا با تعیین موارد نقص مستندا به بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب سال 1379 رای فرجام خواسته نقض و پرونده برای رسیدگی مجدد به شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران ارجاع می‌گردد. رئیس شعبه --- دیوان عالی کشور - مستشار