جمع شرط تنصیف دارایی و سایر حقوق مالی زوجه

رأی شعبه دیوان عالی کشور شماره پرونده : 9409985113900137 شماره دادنامه : 9509970906100106 شعبه : شعبه اول دیوان عالی کشور تاریخ : 1395/03/23-14:40 قاضی : حمیدرضا موحدی قاضی : عنایت حیاتی خلاصه جریان پرونده محتویات پرونده محاکماتی کلاسه 142-94 شعبه 44 دادگاه خانواده شهرستان مشهد دلالت دارد که آقای ح. الف. در تاریخ 93/9/3 دادخواستی به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش به طرفیت همسرش خانم ز. الف. تقدیم و در توضیح دعوی بیان داشته، خوانده همسرم است، مدت 18 سال است با وی زندگی مشترک داشته از ایشان دارای سه فرزند می باشم. چون فیما بین ما اختلاف بوجود آمده و ادامه زندگی مشترک مقدور و میسور نمی باشد به استناد ماده 1133 (قانون مدنی) تقاضای رسیدگی و صدور حکم طلاق نامبرده را دارم. وقت رسیدگی به تاریخ 94/4/20 تعیین شده است. آقای … از جانب خواهان اعلام وکالت نموده است خوانده لایحه ای تقدیم و ضمن شرح جزئیاتی از زندگی مشترک و تحمل مصائب آن به اظهار خودش درخواست تعیین تکلیف حقوق مالی خود اعم از مهریه، نفقه، اجرت المثل، نحله، جهیزیه و شرط تنصیف اموال را نموده ضمناً فهرستی از اموال تحصیل شده در طی زندگی مشترک و فهرست جهیزیه را اعلام داشته است. وکیل خواهان و خ. د. ج. دادرسی حضور یافته اند. وکیل خ. ا. د. خواسته ب. ش. د. تقدیمی است زوجین مشکلات زیادی دارند...ز. ن. ب. زوج سوء رفتار دارد. به همین جهت تقاضای طلاق دارد. زوجین سه فرزند مشترک به نامهای مهدیه 16 ساله، محمدامین 11 ساله، و ایمان 9 سال سن دارند. خ. ا. د. هیچگونه بدرفتاری با شوهرم نداشته ام وندارم. شوهرم مریض است و قرص می خورد و نسبت به من بدترین رفتار را دارد، ولی من به خاطر فرزندانم تحمل می نمایم. من به طلاق رضایت ندارم در صورت طلاق نمی توانم از فرزندان حضانت نمایم بقیه اظهارات به شرح لایحه تقدیمی است. مهریه من باید نقداً پرداخت شود. شرط تنصیف اموال باید بشود. نحله باید پرداخت شود. اجرت المثل باید پرداخت شود. نفقه معوقه من باید پرداخت شود. وکیل خ. ا. د. زوجه در تمکین زوج نبوده و چیزی به او تعلق نمی گیرد. ز. ا. د. من در تمکین بوده و می باشم وتمام وظایف خودم را به خوبی انجام داده ام در منزل شوهرم سکونت داشته ام والآن هم در منزل شوهرم سکونت دارم. وکیل ز. ا. د. زوج غیر از منزل مسکونی مال دیگری ندارد. آپارتمان و در رهن بانک است و مبلغ رهن صدمیلیون تومان م. ب.. ز. ا. د. حقیقت ندارد زمانی که شوهرم منزل را خرید نقداً خریداری کرد و پول آن را نقد داد بعد از چند سال جهت کاسبی وام گرفت و ماهانه ششصد هزارتومان قسط پرداخت می کند. ارزش خانه حدود دویست میلیون تومان است. ز. ا. د. غیر از منزل مسکونی منزل دیگری ندارد و اگر دارد می توانند توقیف کنند و در مورد اجرت المثل در منزل زوج کاری انجام نداده است. ز. ا. د. من در منزل کارها را انجام داده ام به خاطر فرزندانم بوده است. وکیل ز. ا. د. زوجه در منزل مشترک حضور داشته و نفقه وی کامل پرداخت شده است. ز. ا. د. من در منزل مشترک بوده ام، شوهرم نفقه را در حداقل و به سختی پرداخت می کرد و من با آن وضعیت سازگار بودم. سپس دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر کرده است. با معرفی و تعیین داور جهت زوجه داوران سپس نظر خود را اعلام نموده اند، داور زوج اعلام داشته ب. ت. ب. اینکه خانم ز. الف. طی 19 سال زندگی مشترک تمکین و اطاعت ننموده و زوجه تمام امورات زندگی را شخصاً انجام داده به حرف شوهرش گوش نداده، هرجا بخواهد می رود و دائماً درمنزل پرخاشگری وتشنج ایجاد می کند و چندین بار با چاقو شوهرش را مورد ضرب و جرح قرار داده است.به نظر اینجانب ادامه زندگی مشترک مقدور نیست لذا صلاح در طلاق ایشان است. داور زوجه اعلام داشته است موفق به تماس با زوج وبستگان وی نشده است و خانم … علت ناسازگاری و بداخلاقی زوج این است که می خواهد همسر دیگری اختیار کند. من همسر وزندگی و بچه هایم را دوست دارم و حاضر به جدائی نیستم و در خرید خانه مشارکت داشته ام. شوهرم بیماری صرع دارد. و دارو مصرف می کند وظلم است بعداز بیست سال هم زندگی و هم بچه هایم را با راهنمائی برادرانش از من بگیرد و از نعمت مادر بودن محروم کند. خوانده درمورخ 94/5/21 در دادگاه حاضر گردیده اظهار داشته درمورد حقوق مالی که تقاضا کرده ام نفقه معوقه، نحله و اجرت المثل به کارشناس محول شود. ضمناً منزل بلوار شهید کریمی 26 باشوهرم شریک بوده ام فروش مال غیر کرده است. ضمناً دارای یک ماشین سواری تیبا مدل 1393 به شماره پلاک 36-336 ص 67 م. ب.. یک پراید هم دارد مدل 1389 رنگ سفید پلاک 12-417 ه 965 م. ب.. دادگاه از راهنمائی و رانندگی استعلام نموده است پاسخ راهنمائی و رانندگی مالکیت خواهان بر اتومبیل پراید را تصدیق کرده است. سپس دادگاه جهت تعیین میزان تنصیف اموال تحصیل شده ونیز میزان اجرت المثل ونحله قرار ارجاع امر به کارشناس صادر کرده است. با جری تشریفات کارشناس نظر خود را در خصوص میزان نحله و ارزش اموال خ. ا. د. است صفحات 47 و 48 پرونده با ابلاغ نظریه کارشناس به طرفین سپس با ختم رسیدگی به شرح دادنامه شماره 1296-94/9/7 گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق صادر و طی آن اعلام داشته که حضانت اطفال به نامهای ایمان و محمدامین با پدر است. زوجه حق ملاقات هفته ای یک بار دارد. (از ساعت 5 بعدازظهر پنج شنبه تا ساعت 5عصر جمعه) مبلغ بیست میلیون تومان به عنوان شرط تنصیف، پرداخت نماید و مبلغ سی میلیون تومان به عنوان نحله پرداخت نماید. مبلغ یک میلیون و دویست هزارتومان بابت نفقه ایام عده بپردازد ونفقه معوقه واجرت المثل مردود اعلام شده است. با اعتراض تجدیدنظر خواهی وکیل ز. ن. ب. رقم تنصیف ونیز رقم نحله پرونده در شعبه 21 دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی به موجب دادنامه شماره 1743-94/11/14 با این استدلال که طرفین درخصوص امورمالی شرط مالی انجام شده وبا وجود شرط مالی نوبت به نحله نمی رسد. لذا باحذف نحله از رأی بدوی و تعیین اعتبار دادنامه به مدت 3 ماه رأی بدوی را با اصلاح مذکور تأیید می نماید. با اعتراض فرجام خواهی زوجه، پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و حسب دستور جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع شده است. عمده اعتراض مربوط به حذف مبلغ نحله در رأی بدوی م. ب..مشروح لایحه هنگام شور قرائت می گردد.هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی می دهد: رأی شعبه دادنامه فرجام خواسته در آن قسمت که ناظر به حذف مبلغ نحله زوجه می باشد، واجد اشکال است، زیرا اولاً مطابق ماده 58 قانون حمایت خانواده مصوب سال 1391 بند ب تبصره 6 قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق مصوب 71/12/21 کماکان به قوت واعتبار خود باقی است. ثانیاً محکمه بدوی به اعتبار عدم تعلق اجرت المثل در مقام تعیین مبلغ نحله حسب سنوات سابقه زندگی مشترک برآمده است که مستند به بند ب مرقوم بلااشکال و مبتنی بر جواز قانونی بوده است. ثالثاً: برخلاف استدلال محکمه تجدیدنظر شرط تنصیف اموال، از زمره شروطی است که ناشی از توافق طرفین وحاصل اراده واختیار است و هیچ تهافتی با سایر حقوق مالی که به حکم شرع و قانون به زوجه تعلق می گیرد ندارد، و نمی تواند زائل کننده آن باشد. بنابراین رأی صادره که بدون توجه به مبانی قانونی مذکور انشاء گردیده مخدوش و موجب تضییع حق زوجه (ف. خ.) م. ب.. لذا مستند به بند دوّم ماده 371 قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی وانقلاب درامور مدنی با نقض آن به تجویز بند ج ماده 401 همان قانون جهت رسیدگی به شعبه هم عرض صادر کننده حکم منقوض ارجاع می گردد. در سایر موارد اشکالی به رأی فرجام خواسته وارد نیست و مستند به بند الف ماده 371 تأیید و ابرام می گردد./م شعبه اول دیوان عالی کشورمستشار: حمیدرضا موحدی عضومعاون: عنایت حیاتی فهرست شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی جمع شرط تنصیف دارایی و سایر حقوق مالی زوجه در تاریخ 23 خرداد 1395، دیوان عالی کشور به پرونده‌ای با موضوع صدور گواهی عدم امکان سازش و درخواست طلاق رسیدگی نمود. خ. ب. ا. به ماده 1133 قانون مدنی، به دلیل وجود اختلافات و عدم امکان ادامه زندگی مشترک، تقاضای طلاق ارائه کرد. خ. ن. د. دفاعیات خود خواستار تعیین تکلیف حقوق مالی شامل مهریه، نفقه، اجرت‌المثل، نحله و شرط تنصیف اموال شد. دادگاه بدوی پس از بررسی، حکم طلاق را صادر و حضانت دو فرزند را به پدر واگذار کرد. همچنین، مبلغی به عنوان نحله و شرط تنصیف اموال تعیین گردید. در پی تجدیدنظر نسبت به حذف مبلغ نحله، دادگاه تجدیدنظر این حذف را تایید کرد. با اعتراض فرجام‌خواهی زوجه، دیوان عالی کشور حکم دادگاه تجدیدنظر را نقض و با استناد به بند ب تبصره 6 قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق، همچنین با تاکید بر عدم تهافت شرط تنصیف اموال با سایر حقوق مالی زوجه، پرونده را برای رسیدگی مجدد به شعبه هم‌عرض ارجاع نمود. در سایر موارد، رای دادگاه تجدیدنظر تایید و ابرام گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1395/03/23 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: مبنای تحقق شرط تنصیف دارایی، شرط ضمن عقدی است که ناشی از توافق زوجین و حاصل اراده و اختیار آنها می‌باشد؛ بنابراین هیچ تهافتی با سایر حقوق مالی که به حکم شرع و قانون به زوجه تعلق می‌گیرد، نداشته و نمی تواند آن ها را زائل کند. رای شعبه دیوان عالی کشور شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه اول دیوان عالی کشور تاریخ: 1395/03/23 - 14 : 40 قاضی: حمیدرضا موحدی قاضی: عنایت حیاتی محتویات پرونده محاکماتی کلاسه --- - 94 شعبه --- دادگاه خانواده شهرستان مشهد دلالت دارد که آقای ح. الف. در تاریخ 93/9/3 دادخواستی به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش به طرفیت همسرش خانم ز. الف. تقدیم و در توضیح دعوی بیان داشته، خوانده همسرم است، مدت 18 سال است با وی زندگی مشترک داشته از ایشان دارای سه فرزند می باشم. چون فیما بین ما اختلاف بوجود آمده و ادامه زندگی مشترک مقدور و میسور نمی‌باشد به استناد ماده 1133 (قانون مدنی) تقاضای رسیدگی و صدور حکم طلاق نامبرده را دارم. وقت رسیدگی به تاریخ 94/4/20 تعیین شده است. آقای … از جانب خواهان اعلام وکالت نموده است خوانده لایحه ای تقدیم و ضمن شرح جزئیاتی از زندگی مشترک و تحمل مصائب آن به اظهار خودش درخواست تعیین تکلیف حقوق مالی خود اعم از مهریه، نفقه، اجرت المثل، نحله، جهیزیه و شرط تنصیف اموال را نموده ضمنا فهرستی از اموال تحصیل شده در طی زندگی مشترک و فهرست جهیزیه را اعلام داشته است. وکیل خواهان و خ. د. ج. دادرسی حضور یافته اند. وکیل خ. ا. د. خواسته ب. ش. د. تقدیمی است زوجین مشکلات زیادی دارند...ز. ن. ب. زوج سوء رفتار دارد. به همین جهت تقاضای طلاق دارد. زوجین سه فرزند مشترک به نامهای مهدیه 16 ساله، محمدامین 11 ساله، و ایمان 9 سال سن دارند. خ. ا. د. هیچگونه بدرفتاری با شوهرم نداشته ام وندارم. شوهرم مریض است و قرص می خورد و نسبت به من بدترین رفتار را دارد، ولی من به خاطر فرزندانم تحمل می نمایم. من به طلاق رضایت ندارم در صورت طلاق نمی توانم از فرزندان حضانت نمایم بقیه اظهارات به شرح لایحه تقدیمی است. مهریه من باید نقدا پرداخت شود. شرط تنصیف اموال باید بشود. نحله باید پرداخت شود. اجرت المثل باید پرداخت شود. نفقه معوقه من باید پرداخت شود. وکیل خ. ا. د. زوجه در تمکین زوج نبوده و چیزی به او تعلق نمی گیرد. ز. ا. د. من در تمکین بوده و می باشم وتمام وظایف خودم را به خوبی انجام داده ام در منزل شوهرم سکونت داشته ام والآن هم در منزل شوهرم سکونت دارم. وکیل ز. ا. د. زوج غیر از منزل مسکونی مال دیگری ندارد. آپارتمان و در رهن بانک است و مبلغ رهن صدمیلیون تومان م. ب.. ز. ا. د. حقیقت ندارد زمانی که شوهرم منزل را خرید نقدا خریداری کرد و پول آن را نقد داد بعد از چند سال جهت کاسبی وام گرفت و ماهانه ششصد هزارتومان قسط پرداخت می کند. ارزش خانه حدود دویست میلیون تومان است. ز. ا. د. غیر از منزل مسکونی منزل دیگری ندارد و اگر دارد می‌توانند توقیف کنند و در مورد اجرت المثل در منزل زوج کاری انجام نداده است. ز. ا. د. من در منزل کارها را انجام داده ام به خاطر فرزندانم بوده است. وکیل ز. ا. د. زوجه در منزل مشترک حضور داشته و نفقه وی کامل پرداخت شده است. ز. ا. د. من در منزل مشترک بوده ام، شوهرم نفقه را در حداقل و به سختی پرداخت می کرد و من با آن وضعیت سازگار بودم. سپس دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر کرده است. با معرفی و تعیین داور جهت زوجه داوران سپس نظر خود را اعلام نموده اند، داور زوج اعلام داشته ب. ت. ب. اینکه خانم ز. الف. طی 19 سال زندگی مشترک تمکین و اطاعت ننموده و زوجه تمام امورات زندگی را شخصا انجام داده به حرف شوهرش گوش نداده، هرجا بخواهد می رود و دائما در منزل پرخاشگری وتشنج ایجاد می کند و چندین بار با چاقو شوهرش را مورد ضرب و جرح قرار داده است.به نظر اینجانب ادامه زندگی مشترک مقدور نیست لذا صلاح در طلاق ایشان است. داور زوجه اعلام داشته است موفق به تماس با زوج وبستگان وی نشده است و خانم … علت ناسازگاری و بداخلاقی زوج این است که می خواهد همسر دیگری اختیار کند. من همسر وزندگی و بچه هایم را دوست دارم و حاضر به جدائی نیستم و در خرید خانه مشارکت داشته ام. شوهرم بیماری صرع دارد. و دارو مصرف می کند وظلم است بعداز بیست سال هم زندگی و هم بچه هایم را با راهنمائی برادرانش از من بگیرد و از نعمت مادر بودن محروم کند. خوانده درمورخ 94/5/21 در دادگاه حاضر گردیده اظهار داشته در مورد حقوق مالی که تقاضا کرده ام نفقه معوقه، نحله و اجرت المثل به کارشناس محول شود. ضمنا منزل بلوار شهید کریمی 26 باشوهرم شریک بوده ام فروش مال غیر کرده است. ضمنا دارای یک ماشین سواری تیبا مدل 1393 به شماره پلاک --- - 336 ص 67 م. ب.. یک پراید هم دارد مدل 1389 رنگ سفید پلاک --- - 417 ه 965 م. ب.. دادگاه از راهنمائی و رانندگی استعلام نموده است پاسخ راهنمائی و رانندگی مالکیت خواهان بر اتومبیل پراید را تصدیق کرده است. سپس دادگاه جهت تعیین میزان تنصیف اموال تحصیل شده ونیز میزان اجرت المثل ونحله قرار ارجاع امر به کارشناس صادر کرده است. با جری تشریفات کارشناس نظر خود را در خصوص میزان نحله و ارزش اموال خ. ا. د. است صفحات 47 و 48 پرونده با ابلاغ نظریه کارشناس به طرفین سپس با ختم رسیدگی به شرح دادنامه شماره --- - 94/9/7 گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق صادر و طی آن اعلام داشته که حضانت اطفال به نامهای ایمان و محمدامین با پدر است. زوجه حق ملاقات هفته ای یک بار دارد. (از ساعت 5 بعدازظهر پنج شنبه تا ساعت 5 عصر جمعه) مبلغ بیست میلیون تومان به عنوان شرط تنصیف، پرداخت نماید و مبلغ سی میلیون تومان به عنوان نحله پرداخت نماید. مبلغ یک میلیون و دویست هزارتومان بابت نفقه ایام عده بپردازد ونفقه معوقه واجرت المثل مردود اعلام شده است. با اعتراض تجدیدنظر خواهی وکیل ز. ن. ب. رقم تنصیف ونیز رقم نحله پرونده در شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی به موجب دادنامه شماره --- - 94/11/14 با این استدلال که طرفین در خصوص امورمالی شرط مالی انجام شده وبا وجود شرط مالی نوبت به نحله نمی رسد. لذا باحذف نحله از رای بدوی و تعیین اعتبار دادنامه به مدت 3 ماه رای بدوی را با اصلاح مذکور تایید می‌نماید. با اعتراض فرجام خواهی زوجه، پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و حسب دستور جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع شده است. عمده اعتراض مربوط به حذف مبلغ نحله در رای بدوی م. ب..مشروح لایحه هنگام شور قرائت می‌گردد.هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد: دادنامه فرجام خواسته در آن قسمت که ناظر به حذف مبلغ نحله زوجه می‌باشد، واجد اشکال است، زیرا اولا مطابق ماده 58 قانون حمایت خانواده مصوب سال 1391 بند ب تبصره 6 قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق مصوب 71/12/21 کماکان به قوت واعتبار خود باقی است. ثانیا محکمه بدوی به اعتبار عدم تعلق اجرت المثل در مقام تعیین مبلغ نحله حسب سنوات سابقه زندگی مشترک برآمده است که مستند به بند ب مرقوم بلااشکال و مبتنی بر جواز قانونی بوده است. ثالثا: برخلاف استدلال محکمه تجدیدنظر شرط تنصیف اموال، از زمره شروطی است که ناشی از توافق طرفین وحاصل اراده واختیار است و هیچ تهافتی با سایر حقوق مالی که به حکم شرع و قانون به زوجه تعلق می‌گیرد ندارد، و نمی تواند زائل کننده آن باشد. بنابراین رای صادره که بدون توجه به مبانی قانونی مذکور انشاء گردیده مخدوش و موجب تضییع حق زوجه (ف. خ.) م. ب.. لذا مستند به بند دوّم ماده 371 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی با نقض آن به تجویز بند ج ماده 401 همان قانون جهت رسیدگی به شعبه هم عرض صادر کننده حکم منقوض ارجاع می‌گردد. در سایر موارد اشکالی به رای فرجام خواسته وارد نیست و مستند به بند الف ماده 371 تایید و ابرام می‌گردد./م