حق فسخ نکاح و فوریت اعمال آن

رأی دادگاه تجدیدنظر استان در خصوص تجدیدنظر خواهی م. ق. فرزند م. ع. با وکالت ا. س. ف. و ف. ف. به طرفیت م. ی. فرزند ش. نسبت به دادنامه شماره **۰۰/۱۲/۸ صادره از شعبه *که در دادنامه مذکور حکم بر رد دعوی فسخ نکاح صادر شده است.ب. ت. ب. ارائه گواهی مبنی بر دوشیزه بودن ت. ن. خ. در تاریخ ۹۹/۱۱/۲۰ که هشت روز قبل از عقد بوده وتحصیل در رشته طراحی که حاکی از سلامت جسمی و روانی در حد معمول م. ب.. و حدودهشت ماه نیز از تاریخ عقد تا دادخواست تقدیمی فسخ نکاح گذشته است.و لذا بر فرض صحت ادعا فوریت اعمال خیار فسخ رعایت نشده است.و زوجه مدعی است.در این مدت رابطه جنسی با شوهرش داشته که الان دوشیزه نمیباشد. علی هذا تجدیدنظر خواهی وارد نمیباشد. و دلیلی بر نقض دادنامه ارائه نشده و مستندا به ماده ۳۵۸قانون ایین دادرسی مدنی ضمن رد تجدیدنظر خواهی رای بدوی تایید می گردد. و این رای ظرف ۲۰ روز پس از ابلاغ قابل فرجام خواهی در دیوان محترم عالی کشور م. ب../ رییس شعبه *مستشار دادگاه م. م. س. ز. ح. ل. فهرست دادگاه تجدیدنظر استان نقد رأی حق فسخ نکاح و فوریت اعمال آن در پرونده تجدیدنظرخواهی، ادعای فسخ نکاح مطرح شده که در رای اولیه به آن رسیدگی و رد گردیده است. ت. ن. خ. با استناد به گواهی دوشیزگی طرف مقابل و ادعای عدم رعایت فوریت در اعمال خیار فسخ، خواستار نقض رای بدوی شده است. با این حال، دادگاه تجدیدنظر ب. ت. ب. گواهی مبنی بر دوشیزه بودن طرف مقابل در تاریخ معین و گذشت هشت ماه از تاریخ عقد تا تقدیم دادخواست، همچنین ادعای طرف مقابل مبنی بر وجود رابطه جنسی که نشان‌دهنده عدم دوشیزگی اوست، به این نتیجه رسید که ادعای ت. ن. خ. فاقد استدلال کافی است. لذا، دادگاه با استناد به ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی، ضمن رد تجدیدنظرخواهی، رای بدوی را تایید نمود. این رای ظرف 20 روز پس از ابلاغ، قابلیت فرجام‌خواهی در دیوان عالی کشور را دارد. رای دادگاه تجدیدنظر استان رئیس شعبه *مستشار دادگاه در تاریخ 13/2/91، دادخواستی به منظور فسخ نکاح به طرفیت زوجه به دادگاه ارائه گردید. به دلیل مجهول‌المکان بودن خوانده، پرونده به دادگاه عمومی ارجاع شد. خواهان ادعا کرده است که زوجه در زمان عقد به عنوان دوشیزه معرفی شده و از ازدواج قبلی زوجه بی‌اطلاع بوده است. دادگاه بدوی با استناد به ماده 1131 قانون مدنی، به دلیل عدم رعایت فوریت در طرح دعوا، حکم به رد درخواست خواهان صادر نمود. این رای در دادگاه تجدیدنظر نیز تایید گردید. در فرجام‌خواهی، خواهان به عدم توجه دادگاه‌ها به اطلاعات موجود در پرونده و عدم دعوت از شهود اشاره کرده و ادعا نموده که در شب زفاف با زوجه همبستر نشده است. دیوان عالی کشور با نقض رای‌های قبلی، به عدم رسیدگی به برخی جوانب پرونده و عدم توجه به ادعای تدلیس و آثار آن بر مهریه اشاره کرده و پرونده را برای رسیدگی مجدد به شعبه مربوطه ارجاع داد. تاریخ دادنامه قطعی: 1392/12/27 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: صرف گذشت مدت زمان قابل توجه از لحظه عقد نکاح، موجب سلب حق فسخ یا انتفای فوریت آن نیست زیرا سقوط حق فسخ منوط به علم صاحب حق به داشتن حق فسخ و علم به لزوم فوریت اعمال آن است. رای خلاصه جریان پرونده در تاریخ 13/2/91 آقای ب.ط. دادخواستی مبنی بر تقاضای فسخ نکاح به طرفیت خانم ل.ع. تسلیم دادگستری مسجدسلیمان نموده که به شعبه --- شورای حل اختلاف ارجاع شده است و آن مرکز به جهت مجهول المکان بودن خوانده پرونده را قابل رسیدگی در شورا ندانسته و به دادگستری عودت داده است. پرونده به شعبه اول آن شهرستان ارجاع شده است. دادگاه طرفین را دعوت نموده است. خوانده در نشانی تعیین شده شناخته نشده است. مجددا خوانده توسط روزنامه دعوت شده است. خ. ط. ل. ای به اختصار بیان داشته است در تاریخ 15/7/76 با حضور گواهان امضا کننده به خواستگاری دوشیزه ل.ع. رفته ایم و عاقد در تاریخ 23/7/86 با صدای بلند هنگام گرفتن از وی به عنوان دوشیزه یاد کرد و ایشان (بله) عقد را گفت و من هیچ گونه اطلاعی از مدخوله بودن وی نداشته ام وی قبلا با شخصی به نام م.ش. ازدواج نموده و طلاق گرفته و طبق دادنامه شماره --- - 25/9/82 شعبه سوم دادگاه عمومی به صراحت مدخوله اعلام شده است. ولی زوجه طبق نامه شماره 7643 - 21/6/88 برخلاف واقع خود را دوشیزه غیر مدخوله اعلام کرده است و عقد متباینا بر دوشیزه بودن خوانده شده است تقاضای فسخ نکاح را دارم. جلسه دادگاه در تاریخ 4/5/81 با حضور خواهان تشکیل شد و خوانده با دعوت توسط آگهی حاضر نشده است. دادگاه با اعلام ختم رسیدگی طی دادنامه شماره --- - 9/5/91 با این استدلال که تاریخ وقوع عقد 23/7/86 م. ب. و تاریخ تقدیم دادخواست 13/2/2/91 است و خواهان می بایستی این ادعا را در شب زفاف مطرح می کرد نه بعد از مدت 4 سال و ده ماه لذا حکم به ردّ ادعای خواهان صادر کرده است. از این رای توسط زوج تجدیدنظرخواهی شد و پرونده به شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان خوزستان ارجاع شده است. دادگاه تجدیدنظر هم با این استدلال زوج رعایت فوریت را در فسخ نکاح ننموده و طبق ماده 1131 ق.م. در فسخ نکاح فوریت شرط است طی دادنامه شماره --- - 15/9/91 با ردّ تجدیدنظرخواهی رای بدوی را تایید کرده است. زوج از این رای فرجام خواهی نموده و پرونده به این شعبه ارجاع شده است. خلاصه ایراد ف. خ. این است: مطالب ف. خ. مفادا تکرار مطالب گذشته م. ب. به اضافه اینکه خود را فرد ساده لوح و غیر مطلع به موازین قانونی اعلام کرده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … ممیّز و دقت در اوراق پرونده و دادنامه شماره --- - 15/9/91 فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور ب. ت. ب. محتویات پرونده و مستندات ابرازی زوج دادنامه فرجام خواسته و با نتیجه رای بدوی مخدوش هستند زیرا: اولا استناد به ماده 1131 ق.م. درباره فوریت اعمال حق فسخ به طور مطلق بدون رسیدگی درباره این مسئله که زوج اطلاع و علم از داشتن چنین حقی داشته و یا علم و اطلاع از فوریت اعمال حق فسخ داشته یا خیر صحیح نمی‌باشد و دادگاه ها باید به این امر توجه می نمودند که ننمودند. ثانیا در پرونده حاکی است که زوجه شوهر کرده و مدخوله بها است و طلاق گرفته و با هزار سکه با این فرد یعنی زوج فعلی ازدواج نموده. زوج مدعی است در عقدنامه قید دوشیزه آمده و زوجه با بیان عقد کننده به عنوان دوشیزه (بله) گفته و عقد متباینا بر آن انجام شد و شهود حاضر بودند ولی دادگاه ها به این امر توجه ننموده‌اند و شهود را دعوت نکردند و اینکه زوج می گوید توضیح در عقدنامه بعدا قیدشده کارشناسی نشده است. ثالثا زوج مدعی است علیه زوجه شکایت تدلیس نموده است و پرونده به ضرر وی خاتمه یافته ملاحظه آن پرونده و احیانا اظهارات مشتکی عنها مسئله را روشن می نمود ولی دادگاه پرونده ها را مطالبه و مطالعه ننمودند. رابعا در پرونده روشن نیست زوج در شب زفاف یا بعدازآن با زوجه هم بستر شده یا خیر که درباره مسئله مهریه تاثیرگذار بوده و احیانا رعایت مسئله 16 باب تدلیس در کتاب تحریرالوسیله حضرت امام ره قابلیت اعمال داشته است ولی دادگاه ها به این امر عنایت ننموده‌اند به علاوه از زوجه تحقیق نشده است که ادعایی از عالم بودن زوج به مسئله ازدواج قبلی دارد یا خیر؟ علی هذا دادنامه فرجام خواسته نقض و رسیدگی به همان شعبه محول می‌شود. رئیس شعبه --- دیوان عالی کشور - مستشار