خواندگان دعوای اثبات نسب

خواندگان دعوای اثبات نسب خ. م.: در تاریخ 12 خرداد 1392، دیوان عالی کشور به پرونده‌ای رسیدگی کرد که در آن، خواهان درخواست اثبات نسب نسبت به پدر مرحوم خود و تغییر نام خانوادگی از «خ.» به «ش.» را به طرفیت اداره ثبت احوال ارائه کرده بود. خواهان ادعا کرد که نام خانوادگی مادرش در شناسنامه به اشتباه درج شده و بر اساس ماده 19 قانون ثبت احوال، شناسنامه باید بر اساس نام خانوادگی مادر صادر شود. دادگاه عمومی صومعه‌سرا در رای اولیه خود، ضمن احراز نسب، به تغییر نام خانوادگی نیز حکم داده بود. اداره ثبت احوال به این رای اعتراض کرد و ادعا نمود که وراث مرحوم باید طرف دعوی قرار می‌گرفتند. در نتیجه، دادگاه تجدیدنظر حکم به رد دعوی خواهان صادر کرد. دیوان عالی کشور در بررسی فرجام‌خواهی، با استناد به مواد 370 و 84 (بند 4) و 89 قانون آیین دادرسی مدنی، رای تجدیدنظر را تایید کرد و در خصوص تغییر نام خانوادگی، ب. ت. ب. عدم قابلیت فرجام‌خواهی طبق مواد 367 و 368 قانون مذکور، قرار رد دعوی صادر نموده و پرونده را به دادگاه صادرکننده رای اولیه اعاده کرد. تاریخ دادنامه قطعی: 1392/03/12 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: در دعوای اثبات نسب، در صورت فوت فردی که خواهان خود را منتسب به وی می داند دعوی می بایستی به طرفیت وراث اقامه می شد و بر فرض نبودن وارث ب. ت. ب. قوانین موضوعه من جمله مواد 866 قانون مدنی و 327 و 328 قانون امور حسبی حاکم (دادستان) باید طرف دعوی قرار گیرد. رای خلاصه جریان پرونده خانم ر.ق. به وکالت از آقای ح.خ. در تاریخ 1388/10/24 د. ب. ط. اداره ثبت احوال شهرستان صومعه سرا تسلیم دادگاه نموده است توضیح داده که موکل فرزند ک.ش. م. ب. ولی در شناسنامه وی نام خانوادگی مادرش (خ.ن.) قید شده است چون در زمان صدور شناسنامه مادرش مراجعه می کند و اداره ثبت احوال طبق ماده 19 قانون ثبت به نام خانوادگی مادر شناسنامه صادر می کند و نهایتا تقاضای اثبات نسب موکل خود را نسبت به ک.ش. به عنوان پدر نموده است و نیز تقاضای تغییر نام خانوادگی از خ. به ش. را نموده است و جهت اثبات ادعای مذکور به استشهادیه منضم به دادخواست استناد نموده است اداره ثبت احوال صومعه سرا با تقدیم لایحه جوابیه دلایل خواهان را کافی ندانسته و تقاضای اقدام قانونی را نموده است دادگاه رسیدگی کننده پس از اقدامات معموله ازجمله تعیین وقت رسیدگی و استماع اظهارات حاضرین و تحقیق از شهود دادنامه شماره --- - 1388/12/09 را صادر می کند این رای از شعبه اول دادگاه عمومی صومعه سرا صادر شده است در این رای ضمن احراز نسب خواهان به آقای ک.ش.ل. حکم به اصلاح نام خانوادگی مشارالیه از خ. به ش. صادر نموده است اداره ثبت احوال با نماینده حقوقی خ. ن. ب. این رای تجدیدنظر خواهی می کند در لایحه منضم به دادخواست ادعا شده که دعوی مطروحه فاقد دلیل قانونی و تقاضای نقض رای به شرح مندرج در لایحه نموده است که پس از اقدامات معموله رای شماره --- مورخ 1389/03/22 از شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان گیلان صادر شده است در این رای استدلال شده که دعوی باید به طرفیت وراث آقای ک.ش. اقامه می شد و اداره ثبت احوال را ذی نفع در دعوی ندانسته و مستندا به ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی با نقض دادنامه قرار رد دعوی را صادر نموده است خانم ر.ق. به وکالت از خ. ن. ب. این رای فرجام خواهی نموده و با تکرار مطالب گذشته و به شرح مندرج در آن تقاضای نقض رای و صدور حکم قانونی را نموده است اداره ثبت احوال با تقدیم لایحه جوابیه و به شرح مطالب مندرج در آن تقاضای تایید رای صادره را نموده است پرونده جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع شده است. رای شعبه دیوان عالی کشور اجمال مورد معنونه این است که ف. خ. توسط وکیل خود د. ب. ط. فرجام خوانده تسلیم دادگاه نموده است و در آن تقاضای اثبات نسب خود را نسبت به مرحوم ک.ش. نموده است و نیز تقاضای تغییر نام خانوادگی خود را از خ. به ش. نموده است توضیح داده که پدر وی مرحوم ک.ش. بوده است و چون مادرم در اجرای ماده 19 قانون ثبت احوال تقاضای شناسنامه می‌نماید نام خانوادگی مادرم در شناسنامه صادره درج می‌شود که بدوا برابر دادنامه شماره --- مورخ 1388/12/09 صادره از شعبه اول دادگاه عمومی صومعه سرا ضمن احراز نسب خواهان به آقای ک.ش. حکم به درج نام خانوادگی شایسته در شناسنامه خواهان صادر می‌شود اداره ثبت احوال صومعه سرا نسبت به این رای تجدیدنظرخواهی می‌نماید که دادنامه مورد فرجامی با شماره مزبور صادر می‌شود در این رای استدلال شده که باید وراث مرحوم ک.ش. طرف دعوی قرار می گرفت و با نقض دادنامه بدوی قرار رد دعوی خواهان بدوی صادر شده است خواهان بدوی توسط وکیل خ. ن. ب. این رای فرجام خواهی نموده است. هیات شعبه - اولا در خصوص فرجام خواهی نسبت به رای صادره در خصوص دعوی اثبات نسب همان طور که دادگاه محترم صادرکننده رای قطعی استدلال نموده دعوی می بایستی به طرفیت وراث فردی که خواهان خود را منتسب به وی می داند اقامه می شد و بر فرض نبودن وارث ب. ت. ب. قوانین موضوعه من جمله مواد 866 قانون مدنی و 327 و 328 قانون امور حسبی حاکم (دادستان) باید طرف دعوی قرار گیرد لذا مستندا به مواد 370 و 84 (بند 4 ) و 89 قانون آیین دادرسی مدین بارد دعوی فرجامی رای فرجام خواسته ابرام می‌شود. ثانیا در خصوص فرجام خواهی نسبت به رای مذکور در قسمت تغییر نام خانوادگی ب. ت. ب. اینکه اصل بر غیرقابل فرجام خواهی بودن آراء است مگر اینکه قانون گذار منصوصا آن را قابل فرجام خواهی اعلام نماید و نظر به مواد 367 و 368 و 369 قانون آیین دادرسی مدنی مورد مذکور قابلیت فرجام خواهی را نداشته و قرار رد دعوی فرجامی صادر می‌شود و پرونده به دادگاه محترم صادرکننده رای قطعی اعاده می‌شود. رئیس شعبه --- دیوان عالی کشور - مستشار - عضو معاون عباسیان - اللهیاری - کریم پور نطنزی