رأی
دادنامه 140331390001754113 هیات تخصصی اراضی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست دیوان عدالت اداری — 1403/07/24 — ابطال بخشنامه شماره 255094/53/020 مورخ 1394/11/15 سازمان امور اراضی کشور
بـسـمـه تـعـالـی
هیات تخصصی اراضی شهرسازی ، منابع طبیعی و محیط زیست
* شماره پــرونـــده :
هـ ت/ 0300140 شماره دادنامه سیلور: 140331390001754113 تاریخ: 1403/07/24
* شاکی : آقای … با وکالت آقای …
*طرف شکایت : سازمان امور اراضی کشور
*مـوضـوع شـکایت و خواسته : ابطال بخشنامه شماره 255094/53/020 مورخ 1394/11/15 سازمان امور اراضی کشور
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
* شاکی د. ب. ط. سازمان امور اراضی کشور به خواسته ابطال بخشنامه شماره 255094/53/020 مورخ 1394/11/15 به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر م. ب.:
رییس محترم سازمان جهاد کشاورزی استان
با سلام و احترام
ضمن ارسال تصویرنامه شماره 39528/23245 مورخ 1394/8/25 سرپرست محترم امور هماهنگی و رفع اختلافات حقوقی دستگاه های اجرایی معاونت حقوقی رییس جمهور، موضوع استعلام این سازمان در رابطه با امکان صدور پرونده اکتشاف و بهره برداری از معادن شن و ماسه در اراضی مشمول قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها و همچنین شمول یا عدم شمول عوارض موضوع ماده 2 قانون اصلاحی حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها و معافیت موضوع ماده 29 قانون معادن، به استحضار می رساند:
1- ماده 24 قانون معادن به منظور اکتشاف و بهره برداری از معادن دلالت بر الزام دستگاه های اجرایی و متولین قانونی به اعلام نظر پیرامون اراضی داخل شهر و حریم قانونی آن ها دارد. بنابراین در صورت انجام این گونه فعالیت ها در اراضی زراعی و باغ ها، رعایت قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها از جمله اخذ مجوز تشخیص ضرورت تغییر کاربری در قاب برداشت شن و ماسه در اراضی زراعی و باغ ها (که با تحقق شرایط قانونی و اخذ مجوز موضوع تبصره 1 ماده 1 قانون حفظ کاربری صورت می پذیرد) صدور مجوز تغییر کاربری الزامی م. ب.. از این رو، رعایت کلیه احکام و الزامات قانونی موضوع قانون حفظ کاربری در بررسی چنین درخواست هایی، توسط کمیسیون تبصره 1 ماده 1 قانون الزامی خواهد بود و اعضای کمیسیون تبصره 1 ماده 1 استان بر اساس ماده 1 قانون مزبور موظفند صرفاً در مواردی که تغییر کاربری اراضی ضروری تشخیص داده می شود با آن موافقت نمایند.
2- از تاریخ تصویب قانون معادن و به موجب ماده 29 و استفساریه آن، مقرراتی که اخذ مبالغی غیر از مالیات و حقوق دولتی را از استخراج کنندگان مواد معدنی پیش بینی شده است لغو گردیده است، ولی عوارضی که در هزینه تولید موثر نیست (از جمله عوارض موضوع ماده 2 قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها که ارتباطی به مبالغ و هزینه های استخراج مواد معدنی ندارد، بلکه عوارض مربوط به تغییر کاربری است)، کماکان به قوت خود باقی است. ضمناً، همانگونه که در ماده 52 قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر ارتقای نظام مالی کشور مصوب 1394 و مواد 5 و 6 آیین نامه اجرایی ماده قانونی مزبور تصریح شده است، پرداخت عوارض موضوع ماده 2 قانون اصلاحی حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها، موافقت لازم را از سازمان جهاد کشاورزی استان اخذ کرده اند، ضروری خواهد بود. لذا معافیت ماده 29 قانون معادن شامل عوارض تغییر کاربری نشده و اخذ عوارض موضوع ماده 2 قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها از طرح های مذکور الزامی است. رییس سازمان امور اراضی کشور
*دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت :
این بخشنامه از طرف سازمان امور اراضی کشور برای تمامی ادارات جهاد کشاورزی مراکز استانها به عنوان دستورالعمل اجرایی ابلاغ گردیده است که از تاریخ این بخشنامه کلیه استخراج کنندگان مواد معدنی از جمله موادی که در زمینه استخراج خاک رس و استفاده آن در تولید آجر ماشینی فعالیت دارد به ناچار مجبور گردیده هزینه های بسیار هنگفتی بابت عوارض ماده 2 قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها د. ح. اداره مذکور پرداخت نماید که این هزینه ها قطعاً و بدون شک هزینه های سربار و اضافی بوده که برخلاف صریح ماده 29 قانون معادن و استفساریه مربوط به این ماده است و اینکه در زمان بهره برداری از زمین مورد استفاده جهت استحصال (خاک معدنی) هیچ احداث و ساخت و ساز انجام نمی پذیرد تا موضوع مشمول مقررات قانون حفظ کاربری و اراضی و زمین های زراعی و باغات باشد و این بخشنامه قایل به شمول قانون حفظ کاربری در رابطه با استخراج خاک آجرپزی که خوراک اصلی تولید کارخانه موکل م. ب. خواهد بود و این بار تکلیف مالایطاق م. ب..
* خلاصه مدافعات طرف شکایت :
سازمان امور اراضی کشور طی لایحه تقدیمی مورخ 1403/5/30 به موضوع مشابه در دیوان که طی دادنامه شماره 456 مورخ 1395/5/10 شعبه هشتم دیوان عدالت اداری حکم به رد شکایت صادر نمود و برخلاف ادعای شاکی عوارض اخذ شده بابت تغییر کاربری اراضی زراعی و باغ ها جنبه بازدارنده داشته و قبل از صدور مجوز اخذ می شود و پس از صدور مجوز عوارض دیگری از متقاضی اخذ نمی شود تا در هزینه تولید تاثیر داشته باشد و ماده 4 قانون اصلاح قانون حفظ کاربری مصوب 1385/8/1 علاوه بر اینکه قانون خاص است نسبت به ماده 29 قانون معادن موخر بوده و به موجب ماده 15 آن کلیه قوانین و مقررات مغایر با آن لغو شده است و در خصوص استفساریه مذکور هم، به صراحت اعلام شده که منظور از ماده 29 قانون معادن، لغو کلیه قوانین تصویب نامه ها و بخشنامه ها است که به هر نحوی از انحاء اخذ مبالغی غیر از مالیات حقوق دولتی را از استخراج کنندگان مواد معدنی پیش بینی می کند و عوارض را به قوت خود باقی دانسته است ولی شاکی موضوع را وارونه جلوه داده است. ضمن اینکه شاکی با تقلیل موضوع عوارض حفظ کاربری به سطح بخشنامه، به حوه بخشنامه فوق را مغایر ماده 29 قانون معادن تلقی نموده در حالی که بخشنامه ابتدا به ساکن صادر نشده بلکه تصویر نظریه مورخ 1394/8/25 سرپرست امور هماهنگی و رفع اختلاف حقوقی دستگاه های اجرایی معاونت حقوقی رییس جمهور به استانها ارسال شده و مستند به ماه 2 قانون حفظ کاربری م. ب..
پرونده شماره هـ ت/0300140 مبنی بر درخواست ابطال بخشنامه شماره 255094/020/53 مورخ 1394/11/15 رییس سازمان امور اراضی کشور در جلسه مورخ 1403/7/4 هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست مورد رسیدگی قرارگرفت و اعضای محترم هیات به اتفاق به شرح ذیل اعلام نظر نمودند:
رای هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
1- بر اساس ماده 52 قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور مصوب 1394 مقرر گردیده: «مرجع صدور مجوز تغییر کاربری اراضی کشاورزی موظف است برای احداث یا توسعه واحدهای صنعتی و معدنی دارای مجوز از مرجع ذی صلاح حداکثر ظرف مدت یک ماه از تاریخ تکمیل مدارک اعلام نظر نماید. در صورت عدم پاسخ در مهلت مقرر، احداث یا توسعه واحدهای مذکور در اراضی دیم درجه چهار و بالاتر که امکان تبدیل آن به کشت آبی نباشد، با رعایت ضوابط زیست محیطی و پس از تایید وزارت جهاد کشاورزی و پرداخت عوارض قانونی بلامانع است. آیین نامه اجرایی مربوطه به پیشنهاد وزارتخانه های جهاد کشاورزی و صنعت، معدن و تجارت تا دو ماه پس از ابلاغ این قانون به تصویب هیات وزیران می رسد.»
2- بر اساس مواد 5 و 6 آیین نامه اجرایی ماده 52 قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور مصوب سال 1394 هیات وزیران نیز مقرر گردیده: «در صورت موافقت مرجع صدور مجوز تغییر کاربری، متقاضیان باید نسبت به واریز عوارض قانونی اقدام و اصل فیش واریزی را به مدیریت امور اراضی استان تحویل نمایند تا مجوز تغییر کاربری اراضی مذکور صادر شود.» و «مالکان اراضی که در اجرای تبصره (4) الحاقی به ماده (1) قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها مجوزهای لازم را اخذ و معاف از عوارض شناخته شده اند، در صورت درخواست اجرای طرح های موضوع این آیین نامه، برای اجرای طرح های صنعتی، معدنی در همان اراضی موظف به اخذ مجوز مرجع صدور مجوز تغییر کاربری و پرداخت عوارض قانونی و رعایت ضوابط زیست محیطی می باشند.»
بنابه مراتب مذکور بخشنامه شماره 255094/020/53 مورخ 1394/11/15 رییس سازمان امور اراضی کشور صرفاً در خصوص اراضی ای است که دارای مالکیت خصوصی و مشمول قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها مصوب 1374 بوده و این بخشنامه در راستای اجرای ماده 52 قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور مصوب 1394 و مواد 5 و 6 آیین نامه اجرایی ماده 52 قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور مصوب سال 1394 هیات وزیران صادر گردیده و متضمن حکمی مغایر قوانین و مقررات مورد استناد شاکی و خارج از حدود اختیارات مرجع وضع آن نبوده و قابل ابطال نمی باشد. این رای به استناد بند (ب) ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی مصوب 1402 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رییس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است. همچنین این رای به استناد ماده 93 قانون مذکور پس از قطعیت در رسیدگی و تصمیم گیری های آتی مراجع قضایی و اداری، معتبر و ملاک عمل خواهد بود.
شهریار قلعه
رییس هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
دیوان عدالت اداری
موارد مرتبط 51
آرای مرتبط 40
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000359742 مورخ 1403/02/17 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001496262 مورخ 1403/06/26 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001269484 مورخ 1403/05/30 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002190814 مورخ 1402/08/23 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001264917 مورخ 1403/05/30 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002034765 مورخ 1402/08/08 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000360687 مورخ 1403/02/17 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1266042 مورخ 1402/05/18 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002738991 مورخ 1402/10/20 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000246950 مورخ 1403/02/04 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000310121 مورخ 1403/02/10 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390001853235 مورخ 1402/07/19 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002412585 مورخ 1402/09/18 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002192254 مورخ 1402/08/23 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1513036 مورخ 1402/06/13 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002694958 مورخ 1402/10/17 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002411326 مورخ 1402/09/18 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001755114 مورخ 1403/07/24 هیات عموعی دیوان عدالت اداری
مواد 91 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000358707 مورخ 1403/02/17 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000298766 مورخ 1403/02/09 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 2137 مورخ 1400/07/20 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 80 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001590009 مورخ 1403/07/10 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1518637 مورخ 1402/06/14 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000725176 مورخ 1403/03/27 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002296563 مورخ 1402/09/06 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390002413341 مورخ 1403/10/10 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390003367866 مورخ 1402/12/23 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390003150675 مورخ 1402/12/01 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1294087مورخ 1402/05/22 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001948804 مورخ 1403/08/15 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000175175 مورخ 1403/01/28 هیات تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000266941 مورخ 1403/02/08 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390001867027 مورخ 1402/07/22 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390002743965 مورخ 1403/11/15 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002322046 مورخ 1402/09/06 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002191534 مورخ 1402/08/23 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000711159 مورخ 1403/03/26 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390003082994 مورخ 1402/11/25 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1511809 مورخ 1402/06/13 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001558777 مورخ 1403/07/03 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
نظریات مشورتی 1
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/99/14 مورخ 1399/03/17
ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 بیان می ک
مواد مرتبط 5
-
اعمال
از این صفحه
ماده 2 — آییننامه اجرایی قانون اصلاح قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها مصوب 1386 هیات وزیران با آخرین اصلاحات تا تاریخ 1397/12/05
ماده 2 قانون اصلاحی حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها و معافیت موضوع ماده
-
در اجرای
از این صفحه
ماده 52 — قانون رفع موانع تولید رقابتپذیر و ارتقای نظام مالی کشور
ماده 52 قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر ارتقای نظام مالی کشور مصوب 1394
-
استناد
از این صفحه
ماده 29 — قانون معادن
ماده 29 قانون معادن
-
مبتنی بر
از این صفحه
ماده 84 — قانون دیوان عدالت اداری (مصوب ۱۳۸۵/۰۳/۰۹)
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی مصوب 1402 ظرف مهلت بیست روز از تار
-
استناد
از این صفحه
ماده 15 — قانون معادن
قانون معادن موخر بوده و به موجب ماده 15
مقرراتِ مرتبط 5
-
آییننامه
هماستناد
آییننامه اجرایی ماده (52) قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور
ماده 52 قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی
-
آییننامه
هماستناد
آیین نامه اجرایی ماده (52) قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 52 قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی
-
بخشنامه
هماستناد
بخشنامه جامع معدنی ویرایش 1403
قانون معادن ماده 29
-
بخشنامه
هماستناد
بخشنامه جامع معدنی ویرایش 1403 با اصلاحات و الحاقات بعدی
قانون معادن ماده 29
-
بخشنامه
هماستناد
بخشنامه سازمان امور مالیاتی در خصوص ابلاغ رای شماره 86 هیات عمومی دیوان عدالت اداری موضوع ابطال بند 2 مصوبه 30562/ت49128ه- مورخ 15 اردیبهشت 1392 هیات وزیران در مورد پروژه های مسکن
ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 و ضمن
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
