درخواست طلاق زوجه به دلیل ازدواج مجدد زوج

رأی خلاصه جریان پرونده در تاریخ 6/8/91 خانم ….ق. د. ب. ط. آقای ک.ق. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش به علت تحقق شرط ضمن عقد ( ازدواج مجدد ) تقدیم دادگستری مشهد نموده و توضیح داده است که همسر شرعی و قانونی خوانده می باشم متأسفانه ایشان بدون اجازه بنده ازدواج مجدد نموده است لذا شرط ضمن عقد تحقق یافته ومستنداً به <a class="artref" href="/ماده/ماده-1119-a_0815110236776">ماده 1119 قانون مدنی</a> تقاضای صدور گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق را دارم، رسیدگی به شعبه 44 دادگاه عمومی ( ویژه خانواده ) مشهد ارجاع می گردد و آقای … ر.س. .به عنوان وکیل خوانده انتخاب و معرفی می شود و جلسه دادگاه در تاریخ 28/2/92 در وقت مقرر با حضور خواهان و وکیل خوانده تشکیل می گردد، خواهان اظهارمیدارد خواسته طلاق م. ب. خوانده بدون اذن و اجازه من ازدواج مجدد کرده است و شرط ضمن عقد محقق گردیده است، مهریه را می خواهم در عقد هستیم عروسی کرده ایم و باکره نمی باشم ولی زندگی مشترک را شروع نکرده ایم، وکیل خوانده اظهارمیدارد وقتی که خوانده با خواهان ازدواج کرده است زن داشته و حتی در وقت ازدواج با خواهان به او گفته است که دارای همسر م. ب. وسن همسر اول وی زیاداست و ممکن است زندگی با او را ادامه دهد و یا اینکه او را طلاق بدهد پس ازاینکه موکل با خواهان ازدواج نموده است همسر اول او حامله شد لذا کماکان زندگی با وی را ادامه داده است، خواهان می گوید وقتی که خوانده بامن ازدواج کرد در مورد اینکه زن دارد بامن صحبتی نکرد و من با او به عنوان اینکه زن ندارد ازدواج کردم ،دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر می کند واز اداره ثبت احوال مشهد استعلام می نماید که خوانده در چه تاریخ هایی و با چه افرادی ازدواج کرده است، داوران منتخب زوجین پس از تفهیم موضوع داوری به آنان نظریه خود را اعلام می دارند که حکایت از عدم توفیق در صلح و سازش فی مابین زوجین دارد، اداره ثبت احوال در پاسخ استعلام دادگاه اعلام می دارد که خوانده در تاریخ 19/4/1390 با خواهان ازدواج کرده است ومجدداً در تاریخ 1/1/91 با فرد دیگری بنام خانم ر.ج. ازدواج نموده است، دادگاه متعاقباً ختم رسیدگی را اعلام و طی دادنامه شماره 01518 - 24/6/92 توجهاً به پاسخ اداره ثبت احوال درمورد ازدواج مجدد زوج بعداز ازدواج با خواهان، تحقق شرط ضمن عقد ( بند 12) را محرز عنوان و مستنداً به <a class="artref" href="/ماده/ماده-1119-a_0815110236776">مواد 1119 قانون مدنی</a> و 26 و 27 و 34 و 31 قانون حمایت خانواده به زوجه اجازه می دهد وفق مقررات مربوطه نسبت به مطلقه نمودن خود اقدام نماید، زوج با وکالت آقای س.س. نسبت به رأی دادگاه بدوی تجدیدنظرخواهی می کند و وکیل در لایحه اعتراضیه اعلام می کند که همان گونه که قبلاً گفته ام موکل قبل از ازدواج باخانم ….ق. باخانم … ر.ج. در 16/8/89 ازدواج کرده که کپی عقدنامه ضمیمه م. ب. وبادرخواست زوجه یعنی ر.ج. شعبه 40 زوج را محکوم به ثبت ازدواج کرده و ازدواج در 17/1/91 ثبت شده است و استناد دادگاه بدوی به استعلام از اداره ثبت احوال نمی تواند مثبت ادعا باشد و موکل شاهد دارد و حاضر به سوگند نیز م. ب. و به خواهان گفته بود من همسر دارم که رسمی نیست و حدود 7 سال از من بزرگ تر است وبه احتمال پنجاه درصد با او متارکه می کنم وحتی یک بار موکل با برادرش این مطلب را به خانم ق.گفته است وایشان گفتند نیازی نیست که به خانواده ام بگویید و باعلم به این مطلب حاضر به ازدواج با موکل شده است وچون دادگاه بدوی به مدافعات توجه نکرده تقاضای نقض رأی را دارم، رسیدگی در مرحله تجدیدنظر به شعبه 16 دادگاه تجدیدنظر استان محول می گردد واین دادگاه پس از پاره ای اقدامات از جمله مطالبه پرونده استنادی راجع به محکومیت زوج به ثبت ازدواج با همسر دیگر و انعکاس خلاصه ای از پرونده مذکور در پرونده امر ، ختم رسیدگی را اعلام و به موجب دادنامه شماره 00361 - 25/2/93 با این استدلال که بر اساس اظهارات طرفین و مفاد پرونده کلاسه 40/910075 ازدواج ز. د. ت. 16/8/92 با مهریه 214 عدد سکه واقع (تاریخ16/08/89 صحیح م. ب.) و با این وضع ، ازدواج مشارالیه باخانم ….ق. در مورخ 19/4/90 وصف ازدواج مجدد به لحاظ تقدیم ازدواج مذکور تحقق نیافته و شرط ضمن عقد محقق نشده است، رأی تجدیدنظر خواسته را نقض و حکم به رد دعوی خواهان بدوی صادر می کند، خانم ….ق. از رأی دادگاه تجدیدنظر فرجام خواهی به عمل می آورد و پرونده پس از انجام مقررات راجع به تبادل لوایح به دیوان عالی کشور ارسال وبه این شعبه ارجاع می گردد که به هنگام شور مشروح لایحه وی قرائت خواهد شد. هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی می دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور ف. خ. ایراد و اعتراض مؤثری که مستلزم نقض رأی فرجام خواسته باشد ارائه نداده است وازلحاظ تشریفات دادرسی نیز اشکال در حدی نیست که نقض رأی را ایجاب نماید بنابراین استنباط دادگاه از دلائل و محتویات خالی از اشکال مؤثر تشخیص و رأی شماره 00361 - 25/2/93 صادره از شعبه 16 دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی نتیجتاً ابرام می گردد. رئیس شعبه 23 دیوان عالی کشور - مستشار انصاری - احمدی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی درخواست طلاق زوجه به دلیل ازدواج مجدد زوج در تاریخ 6 آبان 1391، درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش به دلیل تحقق شرط ضمن عقد (ازدواج مجدد) به دادگستری مشهد ارائه شد. خواهان ادعا کرد که خوانده بدون کسب اجازه از او، اقدام به ازدواج مجدد کرده است و بر اساس <a class="artref" href="/ماده/ماده-1119-a_0815110236776">ماده 1119 قانون مدنی</a>، تقاضای طلاق دارد. خوانده با دفاع از خود بیان داشت که در زمان ازدواج با خواهان، دارای همسر دیگری بوده و این موضوع را به خواهان اطلاع داده است. &lt;br&gt;دادگاه در مرحله نخست، پرونده را به داوری ارجاع داد و پس از دریافت استعلام از اداره ثبت احوال، تحقق شرط ضمن عقد را تایید کرد و به خواهان اجازه طلاق داد. خوانده به این رای اعتراض کرد و مدعی شد که ازدواج با خواهان به دلیل ازدواج قبلی او غیرقانونی است. &lt;br&gt;دادگاه تجدیدنظر با استناد به مدارک و اظهارات طرفین، رای دادگاه بدوی را نقض و دعوی خواهان را رد کرد. خواهان به رای تجدیدنظر فرجام‌خواهی کرد و دیوان عالی کشور، با استناد به عدم وجود ایراد موثر، رای تجدیدنظر را تایید و ابرام نمود. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/08/06 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: چنانچه ازدواج اول عادی باشد و بعد از ازدواج دوم به ثبت برسد این امر اثری بر تحقق شرط وکالت در طلاق ناشی از ازدواج مجدد مصرح در عقد نکاح ندارد. رای خلاصه جریان پرونده در تاریخ 6/8/91 خانم ….ق. د. ب. ط. آقای ک.ق. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش به علت تحقق شرط ضمن عقد (ازدواج مجدد) تقدیم دادگستری مشهد نموده و توضیح داده است که همسر شرعی و قانونی خوانده می باشم متاسفانه ایشان بدون اجازه بنده ازدواج مجدد نموده است لذا شرط ضمن عقد تحقق یافته ومستندا به <a class="artref" href="/ماده/ماده-1119-a_0815110236776">ماده 1119 قانون مدنی</a> تقاضای صدور گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق را دارم، رسیدگی به شعبه --- دادگاه عمومی (ویژه خانواده) مشهد ارجاع می‌گردد و آقای … ر.س..به عنوان وکیل خوانده انتخاب و معرفی می‌شود و جلسه دادگاه در تاریخ 28/2/92 در وقت مقرر با حضور خواهان و وکیل خوانده تشکیل می‌گردد، خواهان اظهار می‌دارد خواسته طلاق م. ب. خوانده بدون اذن و اجازه من ازدواج مجدد کرده است و شرط ضمن عقد محقق گردیده است، مهریه را می خواهم در عقد هستیم عروسی کرده ایم و باکره نمی باشم ولی زندگی مشترک را شروع نکرده ایم، وکیل خوانده اظهار می‌دارد وقتی که خوانده با خواهان ازدواج کرده است زن داشته و حتی در وقت ازدواج با خواهان به او گفته است که دارای همسر م. ب. وسن همسر اول وی زیاداست و ممکن است زندگی با او را ادامه دهد و یا اینکه او را طلاق بدهد پس ازاینکه موکل با خواهان ازدواج نموده است همسر اول او حامله شد لذا کماکان زندگی با وی را ادامه داده است، خواهان می گوید وقتی که خوانده بامن ازدواج کرد در مورد اینکه زن دارد بامن صحبتی نکرد و من با او به عنوان اینکه زن ندارد ازدواج کردم ،دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر می کند واز اداره ثبت احوال مشهد استعلام می‌نماید که خوانده در چه تاریخ هایی و با چه افرادی ازدواج کرده است، داوران منتخب زوجین پس از تفهیم موضوع داوری به آنان نظریه خود را اعلام می دارند که حکایت از عدم توفیق در صلح و سازش فی مابین زوجین دارد، اداره ثبت احوال در پاسخ استعلام دادگاه اعلام می‌دارد که خوانده در تاریخ 1390/04/19 با خواهان ازدواج کرده است ومجددا در تاریخ 1/1/91 با فرد دیگری به نام خانم ر.ج. ازدواج نموده است، دادگاه متعاقبا ختم رسیدگی را اعلام و طی دادنامه شماره --- - 24/6/92 توجها به پاسخ اداره ثبت احوال در مورد ازدواج مجدد زوج بعداز ازدواج با خواهان، تحقق شرط ضمن عقد (بند 12 ) را محرز عنوان و مستندا به <a class="artref" href="/ماده/ماده-1119-a_0815110236776">مواد 1119 قانون مدنی</a> و 26 و 27 و 34 و 31 قانون حمایت خانواده به زوجه اجازه می دهد وفق مقررات مربوطه نسبت به مطلقه نمودن خود اقدام نماید، زوج با وکالت آقای س.س. نسبت به رای دادگاه بدوی تجدیدنظرخواهی می کند و وکیل در لایحه اعتراضیه اعلام می کند که همان گونه که قبلا گفته ام موکل قبل از ازدواج باخانم ….ق. باخانم … به نام ر.ج. در 16/8/89 ازدواج کرده که کپی عقدنامه ضمیمه م. ب. وبادرخواست زوجه یعنی ر.ج. شعبه --- زوج را محکوم به ثبت ازدواج کرده و ازدواج در 17/1/91 ثبت شده است و استناد دادگاه بدوی به استعلام از اداره ثبت احوال نمی تواند مثبت ادعا باشد و موکل شاهد دارد و حاضر به سوگند نیز م. ب. و به خواهان گفته بود من همسر دارم که رسمی نیست و حدود 7 سال از من بزرگ تر است وبه احتمال پنجاه درصد با او متارکه می کنم وحتی یک بار موکل با برادرش این مطلب را به خانم ق.گفته است وایشان گفتند نیازی نیست که به خانواده ام بگویید و باعلم به این مطلب حاضر به ازدواج با موکل شده است وچون دادگاه بدوی به مدافعات توجه نکرده تقاضای نقض رای را دارم، رسیدگی در مرحله تجدیدنظر به شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان محول می‌گردد واین دادگاه پس از پاره ای اقدامات از جمله مطالبه پرونده استنادی راجع به محکومیت زوج به ثبت ازدواج با همسر دیگر و انعکاس خلاصه ای از پرونده مذکور در پرونده امر، ختم رسیدگی را اعلام و به موجب دادنامه شماره --- - 25/2/93 با این استدلال که بر اساس اظهارات طرفین و مفاد پرونده کلاسه --- ازدواج ز. د. ت. 16/8/92 با مهریه 214 عدد سکه واقع (تاریخ 16/08/89 صحیح م. ب.) و با این وضع، ازدواج مشارالیه باخانم ….ق. در مورخ 19/4/90 وصف ازدواج مجدد به لحاظ تقدیم ازدواج مذکور تحقق نیافته و شرط ضمن عقد محقق نشده است، رای تجدیدنظر خواسته را نقض و حکم به رد دعوی خواهان بدوی صادر می کند، خانم ….ق. از رای دادگاه تجدیدنظر فرجام خواهی به عمل می آورد و پرونده پس از انجام مقررات راجع به تبادل لوایح به دیوان عالی کشور ارسال وبه این شعبه ارجاع می‌گردد که به هنگام شور مشروح لایحه وی قرائت خواهد شد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور ف. خ. ایراد و اعتراض موثری که مستلزم نقض رای فرجام خواسته باشد ارائه نداده است وازلحاظ تشریفات دادرسی نیز اشکال در حدی نیست که نقض رای را ایجاب نماید بنابراین استنباط دادگاه از دلائل و محتویات خالی از اشکال موثر تشخیص و رای شماره --- - 25/2/93 صادره از شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی نتیجتا ابرام می‌گردد. رئیس شعبه --- دیوان عالی کشور - مستشار موضوع این پرونده به درخواست طلاق از سوی زوجه به دلیل سوء رفتار زوج و ازدواج مجدد او بدون رضایت زوجه مربوط م. ب.. زوجه ادعا کرده است که رفتار نامناسب زوج و عدم رعایت شروط ضمن عقد، زندگی مشترک را برای او غیرقابل تحمل کرده است. در مقابل، زوج در دفاع از خود به عدم وقوع عسر و حرج و عدم اثبات ادعای زوجه اشاره کرده و به تعهدات کتبی خود در خصوص حسن معاشرت و عدم ازدواج مجدد استناد نموده است. &lt;br&gt;دادگاه بدوی در دو مرحله به رد دعوی زوجه پرداخت و اعلام کرد که زوجه دلیلی برای اثبات عسر و حرج ارائه نکرده است. پس از تجدیدنظرخواهی زوجه، دادگاه تجدیدنظر نیز حکم به تایید رای بدوی صادر کرد. &lt;br&gt;در نهایت، دیوان عالی کشور با بررسی محتویات پرونده و استدلال‌های ارائه‌شده، به این نتیجه رسید که دادگاه‌های قبلی به تخلفات زوج و عسر و حرج زوجه توجه کافی نکرده‌اند. بر اساس بند 2 ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی، رای صادره را نقض کرده و پرونده را برای رسیدگی مجدد به شعبه هم عرض ارجاع داد. تاریخ دادنامه قطعی: 1392/09/16 پیام: اعلام گذشت زوجه در خصوص شکایت رابطه نامشروع زوج، دلیل رضایت وی در خصوص ازدواج مجدد وی که قبلا تحقق یافته محسوب نمی شود. خانم س.ح. در تاریخ 8/11/90 دادخواستی با وکالت خانم ر.م. به طرفیت آقای ….س. به خواسته طلاق تقدیم نموده که شعبه --- دادگاه عمومی تهران تحت پرونده شماره 1900/90 عهده دار رسیدگی شده است. وکیل خ. د. د. تقدیمی توضیح داده که موکلش به موجب سند ازدواج شماره 6698 مورخ 26/11/78 دفتر ازدواج شماره... حوزه ثبتی تهران با صداقیه 314 سکه بهار آزادی به عقد دائمی و رسمی خوانده درآمده است. حاصل این ازدواج یک فرزند دختر 9 ساله م. ب.. زوج دارای سوء رفتار بوده و مبادرت به ازدواج مجدد بدون اجازه و رضایت خواهان نموده است. ب. ت. ب. عسر و حرج زوجه و تخلف زوج از شروط ضمن عقد تقاضای صدور حکم طلاق دارد. اولین جلسه رسیدگی دادگاه به تاریخ 22/3/91 با حضور خوانده تشکیل می‌گردد. خواهان و وکیل وی حضور ندارند. خ. د. م. دفاع اظهار می‌دارد همسر اینجانب فقط به خاطر گرفتن امتیازات مالی و مادیات با طرح یک دعوای غیر واقعی در دادگاه ارشاد، اتهام رابطه نامشروع به اینجانب زده و علی رغم تبرئه اینجانب بعد از مدت پنج ماه مجددا اعلام نموده که همسر دوّم بدون اطلاع ایشان برگزیده ام. لازم به ذکر است که ایشان کاملا از این موضوع اطلاع داشته و کتبا نیز رضایت خود را اعلام داشته و حالا بعد از گذشت پنج ماه به علّت نرسیدن به اهداف مادی غیرمنطقی خود که زیر بار آن نرفته ام مجددا درخواست طلاق نموده است زوجه کل مبلغ مهریه اش را که 314 سکه بوده معادل مبلغ 154 میلیون تومان نقدا دریافت نموده است اینجانب در سن 14 سالگی برادر خود را در جبهه های نبرد حق علیه باطل ازدست داده ام و برادر شهید هستم در سن 16 سالگی به مدت دو سال از سال 65 تا 67 خودم در جبهه ها حضور داشته ام. دارای خانواده ای مذهبی و معتقد و پایبند به اصول اخلاقی بوده و هستم. ولی همسرم تحت تاثیر مسائل مادی بوده و به منظور دست یابی به کلیه اموال و دارایی اینجانب مرا تحت فشار قرار می داد تا سند آپارتمانی که در آن زندگی می کنیم را به نام وی مستقل نمایم و اختیاری که اموال خ. ر. ب. ایشان بدهم وقتی با مخالفت من مواجه شد شروع به قهر و ترک منزل نمود و زندگی را به کام من و دخترم تلخ نموده و با ترک منزل مرا تحت فشار قرار داده است. مادرش سهم عمده و بزرگی در از هم پاشیدن زندگی ما داشته است. تحت فشار از اینجانب تعهد اخلاقی گرفته و با اغفال اینجانب و گرفتن تعهدات مکرر با این توجیه که این تعهدات اصلا ارزشی ندارد و شما تعهد بدهید تا زوجه به زندگی بازگردد بنده را اغفال می نمودند. زوجه از تابستان 90 منزل را ترک نموده و محکوم به تمکین شده است. ب. ت. ب. دختر 10 ساله و پرداخت کل مهریه و پایبند بودن بنده به کلیه اصول زندگی و خانواده حاضر به طلاق همسرم نیستم. خواهان ضمن اینکه یک سال است زندگی مشترک را ترک نموده در بین اقوام و بستگان شایع نموده که مشکل اخلاقی دارم و آبروی مرا نزد همگان از بین برده است. تصویری از دادنامه شماره --- مورخ 4/10/90 شعبه هشتم دادگاه خانواده شهرری موضوع محکومیت زوجه به تمکین که طی دادنامه شماره --- مورخ 30/1/91 شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران تاییدشده ضمیمه می‌گردد. دادگاه بدون انجام تحقیقات و ارجاع امر به داوری ختم دادرسی را اعلام و ب. ت. ب. محتویات پرونده و اظهارات طرفین و احراز رابطه زوجیت و اینکه خواهان دلیلی که حکایت از وقوع وی در عسر و حرج باشد یا تحقق شروط ضمن عقد را اثبات نماید ارائه ننموده و صرف تنفر از شوهر نمی تواند موجبی برای از هم گسیختن نهاد مقدس خانواده گردد طی دادنامه شماره --- مورخ 24/3/91 حکم به ردّ دعوی زوجه صادر می‌نماید. پس از ابلاغ این رای به وکیل زوجه، نامبرده مبادرت به تجدیدنظرخواهی نموده و در لایحه خود توضیح می دهد که زوج از بندهای 2 و 12 شروط ضمن عقد تخلف نموده است. زوج بدون رضایت همسرش اقدام به ازدواج مجدد نموده و این موضوع را در پرونده جزایی شماره 900470 شعبه --- دادگاه جزایی ارشاد تهران اقرار نموده است. چون شعبه موردنظر بلاتصدی بوده قرار بود وقت رسیدگی تجدید شود ولی بدون هیچ گونه رسیدگی دادرسی شعبه مبادرت به صدور رای نموده است. یکی از دلایل سوء رفتار زوج تعهدات مورخ 27/10/88 و 8/5/90 م. ب. که تقدیم می‌گردد. به ضمیمه لایحه تصویری از دادنامه شماره --- مورخ 27/6/90 شعبه --- دادگاه جزایی تهران که طی آن زوج به اتهام رابطه نامشروع با خانم ….ح. تحت تعقیب قرارگرفته ولی نامبردگان در مراحل دادرسی اظهار نموده‌اند بین آن ها صیغه محرمیت و عقد ازدواج موقت جاری شده و رابطه غیرشرعی نداشته اند و صرف نظر از اعلام گذشت شاکیه (زوجه) به لحاظ فقد ادله اثباتی حکم برائت متهمین صادرشده ارائه می‌شود. در تعهدنامه کتبی مورخ 27/10/88 زوج اعلام نموده متعهد می شوم ب. ت. ب. خطاهایی که نسبت به همسرم داشته ام (مسائل غیراخلاقی و غیرشرعی) از این تاریخ به بعد اگر کوچک ترین خطا و اشتباه دیگری از من سر زند به نحوی که احتیاج به اثبات نداشته باشد و فقط در همین حد که ایشان این موضوع را تشخیص دهد تعهد می نمایم که بدون هیچ عذری در دادگاه خانواده حاضرشده و برگه طلاق را امضا نمایم. در تعهدنامه مورخ 8/5/90 زوج اعلام نموده: بدین وسیله به همسرم متعهد می شوم فردا صبح با ایشان در محضر حضور یافته و تعهد محضری می نمایم که حق طلاق یک طرفه را با در نظر گرفتن تمام شرایط نفقه و مهریه و دخترم را به ایشان محضری نمایم. شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران به موضوع رسیدگی و با این استدلال که دادگاه بدوی قبل از ورود به ماهیت دعوی ملزم به تعیین داور بوده طی دادنامه شماره --- مورخ 25/9/91 با تلقی حکم صادره به قرار ضمن نقض آن پرونده را به دادگاه بدوی اعاده می‌نماید. آقای ک.م. از ناحیه زوج اعلام وکالت می‌نماید. جلسه رسیدگی دادگاه بدوی به تاریخ 23/12/91 با حضور زوجین و وکلای آنان تشکیل می‌گردد. وکیل خ. م. خ. را ب. ش. د. تقدیمی اعلام و اضافه می‌نماید به لحاظ تخلف زوج از بند 12 شروط ضمن عقد تقاضای طلاق داریم زیرا زوج در پرونده دیگری اقرار به ازدواج مجدد به صورت موقت نموده و شرط محقق شده است. ضمن اینکه زوج چندین مرتبه تعهد به حسن معاشرت داده و به لحاظ سوء رفتار خود تعهد داده که حق طلاق محضری به زوجه بدهد وکیل ز. د. م. دفاع اظهار می‌نماید که اقرار زوج در دادسرا تحت اجبار و اکراه و برای رهایی از اتهامی بوده که بیان شده است. ضمن اینکه حکم مورد استناد دارای دو قسمت است. یک قسمت آن اعلامی است که به شرح اظهارات طرفین اشاره کرده و یک قسمت به عدم وقوع بزه اشاره کرده است. تصویری از دادنامه شماره --- مورخ 30/7/91 شعبه --- دادگاه خانواده تهران که طی آن دعوی طلاق زوجه به لحاظ تخلف زوج از شروط ضمن عقد به علّت طرح همین موضوع در شعبه --- دادگاه خانواده تهران مواجه با صدور قرار ردّ دعوی شده ضمیمه می‌گردد. د. ا. م. دادگاه مبادرت به صدور قرار ارجاع امر به داوری نموده که پس از تعیین داوران و طی تشریفات، نظر آنان که مفادا حکایت از عدم توفیق در برقراری صلح و سازش بین زوجین دارد، ارائه می‌شود. دادگاه در جلسه رسیدگی مورخ 7/3/92 پرونده استنادی مربوط به رابطه نامشروع زوج را مطالبه و خلاصه مفید آن را در صورت مجلس قید می‌نماید. دادگاه ختم دادرسی را اعلام و ب. ت. ب. محتویات پرونده و اظهارات طرفین و احراز رابطه زوجیت و اینکه مساعی دادگاه و داوران در جهت ایجاد صلح و سازش مفید و موثر واقع نگردیده و زوجه و وکیل و. ب. ا. به سوء رفتار زوج و دادن تعهدات کتبی در ازدواج مجدد مدّعی عسر و حرج زوجه و تخلف زوج از بندهای 2 و 12 شروط ضمن عقد گردیده ولی زوج منکر ازدواج مجدد خود و سوء معاشرت گردیده و صدور تعهدها را نیز جهت حفظ کانون خانواده بیان کرده است و در پرونده استنادی دلیلی بر ازدواج مجدد زوج وجود نداشته و صرف تعهدات و وجود یک فقره پرونده کیفری که با اشاره به رضایت زوجه منجر به حکم برائت شده نمی تواند دلیلی بر سوء معاشرت زوج و وجود عسر و حرج باشد بنابراین ب. ت. ب. اینکه خواهان دلیل موجه و محکمه پسندی برای اثبات ادعایش به دادگاه ارائه ننموده ادعای خ. ر. و. ندانسته و طی دادنامه شماره --- مورخ 10/4/92 حکم به ردّ دعوی زوجه صادر می‌نماید. پس از ابلاغ این رای به وکیل زوجه، نامبرده مبادرت به تجدیدنظرخواهی نموده و در لایحه خود به دلایل عسر و حرج زوجه و تحقق شروط ضمن عقد اشاره می‌نماید. زوج نیز طی لایحه ای به موارد مطروحه در لایحه ت. ن. خ. پاسخ می دهد. شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران، تجدیدنظرخواهی وکیل ز. ن. ب. دادنامه شماره --- مورخ 10/4/92 شعبه --- دادگاه خانواده تهران را وارد ندانسته و طی دادنامه شماره --- مورخ 20/6/92 رای تجدیدنظر خواسته را تایید نموده است. این رای در تاریخ 26/6/92 به ز. ا. گ. و نامبرده ظرف مهلت مقرر قانونی، اعتراض و دادخواست فرجامی خود را نسبت به دادنامه اخیر تقدیم نموده که پس از ثبت و تبادل لوایح جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع شده است. گزارش پرونده و لایحه فرجامی هنگام شور قرائت می‌شود. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … عضو ممیّز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد: فرجام خواهی خانم س.ح. نسبت به دادنامه شماره --- مورخ 20/6/92 شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران که در مقام تایید دادنامه شماره --- مورخ 10/4/92 شعبه --- دادگاه عمومی تهران اصدار گردیده و متضمّن حکم به ردّ دعوی ز. ف. خ. به خواسته طلاق است، وارد و موجه به نظر می‌رسد زیرا زوجه و وکیل و. د. د. تقدیمی و مراحل دادرسی و لوایح ارائه شده با اشاره به سوء رفتار زوج و دادن تعهدات کتبی متعدد و ازدواج مجدد بدون رضایت زوجه مدّعی عسر و حرج زوجه و تخلف زوج از بندهای 2 و 12 شروط ضمن عقد گردیده و محکمه ب. ت. ب. محتویات پرونده و اظهارات و مدافعات طرفین و اخذ نظریه داوران و ملاحظه پرونده استنادی مربوط به رابطه نامشروع زوج با این استدلال که زوج منکر ازدواج مجدد خود و سوء رفتار گردیده و در پرونده استنادی نیز دلیلی بر ازدواج مجدد زوج وجود نداشته و صرف تعهدات و وجود یک فقره پرونده کیفری که با رضایت زوجه منجر به صدور حکم برائت گردیده نمی تواند دلیلی بر سوء معاشرت زوج و وجود عسر و حرج برای زوجه باشد و ن. ب. ا. زوجه دلیلی برای اثبات ادعایش ارائه ننموده حکم به ردّ دعوی وی صادر نموده است. درحالی که اولا به حکایت پرونده استنادی پس از صدور قرار مجرمیت و کیفرخواست علیه زوج و خانم ….ح. به اتهام برقراری رابطه نامشروع به علّت اظهارات متهمین به شرح اوراق و ردیف 43 و 44 پرونده و احراز رابطه زوجیت حکم برائت متهمین صادرشده است زوج به شرح صورت جلسه مورخ 22/6/90 شعبه --- دادگاه جزایی تهران خداوند را به شهادت گرفته و اقرار نموده که با خانم ….ح. صیغه محرمیت جاری نموده ایم و خانم ….ح. نیز اقرار نموده که بین ما صیغه محرمیت پشت موتورسیکلت جاری شد. دادگاه نیز طی دادنامه شماره --- مورخ 27/6/90 چنین انشاء رای نموده است: «ب. ت. ب. مجموع محتویات پرونده، دفاعیات و انکار متهمین در مراحل تحقیق و دادرسی در جلسه دادگاه و اظهارات ایشان مبنی بر اینکه بین نامبردگان صیغه محرمیت و عقد موقت ازدواج جاری شده و رابطه غیرشرعی نداشته اند و کاملا شرعی بوده است و با عنایت به اینکه برخلاف ادعای آن ها در پرونده دلیل و مدرکی وجود ندارد.... صرف نظر از اعلام گذشت شاکیه خانم س.ح. به لحاظ فقد ادله اثباتی حکم برائت متهمین صادر می‌گردد»;. ملاحظه می‌شود که دادگاه با احراز رابطه زوجیت موقت بین متهمین ناشی از اقرار آنان حکم برائت صادر نموده و حتی زوج در لوایح خود تلویحا ازدواج مجدد خود را نیز پذیرفته ولی آن را ناشی از اعلام رضایت زوجه توصیف نموده درحالی که اعلام گذشت زوجه در خصوص شکایت مبنی بر رابطه نامشروع زوج بوده و نمی توان آن را به عنوان رضایت برای ازدواج مجدد زوج که قبلا تحقق یافته محسوب نمود. ضمن اینکه تعهدات مکتوب زوج در چندین نوبت نیز حکایت از قبول نمودن سوء رفتار و دادن حق طلاق به زوجه دارد. بنابراین مجموع موارد مراتب اشعاری بر عسر و حرج زوجه در تداوم زوجیت و تخلف زوج از بند 12 شروط ضمن عقد دلالت داشته و ردّ دعوی نامبرده با محتویات پرونده مغایرت دارد. ازاین رو دادنامه های بدوی و فرجام خواسته که بدون توجه به موارد مرقوم انشاء گردیده به لحاظ عدم مطابقت آن با دلالت محتویات پرونده و مغایرت آن با موازین قانونی مخدوش بوده و مستندا به بند 2 ماده 371 قانون آیین دادرسی مدنی نقض می‌شود و رسیدگی مجدد به استناد بند ج ماده 401 همان قانون به شعبه هم عرض دادگاه صادرکننده رای منقوض ارجاع می‌گردد. رئیس شعبه --- دیوان عالی کشور- مستشار- عضو معاون عباسیان - ناصح - کریمپور نطنزی در تاریخ 23 مهر 1392، دیوان عالی کشور حکمی صادر کرد که به بررسی دعوی طلاق میان زوجین اختصاص داشت. خواهان به دلیل سوء رفتار زوج و ازدواج مجدد او، درخواست طلاق را به استناد عسر و حرج و تحقق شروط ضمن عقد مطرح نمود. زوج در پاسخ، زوجه را ناشزه دانسته و ادعای عسر و حرج را رد کرد. دادگاه بدوی ب. ت. ب. طولانی بودن مدت جدایی و بذل حقوق زوجه، حکم طلاق را صادر کرد که این حکم در مرحله تجدیدنظر تایید شد. زوجه پس از آن به فرجام‌خواهی پرداخت و ادعای خود را مجدداً مطرح کرد. دیوان عالی کشور با استناد به <a class="artref" href="/ماده/ماده-1130-a_0815110236787">ماده 1130 قانون مدنی</a> و تبصره‌های آن، عسر و حرج زوجه را محرز دانسته و ب. ت. ب. دلایل موجود در پرونده، از جمله اختلافات شدید و بذل حقوق مالی زوجه، حکم دادگاه بدوی را تایید و دعوی فرجامی زوج را رد کرد. در نهایت، پرونده به دادگاه صادرکننده رای قطعی ارجاع گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1392/07/23 پیام: اگر زوج بدون رضای همسرش ازدواج مجدد نموده باشد، هرچند که ازدواج با اجازه دادگاه باشد ولی تجویز دادگاه نافی مشکلات و سختی (عسر و حرج) بوجود آمده نیست و زوجه می‌تواند با استناد به عسروحرج ایجاد شده تقاضای طلاق کند. آقای ….ن. به وکالت از خانم ث.ر. د. ب. ط. آقای س.ر. تسلیم دادگاه نموده و در آن به علت سوء رفتار زوجه و ازدواج مجدد زوج و به ادعای عسر و حرج و تحقق شروط ضمن عقد من جمله بند 2 و 12 از شروط ضمن عقد تقاضای طلاق نموده است. ز. ب. ت. لایحه جوابیه ادعای زوجه را صحیح ندانسته و مدعی شده که نامبرده ناشزه است و مشارالیه به وظایف قانونی خود عمل نمی کند، دادگاه رسیدگی کننده اقداماتی را انجام داده است از جمله وقت رسیدگی تعیین و اظهارات حاضرین استماع گردیده است و زوجه دعوی را تکرار نموده و حاضر شده در برابر طلاق کلیه حقوق خود من جمله مهریه را بذل کند و نیز مورد به داوران زوجین ارجاع شده که نظریه داوران دال بر عدم سازش آنهاست و سرانجام رای شماره --- 28/12/91 از شعبه اول دادگاه عمومی بخش نازلو صادر شده است. در این رای ب. ت. ب. اوراق پرونده من جمله مفارقت طولانی زوجین و بذل کلیه حقوق از طرف زوجه به زوج در ازای طلاق من جمله بذل مهریه و ازدواج مجدد زوج، حکم طلاق با شرایط مندرج در رای صادر شده است ز. ن. ب. این رای تجدیدنظرخواهی نموده است و در لایحه منضم به دادخواست اظهار نموده که زوجه ناشزه است و به علت تحریک خانواده اش زندگی مشترک را ترک نموده است و ادعای عسر و حرج واقعیت ندارد و اضافه نموده که به همسرم علاقه مندم و دارای یک فرزند مشترک می باشم و راضی به طلاق نیستم و به شرح مصرح در لایحه تقاضای اقدام قانونی را نموده است. آقای ….ن. با تقدیم لایحه جوابیه اظهار نموده که زوج سوء رفتار دارد و حدود هفت سال است که جدا از هم زندگی می کنند و زوجه از تمام حقوق خود صرف نظر نموده است و به شرح مندرج در لایحه تقاضای اقدام قانونی را نموده است که سرانجام رای مورد فرجامی صادر و در آن دادنامه بدوی تایید شده است ز. ن. ب. این رای فرجام خواهی نموده است در دادخواست تقدیمی با تکرار مطالب گذشته ادعای زوجه را صحیح ندانسته و تقاضای نقض رای و صدور حکم قانونی را نموده است که پس از اقدامات معموله پرونده جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع شده است. اجمال دعوی زوجه (فرجام خوانده) و وکیل وی صدور حکم طلاق به علت عسر و حرج و تحقق شروط ضمن عقد ازدواج است که ادعا نموده که زوج (ف. خ.) سوء رفتار دارد و بدون رضای وی ازدواج مجدد کرده است و سالیان زیادی است که جدا از هم زندگی میکنند و حاضر شده که در برابر طلاق از کلیه حقوق خود منجمله مهریه و جهیزیه و... صرفنظر کند که بدوا برابر دادنامه شماره --- مورخ 28/12/91 صادره از شعبه اول دادگاه عمومی نازلو با احرار عسر و حرج، حکم طلاق با شرایط مذکور در رای صادر شده است و این رای برابر دادنامه مورد فرجامی با شماره مزبور تایید شده است، ز. ن. ب. این رای فرجام خواهی نموده است. هیات شعبه، مطابق <a class="artref" href="/ماده/ماده-1130-a_0815110236787">ماده 1130 قانون مدنی</a> در صورتی که دوام زوجیت موجب عسر و حرج زوجه شود وی می‌تواند به دادگاه مراجعه و تقاضای طلاق کند، تبصره الحاقی به این ماده عسر و حرج را تعریف نموده است و آن عبارت است از بوجود آمدن وضعیتی که ادامه زندگی را برای زوجه با مشقت همراه ساخته و تحمل آن مشکل باشد، قانونگذار در تبصره مذکور مصادیقی از عسر و حرج را منصوصا بیان کرده است من جمله سوء رفتار زوج و... مجددا در پایان تبصره قانونگذار تصریح نموده که موارد مندرج در این ماده مانع از آن نیست که در سایر مواردی که عسر و حرج زن احراز شود حکم طلاق صادر نماید. نظر به موارد مذکور و ب. ت. ب. دلایل ذیل عسر و حرج مورد نظر قانون گذار همراه زوجه محرز است 1 - اظهارات زوجین و سایر اوراق پرونده حاکی است که مشارالیها به شدت با هم اختلاف دارند به صورتی که بیش از پنج سال است که جدا از هم زندگی می کنند. 2 - زوجه حاضر شده در ازای طلاق از کلیه حقوق مالی خود من جمله مهریه صرف نظر نماید که خود اماره قضایی مبنی بر عسر و حرج مشارالیهاست. 3 - زوج بدون رضای همسرش ازدواج مجدد نموده است اگرچه ازدواج با اجازه دادگاه بوده است ولی تجویز دادگاه نافی مشکلات و سختی بوجود آمده نمی‌باشد بنابراین دادنامه صادره فاقد اشکال قانونی است و مستندا به ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی با رد دعوی فرجامی رای فرجام خواسته را ابرام می‌نماید و پرونده به دادگاه محترم صادر کننده رای قطعی اعاده می‌شود. رئیس شعبه --- دیوان عالی کشور - مستشاران عباسیان - ناصح - اللهیاری