درخواست طلاق زوجه به دلیل ازدواج موقت زوج

رأی دادگاه بدوی در خصوص دادخواست خانم س.د. به طرفیت آقای م.د. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش به منظور اجرای صیغه طلاق با این توضیح که خواهان در توجیه خواسته خود ب. ش. د. تقدیمی معروض داشته: ... به موجب سند ازدواج ... با خوانده ازدواج نموده ... خوانده بدون اطلاع این جانب همسر دوم اختیار کرده و صاحب فرزند شده‌اند قادر به ادامه زندگی مشترک نمی‌باشم و در خاتمه تقاضای رسیدگی و صدور گواهی به شرح خواسته را نموده و به موجب نظریه داوری ریال یکصد قطعه سکه طلا از مهریه خود را در قبال طلاق بذل نموده است. دادگاه با احراز رابطه زوجیت بین طرفین به دلالت تصویر مصدق رونوشت سند رسمی ازدواج شماره ... 1382/11/26 تنظیمی از سوی دفتر رسمی ثبت ازدواج شماره ... تهران، ن. ب. ا. مساعی دادگاه در جهت انصراف زوجه از طلاق به نتیجه نرسیده لذا در اجرای مقررات ماده 27 قانون حمایت خانواده قرار ارجاع امر به داوری صادر گردیده است اما داوران زوجین موفق به ایجاد سازش بین زوجین نشده‌اند و عدم توفیق خودشان را طی نظریه ثبت شده شماره 583-1393/2/28 اعلام نموده‌اند، ن. ب. ا. خ. ب. ش. صورت‬جلسه دادرسی مورخ 1392/8/7 و لایحه ثبت شده شماره 2583-1392/8/14 اعتراف کرده است که به صورت موقت همسر دیگری اختیار نموده و دارای فرزند نیز می‌باشد، ن. ب. ا. به خ. ب. م. شروط مندرج در قباله نکاحیه در صورت انتخاب همسر دوم از ناحیه خوانده وکالت در طلاق داده شده است و بر طبق ماده 1119 قانون مدنی زوجین به شرایط ضمن عقد که خود قرار داده‌اند مأخوذ و مقید می‌باشد، ن. ب. ا. خوانده با عقد ازدواج منقطع فی‬ الواقع از شرایط فی‬مابین عدول کرده است و خواهان می‌تواند از وکالتی که از طرف خوانده به او داده شده برای گرفتن طلاق استفاده نماید، لذا خواسته خواهان موجه تشخیص و مستنداً به مواد مرقوم و ماده 24 قانون حمایت خانواده گواهی عدم امکان سازش به منظور اجرای صیغه طلاق صادر و اعلام می‌گردد و خواهان می‌تواند ب. ت. ب. وکالت تفویضی به یکی از دفاتر رسمی ثبت طلاق مراجعه و با بذل یک‬صد قطعه سکه طلا از مهریه خود در قبال طلاق، خ. ر. ب. طلاق از نوع خلع مطلقه نماید. توضیحاً اضافه می‌شود که زوجین فاقد فرزند مشترک می‌باشند و زوجه در این پرونده ادعای مالی مطرح ننموده است لذا در وضع فعلی قضیه دادگاه مواجه با تکلیفی نیست و مشارالیها می‌تواند به طور جداگانه برای دریافت سایر حقوق مالی خود وفق مقررات اقدام نماید. این رأی حضوری بوده و ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظر‬خواهی در دادگاه‬های تجدیدنظر استان تهران است. رئیس شعبه 269 دادگاه عمومی حقوقی تهران مطلبی رأی دادگاه تجدیدنظر استان در خصوص دادخواست تجدیدنظرخواهی آقای م.د. نسبت به دادنامه شماره 9309970216900240 مورخ 1393/2/30 صادره از شعبه 269 دادگاه خانواده تهران در پرونده شماره ... متضمن صدور گواهی عدم امکان سازش با بذل یکصد قطعه سکه طلای یک بهار ازادی به ‬علت تحقق شرایط ضمن عقد ب. ت. ب. بررسی و مداقه در جمیع اوراق پرونده ن. ب. ا. ت. ن. خ. اعتراض موجه و مدلل و مؤثری که موجبات نقض دادنامه تجدیدنظرخواسته را ایجاب نماید به ‬عمل نیاورده است و نیز رأی بدوی با رعایت اصول و قواعد دادرسی صادر گردیده لذا دادگاه ضمن رد اعتراض ت. ن. خ. مستنداً به ماده 358 قانون آئین دادرسی دادگاه‬های عمومی و انقلاب در امور مدنی دادنامه تجدیدنظرخواسته را عیناً تأیید و ابرام می‌نماید رأی صادره به استناد بند الف ماده 368 و ماده 397 قانون مبحوث عنه ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل فرجام‬خواهی در دیوان محترم عالی کشور است رییس و مستشار شعبه 2 دادگاه تجدیدنظر استان تهران سیفی - ارژنگی - موسوی فهرست دادگاه بدوی دادگاه تجدیدنظر استان نقد رأی درخواست طلاق زوجه به دلیل ازدواج موقت زوج در تاریخ 5 تیر 1392، دادنامه‌ای در خصوص دعوی طلاق صادر شد. خ. ب. ا. به بند 12 شروط ضمن العقد مندرج در سند نکاحیه، درخواست طلاق را به دلیل تجدید فراش زوج بدون اذن زوجه و عدم پرداخت نفقه مطرح نمود. دادگاه نخست پس از بررسی مدارک و اظهارات طرفین، گواهی عدم امکان سازش صادر و پرونده را به داوری ارجاع کرد. در نهایت، ب. ت. ب. اظهارات زوجه و وضعیت مالی او، درخواست طلاق تایید و اجازه طلاق با شروط خاصی صادر گردید. وکیل طرف مقابل به این رای اعتراض و ایرادات شکلی را مطرح نمود. شعبه تجدیدنظر نیز با تایید رای نخست، ایرادات را غیرموثر دانسته و بر اساس ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی، رای را تایید کرد. سپس، وکیل ز. ف. خ. نمود و دیوان عالی کشور با استناد به ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی، رای تجدیدنظر را ابرام کرده و تاکید نمود که تجدید فراش زوج مشمول شرط مذکور می‌شود و هیچ خدشه‌ای به روند دادرسی وارد نشده است. تاریخ دادنامه قطعی: 1392/04/05 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: اگر در سند نکاحیه به صورت مطلق شرط شده باشد که در صورت ازدواج مجدد زوج، زوجه وکالت در طلاق خواهد داشت این شرط ب. ت. ب. اطلاق آن شامل ازدواج موقت هم می‌شود. رای خلاصه جریان پرونده خانم پ.ک. با وکالت آقای م.پ. به طرفیت آقای س.ب. دادخواستی به خواسته طلاق مستندا به بند 12 شروط ذیل شرط ب ضمن العقد مندرج در سند نکاحیه در تاریخ 22/6/89 مطرح نموده است. وکیل خ. ب. ا. به پرونده کلاسه --- حل اختلاف واحد ایثارگران و پرونده کلاسه --- شعبه چهارم دادگاه حقوقی بهشهر که زوج صرف نظر از عدم پرداخت نفقه زوجه، بدون اذن زوجه اقدام به تجدید فراش نموده درخواست رسیدگی به خواسته و صدور حکم طلاق نموده است در جلسه دادرسی 15/9/89 که در شعبه چهارم دادگاه حقوقی بهشهر به دعوی خواهان تشکیل شده چون خواهان و وکیل او خواستار طلاق به لحاظ تحقق شرط ضمن العقد شده اند و گفته اند حسب پرونده واحد ایثارگران حل اختلاف زوج اقدام به ازدواج موقت داشته است، صدور گواهی عدم امکان سازش مورد درخواست است. دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر نموده است. داور زوجه معرفی و داور زوج نیز معرفی و داوران نظریه کتبی خود را اعلام نموده اند. در جلسه مورخ 22/3/90 در وقت نظارت دادگاه پرونده استنادی 88/44 شعبه اول دادیاری را که واصل شده ملاحظه نموده است؛ وکیل خ. گ. ا. در این پرونده خانم م.ش. به نام همسر دوم آقای ع.س. شکایت نموده است که مورد رسیدگی قرارگرفته است ب. ت. ب. مراتب درخواست صدور حکم برابر خواسته را دارم. دادگاه تصویر شکایت خانم م.ش. از پدر آقای ع.س. و اظهارات پدر زوج آقای س.م.س. و نیز صورت جلسه مورخ 22/1/88 که پس از دستگیری آقای ع.س. و حضور او در کلانتری به دستور دادستان وی تحویل پدرش شده است و نیز قرار منع تعقیب آقای س.م.س. پدر آقای ع.س. از اتهام منتسبه به او که به وی اجازه ملاقات با شوهرش را نمی دهد و پیوست نمودن این اوراق در برگ های 47 الی 53 پرونده در لایحه ای که وکیل آقای ع. موید تقدیم نموده است ازدواج دوم منتسب به موکّلش را موقت دانسته که از شمول شرط ضمن العقد و بند 12 آن خارج بوده و اینکه فقط عقد دائم را شامل می‌شود خواسته زوجه و وکیل او را مردود دانسته است. دادگاه سرانجام ب. ت. ب. پرونده 89/1757 اجرای احکام کیفری دادگستری بهشهر که خلاصه آن را در صفحات 77 و 78 پرونده و نیز اظهارات زوجه و توضیحات او که در این صفحات ( 78 و 79 پرونده) منعکس است و زوجه وضعیت حقوق مالی خود را بابت مهریه توضیح داده است ختم رسیدگی را اعلام و به موجب دادنامه --- - 3/11/90 ب. ت. ب. توضیحات زوجه که گفته است تاکنون زندگی مشترک را شروع نکرده اند و باکره است و خواسته زوجه بر طلاق با استفاده از شرط ضمن العقد و دفاع غیر موثر خوانده خواسته خ. ر. و. تشخیص و مستندا به مواد 10 و 1119 قانون مدنی به زوجه اجازه می دهد با حضور دریکی از دفاتر طلاق به کفالت از زوج خود را با شرایط ذیل مطلقه نماید 1 - زوجه برای مهریه جداگانه اقدام نموده که در جریان رسیدگی ز. ن. ب. سایر حقوق خود شامل نفقه معوقه و عده و آینده و اجرت المثل و نحله که آن را به زوج بذل نموده است و به وکالت از زوج قبول بذل می‌نماید زوجه باکره نیز م. ب. نوع طلاق بائن است احراز شرایط صحت طلاق با دفترخانه م. ب.. از این رای وکیل زوج تجدیدنظرخواهی نموده است و ایرادات شکلی بر رای صادره، نموده است و از طرفی زوجه را مستحق نفقه و سایر حقوق ندانسته تا آن را بذل نماید که دادگاه در این خصوص توجه نداشته و رای را دارای اشکال درخور نقض به شرح لایحه تقدیمی دانسته است رسیدگی به تجدیدنظرخواهی او به شعبه --- تجدیدنظر استان مازندران ارجاع گردیده هیات شعبه مذکور طیّ دادنامه --- چنین رای داده است اعتراضات به عمل آمده غیروارد تشخیص داده می‌شود و خدشه ای که موجبات نقض رای شود ب. ت. ب. دلایل استنادی ازجمله اقرار زوج به ازدواج موقت بدون رضایت زوجه و اجازه دادگاه رای تجدیدنظر خواسته منطبق با دلایل موجود در پرونده صحیحا اصدار یافته موجبی جهت نقض آن نیست مستندا به ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی تایید و استوار می‌گردد نیز دعوی ت. ن. خ. را مردود اعلام نموده است. اکنون از این رای وکیل ز. ف. خ. نموده است که هنگام شور لایحه وی با گزارش پرونده قرائت می‌شود. رای شعبه دیوان عالی کشور فرجام خواهی وکیل زوج بر رای فرجام خواسته که بر تایید رای بدوی صادر و انشاء گردیده وارد نیست زیرا زوج و خود وکیل محترم بر این امر که موکّلش ازدواج منقطع نموده است اعتراف دارند النهایه مدعی هستند که منظور از بند 12 موارد 12 گانه مندرج در ذیل شرط ب ضمن العقد عقد زوجیت دائم است نه وقوع عقد منقطع بین زوج با زن دیگری که بدون رضایت زوجه صورت گرفته باشد که این تفسیر و تعبیر وکیل محترم خلاف دلالت شرط مذکور است زیرا مطلق ازدواج مجدد زوج با زن دیگری در این شرط آمده است و به نحو اطلاق هر دو نوع عقد ازدواج را شامل می‌شود چون در این شرط برای نوع آن توافقی نشده است تا خلاف مندرجات قرارداد محرز باشد و عقد انقطاعی از شرط مذکور خارج و صرفا ازدواج دائم را شامل شود و از حیث رعایت اصول و قواعد دادرسی نیز بر رسیدگی های معموله خدشه ای وارد نگردیده فلذا مستندا به ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی رای فرجام خواسته ابرام می‌گردد. رئیس شعبه --- دیوان عالی کشور - مستشاران عباسیان - اللهیاری - ناصح در تاریخ 25 مرداد 1394، دیوان عالی کشور به بررسی فرجام‌خواهی مرتبط با دادنامه‌ای از شعبه ششم دادگاه تجدیدنظر استان خوزستان پرداخت. درخواست‌کننده با استناد به سند نکاحیه و ادعای عسروحرج، تقاضای صدور گواهی عدم امکان سازش و طلاق را مطرح نمود. وی مدعی شد که طرف مقابل بدون اجازه وی اقدام به ازدواج موقت کرده و به وظایف زناشویی خود عمل نکرده است. در مقابل، وکیل طرف مقابل ادعای ناشزه بودن درخواست‌کننده را مطرح و ادعای عسروحرج را بی‌مبنا دانست. <br>دادگاه بدوی با پذیرش ادعای درخواست‌کننده، حکم به طلاق و پرداخت مهریه و نفقه صادر کرد. در مرحله تجدیدنظر، دادگاه با استناد به وحدت رویه دیوان عالی کشور به این نتیجه رسید که در صورت اثبات نشوز، طرف مقابل می‌تواند بدون اجازه همسر خود ازدواج نماید و بدین ترتیب حکم اولیه را تایید کرد. دیوان عالی کشور نیز با رد فرجام‌خواهی، حکم تجدیدنظر را تایید و مقرر نمود که در صورت عدم اثبات نشوز، طرف مقابل نمی‌تواند ازدواج مجدد کند. این تصمیم بر اساس مواد 370 و 358 قانون آیین دادرسی مدنی و بند 12 شروط ضمن عقد نکاح اتخاذ گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/05/25 پیام: در خصوص ازدواج مجدد زوج، تفاوتی میان عقد دائم و موقت نیست؛ در هر دو مورد، زوج باید یا رضایت زوجه را جلب کند یا با اثبات نشوز وی، حکم تجویز ازدواج مجدد را از دادگاه اخذ کند در غیر این صورت شرط وکالت در طلاق زوجه به موجب بند 12 سند ازدواج محقق می‌شود. خانم ن. خ. د. ب. ط. آقای م. ر. با وکالت خانم ع. خ. تقدیم دادگستری اهواز نموده که به شعبه شانزدهم دادگاه عمومی ارجاع گردیده و در آن مدعی شده که به موجب سند نکاحیه پیوست و رونوشت مصدق شناسنامه‌اش حاکی از آنست که به عقد دائم خوانده در تاریخ 1383/04/25 در آمده و حاصل زندگی مشترک دختری است به نام ن. متولد 1385/05/11 ولی زوج مدت یک سال است که بدون اجازه موکلش زوجه دیگری اختیار نموده و از شرط 12 ضمن عقد نکاح تخطی نموده بگونه‌ایی که در ایفای وظایف زناشویی نسبت به همسرش کوتاهی نموده... لذا مستندا به ماده 1130 و 1146 ضمن بذل 800 سکه تمام بهار آزادی از مهریه‌اش تقاضای صدور گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق را دارد و همچنین استعلام از پرونده 959 شعبه دوم دادیاری ر. (رابطه نامشروع خوانده) و استماع شهادت شهود مورد تقاضاست... (ص 5 ) نتیجه بررسی مرکز مشاوره روانشناختی پ. نیز حکایت از عدم امکان سازش بین زوجین دارد هر چند که زوج در جلسه مشاوره شرکت نداشته است. (ص 8 ) در اولین جلسه دادرسی در وقت مقرر 1393/01/23 با حضور طرفین تشکیل گردیده وکیل خ. ب. ش. خواسته پرداخته و ابراز می‌دارد با موکلش از حدود 6 سال گذشته متوجه روابط همسرش بنا به اظهارات خود با دیگری گردیده و از همان زمان به دلیل بی‌مهرهای همسرش دچار مشکلات روحی گردیده که مدام تحت نظر مشاوره و پزشک بوده و بارها از حدود یک سال گذشته همسر دوم خوانده بر سر راه موکل می‌آمد و اظهار می‌نمود شوهرت شما را نمی‌خواهد و مرا دوست داشته و خلاصه اینکه آسیب شدید روحی از این امر یعنی ازدواج زوج متوجه موکل بوده و تبعات آن یعنی بی‌توجهی و بی‌مهری و عدم حضور مداوم زوج در محل زندگی مشترک یکی از دلایل عسروحرج وی م. ب.... ضمنا همانطور که خوانده (زوج) در جلسه مطرح نمودند در مدت زندگی مشترک ظلم زیادی به همسرم نمودم و خود وی نیز اجحاف‌هایی که طی چندین سال به موکل نمودند را قبول داشتند. لذا با عنایت به وجود صیغه نامه و اقرار خوانده به ازدواج مجدد مستندا به بند 12 در سند نکاحیه و قانون حمایت خانواده و تحقق وکالت به موکل تقاضای صدور گواهی عدم امکان سازش را دارد... در خصوص اظهارات خوانده بر مطرح بودن پرونده در ر. پاسخ اینست که پرونده تمکین زوج در حال حاضر در شورای حل اختلاف ر. بوده و آدرس منزل خواهر موکله را داده‌اند که موکل در صورت ارجاع به دادگاه ایراد اینکه محل سکونتش در خانه پدری بوده (اهواز) مطرح می‌نماید. ضمنا پرونده دیگری با موضوع نفقه موکل سابقا مطرح نموده بود که دعوی را مسترد نمود. محل زندگی زوجه در خانه پدری وی در اهواز عنداللزوم از پاسگاه محل تحقیق نمائید... زوج بیان کرد زوجه در شهرستان ر. پرونده‌ای مطرح که آن را با درخواست خود مختومه نموده، اما پرونده مهریه که در ر. تشکیل شده نیز با اعتراض من در مرحله رسیدگی تجدیدنظرخواهی است. پرونده تمکین نیز تشکیل شده که با دستور دادگاه ر. به شورای حل اختلاف ارجاع شده است در جریان رسیدگی است. لذا به لحاظ صلاحیت دادگاه ر. تقاضای ارسال پرونده به آن مرجع را دارد. وکیل خ. د. پ. بیان کرد: « پرونده‌ های بیان شده از ناحیه خوانده مربوط به تامین خواسته و مهریه بوده که بدلیل توقیف اموال که تعدادی اسب بوده موکل در ر. مطرح نمود و در خصوص پرونده تمکین موکل تاکنون هیچگونه اطلاعی نداشته و حسب اظهار زوج ابلاغ صورت نگرفته... ضمنا پرونده مهریه را متعاقبا پیگیری خواهد کرد و مکتوب در اختیار دادگاه قرار خواهد داد. زوج بیان کرد ؛ ظرف یک هفته مستندات خود در مورد پرونده‌های متشکله در شعبه دوم دادگاه ر. را ارائه خواهد داد... در پایان جلسه زوج امضا ذیل صورتجلسه دادرسی را فقط به عنوان اعلام حضور در جلسه دادگاه امضا نموده و هیچ یک از نوشته‌های وکیل مدافع خواهان را قبول ندارد... پرونده به دستور دادگاه در وقت نظارت ده روزه قرار می‌گیرد.(ص 20 ) در 1393/02/01 در وقت نظارت دادگاه دستور پیگیری نتیجه پرونده‌های کلاسه --- و 990744 را از شعبه دوم عمومی حقوقی ر. را صادر می‌کند.(ص 21 ) در این فاصله خوانده (زوج) آقای ب. ک. را به وکالت از خود برگزیده و به دادگاه معرفی نموده است. (ص 22 ، 23 ) شعبه دوم در پاسخ به استعلام اعلام میدارد کلاسه‌های صحیح پرونده‌ها مورد استعلام 920782 و 920744 م. ب. که پرونده 920782 موضوع تامین خواسته خانم ن. خ. به طرفیت م. ر. بوده که منتهی به صدور قرار تامین خواسته شماره 976 - 920 گردیده و پرونده 920744 نیز مطالبه مهریه بوده که طی شماره 12 - 9310 مورخ 1393/01/09 جهت رسیدگی به اعتراض آقای م. ر. به دادنامه شماره --- - 920 به دفتر دادگاه‌های تجدیدنظر استان خوزستان ارسال و تاکنون واصل نشده است... (ص 25 ) با وصول پاسخ، شعبه --- دادگاه خانواده اهواز به موجب دادنامه --- - 930 مورخ 1393/03/08 مبادرت به صدور قرار عدم صلاحیت به استناد ماده 13 قانون حمایت خانواده ب. ت. ب. ایراد خوانده (زوج) به صلاحیت دادگاه در پرونده حاضر می‌نماید.(ص 26 ) با ارجاع پرونده به شعبه دوم دادگاه حقوقی ر. در 1393/04/17 از سوی رئیس محترم دادگستری بلافاصله در 1393/04/17 شعبه مرجوع الیه به موجب دادنامه --- - 930 با این استدلال که محل اقامت خ. د. د. تقدیمی شهرستان اهواز قید شده بنابراین مطابق ماده 12 قانون حمایت خانواده دادگاه شهرستان اهواز صالح به رسیدگی م. ب.. ثانیا- چون پرونده قبلی مطروحه از سوی زوجه در این دادگاه منجر به صدور رای گردیده است، بنابراین هدف قانونگذار از طرح دعاوی زوجین در یک دادگاه برای امکان رسیدگی همه دعاوی در یک دادرسی، منتفی بوده زوجین در این دادگاه فاقد پرونده در حال رسیدگی می‌باشند لذا صدور قرار عدم صلاحیت از طرف شعبه --- دادگاه خانواده اهواز را به این دلایل ناصحیح دانسته و از خود نفی صلاحیت به شایستگی دادگاه مذکور نموده است. سپس پرونده را جهت حل اختلاف به دفتر کل دادگاه‌های تجدیدنظر ارسال که به شعبه ششم ارجاع می‌گردد که به موجب دادنامه --- - 930 مورخ 1393/05/26 با پذیرش استدلال دادگاه اخیر به صلاحیت شعبه --- دادگاه خانواده اهواز حل اختلاف گردیده است.(ص 30 ) در وقت مقرر وکلای طرفین در جلسه حاضرند که وکیل زوجه اعلام داشته خانم م. و. (مادر زوجه) جهت امر داوری حاضر می‌باشند و وکیل زوج در دفاع از موکلش در اولین جلسه دادرسی بعد از معرفی از سوی خوانده بیان می‌دارد: «... اول اینکه خواهان جهت اثبات ادعای خود مبنی بر ازدواج موقت زوج دلیلی در این پرونده ندارد. دوم... مفاد قانون حمایت خانواده ناظر بر ازدواج دائم م. ب. در صورتی که زوج ازدواج دائم نمایند حق برای زوجه به اعتبار ماده 12 عقدنامه (بند 12 ) محقق می‌شود و موکل در حال حاضر همسر دومی ندارد... در حالتی که زوجه مدعی اثبات عسروحرج می‌باشند. دلیل ارائه نمایند زیرا اثبات عسروحرج نیازمند دلیل م. ب.. خواهان محترم یک سال است که نزد خانواده‌اش م. ب. و ناشزه است. بر فرض محال اگر مردی در نبودن همسرش ازدواج موقت نمایند تخلف از شرط ننموده است... وکیل خ. د. پ. بیان نمود: «... در پرونده اشاره شده و شماره کلاسه (مذکور در دادخواست) در دستگیری زوج با همسر دوم وجود داشته که صیغه نامه ارائه شده در آن پرونده در ضمن زوج در جلسه گذشته این امر را پذیرفت و اعلام نمود عقد را فسخ نمودم و ضمنا کپی صیغه نامه در مهلت یک هفته ارائه خواهد شد. در ضمن شرط ضمن عقد به صورت عام بوده و در عرف حتی نظر موکل که این شرط را لحاظ نموده نوع ازدواج دائم یا موقت بوده... وکیل زوج ب. ت. ب. رای شماره --- - 1389/07/20 (وحدت رویه دیوانعالی کشور) تحقق شروط ضمن عقد را در زمانی که زوجه ناشزه باشد یا عقد موقت باشد قابل اعمال نمی‌داند. در پایان تقاضای ارائه اصل یا رونوشت برابر با اصل سند ازدواج موقت و ابلاغ آن را جهت اعلام پاسخ نموده و در پایان اظهار داشته است موکل ظرف یک هفته داور خود را معرفی می‌کند. رونوشت مصدق عقدنامه موقت زوج توسط وکیل زوجه به دادگاه ارائه گردیده است که حکایت از وقوع عقد موقت فی‌مابین خوانده دعوی (م. ر.) و خانمی به نام م.آ. در تاریخ 1391/04/15 با مهریه یک جلد کلام الله مجید و صد و یک سکه بهار آزادی به مدت 99 سال دارد.(ص 38 الی 47 ) در تاریخ 1393/09/16 دادگاه راسا به دلیل عدم معرفی داور از سوی خوانده آقای ع. ط. را به عنوان داور زوج تعیین نموده است. (ص 48 ) با اخذ نظریه داوران و گواهی ایشان بر عدم امکان سازش و اصرار زوجه بر جدایی و طلاق و عدم حضور زوج در جلسات داوری (ص 50 و 51 ) وکیل زوجه در تعیین حقوق مالی وی تاکید نموده که موکلش از کلیه نفقه‌های معوقه و جاریه خود در ازای طلاق بذل می‌نماید و در خصوص اجرت المثل ایام زندگی مشترک ادعایی ندارد و همینطور در خصوص جهیزیه هیچ گونه ادعایی ندارد و از تعداد 1363 سکه به عنوان مهریه تاکنون 20 قطعه آن را دریافت نموده و 800 سکه تمام بهار آزادی را ب. ت. ب. وجود عسروحرج و بلاتکلیفی خود بذل می‌نماید... » (ص 52 .با اعلام ختم دادرسی دادگاه مبادرت به صدور رای نموده و به موجب دادنامه --- - 930 مورخ 1393/11/12 با احراز رابطه زوجیت دائم طرفین طبق تصویر مصدق سند نکاح و با عنایت به تصویر مصدق عقدنامه موقت 99 ساله از سوی وکیل زوجه به تاریخ 1391/04/15 که حکایت از تجدید فراش خوانده داشته و اینکه مستندی بر رضایت خواهان بر این امر یا اجازه دادگاه در ازدواج مجدد ارائه نشده و برخلاف مدافعات وکیل زوج بند 12 از شروط ضمن عقد نکاح به صورت مطلق آمده و مختص به ازدواج مجدد دائم نیست لذا صرفنظر از صحت و سقم عسروحرجی زوجه خواسته خواهان را مشمول بند 12 استنادی دانسته... به استناد مواد 1119 و 1257 قانون مدنی و مواد 26 و 29 قانون حمایت خانواده مصوب 1391 حکم به طلاق زوجه با شرایط ذیل صادر می‌شود: 1 - مهریه زوجه تعداد 1363 قطعه سکه طلای تمام بهار آزادی است که طبق اعلام وکیل تعداد 20 قطعه آن را دریافت کرده تعداد 800 سکه آن و نفقات جاری و معوقه در قبال طلاق بذل کرده و دادگاه از جانب زوج قبول بذل می‌نماید و زوج موظف به پرداخت مابقی سکه‌های مهریه م. ب.. 2 - زوجه در مورد اجرت المثل و جهیزیه ادعایی ندارد و حضانت فرزند دختر 8/5 ساله به نام ن. با پدر است مادر به مدت 24 ساعت در هفته از ساعت 18 هر پنج شنبه تا همین ساعت در روز بعد حق ملاقات وی را دارد. زوجه باردار نیست نوع طلاق خلعی بائن است... « (ص 56 ... اوراق پرونده از اینجا به بعد از هم گسیخته و بر مدار نظم نمی‌باشد.) با ابلاغ دادنامه وکیل زوج رونوشت مصدقی از فسخ نامه عقد موقت به تاریخ 1392/11/12 تقدیم که ضمیمه پرونده گردیده و در فرجه قانونی نسبت به دادنامه مذکور با تکرار همان مطالب سابق مطروحه در جلسه دادرسی اعتراض خود را اعلام داشته که پس از ثبت دادخواست تجدیدنظرخواهی به تاریخ 1393/12/16 به شماره 184 - 9310 و ارسال نسخه ثانی دادخواست و ضمائم برای خواهان بدوی و وصول لایحه وکیل م. و. د. پاسخ به ایرادات مطروحه از ناحیه وکیل زوج شعبه --- دادگاه تجدیدنظر خوزستان با اعلام ختم دادرسی در جلسه فوق العاده با رد موارد ایراد وکیل ت. ن. خ. در بندهای دوم و سوم و چهارم لایحه تجدیدنظر خواهی به اینکه موکل وی ازدواج موقت نموده است و با عنایت به بند دوازدهم که دارد زوج همسر دیگری بدون رضایت زوجه اختیار کند و زن موقت نیز شرعا و قانونا همسر زوج محسوب می‌شود اعتراض وی را وارد ندانسته و ادعای بذل مدت نیز تاثیری ندارد زیرا به محض تحقق شرط، بذل مدت تاثیری در انتفاء آن ندارد. بنابراین به موجب دادنامه --- - 940 مورخ 1394/02/23 ضمن رد اعتراض و با این اصلاح که خواهان بدوی وکالتا از سوی خوانده با حق توکیل ب. غ. می‌تواند به دفترخانه مراجعه و صیغه طلاق را جاری کند و نیازی به نمایندگی سردفتر ازدواج از سوی دادگاه نیست مستندا به ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی رای تجدیدنظر خواسته را با اصلاح انجام شده تایید نموده است... » (ص 82 مجددا با ابلاغ رونوشت دادنامه به طرفین وکیل زوج با اخذ وکالت از وی د. ا. م. در مهلت مقرره قانونی دادخواست فرجامخواهی خود را که به شماره 19 - 9410 مورخ 1394/03/18 ثبت شده تقدیم و با وصول لایحه پاسخ از سوی وکیل فرجامخوانده (زوجه) پرونده به دیوانعالی کشور ارسال پس از ثبت در دبیرخانه به این شعبه جهت رسیدگی ارجاع که در حین شور مفاد لوایح تقدیمی و اوراق مورد نیاز پرونده قرائت خواهد شد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای … دیوان عالی کشور اجمالا مبنی بر صدور رای شایسته برابر موازین قانونی مورد تقاضاست در خصوص دادنامه شماره --- - 940 - 1394/02/23 فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می‌دهد: در خصوص فرجامخواهی آقای ب. ک. به وکالت از آقای م. ر. به طرفیت بانو ن. خ. نسبت به دادنامه --- - 940 مورخ 1394/02/23 صادره از شعبه ششم دادگاه تجدیدنظر استان خوزستان مبنی بر اینکه به موجب رای وحدت رویه دیوانعالی کشور به شماره 716 - 1389/07/20 و شروط ضمن العقد (شق ب بند 12 ) مندرج در سند نکاحیه منصرف از عقد موقت زوج م. ب. و در هر حال زوج اختیار دارد بدون رضایت زوجه و اذن از دادگاه مبادرت به این امر نماید و این تخلف از شرط محسوب نمی‌گردد. در رد این استدلال باید گفت ؛ در جائیکه نشوز زوجه از طریق دادگاه به اثبات نرسیده (مراجع صالحه قضائی) زوج قادر به ازدواج مجدد چه به صورت دائم و یا موقت با دارا بودن همسر اول نمی‌باشد. لذا با رد فرجامخواهی و منطبق دانستن مفاد دادنامه معترض عنه با موازین شرعی و قانونی مستندا به ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی عینا ابرام می‌گردد. شعبه --- دیوانعالی کشور- رئیس و مستشار و عضو معاون علی رازینی - عبدالعلی ناصح - محسن یکتن خدائی در تاریخ 18 شهریور 1393، دیوان عالی کشور دادنامه‌ای صادر کرد که به بررسی پرونده‌ای مرتبط با صدور گواهی عدم امکان سازش برای اجرای طلاق اختصاص داشت. خواهان به دلیل ازدواج مجدد طرف مقابل و تخلف از شرایط ضمن عقد، اقدام به طرح دعوی نمود. دادگاه در مرحله نخست، با بررسی شکایت و مستندات ارائه شده، از جمله صیغه‌نامه موقت و قرار منع تعقیب در پرونده‌ای دیگر، گواهی عدم امکان سازش صادر کرد و اجازه طلاق به زوجه را صادر نمود. تجدیدنظرخواهی طرف مقابل به شعبه تجدیدنظر استان خراسان رضوی منجر به تایید دادنامه اولیه شد. در مرحله فرجام‌خواهی، وکیل طرف مقابل ادعا کرد که عقد موقت باطل شده و دلیلی برای صدور گواهی عدم امکان سازش وجود ندارد. دیوان عالی کشور با استناد به عدم انجام تحقیقات کافی در خصوص ادعای صوری بودن عقد موقت و عدم شمول شرایط ضمن عقد برای زنان صیغه‌ای، دادنامه تجدیدنظر را نقض کرده و رسیدگی مجدد به دادگاه هم‌عرض را محول نمود. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/06/18 پیام: در ازدواج موقت از آنجائی زوجه حق نفقه و ارث و حق القسم ندارد بنابراین شرط تحقق وکالت در طلاق برای زوجه در صورت ازدواج مجدد زوج شامل ازدواج موقت نمی شود. پیرو گزارش قبلی خانم ….ت. با وکالت آقای ح.م. د. ب. ط. آقای م.پ. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق به لحاظ ازدواج مجدد خوانده و تخلف خوانده از شرایط ضمن عقد (تحقق بند 12 سند نکاحیه) تقدیم دادگستری شهرستان مشهد نموده است و رسیدگی به شعبه --- محاکم حقوقی محول گردیده است خوانده خانم ف.الف. وکیل پ. ی. د. را به عنوان وکیل مدافع خود تعیین نموده در جلسه مورخ 17/7/91 دادگاه وکلای طرفین حضور یافته اند وکیل خ. ا. د. خواسته ب. ش. د. تقدیمی است تقاضای استعلام از پرونده 910544 شعبه --- دادیاری را دارم وکیل خ. ا. د. این ادعا اتهام است دادگاه پرونده استنادی را جهت بهره برداری مطالبه نموده و ملاحظه کرده که در این پرونده خانم ….ت. علیه شوهرش آقای م.پ. شکایتی به عنوان رابطه نامشروع همسرش باخانم و.ح. مطرح که در اثناء رسیدگی صیغه نامه عادی که حکایت از نکاح موقت یک ساله از تاریخ 20/3/91 تار 20/3/92 دارد، ارائه گردیده و به همین لحاظ قرار منع تعقیب صادرشده است و از اوراق موثر پرونده کپی تهیه و ضم پرونده گردیده سپس دادگاه موضوع را به داور ارجاع و درنهایت مساعی داوران در جهت صلح و سازش موثر واقع نگردیده و دادگاه طی دادنامه --- - 22/9/91 ضمن احراز علقه زوجیت فی مابین خواهان و خوانده ب. ت. ب. ارائه صیغه نامه یک ساله تخلف زوج از شروط ضمن العقد (بند 12 سند نکاحیه) را محرز دانسته و گواهی عدم امکان سازش صادر و به زوجه اجازه داده که با اعمال وکالت اعطایی در طلاق خود را مطلقه نماید و با مراجعه به یکی از دفاتر رسمی طلاق نسبت به ثبت آن اقدام نماید سپس دادگاه متذکر شده که چون زوجه حاضر گردیده یک عدد سکه از مهریه اش را در قبال طلاق بذل نماید نوع طلاق خلعی است و در حال حاضر زوجه برابر گواهی ارائه شده باردار نمی‌باشد و سرپرستی فرزند مشترک ب. ت. ب. تاریخ تولد وی 16/4/83 با پدر است آقای م.پ. با وکالت خانم ف.الف. از رای صادره تجدیدنظرخواهی نموده است که رسیدگی به شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی محول گردیده که به موجب 3200 - 27/12/91 ضمن ردّ تجدیدنظرخواهی دادنامه تجدیدنظر خواسته عینا تایید کرده است رای صادره مورد فرجام خواهی آقای م.پ. با وکالت خانم ف.الف. قرارگرفته و در فرجام خواهی عنوان داشته عقد موقت سپری شده و باطل گردیده و عملا دلیل دیگر از سوی زوجه جهت صدور گواهی عدم امکان سازش وجود ندارد و تقاضای نقض دادنامه را کرده است که پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و به شعبه ( 23 ) ارجاع گردیده که طی دادنامه --- - 12/11/92 با این استدلال که اولا وکیل ف. خ. منکر ازدواج مجدد بوده و از طرفی عقد نکاح انقطاعی منتفی شده و مدعی گردیده با اطلاع و موافقت فرجام خوانده بوده است و اصولا صرف نظر از اینکه ظهور الفاظ (ازدواج) از آن جهت که نشانه قصد واقعی م. ب. حمل بر معانی عرفی می‌شوند و از این رو هنگام به کار گیری الفاظ زوجین همان مفهومی را که در عرف متداول است درک و قصد می نمایند و در عرف واژه ازدواج ظهور در ازدواج دائم دارد و منصرف از عقد انقطاعی است بنابراین از این حیث که نسبت به ادعای وکیل ف. خ. تحقیقات لازم صورت نگرفته است به لحاظ نقص در تحقیقات رای صادره را نقض و رسیدگی مجدد را به همان دادگاه صادرکننده رای منقوض محول نموده است که د. ا. م. ضمن تشکیل جلسه و تحقیق از ت. ن. خ. که مدعی گردیده عقدنامه موقت صوری بوده است و به لحاظ ارتباط کاری انجام گرفته و هیچ گونه رابطه ای باخانم و.ح. نداشته ام دادگاه طی دادنامه --- - 26/12/92 ضمن ردّ تجدیدنظرخواهی دادنامه تجدیدنظر خواسته به شماره 2553 - 22/9/91 را عینا تایید نموده است که د. ا. م. آقای م.پ. با وکالت خانم ف.الف. نسبت به دادنامه صادره فرجام خواهی نموده و با ابراز مطالب عنوان شده در مراحل قبلی نقض دادنامه صادره را خواستار گردیده است که پس از تبادل لوایح و ارسال پرونده به دیوان عالی کشور جهت رسیدگی به این شعبه ( 23 ) ارجاع گردیده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد: دادنامه صادره مخدوش بوده و قابلیت ابرام را ندارد زیرا اولا فهم الفاظ استخدامی در عقود و غیره به عرف واگذار گردیده و عرفا زن متمتع بها و صیغه ای همسر محسوب نمی شود زیرا نه حق القسم دارد و نه نفقه و نه ارث می برد، لذا شرط ضمن العقد (بند 12 عقدنامه) از زن صیغه ای منصرف است و برخی از فقهاء عظام نیز فتوا به عدم مشمول داده اند، ثانیا وکیل زوج همچنان منکر ازدواج موکل خود باخانم و.ح. است و عقدنامه موقت یک ساله را صوری به جهت ارتباط کاری اعلام کرده است که در خصوص ادعای زوج و وکیل وی تحقیقات کافی صورت نگرفته است که به لحاظ مراتب اشعاری فوق رای صادره نقض و رسیدگی مجدد به دادگاه هم عرض محول می‌گردد. مستشاران شعبه --- دیوان عالی کشور