رأی خلاصه جریان پرونده
برابر محتویات پرونده خواهان خانم ع.ع. فرزند ق. خانه دار ساکن تهران، به قیمومت از ناحیه آقای م.ن. با وکالت آقای ….ت. به طرفیت خوانده دعوی خانم خ.ن. فرزند م. خانه دار اهل و ساکن روستای... به خواسته ابطال نکاح واقع شده بین آقای م.ن. و خانم خ.ن. به لحاظ حکم در خصوص محجوریت زوج و کاشف به عمل آمدن اینکه وی در زمان وقوع عقد نیز محجور بوده و اهلیت برای ایجاد عقد نکاح را نداشته است، لذا تقاضای رسیدگی نموده است و موضوع دادخواست پس از ثبت و ارجاع در شعبه محترم اول دادگاه کوچصفهان مورد بررسی قرار گرفته است وکیل منتخب ز. ب. ت. لایحه و بیان این که مورخ 4/5/83 به هنگام عقد دائم زوج محجور نبوده و چطور شده حالا محجور اعلام گردیده و تقاضای معرفی زوج را به پزشکی قانونی نموده است، در تاریخ 24/11/89 جلسه دادگاه وکیل خواهان خواسته وی را ب. ش. د. تقدیمی توضیح داده است و نکاح منعقده فی مابین زوجین در این پرونده را در حال جنون زوج دانسته و به لحاظ فقدان انشاء آن را بی ارزش دانسته و تقاضای ابطال نکاح را نموده است، و وکیل خ. ن. ا. داشته که زوجین در سال 83 با هم ازدواج نمـوده و بعـد از اختلافات فی مابین زوجـه را به منزل پدرش فرستاده و او را مورد ضرب و شتم قرار داده و زوجه مهریه خ. ر. ب. اجرا گذاشته و زوج محکوم به پرداخت مهریه سیصد سکه شده و متعاقباً اعلام شده که زوج محجور است و دارخواست ابطال نکاح را دارد، شعبه محترم اول دادگاه عمومی بخش کوچصفهان با بررسی و تحقیقات انجام شده به موجب دادنامه شماره 2803 ـ 24/11/89 ب. ت. ب. این که عقد نکاح دائم منعقده فی مابین آقای م.ن. فرزند ق. با خانم خ.ن. فرزند م. در تاریخ سال 1383 بوده و حسب حکم حجر اعلامی از ناحیه شعبه محترم 45 دادگاه عمومی تهران حجر زوج متصل به زمان صغر نمی باشد و تاریخ شروع بیماری و حجر از سال 83 م. ب. و تأخر و تقدم از عقد محرز نیست لذا خواسته خواهان را محرز ندانسته و مستنداً به مواد قانونی مندرج در دادنامه حکم به بطلان دعوای خواهان صادر نموده است، رأی دادگاه پس از ابلاغ از سوی خانم ع.ع. با قیمومت آقای م.ن. و با وکالت آقای ….ت. مورد اعتراض قرار گرفته و با تقدیم دادخواست و لایحه پیوست و بیان این که حکم حجر زوج سال 83 اعلام گردیده و متعارف همان بدو سال م. ب. و عقد نکاح وی با ز. د. ت. 4/5/83 بوده و متأخر از حکم حجر بنابراین عقد در زمان حجر واقع شده و باطل بوده لذا تقاضای تجدیدنظر نموده است، و وکیل زوجه نیز با تقدیم لایحه در رد تجدیدنظرخواهی گفته در حکم حجر، محجور بودن زوج متصل به زمان صغر اعلام نگردیده بنابراین اعم است از این که حجر قبل از عقد نکاح یا بعد از آن باشد و تقاضای تأیید دادنامه تجدیدنظر خواسته کرده است، پرونده در شعبه محترم اول دادگاه تجدیدنظر استان گیلان مورد بررسی واقع شده و آن دادگاه به موجب دادنامه شماره 668 ـ 8/3/90 ب. ت. ب. مدلول دادنامه شماره 663 ـ 4/8/89 صادره از شعبه 45 دادگاه عمومی تهران که حکم به حجر زوج از سال 83 اعلام نموده که به این اعتبار عقد نکاح به لحاظ عدم اهلیت باطل م. ب. بنابراین دادنامه تجدیدنظرخواسته را نقص نموده و حکم به ابطال نکاح فی مابین آقای م.ن. و خانم خ.ن. صادر نموده است. متعاقباً خانم خ.ن. با وکالت خانم ع.ص. در اعتراض به دادنامه فرجام خواسته با تقدیم دادخواست و لایحه پیوست و بیان تناقض در صدر و ذیل دادنامه فرجام خواسته از حیث تأیید و سپس نقص دادنامه تجدیدنظرخواسته و نیز بیان این جهت که جنون و سفه زوج قبل از تاریخ عقد ثابت نیست چرا که چگونه پس از گذشت مراسم خواستگاری و غیره در طول چندین سال متوجه جنون یا سفه زوج نشده اند و اگر خوانده زوجه واقعاً می دانسته زوج جنون یا سفه دارد او به عقد زوج در نمی امد اما پس از بحث و اختلاف و به اجرا گذاشته شدن مهریه، موضوع محجور بودن زوج مطرح می گردد و دلیل کافی بر این امر وجود ندارد لذا فرجام خواهی نموده و وکیل قیم زوج نیز در رد فرجام خواهی لایحه ای تقدیم دادگاه نموده و پرونده برای فرجام خواهی به دیوان عالی کشور ارسال و مآلاً برای رسیدگی به این شعبه ارجاع شده است .
رأی شعبه دیوان عالی کشور
در خصوص فرجام خواهی خانم خ.ن. فرزند م. به طرفیت همسرش آقای م.ن. با قیمومت خانم ع.ع. از ناحیه وی، در اعتراض به دادنامه شماره 668 ـ 8/3/90 صادره از شعبه محترم اول دادگاه تجدیدنظر استان گیلان که به موجب آن رأی شماره 2803 ـ 24/11/89 شعبه محترم اول دادگاه عمومی بخش کوچصفهان مبنی بر حکم به بطلان دعوای خواهان ( فرجام خوانده ) در رابطه با ابطال عقد نکاح فی مابین ف. خ. و آقای م.ن. نقض و حکم به ابطال عقد نکاح مزبور صادر شده است، با امعان نظر و مداقه در جامع از اوراق و محتویات پرونده و مضاف بر متهافت بودن صدر و ذیل دادنامه فرجام خواسته در تأیید نقص رأی دادگاه بدوی، نظر به این که اصل در عقود منعقده و از جمله عقد نکاح بر صحت است مگر دلیل و مدرک برخلاف آن اقامه گردد و به لحاظ این که هیچ دلیل و مدرکی بر وقوع عقد فی مابین آقای م.ن. با فرجام خ. م. ب. جنون زوج در هنگام اجرای صیغه عقد اقامه نشده و حجر وی نیز برای رأی دادگاه متصل به صغر سن نبوده و تقدم یا تأخر جنون وی قبل یا بعد از عقد که موجب حجر گردیده معلوم نیست بنابراین اصل صحت عقد منعقده بوده و دادنامه فرجام خواسته حسب موازین صادر نگردیده و با نقض آن پرونده در اجرای بند ج ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی به شعبه هم عرض شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استان گیلان ارجاع و ارسال می شود.
رئیس شعبه 26 دیوان عالی کشور ـ مستشار
انصاری ـ افشاری
فهرست
خلاصه جریان پرونده
شعبه دیوان عالی کشور
نقد رأی
دعوای بطلان نکاح به دلیل جنون زوج
در این پرونده، درخواست ابطال نکاح به دلیل محجوریت زوج در زمان عقد مطرح گردیده است. در پاسخ به این درخواست، ادعایی مبنی بر عدم محجوریت زوج در زمان عقد و درخواست معرفی وی به پزشکی قانونی ارائه شده است. دادگاه بدوی ب. ت. ب. مستندات موجود و حکم حجر، دعوی را رد کرده و حکم به بطلان دعوای خواهان صادر نموده است. این تصمیم در مرحله تجدیدنظر نقض و حکمی به ابطال نکاح صادر گردید. در پی این حکم، زوجه به دیوان عالی کشور اعتراض کرده و ادعا نموده که جنون زوج پیش از عقد ثابت نیست. دیوان عالی کشور پس از بررسی پرونده، به این نتیجه رسید که هیچ مدرکی دال بر جنون زوج در زمان عقد ارائه نشده و اصل صحت عقد باید مورد توجه قرار گیرد. در نتیجه، دادنامه تجدیدنظر نقض و پرونده برای رسیدگی مجدد به شعبه هم عرض ارجاع گردید.
تاریخ دادنامه قطعی: 1392/05/27
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام: بر مبنای اصل صحت که در کلیه قراردادها، از جمله عقد نکاح جاری است، در صورت تردید در وجود یا عدم وجود جنون احد زوجین در لحظه انعقاد عقد و عدم ارائه دلیلی دال برحجر آن ها قبل از وقوع عقد، نکاح صحیح تلقی خواهد شد.
رای خلاصه جریان پرونده
برابر محتویات پرونده خواهان خانم ع.ع. فرزند ق. خانه دار ساکن تهران، به قیمومت از ناحیه آقای م.ن. با وکالت آقای ….ت. به طرفیت خوانده دعوی خانم خ.ن. فرزند م. خانه دار اهل و ساکن روستای... به خواسته ابطال نکاح واقع شده بین آقای م.ن. و خانم خ.ن. به لحاظ حکم در خصوص محجوریت زوج و کاشف به عمل آمدن اینکه وی در زمان وقوع عقد نیز محجور بوده و اهلیت برای ایجاد عقد نکاح را نداشته است، لذا تقاضای رسیدگی نموده است و موضوع دادخواست پس از ثبت و ارجاع در شعبه محترم اول دادگاه کوچصفهان مورد بررسی قرار گرفته است وکیل منتخب ز. ب. ت. لایحه و بیان این که مورخ 4/5/83 به هنگام عقد دائم زوج محجور نبوده و چطور شده حالا محجور اعلام گردیده و تقاضای معرفی زوج را به پزشکی قانونی نموده است، در تاریخ 24/11/89 جلسه دادگاه وکیل خواهان خواسته وی را ب. ش. د. تقدیمی توضیح داده است و نکاح منعقده فی مابین زوجین در این پرونده را در حال جنون زوج دانسته و به لحاظ فقدان انشاء آن را بی ارزش دانسته و تقاضای ابطال نکاح را نموده است، و وکیل خ. ن. ا. داشته که زوجین در سال 83 با هم ازدواج نموده و بعد از اختلافات فی مابین زوجه را به منزل پدرش فرستاده و او را مورد ضرب و شتم قرار داده و زوجه مهریه خ. ر. ب. اجرا گذاشته و زوج محکوم به پرداخت مهریه سیصد سکه شده و متعاقبا اعلام شده که زوج محجور است و دارخواست ابطال نکاح را دارد، شعبه محترم اول دادگاه عمومی بخش کوچصفهان با بررسی و تحقیقات انجام شده به موجب دادنامه شماره --- - 24/11/89 ب. ت. ب. این که عقد نکاح دائم منعقده فی مابین آقای م.ن. فرزند ق. با خانم خ.ن. فرزند م. در تاریخ سال 1383 بوده و حسب حکم حجر اعلامی از ناحیه شعبه محترم --- دادگاه عمومی تهران حجر زوج متصل به زمان صغر نمیباشد و تاریخ شروع بیماری و حجر از سال 83 م. ب. و تاخر و تقدم از عقد محرز نیست لذا خواسته خواهان را محرز ندانسته و مستندا به مواد قانونی مندرج در دادنامه حکم به بطلان دعوای خواهان صادر نموده است، رای دادگاه پس از ابلاغ از سوی خانم ع.ع. با قیمومت آقای م.ن. و با وکالت آقای ….ت. مورد اعتراض قرار گرفته و با تقدیم دادخواست و لایحه پیوست و بیان این که حکم حجر زوج سال 83 اعلام گردیده و متعارف همان بدو سال م. ب. و عقد نکاح وی با ز. د. ت. 4/5/83 بوده و متاخر از حکم حجر بنابراین عقد در زمان حجر واقع شده و باطل بوده لذا تقاضای تجدیدنظر نموده است، و وکیل زوجه نیز با تقدیم لایحه در رد تجدیدنظرخواهی گفته در حکم حجر، محجور بودن زوج متصل به زمان صغر اعلام نگردیده بنابراین اعم است از این که حجر قبل از عقد نکاح یا بعد از آن باشد و تقاضای تایید دادنامه تجدیدنظر خواسته کرده است، پرونده در شعبه محترم اول دادگاه تجدیدنظر استان گیلان مورد بررسی واقع شده و آن دادگاه به موجب دادنامه شماره --- - 8/3/90 ب. ت. ب. مدلول دادنامه شماره --- - 4/8/89 صادره از شعبه --- دادگاه عمومی تهران که حکم به حجر زوج از سال 83 اعلام نموده که به این اعتبار عقد نکاح به لحاظ عدم اهلیت باطل م. ب. بنابراین دادنامه تجدیدنظرخواسته را نقص نموده و حکم به ابطال نکاح فی مابین آقای م.ن. و خانم خ.ن. صادر نموده است. متعاقبا خانم خ.ن. با وکالت خانم ع.ص. در اعتراض به دادنامه فرجام خواسته با تقدیم دادخواست و لایحه پیوست و بیان تناقض در صدر و ذیل دادنامه فرجام خواسته از حیث تایید و سپس نقص دادنامه تجدیدنظرخواسته و نیز بیان این جهت که جنون و سفه زوج قبل از تاریخ عقد ثابت نیست چرا که چگونه پس از گذشت مراسم خواستگاری و غیره در طول چندین سال متوجه جنون یا سفه زوج نشده اند و اگر خوانده زوجه واقعا می دانسته زوج جنون یا سفه دارد او به عقد زوج در نمی امد اما پس از بحث و اختلاف و به اجرا گذاشته شدن مهریه، موضوع محجور بودن زوج مطرح میگردد و دلیل کافی بر این امر وجود ندارد لذا فرجام خواهی نموده و وکیل قیم زوج نیز در رد فرجام خواهی لایحه ای تقدیم دادگاه نموده و پرونده برای فرجام خواهی به دیوان عالی کشور ارسال و مآلا برای رسیدگی به این شعبه ارجاع شده است.
رای شعبه دیوان عالی کشور
در خصوص فرجام خواهی خانم خ.ن. فرزند م. به طرفیت همسرش آقای م.ن. با قیمومت خانم ع.ع. از ناحیه وی، در اعتراض به دادنامه شماره --- - 8/3/90 صادره از شعبه محترم اول دادگاه تجدیدنظر استان گیلان که به موجب آن رای شماره --- - 24/11/89 شعبه محترم اول دادگاه عمومی بخش کوچصفهان مبنی بر حکم به بطلان دعوای خواهان (فرجام خوانده) در رابطه با ابطال عقد نکاح فی مابین ف. خ. و آقای م.ن. نقض و حکم به ابطال عقد نکاح مزبور صادر شده است، با امعان نظر و مداقه در جامع از اوراق و محتویات پرونده و مضاف بر متهافت بودن صدر و ذیل دادنامه فرجام خواسته در تایید نقص رای دادگاه بدوی، نظر به این که اصل در عقود منعقده و از جمله عقد نکاح بر صحت است مگر دلیل و مدرک برخلاف آن اقامه گردد و به لحاظ این که هیچ دلیل و مدرکی بر وقوع عقد فی مابین آقای م.ن. با فرجام خ. م. ب. جنون زوج در هنگام اجرای صیغه عقد اقامه نشده و حجر وی نیز برای رای دادگاه متصل به صغر سن نبوده و تقدم یا تاخر جنون وی قبل یا بعد از عقد که موجب حجر گردیده معلوم نیست بنابراین اصل صحت عقد منعقده بوده و دادنامه فرجام خواسته حسب موازین صادر نگردیده و با نقض آن پرونده در اجرای بند ج ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی به شعبه هم عرض شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استان گیلان ارجاع و ارسال میشود.
رئیس شعبه --- دیوان عالی کشور - مستشار
موارد مرتبط 35
آرای مرتبط 34
-
رأی
هماستناد
درخواست ثبت واقعه طلاق در صورت عدم ثبت نکاح
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته را نقض و پرونده را جهت
-
رأی
هماستناد
نقض رای دادگاه تجدیدنظر در پرونده طلاق به دلیل نقص در بررسی اجرت المثل و تنصیف اموال توسط دیوان عالی کشور
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب سال 1379 رای فرجام خواسته نقض و پروند
-
رأی
هماستناد
درخواست طلاق زوجه به دلیل عدم باروری زوج
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن نقض آن رسیدگی مجدد به همان دادگاه محتر
-
رأی
هماستناد
فرجام خواهی از قرار سقوط دعوا
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی تشخیص داد و با نقض دادنامه مذکور صادره از
-
رأی
هماستناد
مطالبه همزمان شرط تنصیف دارایی و اجرت المثل
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی مصوب سال 1379 رای فرجام خواسته نقض و پروند
-
رأی
هماستناد
خسارت تاخیر تادیه در خسارات بدنی
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی پرونده برای رسیدگی به دادگاه صادرکننده رای
-
رأی
هماستناد
نحوه اثبات تخلف از ایفای تعهد قراردادی
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی پرونده جهت رسیدگی به دادگاه صادرکننده رای
-
رأی
هماستناد
انتقال مالکیت ملک واقع شده در طرح شهرداری
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی پرونده جهت رسیدگی به دادگاه صادرکننده رای
-
رأی
هماستناد
1-فسخ نکاح به جهت جنون زوجه2- طرح دعوی فسخ نکاح به طرفیت زوجه مجنون3- فرجام خواهی از قرار عدم استماع دعوی
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
تکلیف دادگاه در فرض رد نظریه داوری در دعوای طلاق
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته را نقض و پرونده را جهت
-
رأی
هماستناد
تکلیف دیوان عالی در فرض انصراف خواهان بدوی از دعوا
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی به همان دادگاه صادر کننده رای منقوض ارجاع
-
رأی
هماستناد
(1)- حدود اعتبار وکالتنامه رسمی مبنی بر وکالت زوجه در طلاق (2)- ادعای فسخ وکالت در طلاق در فرض تنظیم وکالتنامه رسمی
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
اعتبار بذل مهریه در ازای واگذاری حق حضانت به زوجه
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی دادگاه های عمومی و انقلاب
-
رأی
هماستناد
(1)- اثر پرداخت نفقه پس از صدور حکم در عسر و حرج زوجه (2)- طلاق در فرض عدم قبول بذل از جانب زوج
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
1- معیار عدم استحقاق زوجه نسبت به نصف مهریه2- احراز وقوع نزدیکی میان زوجین
ماده 401 از قانون آیین دادرسی مدنی مصوب 1379 با نقض دادنامه فرجامخواسته پروند
-
رأی
هماستناد
رای تکراری
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی پرونده برای رسیدگی به دادگاه محترم صادرکنن
-
رأی
هماستناد
اثر امتناع زوج از انجام تست اعتیاد
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
قرینه های اثبات کننده عسروحرج زوجه
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی دادگاه های عمومی و انقلاب جهت رسیدگی به شع
-
رأی
هماستناد
رسیدگی به امور موثر در مهریه در دعوی طلاق از ناحیه زوج
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی نقض
-
رأی
هماستناد
ویژگی محکومیت کیفری موثر در تحقق وکالت در طلاق زوجه
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی پرونده جهت رسیدگی به شعبه هم عرض یکی دیگر
-
رأی
هماستناد
اثر انتقال اموال در طول دادرسی بر شرط تنصیف دارایی
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته را نقض و پرونده را جهت
-
رأی
هماستناد
اسقاط حق ناشی از شرط تنصیف پیش از طلاق
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن نقض دادنامه فرجامخواسته به طور کامل رس
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
درخواست طلاق زوجه به دلیل سوء رفتار ناشی از ضرب وجرح
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته را نقض و پرونده را جهت
-
رأی
هماستناد
تقاضای طلاق زوجه به دلیل وقوع طلاق در خارج از کشور
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی رای فرجام خواسته نقض و پرونده جهت رسیدگی م
-
رأی
هماستناد
تفاوت طلاق حکمی و طلاق قراردادی
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجام خواسته نقض می شود و رسیدگی م
-
رأی
هماستناد
پرداخت دین بدون اذن مدیون
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
عدول دادگاه از نظریه پزشکی قانونی در خصوص حجر
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی نقض و جهت تجدید رسیدگی به شعبه هم عرض ارجا
-
رأی
هماستناد
تاثیر پرداخت جزئی نفقه بر شرط وکالت زوجه در طلاق
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
حدود تبعیت دادگاهها از احکام یکدیگر
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته نقض و پرونده جهت رسیدگ
-
رأی
هماستناد
تکلیف حقوق مالی زوجه در دعوی طلاق
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن نقض کامل آن رسیدگی مجدد به همان دادگاه
-
رأی
هماستناد
ضابطه احراز سفه
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی رای فرجام خواسته نقض و پرونده جهت رسیدگی م
-
رأی
هماستناد
رابطه بذل مهریه و عسر و حرج
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
اعاده دادرسی به جهت دسترسی به نظریه پزشکی قانونی در پرونده دیگر
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجام خواسته نقض و رسیدگی به شعبه
-
رأی
هماستناد
درخواست فسخ نکاح به دلیل ازدواج سابق زوجه
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن نقض آن
مواد مرتبط 1
-
اعمال
از این صفحه
ماده 401 — آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21
ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی به شعبه هم عرض شعبه اول دادگاه تجدیدنظر اس
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
