دعوی طلاق به دلیل ازدواج مجدد زوج به طور موقت

رأی شعبه دیوان عالی کشور شماره پرونده : 9409985113400813 شماره دادنامه : 9509970908600103 شعبه : شعبه سی ام دیوان عالی کشور تاریخ : 1395/03/24-12:55 قاضی : محمدعلی کریم پور قاضی : عبدالغفور دری خلاصه جریان پرونده در تاریخ 94/7/9 خانم س. الف. دادخواستی بطرفیت شوهرش آقای … ا... د. بخواسته طلاق به دلیل تحقق بند 12 سند نکاحیه و ازدواج مجدد زوج به دادگستری مشهد تقدیم نموده و توضیح داده خوانده بدون اجازه وحکم دادگاه با خانمی بنام هاجر نیرومند بداغی ازدواج کرده است . با ارجاع پرونده به شعبه 39 دادگاه عمومی مشهد متعاقباً آقایان م. ن. و س. ح. خود را بوکالت از خواهان و خوانده معرفی و در جلسه مورخ 94/8/16 باتفاق موکلین خود در دادگاه حاضر گردیده اند . ابتدا وکیل خواهان دعوی خود را مطرح نموده سپس وکیل خوانده ضمن رد ادعای مطروحه تقاضای مطالبه و رویت اصول اسناد خواهان را کرده و نسبت به اسناد مذکور ابراز انکار و تردید نموده است . وکیل خواهان نیز ضمن عدم ارائه اصول اسناد کلاسه پرونده هایی را بعنوان پرونده استنادی ارائه نموده است . دادگاه نیز دستور مطالبه پرونده های طرفین را صادر و در جلسه مورخ 94/9/2 خلاصه پرونده کلاسه 16890968 را صورتمجلس نموده النهایه بموجب دادنامه 9409975113401309 - 1394/9/4 بلحاظ عدم ارائه اصول مستندات از ناحیه وکیل خواهان قرار رد درخواست وی را صادر و اعلام کرده است . با ابلاغ رأی وکیل زوجه از قرار مذکور تجدید نظر خواهی نموده که پرونده در شعبه 21 دادگاه تجدید نظر استان خراسان رضوی مطرح و بموجب دادنامه 9409975135901704 - 1394/11/7 ضمن بیان مطالبی و با این استدلال که اساساً بند 12 شروط ضمن العقد منصرف از عقد موقت م. ب. و دلالت بر تحقق شرط مورد اشاره ندارد رأی تجدید نظر خواسته را تأیید نموده است . از این رأی آقای م. ن. بوکالت از ز. ف. خ. نموده که پرونده به این شعبه ارجاع گردیده است . هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه فرجام خواسته مشاوره نموده با اعلام ختم رسیدگی چنین رأی می دهد . رأی شعبه در خصوص فرجامخواهی آقای م. ن. بوکالت از خانم س. الف. نسبت به دادنامه 9409975135901704 - 1394/11/7 شعبه 21 دادگاه تجدید نظر استان خراسان رضوی که در تائید قرار رد درخواست دادگاه بدوی صادر گردیده است ، با بررسی محتویات پرونده گر چه مطابق ماده 96 قانون آیین دادرسی مدنی در صورت مطالبه اصول اسناد از ناحیه خوانده و عدم ارائه آنها توسط خواهان و در صورتیکه دعوی مستند به ادله دیگری نباشد می بایست قرار ابطال دادخواست صادر شود اما در مانحن فیه و در پرونده بدوی اولاً بجز مستندات پیوست دادخواست کلاسه پرونده ای بعنوان پرونده استنادی نیز از باب دلیل ارائه گردیده و بشرح صورتجلسه مورخ 94/9/2 خلاصه نویسی نیز شده است ثانیاً -با فرض عدم ارائه دلیل دیگری از ناحیه خواهان می بایست قرار ابطال دادخواست وی صادر گردد و صدور قرار رد درخواست صحیح نبوده است. ثالثاً- بر خلاف آنچه دادگاه محترم تجدید نظر در دادنامه خود مرقوم فرموده اند بند 12 شروط ضمن عقد منصرف از عقد موقت نیست زیرا اختیار کردن همسر دیگر توسط زوج بدون رضایت زوجه در بند مذکور کلی است و شامل ازدواج رسمی یا عادی و همسر دائم یا موقت میگردد بنابراین اقتضاء داشته دادگاههای محترم بدوی و تجدید نظر منطبق با موازین نسبت به موضوع رسیدگی و صدور رأی می فرمودند . النهایه در ما نحن فیه ن. ب. ا. فرجامخواهی نسبت به دادنامه صادره از ناحیه دادگاه تجدید نظر که در تائید قرار دادگاه بدوی صادر گردیده و رأی مذکور از جمله قرارهای مقید در بند ( ب ) ماده 368 قانون آیین دادرسی مدنی نبوده و در نتیجه پرونده قابل طرح در دیوان عالی کشور نمی باشد ، ضمن رد فرجامخواهی صورت گرفته مقرر میدارد دفتر پرونده به مرجع مربوطه اعاده شود . شعبه سی ام دیوان عالی کشوررئیس شعبه: محمد علی کریم پور مستشار شعبه: عبدالغفور دُرّی فهرست شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی دعوی طلاق به دلیل ازدواج مجدد زوج به طور موقت در تاریخ 9 مهر 1394، درخواست طلاق به دلیل ازدواج مجدد همسر بدون اجازه و حکم دادگاه به مرجع قضایی ارائه شد. مرجع بدوی به دلیل عدم ارائه مستندات کافی، درخواست را رد نمود و این تصمیم در مراحل تجدید نظر نیز تایید گردید. وکیل خواهان به دیوان عالی کشور فرجامخواهی کرد. دیوان عالی کشور با استناد به ماده 96 قانون آیین دادرسی مدنی و ب. ت. ب. مستندات پیوست به دادخواست و عدم انصراف از شروط ضمن عقد، اعلام نمود که قرار رد درخواست صحیح نبوده و لازم بود به موضوع رسیدگی شود. با این حال، به دلیل اینکه رای صادره از مرجع تجدید نظر در زمره قرارهای مقید در بند (ب) ماده 368 قانون آیین دادرسی مدنی قرار نداشت و قابلیت طرح در دیوان عالی کشور را نداشت، فرجامخواهی رد و پرونده به مرجع مربوطه اعاده گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1395/03/24 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: بند 12 شروط ضمن عقد نکاح شامل ازدواج رسمی یا عادی و همسر دائم یا موقت میگردد. لذا در صورتی که زوج بدون رضایت زوجه مبادرت به عقد موقت نماید نیز زوجه می‌توانددعوی طلاق اقامه کند. رای شعبه دیوان عالی کشور شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه سی ام دیوان عالی کشور تاریخ: 1395/03/24 - 12 : 55 قاضی: محمدعلی کریم پور قاضی: عبدالغفور دری در تاریخ 94/7/9 خانم س. الف. د. ب. ط. شوهرش آقای … ا... د. به خواسته طلاق به دلیل تحقق بند 12 سند نکاحیه و ازدواج مجدد زوج به دادگستری مشهد تقدیم نموده و توضیح داده خوانده بدون اجازه وحکم دادگاه با خانمی به نام هاجر نیرومند بداغی ازدواج کرده است. با ارجاع پرونده به شعبه --- دادگاه عمومی مشهد متعاقبا آقایان م. ن. و س. ح. خ. ر. ب. وکالت از خواهان و خوانده معرفی و در جلسه مورخ 94/8/16 به اتفاق موکلین خود در دادگاه حاضر گردیده اند. ابتدا وکیل خواهان دعوی خود را مطرح نموده سپس وکیل خوانده ضمن رد ادعای مطروحه تقاضای مطالبه و رویت اصول اسناد خواهان را کرده و نسبت به اسناد مذکور ابراز انکار و تردید نموده است. وکیل خواهان نیز ضمن عدم ارائه اصول اسناد کلاسه پرونده هایی را به عنوان پرونده استنادی ارائه نموده است. دادگاه نیز دستور مطالبه پرونده های طرفین را صادر و در جلسه مورخ 94/9/2 خلاصه پرونده کلاسه --- را صورتمجلس نموده النهایه به موجب دادنامه --- - 1394/09/04 به لحاظ عدم ارائه اصول مستندات از ناحیه وکیل خواهان قرار رد درخواست وی را صادر و اعلام کرده است. با ابلاغ رای وکیل زوجه از قرار مذکور تجدید نظر خواهی نموده که پرونده در شعبه --- دادگاه تجدید نظر استان خراسان رضوی مطرح و به موجب دادنامه --- - 1394/11/07 ضمن بیان مطالبی و با این استدلال که اساسا بند 12 شروط ضمن العقد منصرف از عقد موقت م. ب. و دلالت بر تحقق شرط مورد اشاره ندارد رای تجدید نظر خواسته را تایید نموده است. از این رای آقای م. ن. به وکالت از ز. ف. خ. نموده که پرونده به این شعبه ارجاع گردیده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه فرجام خواسته مشاوره نموده با اعلام ختم رسیدگی چنین رای می دهد. در خصوص فرجامخواهی آقای م. ن. به وکالت از خانم س. الف. نسبت به دادنامه --- - 1394/11/07 شعبه --- دادگاه تجدید نظر استان خراسان رضوی که در تائید قرار رد درخواست دادگاه بدوی صادر گردیده است، با بررسی محتویات پرونده گر چه مطابق ماده 96 قانون آیین دادرسی مدنی در صورت مطالبه اصول اسناد از ناحیه خوانده و عدم ارائه آنها توسط خواهان و در صورتی که دعوی مستند به ادله دیگری نباشد می‌بایست قرار ابطال دادخواست صادر شود اما در مانحن فیه و در پرونده بدوی اولا بجز مستندات پیوست دادخواست کلاسه پرونده ای به عنوان پرونده استنادی نیز از باب دلیل ارائه گردیده و به شرح صورتجلسه مورخ 94/9/2 خلاصه نویسی نیز شده است ثانیا -با فرض عدم ارائه دلیل دیگری از ناحیه خواهان می‌بایست قرار ابطال دادخواست وی صادر گردد و صدور قرار رد درخواست صحیح نبوده است. ثالثا- بر خلاف آنچه دادگاه محترم تجدید نظر در دادنامه خود مرقوم فرموده اند بند 12 شروط ضمن عقد منصرف از عقد موقت نیست زیرا اختیار کردن همسر دیگر توسط زوج بدون رضایت زوجه در بند مذکور کلی است و شامل ازدواج رسمی یا عادی و همسر دائم یا موقت میگردد بنابراین اقتضاء داشته دادگاه‌های محترم بدوی و تجدید نظر منطبق با موازین نسبت به موضوع رسیدگی و صدور رای می فرمودند. النهایه در ما نحن فیه ن. ب. ا. فرجامخواهی نسبت به دادنامه صادره از ناحیه دادگاه تجدید نظر که در تائید قرار دادگاه بدوی صادر گردیده و رای مذکور از جمله قرارهای مقید در بند (ب) ماده 368 قانون آیین دادرسی مدنی نبوده و در نتیجه پرونده قابل طرح در دیوان عالی کشور نمی‌باشد، ضمن رد فرجامخواهی صورت گرفته مقرر میدارد دفتر پرونده به مرجع مربوطه اعاده شود. در تاریخ 11 مرداد 1395، دیوان عالی کشور به بررسی فرجام‌خواهی نسبت به دادنامه صادره از دادگاه تجدید نظر استان خراسان رضوی پرداخت. در این پرونده، دادگاه تجدید نظر به نقض دادنامه قبلی پرداخته و رای بر بطلان دعوی بدوی در خصوص طلاق به دلیل تخلف از شرط ضمن عقد (اختیار همسر دوم بدون رضایت همسر اول) صادر کرده بود. این دادگاه استدلال نمود که شرط مذکور تنها ناظر به عقد دائم است و شامل عقد موقت نمی‌شود. با این حال، دیوان عالی کشور به این نتیجه رسید که شرط مورد نظر دارای اطلاق بوده و شامل هر دو نوع عقد (موقت و دائم) می‌گردد. همچنین، ورود همسر دوم به زندگی همسر اول بدون رضایت او می‌تواند موجب اختلال در زندگی مشترک گردد. بر اساس بند 2 ماده 371 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی، رای دادگاه تجدید نظر به دلیل مغایرت با موازین شرعی و قانونی نقض و پرونده برای رسیدگی مجدد به شعبه هم‌عرض دادگاه تجدید نظر استان خراسان رضوی ارجاع شد. تاریخ دادنامه قطعی: 1395/05/11 پیام: شرط ضمن عقد نکاح مربوط به ازدواج مجدد زوج، مطلق بوده و شامل هر دو نوع ازدواج دائم و موقت می‌باشد، زیرا در هرحال ورود همسر دوم، در زندگی همسر اول اختلال ایجاد می کند. بنابراین در فرض ازدواج موقت زوج نیز، شرط ضمن عقد محقق و وکالت در طلاق برای زوجه نخست ایجاد می‌شود. شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه سی ام دیوان عالی کشور تاریخ: 1396/04/13 - 13 : 33 قاضی: محمدعلی کریم پور قاضی: عبدالغفور دری قاضی: غلامرضا شاکری گزارش جریان پرونده مشروحا ضمن دادنامه های شماره --- شماره 9509970908600164 - 95/5/11 صادره از این شعبه تهیه و تنظیم گردیده (اوراق 69 الی 71 و 107 و 108 پرونده) و به موجب دادنامه های مذکور دادنامه های سابق الصدور شماره 9409975135900836 - 94/5/27 و شماره 9409975135901789 - 94/11/26 صادره از شعبه --- دادگاه تجدید نظر استان خراسان رضوی که متضمن نقض دادنامه شماره --- - 94/4/2 صادره از شعبه --- دادگاه خانواده مشهد که در تایید دادنامه غیابی شماره 9309975113503079 - 93/12/19 صادره از همان شعبه اصدار یافته و در خصوص دعوی طلاق زوجه به لحاظ تحقق شرط ضمن عقد (بند 12 در مورد اختیار همسر دوم بدون رضایت همسر اول) تخلف زوج را محرز دانسته و اجازه مراجعه زوجه به دفتر رسمی طلاق بر اعمال وکالت ضمن العقد را شخصا یا با توکیل بغیر برای اجراء و ثبت صیغه طلاق خلعی نوبت اول بوی داده است م. ب. دادگاه تجدید نظر با این عقیده که بند 12 از شروط ضمن العقد منصرف از عقد موقت بوده و ناظر بعقد دائم م. ب. البته پس از رفع نقایص و مشخص شدن تاریخ تاخر عقد موقت خانم … بر عقد دائم خانم م. ح.پ. به دلالت تصویر مصدق عقد نامه موقت و نیز محتویات پرونده 922311 شعبه --- دادگاه خانواده مشهد که منتهی به دادنامه شماره --- - 92/12/22 مبنی بر محکومیت زوج آقای م. ن. بپرداخت نفقه فرزند مشترک وی و خانم … مغانی د. ح. خ. نفقه (خانم …) که زوج پس از ازدواج رسمی و دائمی با خانم م. ح.پ. خانم … مغانی را بعقد موقت خود در آورده و از وی هم صاحب فرزندی به نام نیلا متولد 91/12/21 شده است ب. ت. ب. صورتجلسه مورخ 95/11/28 شعبه --- دادگاه تجدید نظر استان خراسان رضوی و تصویر بعضی از اوراق پرونده مذکور (برگ های 143 الی 149 پرونده) که نهایتا دادگاه تجدید نظر به شرح دادنامه شماره --- - 95/12/7 به صدور رای مبادرت با همان عقیده که تحقق شرط بند 12 ضمن العقد ناظر به ازدواج دائم است نه موقت رای تجدید نظر خواسته (دادنامه شماره --- - 94/4/2 صادره از شعبه چهلم دادگاه خانواده مشهد) را نقض و رای بر بطلان دعوی بدوی صادر و اعلام نموده است که متعاقب صدور و ابلاغ رای مزبور خانم م. ح.پ. (همسر اول آقای م. ن.) با وکالت آقای م. مقدم متین فرجامخواهی به عمل آورده که پرونده پس از تکمیل آن و تبادل لوایح جهت رسیدگی به فرجامخواهی زوجه به دیوانعالی کشور ارسال که پس از وصول با لحاظ سابقه رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده و اینک در دستور کار قرار دارد مفاد لوایح وکلای ف. خ. و فرجامخوانده حین شور قرائت می‌گردد.هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … پور عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده نسبت به دادنامه شماره --- - 95/12/7 فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد. در خصوص فرجام خواهی خانم م. ح.پ. با وکالت آقای م. مقدم متین نسبت به دادنامه فوق صادره از شعبه --- دادگاه تجدید نظر استان خراسان رضوی که متضمن نقض دادنامه شماره --- - 94/4/2 صادره از شعبه --- دادگاه خانواده مشهد و رای بر بطلان دعوی بد و. ب. ش. فوق الاشعار (مندرج در گزارش پرونده) م. ب. ن. ب. ا. استدلال دادگاه تجدید نظر مرقوم در رای فرجامخواسته مبنی بر اینکه تحقق شرط بند 12 ضمن العقد ناظر به اختیار همسر دوم با عقد دائم است نه موقت موجه نبوده زیرا شرط مذکور مطلق است و ناظر به اختیار همسر دوم با عقد موقت و دائم هر دو م. ب. و چنین قیدی در شرط مذکور ذکر نگردیده که اختیار همسر دوم با عقد دائم باشد و در هر حال ورود همسر دوم به زندگی همسر اول خصوصا بدون رضایت همسر اول در زندگی او ایجاد اختلال می کند و ب. ت. ب. اینکه شرط مذکور ضمن عقد ازدواج مورد قبول زوج واقع و بامضا او رسیده است (برگ 77 پرونده) تخلف از شرط یاد شده محقق گردیده و رای فرجامخواسته در اینخصوص خلاف موازین شرعی و قانونی صادر گردیده و مستندا به بند 2 ماده 371 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی نقض و به تجویز بند ج ماده 401 همان قانون رسیدگی مجدد را به شعبه همعرض دادگاه تجدید نظر استان خراسان رضوی ارجاع مینماید. شعبه سی ام دیوان عالی کشور رئیس: محمد علی کریم پور مستشار: عبدالغفور دُرّی عضو معاون: غلامرضا شاکری