دلالت آدرس متفاوت زوجین در دادخواست بر ترک زندگی مشترک

رأی خلاصه جریان پرونده در تاریخ 94/7/5 آقای ع. م.س. بطرفیت همسرش خانم ز. ش. دادخواستی بخواسته صدور گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق تقدیم نموده که در شعبه 39 دادگاه خانواده شهرستان مشهد ثبت و مورد رسیدگی قرار می گیرد. آقای م.م. وکیل پ. ی. و مشاور حقوقی ب. ت. و. خود را بوکالت از طرف خواهان معرفی می نماید جلسه اول دادرسی به تاریخ 94/8/13 با حضور وکیل خواهان و نیز خوانده تشکیل گردید در این جلسه وکیل خ. ا. م. دارد موکل بموجب سند نکاحیه پیوست در تاریخ 1392/3/2 خوانده را به عقد دائمی خود درآورده که بعلت مشکلات عدیده فیمابین ادامه زندگی مشترک بین آنان میسر نمی باشد لذا تقاضای صدور گواهی عدم امکان سازش و طلاق به درخواست زوج را با عنایت به اینکه مهریه خوانده یک سکه بهار آزادی م. ب. دارم. زوجه خ. ا. م. دارد در مدت دو سالی که همسر ایشان بودم با وجود اینکه وظیفه انجام کارهای روزمره را نداشتم با این حال تمام کارهای ایشان اعم از کارهای خانه چه برای ایشان و چه برای پنج فرزند ایشان انجام داده ام و ثانیاً: ایشان را بر گرده خود گرفته سه طبقه بالا و پایین برده ام و تمام کارها را به دستور ایشان انجام داده ام در واقع پرستار 24 ساعت ایشان بودم لذا اجرت المثل بنده را بدهد و نیز طبق بند الف سند ازدواج زمانی که ایشان منزل خ. ر. ب. هفتاد میلیون خریدند دوازده میلیون آن وام بوده که بنده در هزینه های خود صرفه جوئی کردم تا بتوانیم اقساط وام منزل را بپردازیم لذا ارزش افزوده بر قیمت خانه در این دو سال را طالب هستم به اضافه یک سکه مهریه و چهارده شاخه گل سرخ. وکیل زوج مجدداً اظهار می دارد خوانده از اوایل شهریور ماه منزل مشترک را ترک نموده و در مدت زوجیت وسیله نقلیه خودرو در اختیار خوانده و نیز کارت حقوق موکل در اختیار ایشان بوده و کلیه مایحتاج از طریق حقوق موکل تأمین گردیده و ادعای ایشان مبنی بر عدم تبرع بودن اعمال ایشان ب. ت. ب. وصف فوق و اینکه حقوق موکل و قسمت اعظم آن در اختیار خوانده بوده است تقاضای صدور حکم مقتضی را دارم. خوانده دوباره گفته است من 52 سال سن دارم و در مورد وسیله نقلیه من به هیچ عنوان از وسیله نقلیه استفاده شخصی نداشته ام و جهت بردن ایشان به دکتر و هر جائی که ایشان امر کرده اند در واقع راننده بدون مزد ایشان بوده ام کارت حقوق ایشان دست خودشان بوده و از ایشان پنج هزار تومان یا ده هزار تومان جهت خرید خانه پول گرفته ام و ایشان بدلیل ناتوانی در ماشین می نشستند و من از عابربانک با کارت ایشان سیصد و هفتاد و پنج هزار تومان به حساب فرزند ایشان واریز می کردم و یکصد و شصت و پنج هزار تومان اقساط خانه را انتقال می دادم در ضمن ایشان هیچگونه نفقه ای به من پرداخت نکرده و من از مال خود نیز در زندگی ایشان هزینه کرده ام. دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر می نماید و زوجین هر یک داور خود را تعیین و معرفی نموده اند و داوران منتخب هم هر یک نظریه کتبی خود را که حاکی از عدم حصول سازش بین طرفین م. ب. ارائه داده اند. سپس دادگاه جهت تعیین میزان نفقه خوانده قرار ارجاع امر به کارشناس صادر می نماید که پس از طی تشریفات قانونی کارشناس منتخب دادگاه بشرح نظریه کتبی تقدیمی در برگ 22 پرونده میزان اجرت المثل خدمات انجام شده در مدت حدود دو سال زندگی مشترک زوجه را مبلغ ده میلیون و هشتصد هزار تومان تعیین و اعلام نموده است. نظریه کارشناس بطرفین ابلاغ شد. زوج طی لوایح تقدیمی ضمن عزل وکیل خود و اعلام اینکه زوجه خوانده استحقاقی نسبت به اجرت المثل ندارد اعلام نموده که بلحاظ عدم بضاعت مالی توان پرداخت دستمزد هیأت کارشناسان را ندارد تقاضای مساعدت و استفاده از کارشناسان معاضدتی را دارم و ارجاع امر به هیئت کارشناسی م. ا. که متعاقباً هیأت سه نفره کارشناسان معاضدتی بشرح نظریه کتبی در برگ 34 پرونده میزان اجرت المثل زوجه را از سال 87 لغایت 94 به تفکیک هر سال و سپس جمعاً به مبلغ 116/663/000 ریال تعیین و اعلام نموده اند پس از ابلاغ نظریه هیأت کارشناسان بطرفین دعوی زوج خ. ن. ب. آن اعتراض نموده که دادگاه مقرر داشته از کارشناسان جهت ادای توضیح دعوت بعمل آید در جلسه مورخ 94/12/3 که با حضور طرفین و احد از کارشناسان تشکیل گردیده کارشناس حاضر اظهار می دارد براساس قرار صادره از دادگاه در خصوص زحماتی که توسط زوجه در ایام زندگی مشترک انجام شده بررسی لازم بعمل آمده و اجرت المثل ایام زندگی مشترک محاسبه و اعلام گردیده است و تشخیص اینکه در عقد موقت یا دائم اجرت المثل تعلق می گیرد یا خیر در صلاحیت کارشناسان نبوده و برعهده دادگاه محترم م. ب. بنابراین اعتراض ز. ن. ب. کارشناسی بلاوجه م. ب.. ز. ا. م. دارد اینجانب نظریه کارشناسان را قبول داشته و اعتراضی به آن ندارم. ز. ا. م. دارد تقاضا دارم راجع به محاسبه اجرت المثل در ایام عقد دائم که شرعاً و عرفاً و قانوناً مکلف به پرداخت آن هستم اعلام رأی بفرمایید و ایام عقد موقت ب. ت. ب. اینکه مبحث طلاق در این دوران مطرح نمی باشد و فقط شامل مهریه و مدت معلوم م. ب. تجدیدنظر بفرمایید کما اینکه این خانم … خود بنده را محکوم به پرداخت 57 سکه بهار آزادی کرده اند و همان زمان این مبلغ بابت کلیه خدمات ایشان لحاظ گردیده است. سرانجام دادگاه بموجب دادنامه شماره 1849 مورخ 1394/12/5 پس از ذکر خواسته خواهان و توضیحات بعدی وکیل ایشان و مدافعات زوجه خوانده و اقدامات قضایی انجام شده در ارجاع امر به داوری و کارشناسی با اعلام اینکه داوران موفق به سازش نشده اند باستناد ماده 1133 قانون مدنی و ماده 29 قانون حمایت خانواده و مواد 26 و 27 این قانون صدور گواهی عدم امکان سازش به زوج خواهان اجازه می دهد که با پرداخت مهریه ما فی القباله و پرداخت اجرت المثل که کارشناس بدوی به مبلغ ده میلیون و هشتصد هزار تومان تعیین کرده اند و اینکه نظریه هیأت کارشناسان مستدل و منطبق با قانون نیست وایام عقد موقت را محاسبه کردند که این اشتباه است در عقد موقت زوجه استحقاق نفقه نداشته است و مهریه را طبق توافق پرداخت کردند ولی طبق نظر کارشناس واحد، زوج مریض و ناتوان بودند از نظر جسمی و روحی که زوجه این چند سال آخر برای ایشان پرستاری و زحمات زیادی کشیدند که طبق نظر کارشناس بدوی و بنظر دادگاه زوجه استحقاق این مبلغ را دارند که زوج باید زمان اجرای طلاق پرداخت کند و اعتراض زوج به نظر کارشناس بدوی وارد نیست و زوجه چون متولد 1342 م. ب. و 54 سال سن دارد نفقه ایام عده ندارند طلاق را ثبت کنند. پس از ابلاغ رأی صادره زوجین هر یک با تقدیم دادخواست نسبت به آن تجدیدنظرخواهی نموده اند زوجه با ارائه گواهی پزشکی اعلام نموده که یائسه نبوده و تقاضای تعیین نفقه ایام عده را نموده و از این حیث به رأی صادره اعتراض کرده و زوج هم به آن قسمت از دادنامه بدوی که راجع به تعیین اجرت المثل برای زوجه م. ب. اعتراض نموده است. پرونده پس از طی تشریفات قانونی و وصول به مرجع تجدیدنظر استان خراسان رضوی به شعبه 27 دادگاه تجدیدنظر ارجاع شده که شعبه مرجوع الیه به موضوع رسیدگی و طی دادنامه شماره 276 ـ 95 مورخ 1395/2/22 بشرح زیر انشاء رأی نموده است « ... اولاً: در خصوص اعتراض زوجه به عدم تعیین نفقه ایام عده صرفنظر از استدلال دادگاه در خصوص عدم تعیین نفقه ایام عده (از جهت سن زوجه) با عنایت به اینکه زوجین تا تاریخ 94/5/2 زندگی اشتراکی داشته و از تاریخ مذکور به ادعای زوج، زوجه منزل مشترک را ترک نموده که این امر مورد انکار و تکذیب زوجه واقع نشده است لذا با این وصف تمکین زوجه محرز نمی شود و با نشوز وی مستحق نفقه ایام عده نخواهد بود ثانیاً: در خصوص اعتراض زوج به اجرت المثل تعیین شده اولاً: با عنایت به تعیین آن در مرحله دوم توسط هیأت کارشناسی به تفکیک سال دادگاه بدوی دلیل مستدلی بر رد آن ابراز نداشته است ثانیاً: نظریه هیأت با لحاظ تمامی جهات دخیل در قضیه اصدار یافته که با اوضاع محقق و معلوم قضیه نیز مطابقت دارد علیهذا با التفات به اینکه اساس رأی مطابق با موازین شرعی و قانونی اصدار یافته لذا دادگاه مستنداً به ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی با رد اعتراض زوجین رأی معترض عنه را با اصلاح آن به مبلغ اجرت المثل براساس نظریه هیأت کارشناسی در مدت عقد دائم یعنی از تاریخ 92/3/2 تا تاریخ زندگی اشتراکی (94/5/2) تأیید و استوار می نماید. گواهی صادره سه ماه از تاریخ ابلاغ رأی قطعی یا قطعیت رأی معتبر م. ب. ... »; دادنامه اخیر در تاریخ 95/3/1 به ز. ا. ش. و نامبرده در تاریخ 95/3/22 با تقدیم دادخواست نسبت به آن فرجام خواهی نموده که پس از تبادل لوایح و وصول پرونده به دیوان عالی کشور جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است. دادخواست فرجامی و لایحه جوابیه بهنگام شور قرائت می گردد.هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … ع. یان عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی می دهد. رأی شعبه دیوان عالی کشور خانم ز. ش. نسبت به دادنامه شماره 276 ـ 95 مورخ 1395/2/22 شعبه بیست و هفتم دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی که در مقام اصلاح و تأیید دادنامه بدوی متضمن گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق بخواسته زوج فرجام خوانده انشاء گردیده فرجام خواهی نموده و اساس اعتراض او راجع به عدم تعیین نفقه ایام عده و عدم تعیین اجرت المثل خدمات انجام شده در دوران عقد موقت قبل از عقد دائم م. ب. که هیچیک وارد و موجه نیست زیرا اولاً: وکیل زوج در جلسه دادرسی مورخ 94/8/13 ادعا نموده که ز. ف. خ. از اوایل شهریور زندگی مشترک را ترک نموده و از طرف ز. ف. خ. هم این ادعای وکیل زوج مورد انکار و تکذیب قرار نگرفته است و بعلاوه متفاوت بودن آدرس محل اقامت زوجین که در دادخواست تعیین و در همین آدرس هم اخطاریه به ز. ف. خ. ابلاغ واقعی گردیده خود قرینه ای است بر اینکه ز. د. ت. تقدیم دادخواست بدوی جدا از شوهرش زندگی می کرده است بنابراین ترک زندگی مشترک از طرف زوجه مبین عدم تمکین او از زوج و نشوز ایشان خواهد بود که طبق ماده 1109 قانون مدنی مستحق نفقه ایام عده نخواهد بود. ثانیاً: در دعوی طلاق که مختص عقد نکاح دائم بوده اجرت المثل خدمات ایام زندگی مشترک در نکاح دائم از جمله حقوق زوجه محسوب بوده که تعیین تکلیف نسبت به آن طبق ماده 29 قانون حمایت خانواده مصوب سال 1391 ضرورت قانونی داشته و اجرا و ثبت طلاق هم موکول به پرداخت آن خواهد بود که در دادنامه فرجام خواسته هم این حقوق زوجه مورد لحاظ قرار گرفته است و اجرت المثل خدمات ایام عقد نکاح موقت که قبل از عقد نکاح دائم بین زوجین برقرار بوده از جمله حقوق موضوع ماده 29 قانون مزبور محسوب نبوده تا تعیین تکلیف نسبت به آن لازم و ضروری بوده باشد و چنانچه ز. ف. خ. در این خصوص مدعی حقی برای خود بوده باشد می تواند مستقلاً با تقدیم دادخواست به مرجع صالح قضایی نسبت به استیفاء آن اقدام نماید و در دعوی طلاق موضوع این پرونده این ادعای نامبرده قابلیت توجه و ترتیب اثر را نخواهد داشت بنابراین دادنامه فرجام خواسته در اساس ب. ت. ب. مجموع اوراق و محتویات پرونده موجهاً و منطبق بر موازین قانونی اصدار یافته و ایراد و اشکال موثر در تخدیش بر دادنامه مرقوم مترتب نبوده و اعتراضات ز. ف. خ. در حدی نیست که خدشه ای بر دادنامه فوق الذکر وارد و موجبات نقض آنرا فراهم سازد فلذا ضمن رد اعتراض ز. ف. خ. مستنداً به ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجام خواسته ابرام می گردد. رئیس شعبه هشتم دیوان عالی کشور: حسن عباسیان مستشاران: مسعود کریمپور نطنزی - سیروس کیقبادی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی