رای تکراری

رای تکراری خ. م.: در تاریخ 19 بهمن 1394، دادنامه‌ای در خصوص دعوی فسخ قراردادی به مبلغ 50,100,000 ریال صادر شد. خواهان به استناد غبن فاحش، درخواست فسخ قرارداد فروش یک قطعه زمین به مساحت 8000 مترمربع را مطرح کرده و مدعی شد که قیمت واقعی زمین به مراتب بالاتر از مبلغ قرارداد است. خوانده با اشاره به عدم پیگیری خواهان و گذشت بیش از هفت سال از تاریخ انعقاد قرارداد، ادعای خواهان را رد کرده و اعلام نمود که خیار غبن باید به‌طور فوری اعمال شود. دادگاه در رای خود به عدم پیگیری خواهان و قرار رد دادخواست قبلی اشاره کرده و نتیجه‌گیری کرد که حق فسخ به دلیل عدم اقدام به موقع از بین رفته است. بر اساس ماده 420 قانون مدنی و ماده 197 قانون آیین دادرسی مدنی، دادگاه دعوی خواهان را مردود اعلام نمود. پس از انقضای مهلت تجدیدنظرخواهی، خواهان به فرجام‌خواهی اقدام کرد که دیوان عالی کشور با بررسی پرونده و استناد به بند 6 ماده 6 مبایعه‌نامه، اعتراض وی را غیرموجه تشخیص داده و رای دادگاه را تایید کرد. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/11/19 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: در صورتی که مدعی غبن پس از اعلام مراتب فسخ با ارسال اظهارنامه، دعوی خود در این خصوص را برای مدت قابل توجهی بدون پیگیری رها کند، این امر به منزله اسقاط حق مذکور است. زیرا با عدم ثبوت موضوع در دادگاه، اظهار وی نسبت به غبن در حد ادعا باقی مانده و منشا اثر حقوقی نیست. همچنین دارنده خیار نمی تواند برای مدت نامحدود عقد را در وضعیت ناپایدار قرار دهد.-(ملاحظه: در رای دیوان، به اسقاط خیارات در مبایعه نامه اشاره شده، اما علاوه بر آن، استدلال رای فرجام خواسته هم تایید شده است. نکته از استدلال رای فرجام خواسته استخراج شده) رای خلاصه جریان پرونده شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1394/11/19 خلاصه جریان پرونده آقای …. ف. فرزند ق. د. ب. ط. آقای … ب.ق. فرزند م. وبه خواسته صدور حکم بر اعلام فسخ قرارداد 0044213 - 87/1/22 م. ب. مبلغ 50/100/000 ریال با احتساب خسارت دادرسی به دادگاه‌های عمومی حقوقی مشهد تقدیم کرده و توضیح داده است به موجب قرارداد فوق الذکر یک قطعه زمین به مساحت 8000 مترمربع را به خوانده به مبلغ بیست و هشت میلیون تومان فروختم که بلافاصله مطلع گردیدم قیمت واقعی آن چندین برابر این قیمت است که به نامبرده مراجعه و اعلام غبن فاحش کردم و حتی اظهارنامه شماره 2126 را برای وی ارسال کردم و مراتب فسخ را اعلام نموده که در پرونده کلاسه --- /87 موضوع به کارشناسی ارجاع و قیمت آن مشخص گردید لذا درخواست صدور حکم بر اعلام فسخ قرارداد را دارم. شعبه نهم دادگاه عمومی حقوقی مشهد با تعیین وقت رسیدگی با حضور وکیل خواهان و در غیاب خوانده تشکیل شده است لایحه ای از سوی خوانده رسیده که در آن اعلام کرده تاریخ مبایعه نامه 87/1/22 م. ب. دادخواست در سال جاری به تاریخ 94/6/24 تقدیم شده چون خیار غبن فوری است خواهان نمی تواند بعد از هفت سال و نیم دادخواست فسخ معامله بدهد نامبرده در سال 87 در شعبه --- دادگستری شهید بهشتی همین دعوی را طرح نموده که رد شده است. وکیل خ. ا. د. به موجب قولنامه 87/1/22 یک قطعه زمین واقع در جاده سیمان به متراژ 8000 مترمربع را موکل به خوانده بمبلغ 28 میلیون تومان فروخته که همان روز زمین 500 میلیون تومان ارزش داشته لذا به بنگاه مراجعه نموده که خریدار خودش را نشان نداده است و موکل طی اظهارنامه 87/2/1 مراتب فسخ را به جهت غبن اعلام و تقاضای تایید فسخ مذکور را داریم در سال 87 موکل دادخواست فسخ تقدیم که شعبه --- به جهت عدم رفع نقص قرار رد دفتر صادر کرده است و به جهت ناراحتی قلبی موکل نتوانسته پیگیری نماید لذا با تقدیم دادخواست تقاضای صدور حکم دارم. شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی مشهد به موجب رای شماره --- - 1394/08/27 در خصوص دعوی خ. ب. ش. فوق به لحاظ اینکه هر چند خواهان چند روز بعد از معامله با ارسال اظهارنامه رسمی به تاریخ 1387/02/01 مدعی غبن شده و مراتب فسخ را به خریدار اعلام داشته و جهت اثبات آن نیز اقامه دعوی نموده لکن به جهت عدم پیگیری منجر به صدور قرار رد دادخواست از سوی دفتر شعبه --- دادگاه عمومی سابق مشهد گردیده و پس از حدود 7 سال مجددا از دادگاه تقاضای تایید فسخ مذکور را دارد در صورتی که اعمال خیار غبن فوری م. ب. که هرچند فروشنده مدعی غبن با ارسال اظهارنامه مراتب فسخ را به خریدار اعلام نموده لکن این امر با توجه اختلاف طرفین راجع به غبن صرفا درحد ادعا باقی مانده است و در مرجع صالح به اثبات نرسیده لذا منشا اثر حقوقی نخواهد بود از طرفی دارنده خیار نمی تواند برای مدت نامحدود عقد را دروضعیت ناپایدار قرار دهد زیرا این امر موجب اضرار طرف عقد می‌گردد لذا به عقیده دادگاه عدم پیگیری خواهان راجع به خیار غبن مورد ادعا پس از گذشت حدود 7 سال از تاریخ معامله به منزله اسقاط و انصراف از حق مذکور م. ب. و در حال حاضر حق فسخ برای نام برده وجود نخواهد داشت لذا دادگاه دعوی را موجه ندانسته و به استناد ماده 420 قانون مدنی و ماده 197 قانون آیین دادرسی مدنی حکم بر بطلان دعوی خواهان صادر و اعلام کرده است. آقای …. ف. پس از انقضای مهلت تجدیدنظرخواهی نسبت به دادنامه یادشده فرجام خواهی نموده که پس از پاسخ فرجام خوانده پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع شده است لایحه اعتراضیه به هنگام شورا قرائت می‌شود. هیات شعبه در تاریخ فوق تشکیل است پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره --- - 1394/08/27 شعبه نهم دادگاه عمومی حقوقی مشهد مشاوره نموده با اکثریت چنین رای صادر می دهد رای شعبه دیوان عالی کشور اعتراض ف. خ. ب. ت. ب. مندرجات پرونده و رسیدگیهای به عمل آمده وارد نیست و رای دادگاه بنابه جهات و دلایل منعکس در آن و مندرجات مبایعه نامه 1387/01/22 که به موجب بند 6 ماده 6 مبایعه نامه مذکور طرفین کلیه خیارات از جمله خیارغبن به استثنای خیار تدلیس را اسقاط کرده اند و توجه به استدلال دادگاه منطبق با موازین شرعی و قانونی است لذا با رد اعتراض به استناد ماده 370 قانون آیین دادرسی دادگا ههای عمومی و انقلاب در امور مدنی رای فرجام خواسته را ابرام و پرونده را اعاده می‌نماید. شعبه --- دیوان عالی کشور- رئیس و مستشار مهدی اسلامی - محمدحسن جلیلی تقویان