رأی: شرایط تحقق خیار تدلیس در عقد نکاح (1401/02/31)
شرایط تحقق خیار تدلیس در عقد نکاح
چکیده:
تدلیس عبارت است از عملیاتی که موجب فریب طرف معامله شود. بنابراین صرف کتمان حقیقت تدلیس مجوز فسخ نکاح نمی باشد.
تاریخ دادنامه قطعی :
1401/02/31
رأی دادگاه تجدیدنظر استان
درخصوص تجدیدنظرخواهی اقای ع. ا. ک. فرزند غ. به طرفیت خانم ف. م. فرزند ع. با وکالت خانم ف. س. ، نسبت به دادنامه شماره ۱ ۴ ۰ ۱ ۲ ۶ ۳ ۹ ۰ ۰ ۰ ۰ ۱ ۳ ۷ ۵ ۸ ۰ مورخ ۱ ۴ ۰ ۱/۰ ۱/۲ ۴ صادره از شعبه سیزدهم دادگاه عمومی حقوقی اراک ، موضوع پرونده شماره ۰ ۰ ۰ ۱ ۶ ۲ ۹ که به موجب ان دادگاه محترم بدوی درخصوص دعوی ت. ن. خ. به طرفیت ت. ن. خ. به خواسته فسخ نکاح از باب فریب در ازدواج ، چنین تحقیق کرده … خ. ا. د. است.که همسرم دارای بیماری سندرم روده تحریک پذیر م. ب.. به نحوی که با کوچکترین استرس دل درد شدید میگیرند و من در زمان عقد به همسرم میگفتم هر مشکل جسمی و یا روحی که دارید به من بگو و ایشان هم میگفت مشکلی ندارم. ، در تاریخ ۲ ۱ /۳/ ۱ ۴ ۰ ۰ عقد کردم و در تیر ماه متوجه بیماری او شدم ولی خوانده اظهار میداشت که حساسیت م. ب.. و علت اقدام من به خاطر اظهارات همسرم بود که میگفت فقط حساسیت فصلی است.ولی هر چقدر جلوتر میرفتیم متوجه میشدم که بیماری او خاص است.و بدتر میشد ، خوانده نیز طی لایحه ای در مقام دفاع اظهار داشته اند که ( ۱-ابتدایا باید بعنوان مهم ترین نکته بیان دارم. که خواهان پرونده با ادعای اینکه موکله در نکاح تدلیس نموده است.به صورت موازی اقدام به طرح شکایت کیفری تحت همین عنوان در محاکم کیفری نموده است.که نسبت به این شکایت در پرونده شماره ۱ ۴ ۰ ۰ ۲ ۶ ۹ ۲ ۰ ۰ ۰ ۱ ۶ ۵ ۷ ۳ ۲ ۸ بدوا در شعبه محترم ۶ دادیاری دادسرای عمومی و انقلاب شهرستان اراک قرار منع تعقیب به شماره ۱ ۴ ۰ ۰ ۲ ۶ ۳ ۹ ۰ ۰ ۰ ۳ ۶ ۰ ۶ ۸ ۲ ۰ مورخ ۱ ۴ ۰ ۰/۱ ۰/۱ ۱ صادر گردیده است.که قرار معنونه طی دادنامه شماره ۱ ۴ ۰ ۰ ۲ ۶ ۳ ۹ ۰ ۰ ۰ ۳ ۸ ۹ ۳ ۵ ۶ ۹ مورخ ۱ ۴ ۰ ۰/۱ ۲/۰ ۱ از سوی شعبه محترم ۱ ۰ ۹ دادگاه کیفری دو شهرستان اراک تایید گردیده است. با این توضیح باید بیان دارم. که دعوی نامبرده حتی در محاکم کیفری نیز به دلیل اینکه عملا فریب و پنهانکاری در ازدواج رخ نداده است.رد شده است.که شایسته توجه ان مقام محترم م. ب.. ( تصاویر دادنامه ها به پیوست تقدیم حضور میگردد. )
۲-ریاست محترم ، همانگونه که مستحضرید موارد جواز فسخ نکاح و عیوبی که حق فسخ برای مرد ایجاد میکند در مواد ۱ ۱ ۲ ۳ تا ۱ ۱ ۲ ۶ قانون مدنی احصای گردیده است.که عبارتست از: قرن-جذام-برص-افضای-زمین گیری- نابینایی و همانگونه که مشخص است.موضوع ذکر شده توسط خواهان ( زوج ) در هیچ یک از مصادیق معنونه جای نمیگیرد و عملا موجبی از این لحاظ برای وی در فسخ نکاح وجود ندارد.لازم به ذکر است.که به نظر میرسد که انچه که مدنظر فقه شیعی م. ب.. ان دسته از امراضی است.که مانع از ایفای وظایف زناشویی و تمکین گردد. نه اینکه مرد بتواند به استناد هر دردی در همسر خود اقدام به فسخ نکاح نماید.!!!
۳-مورد دیگر فسخ نکاح که در ماده ۱ ۱ ۵ ۸ قانون مدنی عنوان شده است.تخلف از شرط صفت م. ب.. که این مورد نیز در این پرونده نمیتواند دلیلی برفسخ نکاح توسط خواهان باشد. چراکه؛ اولا ) همانگونه که در دادنامه کیفری نیز عنوان شده است.هیچگونه فریبی ( اعم از تخلف در شرط صفت و یا تدلیس ) توسط زوجه رخ نداده است.و هیچ دلیلی نیز نه در این محکمه و نه در محکمه کیفری در این خصوص تسلیم نگردیده است.ثانیا ) اینکه خواهان محترم با استناد به یک شاهد مرد و یک شاهد زن ( که حتی فاقد حد نصاب شرعی نیز م. ب.. ) بخواهد به نادرستی بیان نماید. که صفت خاصی در زوجه شرط شده است.کاملا برخلاف فقه شیعی و قوانین موضوعه و نظم عمومی و اخلاق حسنه م. ب.. ثالثا ) اینکه مردی صرفا با ادعای اینکه همسرش دارای معده درد م. ب.. نکاح خود را با وی فسخ نماید. فارغ از انکه غیراخلافی و خلاف نظم عمومی م. ب.. کاملا غیرعقلایی م. ب.. چراکه حتی عقلی و منطقی و عرفی نیز نیست که در نکاحی شرط شده باشد. که زوجه حتما باید فاقد درد معده و درد معده و یا هر درد دیگری باشد. در غیراینصورت ب. ت. ب. اینکه هر فردی ممکن است.در یکی از اعضای بدن خود احساس ناراحتی و درد نماید. هر همسری میتواند به استناد این درد ساده نکاح خود را فسخ نماید.!!! ) رسیدگی و با این استدلال:
۱- به موجب ماده ۴ ۳ ۸ قانون مدنی تدلیس عبارت است.از عملیاتی که موجب فریب طرف معامله شود. و صرف کتمان حقیقت تدلیس مجوز فسخ نکاح نمی باشد.
۲- زوج صراحتا اعلام می نماید.
بیست و یکم دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی که در جهت تأیید دادنامه بدوی متضمن حکم بر بی حقی ف. خ. د. دعوی مطروحه بخواسته فسخ نکاح انشاء گردیده وارد و موجه نیست زیرا وکیل ز. ف. خ. بشرح دادخواست نخستین و لایحه تقدیمی و توضیحات در جلسه دادرسی
با اشاره باینکه زوجین در تاریخ 1393/10/16 با هم ازدواج نموده و هنوز در دوران عقد بسر میبرند و زوجه مبتلا به سردرد و دل درد شدید و گرگرفتگی شدید بدن و عدم عادت ماهانه بوده و فاقد وصف سلامت جسمی که مبنای عقد نکاح بوده است م. ب. بدین لحاظ صدور حکم بر فسخ نکاح را خواستار گردیده و دادگاه بدوی بموجب دادنامه صادره و استدلال منعکس در آن بجهت اینکه زوج بفوریت و در مدت عرفی نسبت به فسخ نکاح اقدام نکرده و ادعای جهل او هم به حق فسخ و فوریت آن مسموع نمی باشد خیار فسخ او را ساقط تشخیص و حکم بر بیحقی او صادر نموده و دادنامه مزبور هم بموجب دادنامه فرجامخواسته تأیید گردیده است. اگرچه مطابق ماده 1131 قانون مدنی خیار فسخ فوری است و اگر طرفی که حق فسخ دارد بعد از اطلاع بعلت فسخ، نکاح را فسخ نکند خیار او ساقط میشود بشرط اینکه علم به حق فسخ و فوریت آن داشته باشد و مستفاد از ماده مذکور اینستکه در نکاح علم به حق فسخ و فوریت آن برای ذوالخیار مفروض و ثابت نبوده بلکه احتیاج به اثبات دارد و مادامیکه علم ذوالخیار به حق فسخ و فوریت استفاده از آن به اثبات نرسیده باشد حق فسخ او ساقط نبوده و از تاریخ علم به آن می تواند بفوریت با استفاده از حق خ. ن. ب. فسخ نکاح اقدام نماید و در مانحن فیه هیچ دلیلی که ثابت نماید که ز. ف. خ. پس از اطلاع بعلت فسخ نکاح و قبل از تقدیم دادخواست فسخ نکاح، به حق فسخ خود و فوریت آن علم داشته اقامه و ابراز نشده و بدین لحاظ سقوط خیار او ثابت و محرز نبوده و هر چند در نکاح وصف سلامت جسمی و روحی هر یک از زوجین عرفاً وصف مقصود طرح دیگر بوده که علیرغم تصریح آن در عقد نکاح، عقد مبنیاً بر آن واقع میشود که فقدان این وصف در هر یک از زوجین قانوناً موجب خیار فسخ برای طرف دیگر خواهد بود ولی از آنجائیکه ملاک تشخیص وصف سلامت جسمی و روحی هر یک از زوجین داوری عرف جامعه بوده و در داوری عرف جامعه هم مقصود از وصف سلامت هر یک از زوجین صرفاً سلامت نسبی هر یک از آنان بوده نه سلامت مطلق و عاری از هرگونه عیبی و سلامت جسمی و روحی از منظر عرف جامعه بمعنا و مفهوم آنستکه هیچیک از زوجین از حیث جسمی یا روحی مبتلا به عیوب و امراض صعب العلاج یا غیر قابل علاج و مخاطره آمیز و یا موجب اختلال در روابط زوجیت و زناشویی نبوده باشد والا عیوب و امراض دیگر خارج از این مصادیق موجب زوال وصف سلامت و مآلاً موجب خیار فسخ نخواهد بود و در مانحن فیه بیماری های منتسب به زوجه که متولد 1380/12/20 بوده و در سن سیزده سالگی با ز. ف. خ. ازدواج نموده شامل سردرد و دل درد و گرگرفتگی بدن و نیز عدم عادت ماهانه بفرض صحت آن در زمره بیماری های صعب العلاج و یا غیر قابل علاج مخاطره آمیز و یا موجب اختلال در روابط زوجیت و زناشوئی محسوب نبوده که وصف سلامت جسمی عرفی زوجه را منتفی و موجب حق فسخ نکاح برای زوج بوده باشد بنابراین و ب. ت. ب. مراتب مرقوم اساساً حق فسخ نکاح برای ز. ف. خ. ثابت و مدلل نبوده تا نامبرده با اعمال این حق خود بفوریت نسبت به فسخ نکاح اقدام نماید از این رو دادنامه های بدوی و فرجامخواسته صرفنظر از استدلال منعکس درآن از حیث نتیجه موجهاً و منطبق بر موازین قانونی اصدار یافته و ایراد و اشکال موثر در تخدیش بر دادنامه های مرقوم مترتب نبوده و اعتراضات وکیل ف. خ. د. حدی نیست که خدشه ای بر دادنامه فرجامخواسته وارد و موجبات نقض آنرا فراهم سازد فلذا ضمن رد فرجامخواهی ف. خ. مستنداً بماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجامخواسته نتیجهً ابرام میگردد.
رئیس شعبه هشتم دیوان عالی کشور: حسن عباسیان
مستشار: سیروس کیقبادی
عضو معاون: جعفر پوربدخشان
موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 1
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
