رأی
رأی شماره 1406 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: ابطال بخشنامه شماره 900/97/93465 - 1397/07/04 جانشین وقت رییس سازمان بهزیستی کشور با اصلاحات و الحاقات بعدی
شماره 9703420 - 1398/8/4
بسمه تعالي
جناب آقاي اكبرپور
رئيس هيأت مديره و مديرعامل محترم روزنامه رسمي جمهوري اسلامي ايران
با سلام
يك نسخه از رأي هيأت عمومي ديوان عدالت اداري به شماره دادنامه 9809970905811406 مورخ1398/7/9 با موضوع: «ابطال بخشنامه شماره99346/97/005 ـ 1397/7/4 جانشين وقت رييس سازمان بهزيستي كشور» جهت درج در روزنامه رسمي به پيوست ارسال ميگردد .
مديركل هيأت عمومي و هيأتهاي تخصصي ديوان عدالت اداري ـ مهدي دربين
تاريخ دادنامه : 1398/7/9 شماره دادنامه: 1406 شماره پرونده : 3420/97
مرجع رسيدگي: هيأت عمومي ديوان عدالت اداري
شاكي: كانون توسعه و همياري مهدهاي كودك كشور
موضوع شكايت و خواسته : ابطال بخشنامه شماره 99346/97/005 ـ 1397/7/4 جانشين وقت رئيس سازمان بهزيستي كشور
گردش كار : كانون توسعه و همياري مهدهاي كودك كشور به موجب دادخواستي ابطال بخشنامه شماره 99346/97/005 ـ 1397/7/4 جانشين وقت رئيس سازمان بهزيستي كشور را خواستار شده و در جهت تبيين خواسته اعلام كرده است كه :
« احتراماً به شرح شكواييه كانون توسعه و همياري مهدهاي كودك در سطح استانها و كشور در دهه هشتاد با عبور از قوانين و قواعد حاكم بر كميسيون 262 قانون نظيم بخشي از مقررات مالي دولت تأسيس گرديدند و بالتبع داراي حقوق مكتسبه قانوني نيز ميباشند و از طرفي در بقاي مديريت كلان بهزيستي در مهدهاي كودك تأثير بسزايي داشتهاند. اخيراً بخشنامهاي به شماره 99346/97/005 [99346/97/005] ـ 1397/7/4 به امضاي آقاي دكتر پورشبانان جانشين رياست سازمان بهزيستي كشور با موضوع انجام انتخابات مجدد كانوهاي فوق خطاب به مديران كل استانها صادر گرديده كه در سه مورد قوانين كلي حاكم بر كميسيون ماده 26 و تشكلهاي غيردولتي زير قواعد حقوقي و قانوني را نقض آشكار كرده است كه پيرو آن انتخاباتي در مورخ 1397/10/12 در سطح استان تهران در حال انجام ميباشد (به صورت غيرقانوني) لذا موارد تخلف عبارتند از :
1ـ دستور انجام انتخابات به مديران كل دولتي: در حالي كه وظيفه انتخابات به عهده تشكلهاي غيردولتي است و بهزيستي بايد ناظر بوده و به وظيفه نظارتي خود عمل نمايد.
2ـ پيوست اساسنامه جديد كانون توسعه و همياري مهدهاي كودك جهت بهرهبرداري در انتخابات: در حالي كه كليه كانونهاي فوق داراي اساسنامه بوده كه در ثبت شركتها به ثبت رسيده و داراي شخصيت حقوقي مستقل بوده و اصلاً پيوست اساسنامه جديد يك امر غيرحقوقي بوده و موضوعيت ندارد و خلاف قواعد حقوقي است (سالبه به انتفاء موضوع است).
3ـ الزام بر انجام انتخابات فوق با شركت كانونهايي كه جواز تأسيس معتبر دارند يا ندارند كه اين خود از تخلفات آشكار ميباشد. لذا تقاضا دارد بدواً صدور دستور موقت مبني بر جلوگيري از اجراي بخشنامه مذكور و انتخابات 1397/10/12 و سپس رأي مبني بر ابطال بخشنامه غيرحقوقي و غيرقانوني مذكور صادر فرماييد . »
متن بخشنامه مورد اعتراض به قرار زير است :
«مديران كل محترم بهزيستي استانها
سلام عليكم
احتراماً با عنايت به لزوم ايجاد وحدت رويه و انجام و تقويت مراكز غيردولتي و تشكلهاي پرتوان و اثرگذار و در راستاي ارتقاء كيفي و كمي روند ارائه خدمات به جامعه هدف، به پيوست «اساسنامه جديد كانون توسعه و همياري مهدهاي كودك» جهت بهرهبرداري ارسال ميگردد. مقتضي است دستور فرماييد بر اساس ماده 32 اساسنامه پيوست نسبت به برگزاري انتخابات كانون توسعه و همياري مهدهاي كودك، حداكثر تا پايان مهر ماه سال جاري اقدام و نتيجه انتخابات همراه با صورتجلسههاي مربوطه (عمومي و هيأتمديره) را جهت برگزاري انتخابات كانون كشوري، به دبيرخانه توسعه و نظارت بر مؤسسات و مراكز غيردولتي ستاد بهزيستي كشور ارسال نمايند. شايان ذكر است برگزاري انتخابات براي كانونهايي كه پروانه تأسيس آنها داراي اعتبار ميباشد نيز الزامي است . »
در پاسخ به شكايت مذكور، مديركل امور حقوقي سازمان بهزيستي كشور به موجب لايحه شماره 9180058/97/66 ـ 1397/12/22 توضيح داده است كه :
«رياست محترم هيأت عمومي ديوان عدالت اداري
موضوع: در خصوص پرونده كلاسه 9703420 به شماره پرونده 9709980905801948 ـ 1397/11/3 هيأت عمومي ديوان عدالت اداري موضوع شكايت كانون توسعه و همياري مهدهاي كودك كشور خانم فاطمه دعايي
با سلام و تحيت؛
احتراما؛ در خصوص پرونده كلاسه 9703420 به شماره پرونده 9709980905801948 ـ 1397/11/3 موضوع دادخواست كانون توسعه و همياري مهدهاي كودك كشور به شماره ثبت 23445 به رياست خانم فاطمه دعايي و با وكالت آقايان سـيد حجتالله اميني و عيسي ابراهيمي به خواسته «بدوا تقاضاي صدور دسـتور موقت بر جلوگيري از بخشـنامه و مجمع عمومي عـادي نوبت اول مورخ 1397/10/12 و سـپس صدور رأي مبني بر ابطال بخشنامه شماره 99346/97/005 ـ 1397/7/4 جانشـين رئيس سازمان بهزيستي» مطروحه در هيأت عمومي ديوان عـدالت اداري موارد ذيل را در دفـاع از حقوق سازمان بهزيستي كشور به اسـتحضار عالي ميرساند:
ايرادات شكلي:
1ـ با استناد به مواد12 و 80 قانون تشكيلات و آييندادرسي ديوان عدالت اداري صلاحيت هيأت عمومي ديوان رسـيدگي به شـكايات، تظلمات و اعتراضات اشـخاص حقيقي يا حقوقي از آييننامهها و ساير نظامات و مقررات دولتي و شـهرداريها و مؤسـسات عمومي غيردولتي ميباشـد و نه ابطال نامههاي اداري صادره، كه با توجه به خواسـته شاكي مبني بر ابطال يك نامه اداري به شـماره 99346/97/005 ـ 1397/7/4 صادره از طرف رئيس سازمان بهزيستي و با توجه به صلاحيت هيأت عمومي در ابطال مصوبات، خواسته خواهـان فاقـد وجاهت قانوني ميباشـد و ابطال آن نامه در صلاحيت هيأت عمومي ديوان عـدالت اداري نميباشد .
2ـ با اسـتناد به ماده 584 لايحه اصلاحي قانون تجارت تشكيلات و مؤسـساتي كه براي مقاصد غيرتجارتي تأسيس شده يا بشوند از تاريخ ثبت در دفتر مخصوصـي كه وزارت عدليه معين خواهد كرد شخصيت حقوقي پيـدا خواهنـد كرد و با اسـتناد به ماده 1 آييننامه اصلاحي ثبت تشكيلات و مؤسـسات غيرتجاري مصوب سال 1337 و تبصـره ذيل آن مقصود از تشكيلات و مؤسـسات غيرتجارتي مذكور در ماده 584 قانون تجارت كليه تشكيلات و مؤسساتي است كه براي مقاصد غيرتجارتي از قبيل امور علمي يا ادبي يا امور خيريه و امثال آن تشـكيل ميشوند اعم از آنكه مؤسسين و تشكيلدهندگان قصد انتفاع داشته يا نداشته باشند و تشكيلات و مؤسـسات مزبور ميتوانند عناويني از قبيل انجمن، كانون يا بنگاه و امثال آن را اختيار نمايند و بر اساس مواد 10 و 12 قانون تشكيلات و آيين دادرسـي ديوان عـدالت اداري خواسته خواهان مبني بر صدور دسـتور موقت بر جلوگيري از بخشنامه مجمع عمومي عادي نوبت اول در مورخ 1397/10/12 يك مؤسسه كه برابر قانون تجارت به ثبت رسـيده و داراي شخصيت حقوقي مستقل ميباشد فاقد وجاهت قانوني ميباشد و ابطال آن در حدود اختيارات و صلاحيت قانوني و ذاتي هيأت عمومي ديوان عدالت اداري نميباشد .
دفاع ماهوي:
با استناد به بند 1 ماده 26 قانون بخشي از مقررات مالي دولت مصوب سال 1380 و جزء ب بند 8 تبصره 3 ماده 57 قانون احكام دايمي كشور سازمان بهزيستي كشور تنها نهاد متولي صدور مجوز تأسيس مهدهاي كودك در سراسر كشور مي باشد .
1ـ با اسـتناد به ماده 109 لايحه اصلاحي قانون تجارت مـديريت مديران در اساسـنامه معين ميشود ليكن اين مـدت از دو سال تجاوز نخواهد كرد و آخرين تغييرات اساسـنامه كانون مذكور با اسـتناد به روزنامه رسمي شماره 18586 مربوط به سـال 1387 ميباشـد و همانگونه كه در بنـد 1ـ 5 و بند 4ـ 5 آگهي تأسيس مؤسـسه كانون توسـعه و همياري مهـدهاي كودك كشور چاپ شده در روزنامه رسـمي شـماره 18586 مورخ 1387/9/28 خانم فاطمه دعايي به سـمت رئيس هيأتمديره و به مـدت نامحـدود به عنوان مديرعامل انتخاب گرديده كه اين امر بر خلاف قانون ميباشد و با اسـتناد به ماده 124 لايحه اصلاحي قانون تجارت مديرعامل شركت نميتواند در عين حال رئيس هيأتمديره همان شـركت باشد مگر با تصويب سه چهارم آراء حاضـر در مجمع عمومي كه با توجه به تاريخ آخرين آگهي كانون در سال 1387 خانم فاطمه دعايي نميتواند بدون تصويب سه چهارم آراء حاضـر در مجمع عمومي هم به عنوان رئيس هيأتمديره و هم به عنوان مديرعامل انتخاب شود .
2ـ با استناد به ماده 19 اساسـنامه كانون توسعه و همياري مهدهاي كودك كشور هيأتمديره براي مدت 4 سال انتخاب خواهنـد شد كه اين امر مغاير ماده 109 لايحه اصلاحي قانون تجارت كه مدت مديريت مديران در اساسـنامه را به مدت دو سال تعيين كرده است ميباشد. لذا مديريت خانم فاطمه دعايي نميبايد از دو سال بيشتر تجاوز كنـد مگر با انتخاب مجدد و با اسـتناد به ماده 128 لايحه اصلاحي نام و مشخصات و حدود اختيارات مديرعامل بايد با ارسال نسخهاي از صورتجلسه هيأتمديره به مرجع ثبت شركتها اعلام و پس از ثبت در روزنامه رسـمي آگهي شود كه اصول اسـناد مربوط به آخرين تغييرات ميبايد توسط خواهان ارائه شود.
3ـ با استناد به تبصره 1 ماده 22 اساسـنامه كانون توسعه و همياري مهدهاي كودك كشور مدت تصدي مديرعامل 4 سال ميباشد كه اين امر مغاير ماده 109 لايحه اصلاحي قانون تجارت بوده و با استناد به تبصره 2 ذيل همـان ماده انتصاب مجـدد مديرعامل بطور متوالي براي دو دوره بلامانع ميباشـد و نه بيشـتر كه در آگهي تأسيس مؤسـسه مذكور مدت سمت مديرعامل (خانم فاطمه دعايي) به صورت نامحدود ميباشد كه اين امر نيز مغاير قانون ميباشد .
4ـ با استناد به ماده 32 اساسنامه كانـون توسـعه و همياري مهدهاي كودك كشور ـ كانون توسـعه و همياري مهدهاي كودك اسـتان به شخصيت حقوقياي متشكل از صاحبان امتياز مهدهاي كودك استان اطلاق ميگردد و بـا اسـتناد به همان ماده كانون توسـعه و همياري مهـدهاي كودك كشور به شخصيت حقوقياي متشـكل از رؤساي هيأتمديره كانونهاي استاني اطلاق ميگردد كه با اسـتناد به ماده فوق اعضاء ميبايد داراي امتياز مهدكودك باشند كه خانم فاطمه دعايي فاقد چنين اوصافي ميباشد. و خانم فاطمه دعايي بدليل نداشتن پروانه فعاليت مهدكودك، هم اكنون مجاز به شركت در انتخابات استان تهران نميباشد .
5 ـ با استناد به بند1 بخش شـرايط داوطلبان در هيأتمديره كانون توسعه و همياري مهدهاي كودك استان داشتن پروانه فعاليت داراي اعتبار مهدكودك فعال در زمان ثبتنام الزامي ميباشد و كانون كشوري به شخصـيت حقوقياي متشـكل از رؤساي هيأتمديره كانونهاي استاني اطلاق ميگردد كـه مركب از 7 نفر عضو اصلي و 2 نفر عضو عليالبدل كه از ميان رؤساي هيأتمديره كانونهاي استاني انتخاب ميشود كه اين اشـخاص ميبايد داراي پروانه فعال مهدكودك باشـند كه رئيس هيأتمديره و مديرعامل كانون توسعه و همياري مهدهاي كودك خانم فاطمه دعايي فاقد پروانه فعاليت مهدكودك از سازمان بهزيستي كشور ميباشدكه با استناد به ماده 125 لايحه اصلاحي قانون تجارت مديرعامل شـركت (مؤسسه) در حدود اختياراتي كه توسط هيأتمديره به او تفويض شده است نماينده شركت (مؤسسه) محسوب و از طرف شركت (مؤسسه) حق امضاء دارد با توجه به اينكه مديرعامل و رئيس هيأتمديره فاقد صلاحيت قانوني احراز سمتهاي فوق ميباشد لذا ايشان حق طرح دعوي و اخذ وكيل را نيز ندارد .
6 ـ با استناد به تبصره 2 ماده 10 اساسنامه كانون توسعه و همياري مهدهاي كودك حضور نمايندهاي از حوزه تخصصي (واحد امور كودكان و نوجوانان بهزيستي) و دبيرخانه توسعه و نظارت بر مراكز و مؤسسات غيردولتي سازمـان بهزيستي/ واحـد متناظر اسـتاني در زمان برگزاري انتخابات و تشـكيل مجامع فوقالعاده در زماني كه انحلال كانون مطرح است جهت تأييد مجامع الزامي بوده و بايـد مراتب به سازمان بهزيستي كشور گزارش شود و نامه شماره 9930065/97/46ـ1397/7/4 جانشين رئيس سازمان بهزيستي به همين منظور و در همين راستا بوده است و خواسته خواهان مبني بر ابطال نامه فوق فاقد وجاهت قانوني ميباشد .
7ـ بر اساس اسـناد موجود كانون توسعه و همياري مهدهاي كودك كشور در سال 1386 به درخواست خـانم فاطمه دعايي از سازمان بهزيستي پروانه تأسيس دريافت نمود كه در آن تاريـخ، نامبرده داراي پروانه فعاليت مهدكودك از سازمان بودند. بعد از صدور مجوز كشوري، شـكايات متعددي از كانونهاي مشابه استاني به سازمان واصل گرديـد مبني بر اينكه اين كانون از نمايندگان كانونهاي اسـتاني تشـكيل نشده است و تعداد اعضاي هيأتمديره آن متناسب با تعداد دارندگان مجوز مهدكودك در سطح كشور نيست و تصـميمات كانون مذكور عمدتًا توسط شخص خانم دعايي اتخاذ ميشود.
8 ـ در سال 1392، پرونده تخلف خانم دعايي مبني بر ارائه مدرك تحصيلي جعلي به سازمان بهزيستي در كميسـيون عالي تخلفات مطرح گرديـد كه پيرو آن، نامبرده مهـدكودك خود را بنا به درخواست شخصـي تعطيل نمود. سركار خانم دعايي عليرغم نداشتن پروانه فعاليت مهدكودك در سال 1392 پروانه تأسيس كانون مذكور را تمديد نمود كه اين مجوز تا سال 1395 داراي اعتبار بود. عليرغم تذكرات عديده به نامبرده مبني بر پايان اعتبار مجوز كانون، مدارك لازم اعم از اصل صورتجلسات انتخابات و مدارك شخصـي اعضاي كانون، به دبيرخانه كميسيون عالي ماده 26 واصل نگرديد و تا اين تاريخ، پروانه تأسيس كانون مذكور فاقد اعتبار مي باشد.
9ـ به دليل اهميت جايگاه حقوقي كانون مذكور در پيشبرد اهداف سازمان بهزيستي و سياست سازمان بهزيستي مبني بر شـبكهسازي مراكز غيردولتي اعم از مهدهاي كودك، سازمان بهزيستي شيوه نامهاي به منظور انجام انتخابات از سـطح استان تا كشور تدوين نمود. چرا كه يكي از موارد اعتراض به كانون قبلي اين بود كه اعضاي آن منتخب صاحبان امتياز مهدهاي كودك سـطح كشور نبودند. بدين منظور و با هدف حفظ منافع تمامي كانونهاي استاني جهت جلوگيري از تضييع حقوق آنان و تشريك مساعي تمامي سطوح اجرايي، شيوه نامه مذكور جهت برگزاري انتخابات به كليه اسـتانها ابلاغ گرديد و همان اساسنامه جديد الگوي سازمان بهزيستي ميباشـد كه بـا اساسـنامه قبلي كانون منافاتي نداشـته و فقط شـيوه نامه برگزاري انتخابات به آن پيوست ميباشد. لازم بـه ذكر است كه مـاهيت حقوقي كـانون به قوت خود باقي است و با حضور اعضايي كه داراي شرايط قيد شده در شيوهنامه ابلاغي ميباشـند، ادامه فعاليت خواهد داد و سركار خانم دعايي بدليل نداشتن پروانه فعاليت مهدكودك، هم اكنون مجاز به شركت در انتخابات استان تهران نميباشد. چرا كه يكي از شرايط شركت در انتخابات، داشتن پروانه فعاليت معتبر از سازمان ميباشد.
با عنايت به موارد مطروحه و با استناد به ماده 26 قانون بخشي از مقررات مالي دولت و مواد 12 و 80 قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري مواد 109، 124، 125، 128 لايحه اصلاحي قانون تجارت و ماده 584 قانون تجارت و ماده 1 آييننامه اصلاحي ثبت مؤسسات غيرتجاري مصوب سال 1337 و جزء ب بند 8 تبصره 3 ماده 57 قانون احكام دايمي كشور و همچنين اساسنامه كانون مذكور خواسته سركار خانم فاطمه دعايي فاقد وجاهت قانوني ميباشد و سركار خانم دعايي داراي حق قانوني شكايت عليه سازمان بهزيستي نميباشد چرا كه پروانه تأسيس كانون توسعه مهدهاي كودك از سال 1395 فاقد اعتبار ميباشد. همچنين نامبرده فاقد پروانه فعاليت مهدكودك از سازمان بهزيستي ميباشد. ضمناً به اطلاع ميرساند با استناد به اساسنامه كانون توسعه مهدهاي كودك كشور انتخابات كانون مذكور به منظور ادامه فعاليت قانوني آن، در سطح كليه استانهاي كشور برگزار شده است و نمايندگان آنها جهت برگزاري انتخابات كشوري بزودي در ستاد سازمان بهزيستي گرد هم خواهند آمد. لذا تقاضاي صدور رأي مبني بر رد دادخواست و رد خواسته غيرقانوني خواهان مورد استدعا ميباشد .»
هيأت عمومي ديوان عدالت اداري در تاريخ 1398/7/9 با حضور رئيس و معاونين ديوان عدالت اداري و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب ديوان تشكيل شد و پس از بحث و بررسي با اكثريت آراء به شرح زير به صدور رأي مبادرت كرده است .
رأي هيأت عمومي
با عنايت به اينكه بر اساس مندرجات اساسنامه كانون توسعه و همياري مهدهاي كودك كشور كه به تأييد سازمان بهزيستي رسيده است، چگونگي برگزاري انتخابات و تعيين زمان انتخابات از اختيارات مجمع عمومي است و از طرفي بندهاي ذيل ماده 26 قانون تنظيم بخشي از مقررات مالي دولت ناظر به صلاحيت سازمان بهزيستي براي پروانه اين گونه تشكلها ميباشد و در مدافعات طرف شكايت دليل و مدركي كه دال بر صلاحيت و اختيار سازمان بهزيستي در مداخله براي چگونگي انتخابات و زمان آن و انتخاب اعضاي هيأتمديره باشد، ملاحظه نميشود و با عنايت به اينكه دخالت دولت در خصوص معرفي اشخاص نياز به اذن قانونگذار دارد لذا بخشنامه مورد شكايت خارج از حدود اختيارات وضع شده و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري مصوب سال 1392 ابطال مي شود .
رئيس هيأت عمومي ديوان عدالت اداري ـ محمدكاظم بهرامي
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
