رای شماره 192 مورخ 1400/04/19 هیات تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری
خ. م.:
موضوع اصلی این پرونده، شکایت از مقررات مربوط به تامین نیروی قضایی در استانهای کمبرخوردار، بهویژه از طریق کارآموزان دانشگاه علوم قضایی است. شاکی درخواست ابطال بخشنامههای شماره 5000/867 و 5000/1965 و سایر مقررات مرتبط را به دلیل مغایرت با اصول قانون اساسی و صلاحیت انحصاری مجلس در وضع حق و تکلیف مطرح کرده است. شاکی استدلال کرده که این بخشنامهها با قانون مربوط به مدت خدمت وظیفه فارغالتحصیلان دانشگاه علوم قضایی و آییننامههای اجرایی آن مغایرت دارند. در پاسخ، نمایندگان قوه قضائیه به استناد تبصره ماده 12 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری بیان کردند که آییننامههای مصوب رئیس قوه قضائیه قابل رسیدگی در هیات عمومی دیوان نیست و همچنین به صلاحیت قوه قضائیه در تعیین محل خدمت و تقسیم کارآموزان اشاره کردند. در نهایت، هیات تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری با استناد به بند ب ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری به رد شکایت رای داد و اعلام کرد که این مقررات در چارچوب وظایف قوه قضائیه و برای تامین نیازهای واحدهای قضایی اتخاذ شده است. رای صادره ظرف بیست روز قابل اعتراض است.
متن مقرره مورد شکایت: در صفحات 4 الی 9 پرونده موجود است.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
براساس بخشنامه شماره 5000/867 مورخ 4/2/1396 مقرر شده که جهت رفع مشکل نیروی قضاییِ استانهای کمبرخوردار (خوزستان، هرمزگان، بوشهر، سیستان و بلوچستان، ایلام، کردستان، کرمان و کهگیلویه و بویراحمد)، نیروهای مورد نیاز از کارآموزان ضمن تحصیل طرح خدمت نظام وظیفه فارغالتحصیل دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری بر اساس ضرورت و اولویت تشخیص نهاد قضایی مربوطه تامین گردد (با تخصیص زدن نفرات اول تا سوم) و در بخشنامه شماره 5000/1965 مورخ 22/2/1397، ضمن تاکید بر بخشنامه فوق، با اعطای سهمیه 10 درصدی پایانی هر دوره (بدون احتساب متولدین استانهای خوزستان، کرمان، هرمزگان و سیستان و بلوچستان) اقدام به وضع حق و تکلیف شده است و همچنین بخشنامههای شماره 5000/12034 مورخ 10/10/1397 و شماره 5000/344 مورخ 24/1/1398، ضمن اعطای سهمیه بیشتر، بر رویههای پیشین تاکید شده است؛ درحالیکه به موجب اصول (58) و (71) قانون اساسی و طبق اصل تفکیک و استقلال قوا، وضع حق و تکلیف در صلاحیت انحصاری مجلس است و بخشنامههای مورد شکایت، با «قانون گذرانیدن مدت خدمت وظیفه فارغالتحصیلان دانشکده علوم قضایی در محاکم قضایی کشور» مصوب 1373 و آییننامه اجرایی آن مغایرت دارد و مصداق بارز خروج از صلاحیت دستگاه قضایی و دخالت در امر تقنین م. ب..
در پاسخ به شکایت مذکور، سرپرست اداره دعاوی و قراردادهای اداره کل حقوقی قوه قضائیه و مدیرکل کارگزینی قضات بهموجب لوایح شماره 99-1019-3 مورخ 20/8/1399 و شماره 99-1019-2 مورخ 1/7/1399 بهطور خلاصه توضیح داده است:
1- مطابق با تبصره ماده (12) قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392، آییننامههای مصوب رئیس قوه قضائیه، قابل رسیدگی و ابطال در هیات عمومی دیوان عدالت اداری نیست.
2- براساس ماده (
3) آییننامه اجرایی قانون گزینش و استخدام قضات مصوب 1379 رئیس قوه قضائیه، داوطلبان قضاوت باید تعهد نمایند در هر محلی که قوه قضائیه مصحلت دانست، خدمت کنند. همچنین طبق ماده (9) آییننامه مذکور، اداره کل گزینش و استخدام قضات و اداره کل کارگزینی، محل خدمت کارآموزان را تعیین میکند.
3- طبق تبصره ماده (11) آییننامه اجرایی قانون گذرانیدن مدت خدمت نظام وظیفه فارغالتحصیلان دانشگاه علوم قضایی در محاکم قضایی کشور مصوب 1375 هیات وزیران، محل خدمت قضایی فارغالتحصیلان، مطابق مقررات مورد عمل در قوه قضائیه تعیین خواهد شد و مطابق با ماده (43) آییننامه نحوه جذب، گزینش و کارآموزی داوطلبان تصدی امر قضاوت و استخدام قضات مصوب 1392 رئیس قوه قضائیه، اداره کل کارگزینی، لیست حوزههای قضایی نیازمند کادر قضایی را تهیه و با رعایت ماده (44) همان آییننامه، محل خدمت قضایی کارآموزان مشخص میگردد. عدالت اقتضا می کند که به منظور تکمیل واحدهای قضایی کمتر توسعه یافته که علیرغم اختصاص افراد بومی به مناطق مذکور کماکان کمبود نیرو دارند از افرادی که در طول مدت تحصیل از حقوق و مزایا برخوردار بوده و و پس از ان با استفاده از امتیاز طرح خدمت نظام وظیفه و به جای خدمت در یگان های نظامی در مناطق مرزی، در دستگاه قضایی به کارگیری میشوند استفاده شود که البته به جهت رعایت عدالت نفرات اول و سوم هر دوره از این امر استثنا شده اند؛
4- ب. ت. ب. اصل یکصد و شصت و چهار قانون اساسی، و اینکه تمامی تقسیمات کارآموزان قضایی در کمیسیون نقل و انتقال قضات مطرح و به تصویب میرسد و پس از آن نیز مصوبه به تایید رئیس قوه قضائیه میرسد لذا بخشنامه های مورد شکایت در چارچوب وظایف و اختیارات ذاتی دستگاه قضایی و به منظور تامین نیروی قضایی مورد نیاز در واحدهای قضایی کمتر برخوردار است؛
نظریه تهیهکننده گزارش:
به نظر میرسد ب. ت. ب. تاریخ تصویب بخشنامه های مورد شکایت و اینکه مدت کارآموزی بیش از یک سال نخواهد بود، با تقسیم کارآموزان قضایی، بخشنامه های مذکور عملاً اجرا شده و رسیدگی بدان فاقد اثر عملی باشد لذا اعمال ماده 85 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 پیشنهاد میشود. معذالک و با فرض قابلیت طرح شکایت به شرح آتی اعلام نظر میگردد:
مطابق تبصره 1 ماده واحده قانون گذرانیدن مدت خدمت وظیفه فارغالتحصیلان دانشکده علوم قضایی در محاکم قضایی کشور مصوب سال 1373، قوه قضائیه میتواند افراد مشمول این قانون را در سمتهای قضایی و اداری طبق مقررات مربوطه حسب مورد به خدمت گیرد و مطابق تبصره ماده 11 آییننامه ماده واحده قانون گذرانیدن مدت خدمت وظیفه فارغالتحصیلان دانشکده علوم قضایی در محاکم قضایی کشور مصوب سال 1373 مصوب 1375، محل خدمت قضایی و اداری مشمولان قانون مطابق مقررات مورد عمل در قوه قضاییه تعیین میشود؛ از سوی دیگر آییننامه نحوه جذب، گزینش و کارآموزی داوطلبان تصدی امر قضاء و استخدام قضات در تاریخ 22شهریور 1399 به تصویب رئیس قوه قضائیه رسیده و بر مبنای ماده 38 این آییننامه، با تصویب معاون آموزش و تحقیقات، دوره کارآموزی دانشجویان دانشگاه علوم قضایی و خدمات اداری، در چارچوب ضوابط و مقررات حاکم بر دوره کارآموزی و تحت نظارت معاونت آموزش و تحقیقات است و مطابق ماده 52 این آییننامه کلیه آیین نامه ها، دستورالعمل ها و شیوه نامه های مرتبط در حدود مغایرت ملغی است؛ بنابراین همانطور که در صدر آییننامه مذکور نیز به صراحت آمده است این آییننامه با مد نظر قراردادن قوانین مختلف از جمله ماده واحده قانون گذرانیدن مدت خدمت نظام وظیفه فارغ التحصیلان دانشکده علوم قضایی در محاکم قضایی کشور مصوب 1373 و اصلاحیه آن به تصویب رسیده بنابراین در حال حاضر نحوه تقسیم و استخدام کارآموزان قضایی از جمله فارغ التحصیلان دانشگاه علوم قضایی که تعهد خدمت به قوه قضائیه داده اند بر مبنای این آییننامه خواهد بود؛
صرف نظر از اینکه شیوه نامه عوامل موثر در تعیین محل خدمت با لحاظ بومی گزینی و میزان تاثیر آنها به شرح ماده 44 آییننامه یاد شده که میبایست با همکاری معاونت اول و معاونت آموزش و تحقیقات تهیه و سپس به تصویب رئیس محترم قوه قضائیه برسد تاکنون تهیه نشده و به تصویب رییس قوه قضائیه نرسیده و طرف شکایت نیز دلیلی که موید تصویب آن و در نتیجه رعایت شیوه نامه باشد ارائه نکرده است معذالک بخشنامه های مورد شکایت صرفاً بر بومی گزینی و نیاز استان مربوطه و وجود پست بلاتصدی تاکید دارند و در راستای تامین نیازهای واحدهای قضایی بوده و قابل ابطال به نظر نمی رسد.
تهیه کننده گزارش:
محمد برازنده
رای هیات تخصصی اداری و امور عمومی:
نخست اینکه مطابق تبصره 1 ماده واحده قانون گذرانیدن مدت خدمت وظیفه فارغالتحصیلان دانشکده علوم قضایی در محاکم قضایی کشور مصوب سال 1373، قوه قضائیه میتواند افراد مشمول این قانون را در سمتهای قضایی و اداری طبق مقررات مربوطه حسب مورد به خدمت گیرد و مطابق تبصره ماده 11 آییننامه ماده واحده یاد شده مصوب 1375، محل خدمت قضایی و اداری مشمولان قانون مطابق مقررات مورد عمل در قوه قضاییه تعیین میشود؛
دوم اینکهآییننامه نحوه جذب، گزینش و کارآموزی داوطلبان تصدی امر قضاء و استخدام قضات در تاریخ 22شهریور 1399 به تصویب رئیس قوه قضائیه رسیده و مطابق ماده 43 آییننامه مذکور (فصل چهارم در مورد تقسیم کارآموزان و صدور ابلاغ قضایی آزمایشی) "... اداره کل کارگزینی مکلف است ظرف یک هفته پس از دریافت فهرست مذکور و هماهنگی با ادارات کل دادگستری استانها، لیستی از حوزه های قضایی را که نیازمند کادر قضایی هستند به تعداد کارآموزان مربوط، تهیه و برای برگزاری مراسم تقسیم کارآموزان در اختیار معاونت اول قرار دهد..."
با عنایت به اینکه بخشنامه های مورد شکایت صرفاً بر بومی گزینی و نیاز استان مربوطه و وجود پست بلاتصدی تاکید دارند و در حال حاضر نحوه تقسیم و استخدام کارآموزان قضایی از جمله فارغ التحصیلان دانشگاه علوم قضایی که تعهد خدمت به قوه قضائیه داده اند به شرح مذکور، در چارچوب وظایف و اختیارات و در راستای تامین نیازهای واحدهای قضایی است بنابراین مستنداً به بند ب ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 رای به رد شکایت صادر میگردد؛ این رای ظرف مهلت بیست روز پس از صدور از سوی رئیس و یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است؛
سید کاظم موسوی
رئیس هیات تخصصی اداری و امور عمومی
دیوان عدالت اداری
موارد مرتبط 47
آرای مرتبط 40
-
رأی
هماستناد
رای شماره 70 مورخ 1399/02/31 هیات تخصصی صنایع و بازرگانی دیوان عدالت اداری
مواد 10 و 12 از قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 317 مورخ 1395/05/12 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 13 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 724 مورخ 1398/10/21 هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری
ماده 12 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000993713 مورخ 1403/04/31 هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست دیوان عدالت اداری
ماده 12 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1140 مورخ 1400/04/05 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 10 و 12 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001065411 مورخ 1403/05/09 هیات عموعی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 88 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390003018084 مورخ 1403/12/14 هیات عموعی دیوان عدالت اداری
ماده 12 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 2920 و 2921 مورخ 1400/11/05 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 12 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001823154 مورخ 1403/08/01 هیات تخصصی اراضی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست دیوان عدالت اداری
مواد 10 و 12 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 433 مورخ 1396/05/10 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 12 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 545 تا 547 مورخ 1394/09/18 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 12 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001425208 مورخ 1403/06/20 هیات عموعی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 88 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 274 مورخ 1400/02/28 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 13 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1914 مورخ 1399/12/12 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 12 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390002784858 مورخ 1403/11/21 هیات تخصصی اراضی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست دیوان عدالت اداری
ماده 12 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1333 تا 1334 مورخ 1397/05/23 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 12 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 2049 مورخ 1398/12/12 هیات تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 12 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000386887 مورخ 1403/02/18 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 12 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 740 و741 مورخ 1399/06/04 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 12 و 92 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001190724 مورخ 1403/05/23 هیات عموعی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 88 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000564076 مورخ 1403/03/08 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 88 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 64 مورخ 1396/04/19 هیات تخصصی پژوهشی فرهنگی دیوان عدالت اداری
ماده 12 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000359742 مورخ 1403/02/17 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001496262 مورخ 1403/06/26 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001269484 مورخ 1403/05/30 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002190814 مورخ 1402/08/23 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001264917 مورخ 1403/05/30 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002034765 مورخ 1402/08/08 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000360687 مورخ 1403/02/17 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1266042 مورخ 1402/05/18 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002738991 مورخ 1402/10/20 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000246950 مورخ 1403/02/04 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000310121 مورخ 1403/02/10 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390001853235 مورخ 1402/07/19 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002412585 مورخ 1402/09/18 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002192254 مورخ 1402/08/23 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1513036 مورخ 1402/06/13 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002694958 مورخ 1402/10/17 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002411326 مورخ 1402/09/18 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001755114 مورخ 1403/07/24 هیات عموعی دیوان عدالت اداری
مواد 91 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
نظریات مشورتی 2
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/95/2080 مورخ 1395/08/22
ماده 12 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 است که به
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/92/1421 مورخ 1392/07/23
ماده 12 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 قرار دارد
مواد مرتبط 3
-
اعمال
از این صفحه
ماده 84 — قانون دیوان عدالت اداری (مصوب ۱۳۸۵/۰۳/۰۹)
ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری به رد شکایت رای داد
-
اعمال
از این صفحه
ماده 85 — قانون دیوان عدالت اداری (مصوب ۱۳۸۵/۰۳/۰۹)
ماده 85 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 پیشنه
-
مبتنی بر
از این صفحه
ماده 12 — قانون دیوان عدالت اداری (مصوب ۱۳۸۵/۰۳/۰۹)
ماده 12 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری بیان کردند که آیین
مقرراتِ مرتبط 2
-
بخشنامه
هماستناد
بخشنامه سازمان امور مالیاتی کشور در خصوص ابلاغ رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری موضوع دادنامه شماره 2432 مورخ 1398/08/21 در رابطه با ابطال ردیف 5 از بند (ب) ماده 2 آییننامه اجرایی
ماده 12 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری به دلیل عدم نقض قوا
-
بخشنامه
هماستناد
بخشنامه سازمان امور مالیاتی کشور مبنی بر ارسال رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری موضوع دادنامه های شماره های 839- 838 مورخ 1396/09/07مبنی بر ابطال بخشنامه شماره 25 /95 /200 مورخ 139
ماده 12 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری به لحاظ عدم صلاحیت
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
