رای شماره 220 مورخ 1388/03/10 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
خ. م.:
در تاریخ 10 خرداد 1388، در پرونده کلاسه 87/506، شاکی درخواست ابطال ماده 4 و قسمت اخیر ماده 22 آییننامه سجل قضایی مصوب 1384/11/02 ریاست قوه قضائیه را مطرح کرد. وی استدلال کرد که ماده 4 به موجب ماده 62 مکرر قانون مجازات اسلامی، آثار محکومیتهای کیفری را بهطور نامحدود تعیین کرده و این امر ب. ت. ب. رویه ادارات در درخواست گواهی عدم سوء پیشینه، غیرقانونی است. در پاسخ به این ادعا، مستشار اداره کل امور حقوقی قوه قضائیه اعلام کرد که دیوان عدالت اداری صلاحیت رسیدگی به این نوع مصوبات را ندارد و موارد مطرحشده در شکایت با قوانین موجود مغایرتی ندارند. در نهایت، هیات عمومی دیوان با استناد به اصل 170 و 173 قانون اساسی و همچنین مواد قانونی مرتبط، به این نتیجه رسید که ابطال ماده 4 و قسمت اخیر ماده 22 آییننامه مذکور از نظر قانونی وجاهت ندارد و این مواد با قانون در تعارض نیستند. بنابراین، شکایت شاکی رد شد.
تاریخ: 10 خرداد 1388
شماره دادنامه: 220
کلاسه پرونده: 87/506
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقای … شکایت و خواسته: ابطال ماده 4 و قسمت اخیر ماده 22 آییننامه سجل قضایی مصوب 2/11/1384 ریاست قوه قضائیه
گردشکار: شاکی ب. ش. د. تقدیمی اعلام داشته است، مستند به ماده 4 آییننامه سجل قضایی «آثار سوء محکومیت کیفری تا 70 سال باقی خواهد ماند» که این امر به دلیل زیر فاقد وجاهت قانونی است: ماده 62 مکرر قانون مجازات اسلامی، محکومیتهای کیفری موثر را برشمرده و آثار محرومیت اجتماعی آنها را مورد تصریح قرار داده است. با عنایت به اینکه ادارات به هنگام استخدام افراد عملاً برگه گواهینامه عدم سوء پیشینه کیفری را تقاضا میکنند و ب. ت. ب. استنکاف ادارات مربوطه از ارائه چنین برگهای با استناد به ماده 4 آییننامه مذکور تکلیف مقرره در ماده 22 آییننامه اخیرالذکر واهی به نظر میرسد، زیرا قسمت اول ماده به طور مطلق صدور گواهی عدم سوء پیشینه را قید میکند در حالی که قسمت اخیر آن درج محکومیتها را الزامی میداند. لذا متقاضی ابطال ماده 4 و قسمت اخیر ماده 22، آییننامه سجل قضایی مصوب 2/11/1384 ریاست قوه قضائیه م. ب.. مستشار اداره کل امور حقوقی و اسناد و امور مترجمین قوه قضائیه در پاسخ به شکایت مذکور طی نامه شماره 7131/7 مورخ 19/11/1387 اعلام داشتهاند، اولاً چون ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری مصوب 9/3/1385 صلاحیت و حدود اختیارات دیوان را احصاء نموده و رسیدگی به اعتراض اشخاص نسبت به مصوبات و دستورالعملهای رئیس قوه قضائیه از موارد احصاء شده نمیباشد. بنابراین دیوان عدالت اداری صلاحیت ابطال مصوبات و دستورالعمل رئیس قوه قضائیه را ندارد و موضوع قابل طرح در هیات عمومی دیوان عدالت اداری نمیباشد، ضمناً در ماهیت نظریه شماره 87/28769/س/8 مورخ 3/10/1387 اداره کل سجل کیفری و عفو و بخشودگی قوه قضائیه و نظریه شماره 3937/7 مورخ 24/5/1385 اداره کل امور حقوقی و اسناد و امور مترجمین قوه قضائیه، را ارسال نموده است. در نامه اداره کل سجل کیفری و عفو وبخشودگی قوهقضائیه آمدهاست، صرف محکومیت کیفریاشخاص حتیاگرمحکومیت از نوع موثر نیز باشد، قانوناً دلیلی بر محرومیت از حقوق اجتماعی شخص محکوم نمیباشد چراکه ب. ت. ب. قانون تعریف محکومیت موثر جزایی مصوب 26/7/1366 مجلس شورای اسلامی محکومیت حبس از یک سال به بالا و جزای نقدی بالاتر از دو میلیون تومان و محکومیت به حدود و... محکومیت موثری میباشند حال آنکه به موجب ماده 62 مکرر قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1377 محکومیت حبس از سه سال به بالا موجب محرومیت از حقوق اجتماعی محکوم میگردد، (آن هم فقط برای دو سال) و جزای نقدی به هر میزانی که باشد و شلاق تعزیری نیز اساساً شخص را از حقوق اجتماعی محروم نمینماید، در نتیجه در جرایم از نوع سبک و خفیف و محکومیتهای از نوع میانی و نیز بسیاری از محکومیتهای موثر شخص محکوم از ابتدا نیز از حقوق اجتماعی خود محروم نمیشود و تعداد قلیلی از محکومین برابر ماده 62 مکرر محروم از حقوق اجتماعی میشوند آن هم پس از مدت نسبتاً کوتاهی محرومیت زایل میگردد و اثر خود را از دست میدهد. لذا با این توصیف صرف محروم نبودن شخص محکوم از حقوق اجتماعی چنانچه موجب گردد که اساساً گواهی شود که آنان فاقد پیشینه کیفری میباشند به نظر میرسد اداره کل سجل کیفری و دفاتر سجل قضایی فلسفه وجودی خود را از دست میدهند و موجب بیهودگی تاسیس و تشکیل آن میگردد و هیچ فرقی بین مجرم و غیر مجرم باقی نخواهد ماند و این امر با اهداف کیفری قانونگذار منافات دارد و برای مراجع استعلام کننده نیز قابل قبول نبوده است. با وصف مذکور امحاء سوابق کیفری و صدور گواهی مبنی بر نداشتن محکومیت کیفری که شاکی خواستار آن است با وصف داشتن محکومیت کیفری موثر با منطق حقوقی و اهداف و سیاستهای کیفری قانونگذار انطباقی ندارد. لذا به نظر میرسد ثبت و ضبط سوابق کیفری مطلبی است و داشتن یا نداشتن محرومیت از حقوق اجتماعی مقولهای است دیگر و نباید در این دو مقوله خلط مبحث نمود و اصل بر ثبت و ضبط سوابق کیفری محکومین م. ب. و امحاء آن استثنائی است بر اصل و صراحت ودلیل قانونی میخواهد و امحاء سوابق کیفری در ایران چه قبل از انقلاب و چه بعد از انقلاب و نیز در دیگر کشورهای جهان جز در مواردی که قانونگذار تصریح نموده است، پذیرفته نیست. نظیر آنچه که قانونگذار در ماده 32 قانون مجازات اسلامی به امحاء سوابق کیفری درمجازاتهای تعلیقی پس ازانقضاء زمان تعلیق تصریح نموده است یانظیر آنچه که قانونگذار قبل از انقلاب در ماده 57 قانون کیفر عمومی مصوب 7/11/1304 گفته است.
لذا به نظر میرسد مفاد ماده 4 و فراز دوم ماده 22 آییننامه سجل قضایی مصوب سال 1384 هیچ تعارضی با بند 3 ماده 62 مکرر و نیز قوانین دیگر ندارند و مادامی که آییننامه با مواد قانونی تعارض و مباینتی نداشته باشد ابطال آن وجاهتی نخواهد داشت لذا رد شکایت شاکی مورد تقاضا است. در نامه مدیرکل امور حقوقی و اسناد و امور مترجمین قوه قضایی آمده است، 1- مراد از محکومیتهای کیفری موثر، محکومیتهائی است که آثار تبعی دارند و محکومیتهای کیفری غیر موثر نیز محکومیتهائی است که آثار تبعی ندارند.
2- در جرایم عمدی چنانچه مفاد حکم در مورد م. ع. اجرا شده و مدتهای مندرج در ماده 62 مکرر قانون مجازات اسلامی هم سپری شده باشد از آثار تبعی آن رفع اثر شده و سابقه از سجل کیفری محو میگردد و بدین استدلال چنین کسانی فاقد سابقه کیفری موثر تلقی میشوند و چون سابقه از سجل کیفری محو میگردد در گواهی عدم پیشینه کیفری صادره لازم نیست به موضوع محکومیت و یا تاریخ اعاده حیثیت اینگونه اشخاص اشاره نمود.
3- در مورد جرایم غیر عمدی چون از شمول ماده 62 مکرر قانون مجازات اسلامی خارج اند، بنابراین فاقد آثار تبعی هستند و به همین دلیل م. ع. را از حقوق اجتماعی محروم نمینماید و صدور گواهی عدم سوء پیشینه کیفری موثر در مورد اینگونه اشخاص بلامانع است. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ فوق با حضور روسا و مستشاران و دادرسان علیالبدل شعب دیوان تشکیل و پس از بحث و بررسی و انجام مشاوره با اکثریت آراء به شرح آتی مبادرت به صدور رای مینماید.
رای هیات عمومی
الف- حکم مقرر در اصل 170 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در خصوص جواز اعتراض به آییننامهها و تصویبنامهها از جهت مغایرت آنها با احکام شرع یا قوانین و یا خارج بودن از حدود اختیارات قوه مجریه در واقع و نفس الامر به هدف صیانت از کیان قانون در مقابل مطلق مقررات دولتی انشاء شده و ذکر عبارت قوه مجریه در آن اصل با عنایت به اصل 138 آن قانون از مقوله صدور حکم بر شخص غالب بوده است و مفید عدم ضرورت نظارت قضایی بر مصوبات اداری و اجرایی و استخدامی قوه قضائیه بر اساس جهات مقرر در قانون نیست. مضافاً اینکه در اصل 173 قانون مزبور رسیدگی به اعتراض نسبت به مقررات دولتی بدون حصر آن به مصوبات قوه مجریه در صلاحیت دیوان عدالت اداری قرار گرفته و قانونگذار در اجرای اصل اخیرالذکر به شرح ماده یک و بند یک ماده 19 قانون دیوان عدالت اداری مصوب 1385 مسئولیت خطیر رسیدگی به اعتراض نسبت به مطلق مقررات دولتی فارغ از مقام تصویب کننده آنها را به هیات عمومی دیوان محول کرده است و به موجب تبصره ماده اخیرالذکر، ضمن حصر مصوبات مراجع مستثنی شده از حکم قانونگذار، منحصراً تصمیمات قضایی قوه قضائیه را از شمول ماده مذکور مستثنی کرده است. نظر به مراتب فوقالذکر و عنایت به وجوه تفاوت و تمایز تصمیمات قضایی در معنی و مفهوم اخص کلام با مقررات دولتی (مصوبات و نظامات قوای قضائیه و مجریه) که به اذن صریح یا ضمنی قانونگذار یا در اجرای اختیارات قانونی آنها در جهت ارائه شیوههای هماهنگ اداری و اجرایی در بخشهای تابعه و وابسته به تصویب میرسد، ایراد به صلاحیت دیوان در رسیدگی به اعتراض نسبت به مصوبات قوه قضائیه از جهات مقرر در قانون وارد به نظر نمیرسد.
ب- مجرد حفظ و نگهداری برگ سجل قضایی به مدت 70 سال و امحاء آن پس از مدت مزبور و یا اطلاع رسمی از فوت شخصی که سجل قضایی به نام او صادر شده است و همچنین اعلام تمام محکومیتهای اشخاص به مراجع مذکور در ماده 17 آییننامه، صرفنظر از نوع آنها موضوع ماده 4 و قسمت آخر ماده 22 آییننامه مورد اعتراض پس از انقضاء مدت محرومیت از حقوق اجتماعی به لحاظ عدم تاثیر آن در برخورداری از حقوق اجتماعی فی حد ذاته مغایرتی با قانون ندارد و خارج از حدود اختیارات قانونی مربوط نیز نمیباشد.
معاون قضایی دیوان عدالت اداری - رهبرپور
موارد مرتبط 46
آرای مرتبط 40
-
رأی
هماستناد
سازش بدون آگاهی کارگر از حقوق خود
مواد 7 و 13 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
مشروط نمودن پرداخت پاداش پایان خدمت
مواد 7 و 13 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1008 مورخ 1392/12/12 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 13 و 14 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
الزام شهرداری به واگذاری سرقفلی و صلاحیت دیوان
ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
الزام نهاد عمومی به بررسی پرونده جانبازی در کمیسیون پزشکی بر اساس قانون تسهیلات استخدامی و اجتماعی جانبازان
ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
سازمان تأمین اجتماعی و پرداخت بهره وری به کارکنان خود
مواد 13 و 14 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
تصمیم شورای تأمین
ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
نحوه تبدیل وضعیت کارکنان شرکتی
ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
تشکیل کمیسیون بعد از فوت فرد آسیب دیده
مواد 7 و 13 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 287 تا 325 مورخ 1389/07/19 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 13 و 14 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 471 مورخ 1389/10/27 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 7 و 13 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
لزوم تبعیت هیأت های رسیدگی به تخلفات اداری از آرای دیوان
مواد 13 و 14 و 7 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
نقش دیوان عدالت اداری در دعوای مطالبه بهای املاک تصرف شده توسط ادارات دولتی
ماده 13 و تبصره 1 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
استفاده از خودروی فاقد بیمه اجباری شخص ثالث
مواد 7 و 13 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در اعتراض به رأی هیأت های حل اختلاف ثبتی
ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
منع اخذ عوارض حق الارض
مواد 7 و 13 و 14 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح رسیدگی به دعوای مطالبه بهای ملک از نهادهای عمومی
ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
مرجع احراز سوابق اشتغال بیمه شدگان تأمین اجتماعی
مواد 13 و 14 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
اعاده به خدمت جانبازان دستگاه های اجرایی
مواد 7 و 13 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
دیوارکشی در اطراف زمین کشاورزی
مواد 13 و 7 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 81 مورخ 1390/02/19 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 13 و 14 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
مرجع رسیدگی اولیه به میزان حق بیمه
ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
دعوای مطالبه خسارت علیه کارمند دولت
ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
کسور بازنشستگی کارکنان دادسراها و دادگاهها
مواد 7 و 13 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رد شکایت دیوان عدالت اداری به دلیل عدم صلاحیت در پرونده صدور مجوز چاه آب و ارجاع به کمیسیون مربوطه
ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
مرجع اعتراض به آرای هیأت ماده 56 قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها و مراتع
ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
شرط برخورداری از کارت پایان خدمت
مواد 13 و 14 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای ایجاد رویه شماره 628 مورخ 1392/11/09 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 7 و 13 و 14 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
عدم پرداخت بهای املاک واقع در طرح در صورت عدم اجرای طرح
مواد 7 و 13 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
تعیین جریمه تخلفات ساختمانی بر اساس تعرفه سال وقوع تخلف
مواد 7 و 13 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
شکایت علیه اشخاص خصوصی در دیوان
ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
مرجع رسیدگی به شکایت از آرای کمیسیون ماده 12 قانون زمین شهری
ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
تأثیر عدم گذراندن دوران خدمت نظام وظیفه در قطع مقرری بیمه بیکاری
ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
مبنای اعطای گروه شغلی به قضات
مواد 7 و 13 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
مرور زمان در سوابق و حقوق کارگر
مواد 7 و 13 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
تمدید قرارداد موقت کار و صلاحیت دیوان
مواد 7 و 13 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
شرکت تعاونی مسکن مهر
ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 261 مورخ 1391/05/09 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
ابطال تصمیم سازمان تامین اجتماعی در حذف سوابق بیمه با استناد به مواد 39 و 101 قانون تامین اجتماعی
مواد 13 و 14 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
عدم صلاحیت رسیدگی به شکایت از نحوه مصاحبه کانون مشاوران حقوقی قوه قضائیه
مواد 7 و 13 قانون دیوان عدالت اداری
مواد مرتبط 5
-
استناد
از این صفحه
ماده 13 — قانون دیوان عدالت اداری (مصوب ۱۳۸۵/۰۳/۰۹)
ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری
-
استناد
از این صفحه
ماده 19 — قانون دیوان عدالت اداری (مصوب ۱۳۸۵/۰۳/۰۹)
ماده 19 قانون دیوان عدالت اداری
-
اعمال
از این صفحه
ماده 4 — آییننامه سجل قضایی
ماده 4 آیین نامه سجل قضایی «آثار سوء محکومیت کیفری تا 70 سال باقی خواهد ماند
-
اعمال
از این صفحه
ماده 32 — قانون مجازات اسلامی
ماده 32 قانون مجازات اسلامی به امحاء سوابق کیفری درمجازاتهای تعلیقی پس از
-
مبتنی بر
از این صفحه
ماده 62 — قانون مجازات اسلامی
ماده 62 مکرر قانون مجازات اسلامی
مقرراتِ مرتبط 1
-
آییننامه
مبتنی بر
از این صفحه
آییننامه سجل قضایی
متن در بانک نیست
ماده 22 آیین نامه سجل قضایی مصوب 1384/11/02 ریاست قوه قضائیه را مطرح کرد
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
