عفو
جستجوی «عفو» در متنِ قوانین، آرا و نظریات
معنی و توضیح
ترمینولوژی حقوق، ص 563: درلغت بمعنی بخشیدن است دراصطلاحات ذیل بکار رفته است: (فقه) درباب نکاح شامل ابراء وهبه است چنانکه اگرمهر در ذمه زوج باشد عفو آن بمعنی ابراء ذمه زوج است واگرمهر عین باشد عفوآن بمعنی هبه مهراست (الا ان یعفون اویعفو الذْی بیده عقدة النکاح) یعنی مگر اينکه زنان یا نمایندگان قانونی آنها مهر را (عفوکنند ازطریق ابراء یاهبه (قلاند الدرر جزایری- صفحه ۲۸۶ جزا) یعنی اجراء نکردن همه یا برخی ازکیفر بدستور پادشاه (یارنیس دولت) بمنظور تعدیل احکام شدید ) کیفری و یا تشویق محکومانی که در دوره اجراء کیش سلوک خوب داشته‌اند و مختص موردی است که حکم قطعی محکومیت مادر شده باشد (محکوم بحکم غیابی مشمول آن نمی‌شود) ودرقوانین عادی پیش بینی می‌شود وتمام آثار محکومیت را ازبین نمی‌برد (محرومیت ازحقوق اجتماعی از بین نمی رود…
روابطِ واژه
- هم‌معنی نزدیک
- بخشودگی تمام یا بخشی از مجازات
- نوعی از
- نهاد ارفاقی عالی
- اقسام
- عفو خصوصیِ محکومان با پیشنهاد رئیس قوهٔ قضائیه و موافقت رهبری، و عفو عمومی در حدود قانون
- اثر
- بخشش، کاهش یا تبدیل مجازات، بسته به نوع و مفاد عفو
- محدودیت
- حق خصوصی بزه‌دیده، مانند دیه و خسارت، اصولاً با عفو عمومی یا خصوصی از بین نمی‌رود مگر خودِ ذی‌حق گذشت کند
- مفاهیم نزدیک
- تخفیف، آزادی مشروط، گذشت شاکی
- مقابل
- اجرای کامل مجازات
- هم‌خانواده
- عفو، عافى، معافیت. %D9%82-%D8%B5%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D8%AD%DA%A9%D9%85-%D9%86%D8%B8%D8%A7
نقشهٔ روابط
در روابطِ واژه‌های دیگر
آزادی مشروط (مفاهیم نزدیک) · سقوط مجازات (مفاهیم نزدیک) · توبه (مفاهیم نزدیک) · توبه در جرایم حدی (مفاهیم نزدیک)
تعریف
عفو (انگلیسی: Pardon)، تصمیمی از سوی دولت است که به فرد اجازه می‌دهد از برخی یا تمام عواقب قانونی ناشی از محکومیت کیفری رهایی یابد. عفو ممکن است قبل یا بعد از محکومیت به جرم، بسته به قوانین حوزه قضایی، اعطا شود. عفو را می‌توان به‌عنوان ابزاری برای غلبه بر بی‌عدالتی در نظر گرفت و به کسی که گمان می‌رود به ناحق محکوم شده یا مجازات سنگینی را متحمل شده است، آزادی اعطا کرد. نظریهٔ دومین–بهترینِ عفو، عفو را به‌عنوان دومین–بهترینِ عدالتِ منصفانه می‌بیند. در بسیاری از کشورها، عفو زمانی اعطا می‌شود که افراد ثابت کنند «دِین خود را به جامعه ادا کرده‌اند» یا به هر نحو دیگری مستحق عفو شناخته شوند. در برخی از حوزه‌های قضایی برخی کشورها، پذیرش عفو می‌تواند به‌طور ضمنی به منزله پذیرش گناه باشد؛ در برخی موارد، این پیشنهاد رد می‌شود. موارد محکومیت نادرست در دوران اخیر بیشتر از طریق تجدیدنظرخواهی مورد بررسی قرار می‌گیرند تا عفو؛ با این حال، گاهی وقت‌ها در مواردی که بی‌گناهی بی‌چون و چرا باشد، عفو ارائه می‌شود تا از هزینه‌های مربوط به محاکمه مجدد جلوگیری شود. وقتی مجازات اعدام در یک حوزه قضایی وجود دارد، عفو نقش حیاتی ایفا می‌کند. عفو همچنین می‌تواند منشأ اختلاف نظر باشد، مثلاً زمانی که به نظر می‌رسد یک لطف سیاسی است. خودسرانه بودن و پاسخگویی سیاسی محدود در مورد عفوها مورد انتقاد قرار گرفته است.
منبع: ویکی‌پدیا — عفو (CC BY-SA 4.0)
معنای لغوی و دانشنامه‌ای
لغت‌نامهٔ دهخدا
عفو. [ ع َف ْوْ ] ( ع مص ) آمرزیدن و درگذشتن از گناه و عقوبت ناکردن مستحق عذاب را. ( از منتهی الارب ). گذشت کردن بر کسی و ترک کردن مجازاتی را که شایسته آن است و خودداری از مؤاخذه او. ( از اقرب الموارد ). گناه از کسی در گذاشتن. ( ترجمان القرآن جرجانی ). جرم از کسی فروگذاشتن. ( المصادر زوزنی ). جرم از کسی درگذاشتن.( تاج المصادر بیهقی ) ( دهار ). || محو کردن خداوند گناهان کسی را. || حق را ساقط کردن چنانکه گوئی آن را از کسی که بر اوست محو کنند. ( از اقرب الموارد ). || پاک کردن نبشته را و محو ساختن. ( منتهی الارب ). || خودداری کردن از چیزی و طلب نکردن آنرا. ( از اقرب الموارد ). || ناگرفتن زکات را. || معروف و احسان خواستن. ( منتهی الارب ). آمدن به طلب معروف و احسان. ( از اقرب الموارد ). نزدیک کسی شدن برای احسانی. ( المصادر زوزنی ) نزدیک کسی شدن به امید احسان. ( تاج المصادر بیهقی ) ( دهار ). || نیکو شدن حال کسی. || فربه گردیدن. ( منتهی الارب ). || بسیار شدن. …
فرهنگ معین
(عَ فْ وْ ) [ ع . ] ۱ - (مص م . ) بخشودن ، گذشت کردن . ۲ - (اِمص . ) بخشایش ، گذشت .
فرهنگ عمید
بخشودن، از گناه کسی درگذشتن، بخشایش. کثیرالعفو، بسیارآمرزنده و درگذرنده از گناه.
دانشنامهٔ اسلامی (ویکی‌فقه)
عفو یکی از خصائص ارزشمند اخلاقی است. و به معنای گذشتن از گناه و ترک کیفر آن است و اصل و ریشه آن به معنی محو و نابودی است. . روایات بسیاری مبنی بر عفو و تشویق کردن ائمه (علیهم السلام) به این صفت کریمانه وجود دارد که نشان دهنده اهمیت و ارزش بسیار بالای آن است. در صحنه زندگی اجتماعی بشر، کمتر کسی را می توان یافت که از عیب پاک بوده و از لغزش مصون باشد. اگر هم چنین افرادی پیدا شوند، بسیار نادرند؛ زیرا انسان همواره گرفتار کشمکش غرایز حیوانی و تمایلات عالی انسانی خویش است و هر کاری هم که از او سر می زند، فرایند نزاع این دو نیروست. پس به طور طبیعی، نمی توان انتظار داشت همه کارهای یک فرد درست و پسندیده باشد. هر کس به مقتضای حال خود کم و بیش لغزش هایی دارد.زیان ناشی از این لغزش ها، همیشه منحصر به خود انسان نمی شود، بلکه در مواردی گریبان دیگران را نیز می گیرد و موجودیّت و منافع آنان را به خطر می اندازد.به نظر شما با این گونه لغزش ها که گه گاه از این و آن سر می زند چه باید کرد؟اگر قرار باشد همه خطاکاران با هر وضعیّتی که دارند مجازات شوند و هر کس بخواهد آزار و اذیّت دیگری را تلافی کند و دیر یا زود از او انتقام بگیرد، چه پیش خواهد آمد و صحنه زندگی بشر را چه جهنّم سوزانی از خشم، کینه و نفرت فرا خواهد گرفت؟ اینجاست که سخن از مکارم اخلاقی و فضایل عالی انسانی به میان می آید و ارزش والای آنها مشخص می شود.عفو و گذشت یکی از این مکارم والا و بلکه به قول امام علی (علیه السّلام) تاجی زینت بخش بر سر همه آنهاست:«العفوُ تاجُ المکارِمِِ» تعریف لغوی عفو عفو به معنای گذشتن از گناه و ترک کیفر آن است و اصل و ریشه آن به معنی محو و نابودی است. …
دانشنامهٔ آزاد فارسی
در اصطلاح حقوق، بخشودگی و گذشتن از اجرای مجازات یا تعقیب متهم که از جانب حاکم، به عنوان بالاترین مقام حکومت که، به طور خصوصی، نسبت به اشخاص خاص یا، به طور عمومی، نسبت به گروه مجرمین یا متّهمین اعطا می شود و آن ها را از تحمّل تمام یا قسمتی از مجازات یا تعقیب کیفری مُعاف می کند. فلسفه و هدف از عفو، تعدیل احکام محکومیت جزایی، و نیز تشویق محکومینی است که تحمّل مدتی زندان باعث اصلاح و بازسازی روانی و شخصیتی آن ها شده باشد؛ همچنین برای جلوگیری از فساد و آلودگی بعضی مجرمین اتفاقی، دراثر همنشینی با زندانیان حرفه ای است. عفو خصوصی به موجب بند ۱۱ اصل ۱۱۰ قانون اساسی از اختیارات مقام رهبری است و نیاز به قانون جداگانه ندارد. اجرای این قانون، مطابق آیین نامۀ عفو و بخشودگی مصوّب ۱۶/۱۱/۱۳۵۹ شورای عالی قضایی صورت می گیرد. همزمان با مناسبت های ملی و دینی، رئیس قوۀ قضائیه، فهرستی از محکومین واجد شرایط را تهیه، و تقاضای عفو یا تخفیف مجازات آن ها را به رهبری تقدیم می کند. عفو خصوصی، ناظر به محکومیت های کیفری است و شامل اقدامات تأمینی و تربیتی نمی شود. مهم ترین آثار عفو خصوصی عبارت اند از ۱. متوقف شدن اجرای مجازات زندان یا جزای نقدی یا تخفیف و تبدیل آن؛ ۲. ثبت نشدن سابقۀ کیفری مشمولین عفو، در سِجِلّ کیفری آن ها؛ ۳. …
منبع: دیکشنری آبادیس
آلِکسا — حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم