رای شماره 527 مورخ 1401/03/24 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
خ. م.:
موضوع این شکایت، ابطال بند 34-880 مصوبه مورخ 13 مرداد 1398 کمیسیون ماده 5 طرح تفصیلی شهر گرگان است. درخواست شاکی، که به وکالت از موکل خود اقدام کرده است، بر این اساس استوار است که مصوبه مذکور فراتر از اختیارات کمیسیون بوده و با اصول شرعی و حقوق مالکیت تضاد دارد. شاکی استدلال میکند که این مصوبه باعث تضییع حقوق مکتسب موکل و نقض اصل عطف به ماسبق نشدن قوانین و تصمیمات اداری میشود. همچنین، به مغایرت مصوبه با بند 3 ماده 1 قانون تغییر نام وزارت آبادانی و مسکن و بند 3 ماده 249 آییننامه نحوه بررسی و تصویب طرحهای توسعه و عمران محلی اشاره میکند. در پاسخ، مدیرکل راه و شهرسازی استان گلستان دفاعیات خ. ر. ب. تفصیل بیان کرده و بر قانونی بودن مصوبه تاکید میکند. قائم مقام دبیر شورای نگهبان نیز اعلام میکند که اخراج اراضی از محدوده شهر، در صورتی که به حقوق معتبر اشخاص آسیب بزند، خلاف شرع است. در نهایت، هیات عمومی دیوان عدالت اداری به این نتیجه میرسد که بند 34-880 مصوبه دارای جنبه موردی بوده و از مصادیق مقررات موضوع بند 1 ماده 12 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری نیست؛ بنابراین پرونده به شعبه دیوان عدالت اداری ارجاع میشود.
بسم الله الرحمن الرحیم
شماره دادنامه: 140109970905810527
تاریخ دادنامه: 24؍3؍1401
شماره پرونده: 9804306
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
شاکی: آقای … با وکالت آقای … شکایت و خواسته: ابطال بند 34-880 مصوبه مورخ 13؍5؍1398 سی و چهارمین جلسه کمیسیون ماده 5 طرح تفصیلی شهر گرگان
گردش کار: آقای … به وکالت از آقای … به موجب دادخواست و لایحه تکمیلی ارسالی، ابطال بند 34-880 مصوبه مورخ 13؍5؍1398 سی و چهارمین جلسه کمیسیون ماده 5 طرح تفصیلی شهر گرگان را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته به طور خلاصه اعلام کرده است که:
" 1- مصوبه معترض عنه خارج از اختیارات کمیسیون ماده 5 طرح تفصیلی م. ب..
2- با اصول شرعی همچون اصل لاضرر و لاضرار در اسلام، اصل تسلیط و حرمت مالکیت مشروع مغایرت دارد.
3- اعمال مصوبه متضمن تضییع حقوق مکتسب موکل م. ب..
4- تفکیکی موسوم به اراضی سازگار با رعایت ضوابط و مقررات به محدوده شهر گرگان الحاق گردیده بود و اکنون مصوبه معترض عنه تصمیم جدیدی است از این رو با ملاک از اصل عطف به ماسبق نشدن قانون، عطف به ماسبق نشدن تصمیمات اداری نیز، در حقوق اداری از اهمیت بالایی برخوردار م. ب. و قواعد ناظر بر این اصل ضرورت اعتنا به آن را همواره مورد تاکید مقامات اداری قرار داده و عدم رعایت آن نقض به شمار میرود.
5- با عنایت به تعریف قانونی طرح تفصیلی به شرح مقرر در بند 3 ماده 1 قانون تغییر نام وزارت آبادانی و مسکن به وزارت مسکن و شهرسازی و تعیین وظایف آن مصوب 1353 کمیسیون مذکور اساساً نمی تواند از چارچوب اختیارات فراتر برود. مضافاً منظور از (تغییر) در طرح اتخاذ تصمیم در خصوص کاهش یا افزایش ارتفاع، سطح اشغال ساختمانها، تبدیل کاربری های مسکونی، تجاری، اداری به کاربری خدماتی (ورزشی، فضای سبز، آموزشی، بهداشتی، فرهنگی، مذهبی و غیره) و اختیاراتی از این قبیل میباشد، از این رو (تغییر) موضوع طرح تفصیلی منصرف از خارج نمودن محدوده تصرفی موکل که قبلاً در محدوده شهر گرگان قرار گرفته است، م. ب.. به تصریح بند 3 ماده 249 آییننامه نحوه بررسی و تصویب طرح های توسعه و عمران محلی، مصوب هیات وزیران در جلسه مورخ 12؍10؍1378 که مقرر گردید در بررسی تغییرات طرح تفصیلی باید کلیه ضوابط و معیارهای فنی و تخصصی مورد توجه قرار گرفته باشد. برای اثبات کفایت بررسیها باید موارد زیر به جلسه توضیح داده شود.
1- احراز ضرورت تغییر در طرح 2- پیشنهاد زمین مناسب برای جلوگیری از حیث مساحت و محل وقوع در هماهنگی با طرح جامع، چنانچه تغییر مربوط به کاربریهای عمومی باشد 3- رعایت حقوق مکتسب اشخاص.... لذا در بازنگری در طرح که منجر به تغییر شود حسب مورد ملازمه با رعایت حقوق مکتسب متصرفین در محدوده مورد نظر از جمله موکل را دارد. از این رو خارج نمودن از محدوده شهر به کیفیت مقرر در مصوبه معترض عنه، نوعاً وضع قاعده آمره است که با حقوق مالکانه و مکتسبه مشروع و قانونی اشخاص منافات دارد و وضع چنین قواعدی نیاز به حکم صریح قانونگذار دارد. بنابراین بند 34-880 سی و چهارمین جلسه مورخ 13؍5؍1398 کمیسیون ماده 5 طرح تفصیلی گرگان مغایر حکم مقنن در باب حرمت مالکیت اشخاص و اصل تسلیط و خارج از حدود اختیارات آن کمیسیون در وضع مقررات دولتی م. ب..
6- مضافاً چون عده ای از متصرفین از مزایا و خدمات طرح محدوده شهری برخوردار شدند اکنون خارج کردن از محدوده خلاف اصل تساوی افراد در برابر قانون است.
کمیسیون ماده 5 شورای عالی شهرسازی و معماری ایران مستقر در استان گلستان تحت عنوان جنگل خواری و منابع ملی تلاش بر خروج اراضی تفکیکی سازگار از محدوده شهر داشته و شهرداری از صدور پروانه و ارائه خدمات خودداری می کند. در حالی که اراضی تفکیکی سازگار منابع ملی نیستند. لذا ب. ت. ب. اینکه بر مبنای بند 13 مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران در راستای طرح دقیق و تثبیت خط محدوده گرگان مصوب 19؍4؍1399، اراضی تفکیکی سازگار واقع در انتهای عدالت جز محدوده شهر قرار گرفت و شورای عالی نقشه طرح تدقیقی را مصوب کرد و در روزنامه رسمی منتشر شد و ابلاغ گردید و ب. ت. ب. شان و وظایف شورای عالی شهرسازی و معماری ایران و مغایرت تصمیم کمیسیون ماده 5 با بند 13 مصوبه شورای عالی شهرسازی و معماری ایران و حقوق مکتسب موکل، تقاضای اجابت درخواست مبنی بر ابطال بند 34-880 مصوبه سی و چهارمین جلسه (مورخ 13؍5؍1398) کمیسیون ماده 5 طرح تفصیلی م. ا.."
متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر است:
" مصوبات سی و چهارمین جلسه کمیسیون ماده 5 طرح تفصیلی شهر گرگان مورخ 13؍5؍1398
.....
34-880- پیرو تشکیل جلسه کارگروه فراقوه ای مبارزه با زمین خواری مورخ 1؍5؍1398 در استانداری گلستان و در راستای مفاد بند 14 مصوبات جلسه مذکور به شماره ابلاغی 18912؍1؍98-6؍5؍1398 با موضوع تفکیکی واقع در عدالت 105 اراضی موسوم به سازگار (اراضی الحاقی در طرح تدقیق سال 1396 گرگان)، مطرح و مقرر شد با عنایت به اینکه در قالب طرح تدقیق محدوده گرگان در شورای عالی شهرسازی و معماری ایران (بند 13 مصوبه 19؍4؍1396) الحاقاتی به محدوده شهر صورت گرفته که بررسی سوابق موضوع، نقشه های سنوات 1345 و 1356 و عکس هوایی و... نشان از وجود اراضی ملی جنگلی (تحت پوشش اشجار) در الحاقات صورت گرفته دارد، مقرر شد اراضی مذکور از محدوده شهر گرگان خارج و پس از طی روال قانونی در استان (طرح و تصویب در کمیسیون ماده 5)، جهت تصویب به شورای عالی شهرسازی و معماری استان ارسال گردد. - اداره کل راه و شهرسازی استان گلستان "
در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل راه و شهرسازی استان گلستان به موجب لایحه شماره 227؍8236-31؍2؍1399 به طور خلاصه توضیح داده است که:
" 1- عرصه کل (آقای …) به مساحت 31306 مترمربع قید شده در سند به شماره فرعی 4 از 12 اصلی بخش 4 گرگان، به 12 قطعه تفکیک گردیده و قطعه 11 به مساحت 15؍2683 مترمربع در جنوب غربی و قطعه شماره 12 به مساحت 12؍2545 مترمربع در جنوب شرقی تفکیکی فوق می باشد. کل پلاک 1255 به مساحت 15؍2683 مترمربع به استناد طرح جامع سال 1375 داخل محدوده شهر و بخشی در پهنه مسکونی ویژه ناهارخوران و بخشی در کاربری باغ بوده و در طرح تفصیلی سال 1379 بخشی داخل محدوده و بخشی در حریم بوده است. پلاک 1255 در طرح جامع 92 خارج از محدوده شهر و در حریم بوده است.
2- پلاکهای 1255 و باقیمانده 12؍4 و پلاک 6615 سند صادره سال 1381، مستند به مفاد بند 13 مصوبه تدقیق محدوده طرح جامع گرگان (مورخ 19/4؍1396)، به محدوده شهر الحاق گردیده و در مصوبه کمیسیون ماده 5 (مورخ 23؍3؍1383) طرح تفصیلی شهر گرگان، به استناد مکاتبه شهرداری گرگان، در خصوص 50% از قطعه در حوزه استحفاظی ملکی آقای … و مقرر شد طبق ضوابط طرح تفصیلی، تفکیک و ساخت و ساز شود. اما با عنایت به مفاد نامه 14590 شهرداری گرگان و ب. ت. ب. اینکه نامه شورای عالی در خصوص الحاق صرفاً در حد مصوبه کمیسیون ماده 5 (مورخ 23؍3؍1383) بوده و با عنایت به آنکه مصوبه صرفاً برای قطعه شماره 12 تفکیکی به مساحت 12؍2545 مترمربع بوده، لذا صدق مصوبه برای قطعات 1255 و 6615 جای ابهام دارد.
3- بند مورد شکایت در کمیسیون ماده 5 به تصویب رسید و طی نامه ای به شهرداری گرگان و سایر اعضای جلسه جهت اطلاع و حسب نامه معاون شهرسازی و معماری وزارت متبوع مبنی بر عدم مغایرت تصمیمات مذکور با اساس طرح جامع شهر گرگان، پس از طی مهلت قانونی، طی نامه ای جهت ابلاغ اجرا به استاندار ارسال و طی نامه معاونت هماهنگی امور عمرانی استانداری به شهردار گرگان جهت اجرا ابلاغ گردید.
4- بند 11 جلسه مورخ 26؍8؍1398 شورای پیشگیری از ساخت و ساز غیرمجاز استان (که بیان میدارد ب. ت. ب. خروج اراضی مورد نظر از محدوده شهر، مقرر می گردد شهرداری گرگان نسبت به پیکه کوبی و مشخص نمودن محدوده شهر اقدام کند)، طی نامه معاونت هماهنگی امور عمرانی استانداری گلستان، به دستگاههای اجرایی ابلاغ شده و موضوع از طریق مراجع ذیصلاح استانی در دست اقدام می باشد. "
در خصوص ادعای مغایرت مصوبه با شرع، قائم مقام دبیر شورای نگهبان به موجب نامه شماره 27499؍102- 20؍6؍1400 اعلام کرده است که:
" عطف به نامه شماره 9804306-8؍4؍1399: موضوع بند 34-880 از سی و چهارمین جلسه کمیسیون ماده 5 طرح تفصیلی شهر گرگان مورخ 13؍5؍1398، در جلسه مورخ 8؍6؍1400 فقهای معظم شورای نگهبان مورد بحث و بررسی قرار گرفت که به شرح ذیل اعلام نظر میگردد: «حکم به اخراج اراضی موضوع مصوبه مورد شکایت از محدوده شهر گرگان در مواردی که موجب ورود ضرر به حقوق معتبر اشخاص شود خلاف شرع شناخته شد.» "
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 24؍3؍1401 به ریاست معاون قضایی دیوان عدالت اداری در امور هیات عمومی و با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
براساس بند 1 ماده 12 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 رسیدگی به شکایات، تظلّمات و اعتراضات اشخاص حقیقی یا حقوقی از آییننامهها و سایر نظامات و مقررات دولتی و شهرداری ها و موسسات عمومی غیردولتی در مواردی که مقررات مذکور به علّت مغایرت با شرع یا قانون و یا عدم صلاحیت مرجع مربوط یا تجاوز و یا سوء استفاده از اختیارات یا تخلّف در اجرای قوانین و مقررات یا خودداری از انجام وظایف موجب تضییع حقوق اشخاص میشود، از جمله صلاحیت ها و وظایف هیات عمومی دیوان عدالت اداری است. ن. ب. ا.
بند 34-880 مصوبه مورخ 13؍5؍1398 سی و چهارمین جلسه کمیسیون ماده 5 طرح تفصیلی شهر گرگان واجد جنبه موردی بوده و متضمّن وضع قاعده عامالشمول نیست، بنابراین از مصادیق مقررات موضوع بند 1 ماده 12 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداریمصوب سال 1392 محسوب نمیشود و رسیدگی به آن در هیات عمومی دیوان عدالت اداری قابل طرح نیست و پرونده جهت رسیدگی به شعبه دیوان عدالت اداری ارجاع میشود./
مهدی دربین
هیات عمومی دیوان عدالت اداری
معاون قضایی دیوان عدالت اداری
موارد مرتبط 40
آرای مرتبط 35
-
رأی
هماستناد
رای شماره 70 مورخ 1399/02/31 هیات تخصصی صنایع و بازرگانی دیوان عدالت اداری
مواد 10 و 12 از قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 317 مورخ 1395/05/12 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 13 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 724 مورخ 1398/10/21 هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری
ماده 12 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000993713 مورخ 1403/04/31 هیات تخصصی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست دیوان عدالت اداری
ماده 12 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1140 مورخ 1400/04/05 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 10 و 12 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001065411 مورخ 1403/05/09 هیات عموعی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 88 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390003018084 مورخ 1403/12/14 هیات عموعی دیوان عدالت اداری
ماده 12 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 2920 و 2921 مورخ 1400/11/05 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 12 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001823154 مورخ 1403/08/01 هیات تخصصی اراضی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست دیوان عدالت اداری
مواد 10 و 12 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 433 مورخ 1396/05/10 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 12 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 545 تا 547 مورخ 1394/09/18 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 12 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001425208 مورخ 1403/06/20 هیات عموعی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 88 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 274 مورخ 1400/02/28 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 13 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1914 مورخ 1399/12/12 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 12 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390002784858 مورخ 1403/11/21 هیات تخصصی اراضی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست دیوان عدالت اداری
ماده 12 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1333 تا 1334 مورخ 1397/05/23 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 12 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 2049 مورخ 1398/12/12 هیات تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 12 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000386887 مورخ 1403/02/18 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 12 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 740 و741 مورخ 1399/06/04 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 12 و 92 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001190724 مورخ 1403/05/23 هیات عموعی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 88 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000564076 مورخ 1403/03/08 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 88 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 64 مورخ 1396/04/19 هیات تخصصی پژوهشی فرهنگی دیوان عدالت اداری
ماده 12 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 320 مورخ 1397/10/11 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1025 مورخ 1398/05/22 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 12 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری در باب حدود صلاحیت
-
رأی
هماستناد
رای شماره 101 مورخ 1376/08/03 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 12 قانون دیوان عدالت اداری باید روی اوراق چاپی مخصوص نوشته شود بنابر
-
رأی
هماستناد
رای شماره 630 مورخ 1396/07/04 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 12 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392
-
رأی
هماستناد
رای شماره 425 مورخ 1395/07/06 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 12، 88 و 92 قانون دیوان عدالت اداری سال 1392 که مقرر می دارد: « چنانچه مصوبه
-
رأی
هماستناد
رای شماره 834 مورخ 1398/04/25 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 12، 13 و 86 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 ابطال بخش
-
رأی
هماستناد
رای شماره 2601 مورخ 1401/10/13 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 13 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1387934 مورخ 1402/05/30 هیات تخصصی صنایع و بازرگانی دیوان عدالت اداری
ماده 12 قانون دیوان عدالت اداری نیست و در هیات عمومی قابلیت طرح ندارد
-
رأی
هماستناد
رای شماره 101 مورخ 1393/07/16 هیات تخصصی اراضی و محیط زیست دیوان عدالت اداری
ماده 12 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری فقط اشخاص ذینفع حق
-
رأی
هماستناد
رای شماره 2048 مورخ 1401/09/22 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 12 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 محسوب
-
رأی
هماستناد
رای شماره 603 و 604 مورخ 1398/09/20 هیات تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 12 و 13 و 80 و 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 تقاضای اب
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1358 مورخ 1399/11/18 هیات تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 12 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 شکایت
-
رأی
هماستناد
رای شماره 387 مورخ 1392/06/04 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 12 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری تشخیص داده می شود
نظریات مشورتی 2
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/95/2080 مورخ 1395/08/22
ماده 12 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 است که به
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/92/1421 مورخ 1392/07/23
ماده 12 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب 1392 قرار دارد
مواد مرتبط 1
-
اعمال
از این صفحه
ماده 12 — قانون دیوان عدالت اداری (مصوب ۱۳۸۵/۰۳/۰۹)
ماده 12 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری نیست
مقرراتِ مرتبط 2
-
بخشنامه
هماستناد
بخشنامه سازمان امور مالیاتی کشور در خصوص ابلاغ رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری موضوع دادنامه شماره 2432 مورخ 1398/08/21 در رابطه با ابطال ردیف 5 از بند (ب) ماده 2 آییننامه اجرایی
ماده 12 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری به دلیل عدم نقض قوا
-
بخشنامه
هماستناد
بخشنامه سازمان امور مالیاتی کشور مبنی بر ارسال رای هیات عمومی دیوان عدالت اداری موضوع دادنامه های شماره های 839- 838 مورخ 1396/09/07مبنی بر ابطال بخشنامه شماره 25 /95 /200 مورخ 139
ماده 12 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری به لحاظ عدم صلاحیت
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
