ADMIN_GENERAL
رای شماره ۵۳۷ مورخ ۱۳۹۱/۰۸/۰۱ هیأت عمومی دیوان عدالت اداری کیفیت تحقیق در شعب تحقیق سازمان اوقاف و امور خیریه
خلاصه
شاکی ابطال تبصرههای ۱ و ۲ ماده ۲۹ آییننامه اجرایی کیفیت تحقیق در شعب تحقیق سازمان اوقاف و امور خیریه را درخواست کرد. وی معتقد بود این تبصرهها مغایر با قانون و از حدود اختیارات قوه مجریه خارج است. هیأت عمومی دیوان عدالت اداری به پرونده رسیدگی کرد.
اصلِ حقوقی: تصمیمات شعب تحقیق سازمان اوقاف بدون حکم دادگاه فاقد اعتبار اجرایی است.
مستند: ماده ۷ قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه، اصل ۵۷ و اصل ۵۸ و اصل ۱۷۰ قانون اساسی کلیدواژههها: شعب تحقیق، سازمان اوقاف و امور خیریه، ضابطان دادگستری، آییننامه اجرایی، دیوان عدالت اداری
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
بسم الله الرحمن الرحیم
کلاسه پرونده: ۶۵۲/۸۷
شاکی: رحیم قهرمان زاده اقدم
موضوع: ابطال تبصره های ۲ و ۱ ماده ۲۹ آییننامه اجرایی کیفیت تحقیق در شعب تحقیق سازمان اوقاف و امور خیریه موضوع مصوبه شماره ۴۴۰۶۵/ت۲۹۳۶۴هـ- ۱۳۸۲/۸/۷هیات وزیران
تاریخ رای: دوشنبه ۱ آبان ۱۳۹۱
شماره دادنامه: ۵۳۷
مرجع رسیدگی: هیات عمومی دیوان عدالت اداری
گردش کار: آقای … اقدم، به موجب دادخواستی، ابطال تبصره های ۲ و ۱ ماده ۲۹ آیین نامه اجرایی کیفیت تحقیق در شعب تحقیق سازمان اوقاف و امور خیریه مصوب ۱۳۸۲ هیات وزیران را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که: " تبصره های ۲ و ۱ ماده ۲۹ آیین نامه کیفیت تحقیق در شعب تحقیق سازمان اوقاف و امور خیریه مصوب ۱۳۸۲/۸/۴ هیات وزیران با موازین شرعی و قوانین اساسی و عادی مخلاف و از حدود اختیارات قوه مجریه خارج و ناقض دادنامه شماره ۴۷- ۱۳۷۶/۵/۴ هیات عمومی دیوان عدالت اداری است لذا به تجویز اصل یکصد و هفتادم قانون اساسی ابطال هر دو تبصره مذکور را تقاضا می کنم و توضیحات و دلایلم به شرح زیر است:
۱- قانونگذار به موجب ماده ۷ قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه مصوب ۱۳۶۳/۱۰/۲، شعب تحقیق را به منزلة ضابطان دادگستری و تصمیمات آنها را بدون حکم دادگاه فاقد اعتبار دانسته است و دادنامه شماره ۴۷- ۱۳۷۶/۵/۴ هیات عمومی دیوان نیز که ماده ۲۹ آیین نامه صدرالذکر را ابطال کرده بر همین اساس صادر شده است لیکن ماده ابطال شده به صورت تبصره ۱ زنده شده و لبخند می زند. جالبتر این که هر دو ماده ۱۴ و ۷ قانون یاد شده در مورد اعتبار رسیدگی شعب تحقیق در تمام موارد صلاحیت آنها تصریحاً یا تضمیناً ( با رعایت ماده ۷ این قانون و تبصره های آن) تنها حکم دادگاه را قابل اجرا دانسته است ولی هیات وزیران از این موضوع تکراری و تاکیدی قانونگذار غلفت ورزیده و تبصره ۱ موضوع شکایت را مخلاف با نص هر دو مواد تصویب کرده است.
۲- تبصره ۲ ماده ۲۹ آیین نامه مصوب ۱۳۸۲/۸/۴ هم قانونگذاری معارض با قانون اساسی کرده است و هم مرزهای تفکیک قوا را که در اصلهای پنجاه و هفتم و پنجاه و هشتم قانون اساسی تاسیس شده است بهم ریخته و هم خط مشی قانونگذار را که در همان مواد ۱۴ و ۷ و در تبصره ماده ۱۵ قانون متبوع آیین نامه به پیروی از اصل یکصد و پنجاه و نهم قانون اساسی صلاحیت قضاوت در امور مورد اختلاف را به دادگاه دادگستری داده تغییر داده و مراجع جدیدی تاسیس کرده است که نه تنها مطلقاً مبنا و منشاء قانونی ندارد بلکه صریحاً نصوص احکام شرع و قوانین اساسی و عادی را نیز نقض کرده است زیرا:
الف: در طول سی سال که از برقراری نظام جمهوری اسلامی سپری شده است هیچ یک از نمایندگان ولی فقیه در سازمان اوقاف مجتهد و صاحب نظر در فقه اسلامی نبوده اند ولی تبصره ۲ ماده ۲۹ آیین نامه کیفیت تحقیق مرجعیت تشخیص موافقت یا مخلافت تصمیمات و نظریات شعب تحقیق با موازین شرعی را به آنها اعطا کرده که خلاف موازین شرعی است چه کسی که مجتهد نباشد حق افتاء ندارد.
ب: مرجعیت یاد شده در هیچ قانونی عنوان نشده است بلکه ابتکار و تقنین هیات وزیران است که خارج از حدود اختیارات قوه مجریه است.
ج: علی رغم وجود مجتهدان جامع الشرایط در سرتاسر کشور، ۱۰ اصل یا بیشتر از اصول قانون اساسی به شورای نگهبان اختصاص یافته است که نصف اعضای آن فقهای عادل و آگاه به مقتضیات زمان هستند که مقام معظم رهبری آنها را برای پاسداری از احکام اسلام انتخاب می کند که طبق اصل چهارم قانون اساسی علاوه بر وظایفی که فقهای محترم یاد شده در مجلس قانونگذاری ایفا می کنند تشخیص این که آیا در مقررات دیگر نیز موازین اسلامی اساس تصویب بوده است یا نه؟ بر عهده فقهای شورای نگهبان گذاشته شده است تا بی نظمی و خلط مسوولیت به وجود نیاید کما این که ماده ۱۸ قانون تشکیل دادگاههای عمومی و انقلاب ( اصلاحی ۱۳۸۵/۱۰/۲۴) صلاحیت تشخیص مخلافت بیّن آراء قطعی محاکم با شرع را بر عهده رییس قوه قضاییه که طبق اصل ۱۵۷ قانون اساسی باید مجتهد عادل و مدیر و مدبر باشد، گذاشته است لیکن در قانون مصوب هیات وزیران یعنی تبصره ۲ ماده ۲۹ آیین نامه کیفیت تحقیق مضافاً بر این که شرط فقاهت و اجتهاد نشده است صلاحیتی را که اصل ۴ قانون اساسی به فقهای شورای نگهبان تفویض کرده به نماینده ولی فقیه در سازمان اوقاف نیز واگذار و تقنین اعاظم امور را که به قانون اساسی اختصاص دارد باآییننامه ( آن هم کما تری) انجام داده است.
د: تبصره ماده ۱۵ قانون تشکیلات و اختیارات سازمان مذکور رسیدگی به هر نوع تعرض به نظریه ها و تصمیمات شعب را در صلاحیت انحصاری محاکم دادگستری قرار داده است اما آیین نامه موضوع شکایت به نماینده ولی فقیه در سازمان اوقاف اختیار داده است که اگر موردی را دارای اشکال شرعی بداند پرونده را به جای دادگاه به شعبه دیگر تحقیق ارسال کند! لذا شکایت و تقاضای صدر عریضه را تکرار می کنم. " متن مصوبه مورد اعتراض به قرار زیر است: " هیات وزیران در جلسه مورخ ۱۳۸۲/۸/۴ بنا به پیشنهاد شماره ۲۰۱/۲۳۰/۲/۱- ۱۳۸۲/۱/۳۰ سازمان اوقاف و امور خیریه و به استناد ماده (۱۷)قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه مصوب ۱۳۶۳ تصویب نمود:
۱- عنوان آیین نامه کیفیت تحقیق در شعب تحقیق سازمان حج و اوقاف و امور خیریه، موضوع تصویب نامه شماره ۹۳۳۶۶- ۱۳۶۵/۱۰/۱۸ به « آیین نامه کیفیت تحقیق در شعب تحقیق سازمان اوقاف و امور خیریه» اصلاح می شود.
۲- ماده (۲۹) آیین نامه یاد شده به شرح زیر اصلاح می شود: « ماده ۲۹- اجرای نظریه های شعب تحقیق در موارد تعدی یا تفریط و مسامحه و اهمال متولی یا ناظر، موضوع ماده (۷) قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه منوط به تایید و صدور حکم قطعی دادگاه است.
تبصره ۱- سایر نظرات و مفاصا حسابهای صادره و تصمیمات شعب تحقیق در محدوده وظایف قانونی آنها، برای شعب دیگر و ادارات اوقاف و امور خیریه و اشخاص ذی نفع قابل اجراست، مگر این که از مراجع ذی صلاح قضایی دستور توقف موقت اجرای حکم قطعی مبنی بر الغاء یا تصحیح یا تغییر آنها صادر شود.
تبصره ۲- تصمیمات و نظریه های شعب تحقیق در سایر امور و موضوعات ماده (۷) قانون یاد شده، مذکور در این ماده، در مواردی که به نظر نماینده ولی فقیه و سرپرست سازمان اوقاف و امور خیریه از نظر موازین شرعی مواجه با اشکال باشد، به درخواست وی به شعبه تحقیق دیگری جهت رسیدگی مجدد ارجاع می شود تا نسبت به اصلاح آن اقدام نمایند. " در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل دفتر امور حقوقی دولت به موجب لایحه شماره ۱۳۸۲۴۴/۶۴۲۷- ۱۳۸۸/۷/۱۲ توضیح داده است که: " ۱- بر اساس دادنامه مورد نظر شاکی ( دادنامه شماره ۴۷ – ۱۳۷۶/۵/۴ هیات عمومی دیوان عدالت اداری) اطلاق ماده (۲۹) تصویب نامه قبلی که از نظر شورای نگهبان ایراد داشته است، اصلاح شده و نظریات شعب تحقیق در خصوص متولیانی که در مظان تعدی و تفریط هستند، منوط به حکم قطعی دادگاه شده است، بنابراین ماده (۲۹) آیین نامه اصلاحی منافاتی با مفاد دادنامه یاد شده ندارد.
۲- در تبصره (۱) ماده (۲۹) آیین نامه، لازم الاجرا محسوب شدن نظرات و تصمیمات شعب تحقیق سازمان اوقاف و امور خیریه با تصریح به این عبارت در متن تبصره: « در محدوده وظایف قانونی آنها» به رعایت قانون مقید شده است، بنابراین متن تبصره مورد اعتراض از این جهت که مقید به رعایت قانون شده است مغایر قانون نیست ضمن آن که این تبصره با فحوای تبصره ماده (۱۵) قانون تشکیلات و اختیارات سازمان اوقاف منطبق است. مضافاً آن که اگر بنا به خواست شاکی تصمیمات شعب مذکور به طور کلی فاقد اثر باشد، در حقیقت حکم به بلااثر بودن و تعطیلی مواد (۱۴) و (۱۵) قانون مذکور داده شده است.
۳- در خصوص ادعای شاکی مبنی بر مغایرت تبصره (۲) ماده (۲۹) آیین نامه اصلاحی با تبصره ماده (۱۵) قانون تشکیل و اختیارات سازمان اوقاف و ... نیز قابل ذکر است: ارجاع پرونده از یک شعبه تحقیق به شعبه تحقیق دیگر توسط ریاست سازمان اوقاف، امری داخلی و اداری محسوب می شود و در اصل نافی حقوق اشخاص ثالث نیست. زیرا اشخاص نهایتاً در صورت اعتراض می توانند به دادگاه صلاح مراجعه کنند. لذا این قسمت از آیین نامه نیز مغایر قانون نیست. لذا ب. ت. ب. مراتب فوق رد دادخواست را خواهان است. " قایم مقام دبیر شورای نگهبان نیز به موجب نامه شماره ۴۲۱۰۷/۳۰-۹۰- ۱۳۹۰/۲/۷ اعلام کرده است که: " موضوع تبصره های (۱) و (۲) ماده (۲۹) آیین نامه کیفیت تحقیق در شعب تحقیق موضوع تصویب نامه شماره ۴۴۰۶۵/ت۲۹۳۶۴ هـ- ۱۳۸۲/۸/۷ هیات وزیران، در جلسه مورخ ۱۳۹۰/۱/۳۱ فقهای معظم شورای نگهبان مورد بحث و بررسی قرار گرفت و تبصره های مورد شکایت خلاف موازین شرع شناخته نشد. " هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ یاد شده با حضور روسا، مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد. پس از بحث و بررسی، با اکثریت آراء به شرح آینده به صدور رای مبادرت میکند.
رای هیات عمومی
الف: ب. ت. ب. مفاد نامه شماره ۴۲۱۰۷/۳۰/۹۰ – ۱۳۹۰/۲/۷ قایم مقام دبیر شورای نگهبان مبنی بر این که فقهای شورای نگهبان تبصره های ۲ و ۱ ماده ۲۹ آیین نامه کیفیت تحقیق در شعب تحقیق موضوع تصویب نامه شماره ۴۴۰۶۵/ت۲۹۳۶۴هـ - ۱۳۸۲/۸/۷ هیات وزیران را خلاف موازین شرع تشخیص نداده اند، در اجرای ماده ۴۱ قانون دیوان عدالت اداری موجبی برای ابطال مصوبه از این حیث وجود ندارد.
ب: با عنایت به این که در تبصره یک ماده ۲۹ اصلاحی آیین نامه کیفیت تحقیق در شعب تحقیق سازمان اوقاف و امور خیریه، سایر نظرها و مفاصا حسابهای صادر شده و تصمیمات شعب تحقیق در محدوده وظایف قانونی آنها برای شعب دیگر تحقیق و ادارات اوقاف و امور خیریه و اشخاص ذی نفع قابل اجرا اعلام شده است و در صورت صدور دستور توقف موقت اجرای حکم قطعی از مراجع قضایی مبنی بر الغاء یا تصحیح یا تغییر آنها غیر قابل اجرا خواهد بود، بنابراین تبصره یک ماده ۲۹ آیین نامه مذکور خلاف قوانین و مقررات مورد استناد شاکی نیست و خارج از حدود اختیارات مرجع وضع نیز تشخیص نمی شود.
ج: نظر به این که تبصره ذیل ماده ۱۵ قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه مصوب سال ۱۳۶۳/۱۰/۲،به ادارات اوقاف و اشخاص ذی نفع اجازه داده است در صورتی که به نظر شعبه تحقیق اعتراض داشته باشند مراتب را در دادگاههای دادگستری طرح کنند و تبصره ۲ ماده ۲۹ آیین نامه معترضُ به نیز ناظر به ایجاد ممنوعیت برای اشخاص و ادارات اوقاف در اعلام شکایت به مرجع قضایی از تصمیم شعبه تحقیق مرجوع لایه نیست، لذا از این جهت مغایرتی با قانون ندارد و قابل ابطال به نظر نمی رسد.
رییس هیات عمومی دیوان عدالت اداری- محمدجعفر منتظری
text = matn.replace(regex, '$1');
$('#Div_1').html(text);
if (parseInt(navigator.appVersion)
$("a[name=copy_pre]").click(function () {
range.selectNodeContents(el);
sel.removeAllRanges();
sel.addRange(range);
showNotification1();
}.box.comment-form .form-group {
}fieldset {
}.btncss{
رای شماره 537 مورخ 1391/08/01 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
در پرونده شماره 652/87، خواهان قصد دارد تبصرههای 1 و 2 ماده 29 آییننامه اجرایی کیفیت تحقیق در شعب تحقیق سازمان اوقاف و امور خیریه، مصوب 1382 هیات وزیران را ابطال کند. وی ادعا میکند که این تبصرهها با موازین شرعی و قوانین اساسی و عادی تناقض دارند و از حدود اختیارات قوه مجریه فراتر رفتهاند. خواهان استدلال میکند که تبصره 1 به تصمیمات شعب تحقیق اعتبار میدهد که بدون حکم دادگاه، فاقد اعتبار هستند و تبصره 2، صلاحیت قضاوت را به نماینده ولی فقیه واگذار کرده که این امر خلاف اصول تفکیک قوا و موازین شرعی است. از سوی دیگر، مدیرکل دفتر امور حقوقی دولت و قائم مقام دبیر شورای نگهبان با رد ادعاهای خواهان، به عدم مغایرت تبصرهها با قوانین و موازین شرع اشاره کرده و تاکید میکنند که این تبصرهها در چارچوب اختیارات قانونی وضع شدهاند. هیات عمومی دیوان عدالت اداری پس از بررسی موضوع، با اکثریت آراء به این نتیجه رسید که تبصرههای مورد شکایت، خلاف موازین شرع و قوانین نیستند و بنابراین، درخواست ابطال آنها را رد کرد.
موضوع: ابطال تبصره های 2 و 1 ماده 29 آییننامه اجرایی کیفیت تحقیق در شعب تحقیق سازمان اوقاف و امور خیریه موضوع مصوبه شماره 44065/ت29364ه-- 1382/08/07هیات وزیران
گردش کار: آقای … اقدم، به موجب دادخواستی، ابطال تبصره های 2 و 1 ماده 29 آییننامه اجرایی کیفیت تحقیق در شعب تحقیق سازمان اوقاف و امور خیریه مصوب 1382 هیات وزیران را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که: " تبصره های 2 و 1 ماده 29 آییننامه کیفیت تحقیق در شعب تحقیق سازمان اوقاف و امور خیریه مصوب 1382/08/04 هیات وزیران با موازین شرعی و قوانین اساسی و عادی مخالف و از حدود اختیارات قوه مجریه خارج و ناقض دادنامه شماره 47- 1376/05/04 هیات عمومی دیوان عدالت اداری است لذا به تجویز اصل یکصد و هفتادم قانون اساسی ابطال هر دو تبصره مذکور را تقاضا می کنم و توضیحات و دلایلم به شرح زیر است:
1- قانونگذار به موجب ماده 7 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه مصوب 1363/10/02، شعب تحقیق را به منزله ضابطان دادگستری و تصمیمات آنها را بدون حکم دادگاه فاقد اعتبار دانسته است و دادنامه شماره 47- 1376/05/04 هیات عمومی دیوان نیز که ماده 29 آییننامه صدرالذکر را ابطال کرده بر همین اساس صادر شده است لیکن ماده ابطال شده به صورت تبصره 1 زنده شده و لبخند می زند. جالبتر این که هر دو ماده 14 و 7 قانون یاد شده در مورد اعتبار رسیدگی شعب تحقیق در تمام موارد صلاحیت آنها تصریحاً یا تضمیناً (با رعایت ماده 7 این قانون و تبصره های آن) تنها حکم دادگاه را قابل اجرا دانسته است ولی هیات وزیران از این موضوع تکراری و تاکیدی قانونگذار غلفت ورزیده و تبصره 1 موضوع شکایت را مخالف با نص هر دو مواد تصویب کرده است.
2- تبصره 2 ماده 29 آییننامه مصوب 1382/08/04 هم قانونگذاری معارض با قانون اساسی کرده است و هم مرزهای تفکیک قوا را که در اصلهای پنجاه و هفتم و پنجاه و هشتم قانون اساسی تاسیس شده است بهم ریخته و هم خط مشی قانونگذار را که در همان مواد 14 و 7 و در تبصره ماده 15 قانون متبوع آییننامه به پیروی از اصل یکصد و پنجاه و نهم قانون اساسی صلاحیت قضاوت در امور مورد اختلاف را به دادگاه دادگستری داده تغییر داده و مراجع جدیدی تاسیس کرده است که نه تنها مطلقاً مبنا و منشاء قانونی ندارد بلکه صریحاً نصوص احکام شرع و قوانین اساسی و عادی را نیز نقض کرده است زیرا:
الف: در طول سی سال که از برقراری نظام جمهوری اسلامی سپری شده است هیچ یک از نمایندگان ولی فقیه در سازمان اوقاف مجتهد و صاحب نظر در فقه اسلامی نبوده اند ولی تبصره 2 ماده 29 آییننامه کیفیت تحقیق مرجعیت تشخیص موافقت یا مخالفت تصمیمات و نظریات شعب تحقیق با موازین شرعی را به آنها اعطا کرده که خلاف موازین شرعی است چه کسی که مجتهد نباشد حق افتاء ندارد.
ب: مرجعیت یاد شده در هیچ قانونی عنوان نشده است بلکه ابتکار و تقنین هیات وزیران است که خارج از حدود اختیارات قوه مجریه است.
ج: علی رغم وجود مجتهدان جامع الشرایط در سرتاسر کشور، 10 اصل یا بیشتر از اصول قانون اساسی به شورای نگهبان اختصاص یافته است که نصف اعضای آن فقهای عادل و آگاه به مقتضیات زمان هستند که مقام معظم رهبری آنها را برای پاسداری از احکام اسلام انتخاب می کند که طبق اصل چهارم قانون اساسی علاوه بر وظایفی که فقهای محترم یاد شده در مجلس قانونگذاری ایفا می کنند تشخیص این که آیا در مقررات دیگر نیز موازین اسلامی اساس تصویب بوده است یا نه؟ بر عهده فقهای شورای نگهبان گذاشته شده است تا بی نظمی و خلط مسئولیت به وجود نیاید کما این که ماده 18 قانون تشکیل دادگاههای عمومی و انقلاب (اصلاحی 1385/10/24) صلاحیت تشخیص مخالفت بیّن آراء قطعی محاکم با شرع را بر عهده رئیس قوه قضاییه که طبق اصل 157 قانون اساسی باید مجتهد عادل و مدیر و مدبر باشد، گذاشته است لیکن در قانون مصوب هیات وزیران یعنی تبصره 2 ماده 29 آییننامه کیفیت تحقیق مضافاً بر این که شرط فقاهت و اجتهاد نشده است صلاحیتی را که اصل 4 قانون اساسی به فقهای شورای نگهبان تفویض کرده به نماینده ولی فقیه در سازمان اوقاف نیز واگذار و تقنین اعاظم امور را که به قانون اساسی اختصاص دارد باآییننامه (آن هم کما تری) انجام داده است.
د: تبصره ماده 15 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان مذکور رسیدگی به هر نوع تعرض به نظریه ها و تصمیمات شعب را در صلاحیت انحصاری محاکم دادگستری قرار داده است اما آییننامه موضوع شکایت به نماینده ولی فقیه در سازمان اوقاف اختیار داده است که اگر موردی را دارای اشکال شرعی بداند پرونده را به جای دادگاه به شعبه دیگر تحقیق ارسال کند! لذا شکایت و تقاضای صدر عریضه را تکرار می کنم. " متن مصوبه مورد اعتراض به قرار زیر است: " هیات وزیران در جلسه مورخ 1382/08/04 بنا به پیشنهاد شماره 201/230/2/1- 1382/01/30 سازمان اوقاف و امور خیریه و به استناد ماده (17)قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه مصوب 1363 تصویب نمود:
1- عنوان آییننامه کیفیت تحقیق در شعب تحقیق سازمان حج و اوقاف و امور خیریه، موضوع تصویب نامه شماره 93366- 1365/10/18 به « آییننامه کیفیت تحقیق در شعب تحقیق سازمان اوقاف و امور خیریه» اصلاح میشود.
2- ماده (29) آییننامه یاد شده به شرح زیر اصلاح میشود: « ماده 29- اجرای نظریه های شعب تحقیق در موارد تعدی یا تفریط و مسامحه و اهمال متولی یا ناظر، موضوع ماده (7) قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه منوط به تایید و صدور حکم قطعی دادگاه است.
تبصره 1- سایر نظرات و مفاصا حسابهای صادره و تصمیمات شعب تحقیق در محدوده وظایف قانونی آنها، برای شعب دیگر و ادارات اوقاف و امور خیریه و اشخاص ذی نفع قابل اجراست، مگر این که از مراجع ذی صلاح قضایی دستور توقف موقت اجرای حکم قطعی مبنی بر الغاء یا تصحیح یا تغییر آنها صادر شود.
تبصره 2- تصمیمات و نظریه های شعب تحقیق در سایر امور و موضوعات ماده (7) قانون یاد شده، مذکور در این ماده، در مواردی که به نظر نماینده ولی فقیه و سرپرست سازمان اوقاف و امور خیریه از نظر موازین شرعی مواجه با اشکال باشد، به درخواست وی به شعبه تحقیق دیگری جهت رسیدگی مجدد ارجاع میشود تا نسبت به اصلاح آن اقدام نمایند. " در پاسخ به شکایت مذکور، مدیرکل دفتر امور حقوقی دولت به موجب لایحه شماره 138244/6427- 1388/07/12 توضیح داده است که: " 1- بر اساس دادنامه مورد نظر شاکی (دادنامه شماره 47 - 1376/05/04 هیات عمومی دیوان عدالت اداری) اطلاق ماده (29) تصویب نامه قبلی که از نظر شورای نگهبان ایراد داشته است، اصلاح شده و نظریات شعب تحقیق در خصوص متولیانی که در مظان تعدی و تفریط هستند، منوط به حکم قطعی دادگاه شده است، بنابراین ماده (29) آییننامه اصلاحی منافاتی با مفاد دادنامه یاد شده ندارد.
2- در تبصره (1) ماده (29) آییننامه، لازم الاجرا محسوب شدن نظرات و تصمیمات شعب تحقیق سازمان اوقاف و امور خیریه با تصریح به این عبارت در متن تبصره: « در محدوده وظایف قانونی آنها» به رعایت قانون مقید شده است، بنابراین متن تبصره مورد اعتراض از این جهت که مقید به رعایت قانون شده است مغایر قانون نیست ضمن آن که این تبصره با فحوای تبصره ماده (15) قانون تشکیلات و اختیارات سازمان اوقاف منطبق است. مضافاً آن که اگر بنا به خواست شاکی تصمیمات شعب مذکور به طور کلی فاقد اثر باشد، در حقیقت حکم به بلااثر بودن و تعطیلی مواد (14) و (15) قانون مذکور داده شده است.
3- در خصوص ادعای شاکی مبنی بر مغایرت تبصره (2) ماده (29) آییننامه اصلاحی با تبصره ماده (15) قانون تشکیل و اختیارات سازمان اوقاف و... نیز قابل ذکر است: ارجاع پرونده از یک شعبه تحقیق به شعبه تحقیق دیگر توسط ریاست سازمان اوقاف، امری داخلی و اداری محسوب میشود و در اصل نافی حقوق اشخاص ثالث نیست. زیرا اشخاص نهایتاً در صورت اعتراض میتوانند به دادگاه صالح مراجعه کنند. لذا این قسمت از آییننامه نیز مغایر قانون نیست. لذا ب. ت. ب. مراتب فوق رد دادخواست را خواهان است. " قائم مقام دبیر شورای نگهبان نیز به موجب نامه شماره 42107/30-90- 1390/02/07 اعلام کرده است که: " موضوع تبصره های (1) و (2) ماده (29) آییننامه کیفیت تحقیق در شعب تحقیق موضوع تصویب نامه شماره 44065/ت29364 ه-- 1382/08/07 هیات وزیران، در جلسه مورخ 1390/01/31 فقهای معظم شورای نگهبان مورد بحث و بررسی قرار گرفت و تبصره های مورد شکایت خلاف موازین شرع شناخته نشد. " هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ یاد شده با حضور روسا، مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد. پس از بحث و بررسی، با اکثریت آراء به شرح آینده به صدور رای مبادرت میکند.
الف: ب. ت. ب. مفاد نامه شماره 42107/30/90 - 1390/02/07 قائم مقام دبیر شورای نگهبان مبنی بر این که فقهای شورای نگهبان تبصره های 2 و 1 ماده 29 آییننامه کیفیت تحقیق در شعب تحقیق موضوع تصویب نامه شماره 44065/ت29364ه- - 1382/08/07 هیات وزیران را خلاف موازین شرع تشخیص نداده اند، در اجرای ماده 41 قانون دیوان عدالت اداری موجبی برای ابطال مصوبه از این حیث وجود ندارد.
ب: با عنایت به این که در تبصره یک ماده 29 اصلاحی آییننامه کیفیت تحقیق در شعب تحقیق سازمان اوقاف و امور خیریه، سایر نظرها و مفاصا حسابهای صادر شده و تصمیمات شعب تحقیق در محدوده وظایف قانونی آنها برای شعب دیگر تحقیق و ادارات اوقاف و امور خیریه و اشخاص ذی نفع قابل اجرا اعلام شده است و در صورت صدور دستور توقف موقت اجرای حکم قطعی از مراجع قضایی مبنی بر الغاء یا تصحیح یا تغییر آنها غیر قابل اجرا خواهد بود، بنابراین تبصره یک ماده 29 آییننامه مذکور خلاف قوانین و مقررات مورد استناد شاکی نیست و خارج از حدود اختیارات مرجع وضع نیز تشخیص نمی شود.
ج: نظر به این که تبصره ذیل ماده 15 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه مصوب سال 1363/10/02،به ادارات اوقاف و اشخاص ذی نفع اجازه داده است در صورتی که به نظر شعبه تحقیق اعتراض داشته باشند مراتب را در دادگاههای دادگستری طرح کنند و تبصره 2 ماده 29 آییننامه معترضُ به نیز ناظر به ایجاد ممنوعیت برای اشخاص و ادارات اوقاف در اعلام شکایت به مرجع قضایی از تصمیم شعبه تحقیق مرجوع الیه نیست، لذا از این جهت مغایرتی با قانون ندارد و قابل ابطال به نظر نمی رسد.
رئیس هیات عمومی دیوان عدالت اداری- محمدجعفر منتظری
موارد مرتبط 29
آرای مرتبط 10
-
رأی
هماستناد
رای شماره 537 مورخ 1391/08/01 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 7 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره 655 مورخ 1380/09/27 هیات عمومی دیوان عالی کشور | صلاحیت همزمان دادگستری و اداره تحقیق اوقاف در تعیین متولی بر اساس اصل 159 قانون اساسی
مواد 4و7 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور
-
رأی
هماستناد
شرایط عزل متولی
ماده 7 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور
-
رأی
هماستناد
تفسیر عنوان بطنا بعد بطن در وقف نامه
ماده 15 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور
-
رأی
هماستناد
تفسیر عنوان بطنا بعد بطن در وقف نامه
ماده 15 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1350 تا 1352 مورخ 1395/12/17 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 17 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور
-
رأی
هماستناد
رای شماره 370 تا 373 مورخ 1385/06/05 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 17 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور
-
رأی
هماستناد
رأی شماره 370 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در خصوص ابطال ماده 4، ماده 20، بند (ب) ماده 20 آییننامه اجرائی ماده 17 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه با اصلاحات
ماده 17 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390000989896 مورخ 1402/04/20 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 17 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه مصوبه 136
-
رأی
هماستناد
رای شماره 808 و809 مورخ 1395/10/14 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 17 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه مصوب سال
نظریات مشورتی 2
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/2348 مورخ 1371/05/05 اداره کل حقوقی قوه قضائیه درخصوص مغایرت بین ماده 7 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه مصوب سال 1363 و ماده 79 قانون مدنی با ا
ماده 7 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1402/516 مورخ 1402/11/14
ماده 15 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه و آیین نا
نشستهای قضایی 2
-
نشست قضایی
هماستناد
وقف و انتقال مال موقوفه
ماده 7 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور
-
نشست قضایی
هماستناد
مرجع صالح جهت رسیدگی به دعوی “ اثبات تولیت / تعیین متولی / نصب متولی - هماهنگ استانی 2 از 3
مواد 14 و 15 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور
مواد مرتبط 3
-
استناد
از این صفحه
ماده 7 — قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه مصوب 1363/10/02
ماده 7 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور
-
استناد
از این صفحه
ماده 17 — قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه مصوب 1363/10/02
ماده 17 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور
-
استناد
از این صفحه
ماده 15 — قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه مصوب 1363/10/02
ماده 15 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور
مقرراتِ مرتبط 11
-
آییننامه
هماستناد
آییننامه اجرایی قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه
ماده 7 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور
-
آییننامه
هماستناد
آئیننامه اجرائی قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 7 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور
-
آییننامه
هماستناد
آیین نامه اجرایی قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه مصوب ۱۳۶۳/۱۰/۲ [مصوب ۱۳۶۵]
ماده 17 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور
-
تصویبنامه
هماستناد
اصلاح ماده (27) آییننامه کیفیت تحقیق در شعب تحقیق سازمان حج و اوقاف و امور خیریه
ماده 17 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور
-
آییننامه
هماستناد
آییننامه کیفیت تحقیق در شعب تحقیق سازمان حج و اوقاف و امور خیریه
ماده 17 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور
-
آییننامه
هماستناد
آییننامه اجرایی قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امورخیریه
ماده 17 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور
-
تصویبنامه
هماستناد
اصلاح تبصره ماده (34) آییننامه اجرایی قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه
ماده 17 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور
-
تصویبنامه
هماستناد
اصلاح آییننامه اجرایی قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه
ماده 17 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور
-
تصویبنامه
هماستناد
اصلاح ماده (34) آییننامه اجرایی قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه
ماده 17 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور
-
تصویبنامه
هماستناد
اصلاح ماده (34) آیین نامه اجرایی قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 17 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور
-
تصویبنامه
هماستناد
اصلاح تبصره ماده (34) آیین نامه اجرایی قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 17 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور
نکتههای مرتبط 1
-
هماستناد
اصلاح آیین نامه اجرایی قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور خیریه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 17 قانون تشکیلات و اختیارات سازمان حج و اوقاف و امور
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
