رأی
رای شماره 848 مورخ 1400/06/31 هیات تخصصی اراضی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست دیوان عدالت اداری
رای شماره 848 مورخ 1400/06/31 هیات تخصصی اراضی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست دیوان عدالت اداری
خ. م.:
شاکی با ارائه دادخواستی به دیوان عدالت اداری، درخواست ابطال اصلاحیه تبصره 3 بند ز ماده 1 آییننامه اجرایی قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها را مطرح کرده است. وی استدلال کرده که این اصلاحیه با روح و متن قانون حفظ کاربری اراضی و باغها در تضاد است، زیرا تغییر کاربری اراضی باید با مصوبه کمیسیون ماده 1 صورت گیرد و حذف این فرآیند منجر به نقض قوانین و معافیت از عوارض قانونی خواهد شد. در مقابل، طرف شکایت (نهاد ریاست جمهوری) با استناد به ماده 2 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران و عدم مغایرت اصلاحیه با مقررات، اعلام کرده که این اصلاحیه در راستای توسعه شهری و تامین نیازهای عمومی مردم است. هیات تخصصی اراضی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست، پس از بررسی موضوع، به این نتیجه رسید که اصلاحیه مورد نظر هیچ مغایرتی با مقررات ندارد و در نتیجه، شکایت را رد کرده و حکم به عدم ابطال اصلاحیه صادر کرد. رای صادره ظرف بیست روز قابل اعتراض است.
شاکی د. ب. ط. نهاد ریاست جمهوری به خواسته ابطال اصلاحیه تبصره 3 بند ز ماده 1 آییننامه اجرایی اجرایی قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر م. ب.:
تبصره 3: در رابطه با طرح های توسعه و عمران شهری و تغییرات بعدی آن و نیز ایجاد شهرک های مسکونی و افزایش محدوده شهرها به شرح زیر اقدام میشود:
1- طرح های توسعه و عمران شهری و تغییرات بعدی آن (تصویب و بازنگری) که به تصویب مراجع قانونی ذی ربط (شورای برنامه ریزی و توسعه استان- شورای عالی شهرسازی و معماری ایران) میرسد، نیاز به اخذ مجوز از کمیسیون ندارد.
2- ایجاد شهرک های مسکونی پس از تصویب مراجع ذی صلاح و همچنین افزایش محدوده مصوب شهرها به صورت موردی به عنوان مغایرت اساسی با طرح جامع و تصویب شورای عالی شهرسازی و معماری ایران با استفاده از اراضی که قابلیت کشت و تولید محصولات کشاورزی را نداشته باشد، در صورت تشخیص ضرورت توسط کمیسیون، از شمول عوارض ماده (2) قانون معاف است.
دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت:
..........
شاکی به موجب دادخواست تقدیمی اجمالاً توضیح داده است که:
روح قانون حفظ کاربری اراضی و باغ ها بر این پایه است که اراضی براساس تشخیص کمیسیون ماده 1 قانون تغییر کاربری یابند و چنانچه صاحب زمینی بدون مصوبه کمیسیون تغییر کاربری شود مشمول جریمه مالی و حتی حبس خواهد شد (ماده 3 قانون حفظ کاربری اراضی زراعی). همچنین قرار بر این است که درآمد ناشی از اجرای این قانون صرف توسعه زیر ساخت های کشاورزی شود بنابراین جز در موارد خاص (تبصره 1 و 2 ماده 2 قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها) دولت اجازه صرف نظر کردن از درآمدهای عوارضی و جریمه ای این قانون ندارد. همچنین بنا به مفاد تبصره 2 ماده 1 قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها مرجع تشخیص کاربری اراضی زراعی با جهاد کشاورزی است و به نحوی که به منزله نظر کارشناس رسمی دادکستری محسوب میشود لذا نمی توان ارایه این نظر را به سبب مصوبات شورای برنامه ریزی استان یا شورای عالی شهرسازی ولو با تصویب طرح جامع از آن سلب نمود. همچنین مرجع تشخیص ضرورت تغییر کاربری با کمیسیون ماده 1 قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها است که این کمیسیون در حدود قانون خاصه این موضوع مجاز به فعالیت است و بنا به این قانون کلیه موارد تبصره 1 و 2 ماده 2 قانون بایستی در کمیسیون بررسی شود لذا حذف فرآیند بررسی تغییر کاربری توسط این کمیسیون مغایر با قانون است.همانطور که بنا به اصل 138 قانون اساسی هیات دولت نباید مغایر با روح و متن قوانین مصوبه دهد مجوزهای مطرح در تبصره اصلاحی ماده 1 آییننامه اجرایی قانون مورد بحث باعث نقض مفاد قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغی توسط شورای عالی شهر سازی (پآیین تر از هیات دولت) یا شورای برنامه ریزی استان (پآیین تر از هیات دولت) خواهد شد لذا همانطورکه دولت نباید برخلاف روح و متن قوانین مصوبه ندهد شوراهای مشتق شده از آن یا شورای های استانی هم نمی توانند دست به چنین اقدامی بزنند که ترتیبات اخذ عوارض (وجریمه و حبس و پیگیری قضایی) توسط کمیسیون مصرح در قانون در مواردی که مشمول استثناهای قانون نیستند ابتر بماند.
تبصره اصلاح شده آییننامه اجرایی هیات دولت طرح های توسعه شهری مصوب شورای برنامه ریزی استان را معاف از رسیدگی در کمیسیون ماده 1 قانون حفظ کاربری اراضی زراعی می داند که مغایر با مواد 1 و 2 و 3 قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها است چرا که فقط سازه های مصرح در تبصره 4 ماده 1 قانون تغییر کاربری محسوب نمی شوند. اما سایر حالات تغییرکاربری بوده که در نتیجه باید در کمیسیون مطرح گردند. مضافاً در تبصره اصلاحی آییننامه اجرایی هیات دولت طرح شهرک مسکونی را با رعایت تصویب توسط شورای عالی شهرسازی را معاف از پرداخت عوارض ماده 2 قانون دانسته که مغایر با مواد 1 و 2 قانون (و استثنایات تبصره 2 قانون) و مغایر با حدود اختیارات دولت در مواد 1 و 2 قانون فوق الذکر است. ضمن اینکه اثرات این تبصره به مغایرت با مواد 8 و 11 در رعایت فرآیند تغییرکاربری اراضی زراعی هم منجر خواهد شد چرا که مجرای اصلی تغییر کاربری اراضی زراعی را کمیسیون ماده 1 قانون حفظ کاربری زراعی دانسته لیکن بنا به تبصره 3 بند ز اصلاحی هیات دولت این تشخیص به شورای برنامه ریزی استان یا شورای عالی شهرسازی سپرده شده در حالی که این شوراها بایستی همانند کمیسیون ماده 1 قانون حفظ کاربری اراضی زراعی مفاد مندرج در این قانون را رعایت نمایند که بخشی از این مفاد فرآیند و مرجع تغییرکاربری اراضی زراعی و موارد استثنایی آن است. بنا به تفاسیر و توضیحات فوق الذکر مستدعی است دیوان عدالت اداری نسبت به ابطال کلیه موارد مندرج در آییننامه اجرایی هیات دولت به تاریخ 17 فروردین 1400 به شماره 3350/ت58050ه- (ابلاغ 25 فروردین 1400) مبنی بر اصلاح تبصره 3 بند ز اصلاحی ماده 1 آییننامه اجرایی قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها در جهت رعایت اصل 138 قانون اساسی اقدام نماید.
جوابیه طرف شکایت علیرغم ابلاغ و درخواست و ضمائم آن در مهلت قانونی پاسخی دریافت شده است.
نظریه تهیه کننده گزارش:
ب. ت. ب. اینکه مطابق ماده 2 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران اختیارات شورای عالی شهرسازی در بند 2 ناظر بر اظهار نظر نسبت به پیشنهادها و لوایح شهرسازی و مقررات مربوط به طرح های جامع شهر که شامل منطقه بندی، نحوه استفاده از زمین، تعیین مناطق صنعتی، بازرگانی اداری، مسکونی، تاسیسات عمومی، فضای سبز و سایر نیازمندهای عمومی شهر و در بند 3 ناظر بر بررسی و تصویب نهایی طرحهای جامع شهری و تغییرات آنها خارج از نقشه های تفصیلی م. ب. و در تبصره 2 ماده 2 قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغات، طرحهای خدمات عمومی مورد نیاز مردم از پرداخت عوارض موضوع این ماده مستثنی شده اند و ن. ب. ا. اصلاح تبصره (
3) بند (ز) اصلاحیه ماده 1 آییننامه اجرای قانون مرقوم مورخ 25/1/1400 هیات وزیران به منظور ایجاد شهرک های مسکونی با توسعه محدوده شهر برای مردم در جهت تغییرات در طرح جامع شهر پس از تصویب شورای برنامه ریزی و توسعه و شورای عالی شهرسازی و معماری م. ب. بنابراین به نظر مغایرت با مقررات اعلام نشده ندارد و قابل ابطال نیست./6
تهیه کننده گزارش:
احمد درزی رامندی
رای هیات تخصصی اراضی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست:
در خصوص شکایت آقای … به طرفیت نهاد ریاست جمهوری به خواسته ابطال اصلاحیه تبصره 3 بند ز ماده 1 آییننامه اجرایی قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها موضوع در جلسه مورخ 14/6/1400 مطرح و پس از استماع گزارش و بررسی موضوع اعضاء به اتفاق بر این نظر بودند ب. ت. ب. اینکه مطابق ماده 2 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران اختیارات شورای مذکور در بند 2 ناظر بر اظهار نظر نسبت به پیشنهادها و لوایح شهرسازی و مقررات مربوط به طرح های جامع شهر که شامل طبقه بندی، نحو استفاده از زمین تعیین مناطق صنعتی، بازرگانی، اداری، مسکونی، تاسیسات عمومی، فضای سبز و سایر نیازمندهای عمومی شهر م. ب. در بند 3 تصویب نهایی طرحهای جامع شهری و تغییرات آنها خارج از نقشه های تفصیلی از اختیارات آن شورا بوده و با اصلاح تبصره 3 بند ز اصلاحیه ماده 1 آییننامه اجرای قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغها در تاریخ 25/1/1400 از ناحیه هیات وزیران ایجاد شهرک های مسکونی با توسعه محدوده شهر برای مردم در جهت تغییرات در طرح های جامع شهری پس از تصویب شورای برنامه ریزی استان و شورای عالی شهرسازی و معماری مجاز شمرده شده است و در تبصره 2 ماده 2 قانون مرقوم طرحهای خدمات عمومی مورد نیاز مردم از پرداخت عوارض مستثنی شده اند مصوبه بنابراین مصوبه مورد درخواست ابطال مغایرتی با مقررات ندارد. فلذا مستنداً به بند (ب) از ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به رد شکایت صادر و اعلام میگردد. رای صادره از تاریخ صدور ظرف مدت بیست روز از ناحیه رئیس دیوان یا ده نفر از قضات قابل اعتراض و رسیدگی در هیات عمومی م. ب..
احمد درزی رامندی
رئیس هیات تخصصی اراضی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست
موارد مرتبط 44
آرای مرتبط 40
-
رأی
هماستناد
رای شماره 270 مورخ 1398/06/12 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 2 و 7 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران
-
رأی
هماستناد
رای شماره 696 مورخ 1395/09/16 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 1 و 2 و 5 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران
-
رأی
هماستناد
رای شماره2159 مورخ 1397/12/21 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 2 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران
-
رأی
هماستناد
رای شماره 110 و 111 مورخ 1401/02/28 هیات تخصصی اراضی شهرسازی، منابع طبیعی و محیط زیست دیوان عدالت اداری
ماده 2 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000359742 مورخ 1403/02/17 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001496262 مورخ 1403/06/26 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001269484 مورخ 1403/05/30 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002190814 مورخ 1402/08/23 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001264917 مورخ 1403/05/30 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002034765 مورخ 1402/08/08 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000360687 مورخ 1403/02/17 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1266042 مورخ 1402/05/18 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002738991 مورخ 1402/10/20 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000246950 مورخ 1403/02/04 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000310121 مورخ 1403/02/10 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390001853235 مورخ 1402/07/19 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002412585 مورخ 1402/09/18 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002192254 مورخ 1402/08/23 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1513036 مورخ 1402/06/13 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002694958 مورخ 1402/10/17 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002411326 مورخ 1402/09/18 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001755114 مورخ 1403/07/24 هیات عموعی دیوان عدالت اداری
مواد 91 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000358707 مورخ 1403/02/17 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000298766 مورخ 1403/02/09 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 2137 مورخ 1400/07/20 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
مواد 80 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001590009 مورخ 1403/07/10 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1518637 مورخ 1402/06/14 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000725176 مورخ 1403/03/27 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002296563 مورخ 1402/09/06 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390002413341 مورخ 1403/10/10 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390003367866 مورخ 1402/12/23 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390003150675 مورخ 1402/12/01 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1294087مورخ 1402/05/22 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390001948804 مورخ 1403/08/15 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000175175 مورخ 1403/01/28 هیات تخصصی مالیاتی، بانکی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390000266941 مورخ 1403/02/08 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390001867027 مورخ 1402/07/22 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140331390002743965 مورخ 1403/11/15 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002322046 مورخ 1402/09/06 هیات تخصصی شوراهای اسلامی دیوان عدالت اداری
مواد 12 و 84 قانون دیوان عدالت اداری
-
رأی
هماستناد
رای شماره 140231390002191534 مورخ 1402/08/23 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری
مواد مرتبط 4
-
اعمال
از این صفحه
ماده 2 — آییننامه اجرایی قانون اصلاح قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها مصوب 1386 هیات وزیران با آخرین اصلاحات تا تاریخ 1397/12/05
ماده 2 قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها
-
اعمال
از این صفحه
ماده 1 — آییننامه اجرایی قانون اصلاح قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها مصوب 1386 هیات وزیران با آخرین اصلاحات تا تاریخ 1397/12/05
ماده 1 آیین نامه اجرایی قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها موضوع در جلسه
-
استناد
از این صفحه
ماده 2 — قانون تأسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران
ماده 2 قانون تاسیس شورای عالی شهرسازی و معماری ایران و عدم مغایرت اصلاحی
-
استناد
از این صفحه
ماده 84 — قانون دیوان عدالت اداری (مصوب ۱۳۸۵/۰۳/۰۹)
ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به رد شکایت صاد
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
