رأی شماره های 869و 870هیأت عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع: بخشنامه شماره43898مورخ 1396/11/25اداره کل آموزش و پرورش استان لرستان که متضمن ابلاغ و دستور به اقدام صورتجلسه کمیته ج

شماره ۰۰۰۰۶۵۲ – 25 /5 /1401 بسمه تعالي جناب آقاي اكبرپور رئيس هيأت ‌مديره و مديرعامل محترم روزنامه رسمي جمهوري اسلامي ايران يك نسخه از رأي هيأت عمومي ديوان عدالت اداري به شماره دادنامه‌هاي ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۸۶۹ و ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۵۸۱۰۸۷۰ مورخ ۱۴۰۱ / ۵ / ۴ با موضوع : « بخشنامه شماره ۴۳۸۹۸ مورخ ۱۳۹۶ / ۱۱ / ۲۵ اداره كل آموزش و پرورش استان لرستان كه متضمن ابلاغ و دستور به اقدام صورتجلسه كميته جلوگيري، مبارزه با جعل اسناد و مدارك تحصيلي مبني بر منع ثبت نام افراد غيربومي در مدارس غيردولتي، راه دور و بزرگسال و لزوم اخذ مجوز كتبي از كميته برنامه‌ريزي آموزش و پرورش منطقه و اداره كل آموزش و پرورش استان لرستان، ابطال مي‌شود .» جهت درج در روزنامه رسمي به پيوست ارسال مي‌گردد . مديركل هيأت عمومي و هيأت‌هاي تخصصي ديوان عدالت اداري ـ يدالله اسمعيلي‌فرد تاريخ دادنامه : ۱۴۰۱ / ۵ / ۴ شماره دادنامه : ۸۷۰ ـ ۸۶۹ شماره پرونده : ۰۰۰۲۰۴۲ـ ۰۰۰۰۶۵۲ مرجع رسيدگي : هيأت عمومي ديوان عدالت اداري شاكي : آقاي رسول مرادي نژاد موضوع شكايت و خواسته : ابطال بخشنامه شماره ۴۳۸۹۸ / ۴۴ مورخ ۱۳۹۶ / ۱۱ / ۲۵ مديركل آموزش و پرورش استان لرستان گردش كار : شاكي به موجب دادخواست و لايحه تكميلي ابطال بخشنامه شماره ۴۳۸۹۸ / ۴۴ مورخ ۱۳۹۶ / ۱۱ / ۲۵ مدير كل آموزش و پرورش استان لرستان را خواستار شده و در جهت تبيين خواسته به طور خلاصه اعلام كرده است كه : " به استحضار مي‌رساند اداره كل آموزش و پرورش استان لرستان به موجب بخشنامه شماره ۴۳۸۹۸ / ۴۴ مورخ ۱۳۹۶ / ۱۱ / ۲۵ مقرر كرده است كه ثبت نام از افراد غيربومي در مدارس غيردولتي، راه دور و بزرگسال مگر در مواردي كه مجوز كتبي از اداره كل آموزش و پرورش استان صادر شده باشد را منع كرده است در حالي كه اين امر مغاير با اصل سي‌ام قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران مي‌باشد ." متن بخشنامه مورد شكايت به شرح زير است : " به : مديريت / اداره آموزش و پرورش مناطق / شهرستان‌ها و عشايري موضوع : منع ثبت نام بدون مجوز دانش‌آموزان غيربومي سلام عليكم با صلوات بر محمد و آل محمد ( ص ) ؛ با احترام، به پيوست صورتجلسه « كميته جلوگيري، مبارزه با جعل اسناد و مدارك تحصيلي » مبني بر منع ثبت نام از افراد غيربومي در مدارس غيردولتي، راه دور و بزرگسال مگر در مواردي كه مجوز كتبي از اداره كل آموزش و پرورش استان صادر شده باشد، جهت اطلاع و اقدام به حضور ارسال مي‌گردد . ـ مديركل آموزش و پرورش استان لرستان " در پاسخ به شكايت مذكور، سرپرست اداره كل آموزش و پرورش استان لرستان به موجب لايحه شماره ۵۴۰۰ / ۲۴۷۱۳ / ۱۳ مورخ ۱۴۰۰ / ۹ / ۱۵ توضيح داده است كه : " در خصوص صدور بخشنامه شماره ۴۳۸۹۸ / ۴۴ مورخ ۱۳۹۶ / ۱۱ / ۲۵ مبني بر لزوم ثبت نام افراد غيربومي در مدارس غيردولتي راه دور و بزرگسالان با مجوز شوراي نظارت بر مدارس غيردولتي به استحضار مي‌رساند براساس مصوبه كميته جلوگيري و ممانعت از جعل اسناد و مدارك تحصيلي مورخ ۱۳۹۱ / ۲ / ۱۱ در جهت جلوگيري از جعل اسناد و مدارك تحصيلي شرط ثبت نام افراد غيربومي در اينگونه مدارس كسب مجوز از شوراي نظارت بر مدارس غيردولتي تعيين و ابلاغ گرديده و منعي براي ثبت نام اين افراد پيش‌بيني نشده است . لازم به ذكر است اين تصميم به دليل حجم گسترده جعل مادي مدارك در مدارس راه دور بوده كه در برخي از موارد با ورود دستگاه‌هاي نظارتي از جمله وزارت اطلاعات و در برخي از موارد با شكايت از جاعلين در مراجع قضايي منجر به صدور رأي عليه جاعلين گرديده و پرونده تعدادي از آن‌ها كماكان مفتوح مي‌باشد ." هيأت عمومي ديوان عدالت اداري در تاريخ ۱۴۰۱ / ۵ / ۴ به رياست معاون قضايي ديوان عدالت اداري در امور هيأت عمومي و با حضور معاونين ديوان عدالت اداري و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب ديوان تشكيل شد و پس از بحث و بررسي با اكثريت آراء به شرح زير به صدور رأي مبادرت كرده است . رأي هيأت عمومي اولاً براساس بند ۳ اصل سوم و اصل سي‌ام قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران، تحصيل حقي است بنيادين براي عموم شهروندان و منع آن برمبناي قسمت اخير ماده ۱ قانون تأمين وسايل و امكانات تحصيل اطفال و جوانان ايراني مصوب سال ۱۳۵۳ جز با مجوز قانوني امكانپذير نيست . ثانياً برمبناي بند ۹ اصل سوم قانون اساسي، رفع تبعيضات ناروا و ايجاد امكانات عادلانه براي همه در تمام زمينه‌هاي مادي و معنوي از وظايف دولت جمهوري اسلامي ايران است و به موجب اصل نوزدهم قانون اساسي، مردم ايران از هر قوم و قبيله كه باشند از حقوق مساوي برخوردارند و رنگ، نژاد و مانند اينها سبب امتياز نخواهد بود . ثالثاً برمبناي اصل سي و سوم قانون اساسي مقرر شده است كه : « هيچكس را نمي‌توان از محل اقامت خود تبعيد كرد يا از اقامت در محل مورد علاقه‌اش ممنوع يا به اقامت در محلي مجبور ساخت، مگر در مواردي كه قانون مقرر مي‌دارد » و از آنجا كه برخورداري از حقوق و مزاياي قانوني از جمله تحصيل در مدارس محل اقامت از لوازم حق مندرج در اين اصل است، بنابراين منع افراد غيربومي از ثبت نام در مدارس محل سكونت وجاهت قانوني ندارد . بنا به مراتب فوق، بخشنامه شماره ۴۳۸۹۸ / ۴۴ مورخ ۱۳۹۶ / ۱۱ / ۲۵ مديركل آموزش و پرورش استان لرستان كه متضمن ابلاغ و دستور به اقدام صورتجلسه كميته جلوگيري، مبارزه با جعل اسناد و مدارك تحصيلي مبني بر منع ثبت نام افراد غيربومي در مدارس غيردولتي، راه دور و بزرگسال و لزوم اخذ مجوز كتبي از كميته برنامه‌ريزي آموزش و پرورش منطقه و اداره كل آموزش و پرورش استان است، مصداق تبعيض ناروا و عدم ايجاد امكانات عادلانه براي آحاد ملّت بوده و به دليل مغايرت با اصول مذكور قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران مستند به بند ۱ ماده ۱۲ و ماده ۸۸ قانون تشكيلات و آيين دادرسي ديوان عدالت اداري مصوب سال ۱۳۹۲ ابطال مي‌شود . هيأت عمومي ديوان عدالت اداري معاون قضايي ديوان عدالت اداري ـ مهدي دربين