رای شماره ۱۱۱۰ مورخ ۱۴۰۰/۰۹/۱۰ هیأت تخصصی کار ، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری(مـوضـوع شکایت و خـواستـه: ابطال بند (الف) ماده ۲۹ از فصل هشتم بخشنامه تلخیص و تجمیع بخشنامه ها، دستورالعمل ها و دستورهای اداری حوزه بازماندگان به شماره ۷۸۲۷/۹۵/۱۰۰۰ مورخ ۱۳۹۵/۰۸/۰۱)

* شماره پــرونـــده: هـ ع/۹۹۰۲۴۵۲ شماره دادنامه: ۱۴۰۰۰۹۹۷۰۹۰۶۰۱۱۱۱۰ تاریخ: ۱۴۰۰/۹/۱۰ * شـاکی: آقای … افضلی * طرف شکایت: سازمان تامین اجتماعی * مـوضـوع شکایت و خـواستـه: ابطال بند (الف) ماده ۲۹ از فصل هشتم بخشنامه تلخیص و تجمیع بخشنامه ها، دستورالعمل ها و دستورهای اداری حوزه بازماندگان به شماره ۷۸۲۷/۹۵/۱۰۰۰ مورخ ۱۳۹۵/۸/۱ *شاکی د. ب. ط. سازمان تامین اجتماعی به خواسته ابطال بند (الف) ماده ۲۹ از فصل هشتم بخشنامه تلخیص و تجمیع بخشنامه ها، دستورالعمل ها و دستورهای اداری حوزه بازماندگان به شماره ۷۸۲۷/۹۵/۱۰۰۰ مورخ ۱۳۹۵/۸/۱ تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است. متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر م. ب.: ۲۹) فرزند ذکور ۲۹-۱) فرزندان ذکور بیمه شدگان و مستمری بگیران متوفی در صورت احراز هر یک از شرایط ذیل استحقاق دریافت مستمری بازماندگان را خواهند داشت: الف) سن آنان کمتر از ۲۰ سال (حداکثر ۱۹ سال تمام) بوده یا منحصرا به موجب مدارک مثبته به تحصیلات دانشگاهی اشتغال داشته باشند. درصورت ترک تحصیل استفاده از مزایای مذکور متوقف و با اشتغال مجدد به تحصیل برخورداری از مزایای مورد بحث امکان پذیر نخواهد بود. درخصوص گواهی های تحصیل دانشگاهی ارایه شده ضرورت دارد واحدهای اجرایی در مواردی که فرزندان در سنین بالا مبادرت به ارایه کواهی تحصیل می نمایند با دقت مدارک مربوطه را مورد کنترل و رسیدگی قرار داده و به نحو مقتضی از اشتغال به تحصیل دانشگاهی و عدم اشتغال به کار فرزند مورد نظر اطمینان حاصل نمایند. *دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: با عنایت به مفاد بند ۲ ماده ۸۱ قانون تامین اجتماعی مصوب ۱۳۵۴ و بند ۲ ماده ۱۱۱ قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب ۱۳۸۶ و ن. ب. ا. حق بر تحصیل از حقوق اساسی افراد بوده و به تبع آن افراد حق دارند رشته تحصیلی مورد علاقه خود را انتخاب کنند و با عنایت به سد بزرگی همچون کنکور که در مسیر این امر قرار دارد و درصورت عدم پذیرش در کنکور در مرتبه اول باید امکان شرکت مجدد در کنکور برای افراد فراهم باشد، لذا ایجاد محدودیت مورد تصریح در بند (الف) ماده ۲۹ بخشنامه معترض عنه موجب تضییع حقوق افراد و مغایر مواد قانونی مذکور و خارج از حدود اختیارات مرجع صادر کننده آن م. ب.. *در پاسخ به شکایت مذکور، مدیر کل امور حقوقی و قوانین سازمان تامین اجتماعی به موجب لایحه شماره ۲۷۳/۱۴۰۰/۷۱۰۰ مورخ ۱۴۰۰/۱/۲۸ به طور خلاصه توضیح داده اند که: ۱- شاکی برخلاف بند (پ) ماده ۸۰ قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب ۱۳۹۲ ماده قانونی یا حکم شرعی که مصوبه معترض عنه مغایر با آن م. ب. را اعلام ننموده است. ۲- شکایت مشابهی سابقا در هیات عمومی دیوان عدالت اداری مطرح و به موجب رای شماره ۵۵ و ۵۶ مورخ ۱۳۸۱/۱۲/۵ هیات عمومی دیوان عدالت اداری اقدامات سازمان مورد تایید قرار گرفت. بنابراین موضوع شکایت از اعتبار قضیه محکوم بها برخوردار م. ب. و مطابق ماده ۸۵ قانون فوق الذکر موجبی جهت رسیدگی وجود ندارد. ۳- ب. ت. ب. حاکم بودن مقررات قانون تامین اجتماعی و قانون کار بر وضعیت شاکی، استناد وی به بند ۲ ماده ۱۱۱ قانون مدیریت خدمات کشوری موضوعیت ندارد. در بند ۲ ماده ۸۱ قانون تامین اجتماعی مصوب ۱۳۵۴ و قانون حقوق وظیفه و مستمری موضوع تبصره ۲ ماده واحده قانون اجازه پرداخت وظیفه و مستمری وراث کارمندان مصوب آذرماه ۱۳۳۸ نیز حکم مغایر مفاد بخشنامه معترض عنه وجود ندارد. ۴- بند (الف) بخشنامه معترض عنه وفق بند ۳ ماده ۴۸ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱/۱۲/۱ تنظیم گردیده است. براساس بند مذکور درصورتی بازمانده بیمه شده می تواند از مستمری بازماندگان بهره مند گردد که حین الفوت بیمه شده شرایط برقراری مستمری بازماندگان را دارا باشد در غیر این صورت به دلیل عدم دارا بودن شرایط برقراری مستمری نمی تواند از این مستمری بهره مند گردد. جهت برخورداری از مستمری مذکور پس از انقضای سن مقرر در قانون در مقاطع تحصیلی آموزش عالی صرفا ارایه گواهی اشتغال به تحصیل در مقاطع تحصیلی بالاتر بدون هیچ گونه وقفه ای مورد پذیرش م. ب.. مضافا اینکه در بند ۹-۲ بخشنامه شماره ۱۱۵۸۰/۹۹/۱۰۰۰ مورخ ۱۳۹۹/۱۲/۶ موضوع تلخیص و تجمیع بخشنامه ها، دستورالعمل ها و دستورهای اداری مربوط به مزایای متعلقه به مستمری بگیران مقرر گردیده: چنانچه فرزند ذکور به علت اشتغال به تحصیل مجدد متقاضی بهره مندی از خدمات به تبع والدین مستمری بگیر خود باشد، درصورتی که وقفه تحصیلی، وفق مقررات آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فن آوری و دانشگاه محل تحصیل موجه تشخیص داده شود موضوع با ارایه مدارک و مستندات مربوطه و تایید مراجع مذکور در کمیته ای که به منظور بررسی موارد خاص وفقه تحصیلی در ادارات کل استان هاتشکیل می گردد قابل بررسی بوده و تصمیم کمیته ملاک ارایه تعهدات به فرزند ذکور متقاضی خواهد بود. بنابراین بررسی وفقه تحصیلی نیز در بخشنامه یاد شده پیش بینی گردیده است. *در خصوص ادعای مغایرت مصوبه با شرع، قایم مقام دبیر شورای نگهبان به موجب نامه شماره .................. اعلام کرده است که: ادعای مغایرت با شرع مطرح نگردیده است. پرونده شماره هـ ع/۹۹۰۲۴۵۲ مبنی بر درخواست ابطال بند (الف) ماده ۲۹ از فصل هشتم بخشنامه تلخیص و تجمیع بخشنامه ها، دستورالعمل ها و دستورهای اداری حوزه بازماندگان به شماره ۷۸۲۷/۹۵/۱۰۰۰ مورخ ۱۳۹۵/۸/۱ سازمان تامین اجتماعی در جلسه مورخ ۱۴۰۰/۹/۱ هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی مورد رسیدگی قرارگرفت و اکثریت اعضا به شرح ذیل اعلام نظر نمودند: رای هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی: براساس بند ۳ ماده ۴۸ قانون حمایت خانواده مصوب ۱۳۹۱/۱۲/۱ «فرزندان اناث در صـورت نداشتن شغل یا شوهر و فرزندان ذکور تا سن بیست سالگی و بعد از آن منحصراً در صورتی که معلول از کار افتاده نیازمند باشند یا اشتغال به تحصیلات دانشگاهی داشته باشند حسب مورد از کمک هزینه اولاد، بیمه و مستمری بازماندگان یا حقوق وظیفه والدین خود برخوردار می‌ گردند.»، لذا اصل بر این است که مستمری بازماندگان تا سن بیست سالگی به فرزندان ذکور پرداخت می گردد و بعد از آن قطع می گردد مگر در موارد معلولیت یا اشتغال به تحصیل در دانشگاه بنابراین ب. ت. ب. رویکرد حمایتی محدود مقنن از فرزندان ذکور در برخورداری از مستمری بازماندگان چنانچه فرزند ذکور پس از سن قانونی به تحصیل در دانشگاه اشتغال نداشته باشد یا ترک تحصیل کند مستمری مزبور قطع خواهد شد و اشتغال مجدد وی به تحصیلات دانشگاهی موجب قانونی برای برخورداری مجدد مستمری بازماندگان نخواهد بود. بنابه مراتب مذکور بند (الف) ماده ۲۹ از فصل هشتم بخشنامه معترض عنه که متضمن همین معناست مغایر با قوانین و مقررات مذکور و خارج از حدود اختیارات مقام صادر کننده آن تشخیص نگردیده و قابل ابطال نمی باشند. این رای به استناد بند (ب) ماده ۸۴ قانون مذکور ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رییس محترم دیوان عدالت اداری یا ۱۰ نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است. محمد جواد انصاری رییس هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری text = matn.replace(regex, '$1'); $('#Div_1').html(text); if (parseInt(navigator.appVersion) $("a[name=copy_pre]").click(function () { range.selectNodeContents(el); sel.removeAllRanges(); sel.addRange(range); showNotification1(); }.box.comment-form .form-group { }fieldset { }.btncss{ رای شماره 1110 مورخ 1400/09/10 هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی دیوان عدالت اداری موضوع این شکایت، درخواست ابطال بند (الف) ماده 29 از فصل هشتم بخشنامه تلخیص و تجمیع بخشنامه‌ها و دستورالعمل‌های اداری مرتبط با بازماندگان سازمان تامین اجتماعی است. شاکی با استناد به بند 2 ماده 81 قانون تامین اجتماعی مصوب 1354 و بند 2 ماده 111 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 1386، ادعا می‌کند که محدودیت سنی برای دریافت مستمری بازماندگان، حق تحصیل افراد را تضییع کرده و با قوانین مذکور مغایرت دارد. <br>در پاسخ به این ادعا، سازمان تامین اجتماعی اعلام کرده است که شاکی مستند قانونی برای ادعای خود ارائه نکرده و به آرای قبلی دیوان عدالت اداری اشاره کرده که اقدامات سازمان را تایید کرده است. هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی در نهایت با استناد به بند 3 ماده 48 قانون حمایت خانواده مصوب 1391، رای به رد شکایت داده و اعلام کرده که بند مورد نظر مغایرتی با قوانین ندارد و همچنین خارج از اختیارات مقام صادرکننده نمی‌باشد. این رای ظرف بیست روز قابل اعتراض است. شماره پرونده: ه- ع/9902452 شماره دادنامه: 140009970906011110 تاریخ: 10/9/1400 موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند (الف) ماده 29 از فصل هشتم بخشنامه تلخیص و تجمیع بخشنامه ها، دستورالعمل ها و دستورهای اداری حوزه بازماندگان به شماره 7827/95/1000 مورخ 1/8/1395 شاکی دادخواستی به طرفیتسازمان تامین اجتماعیبه خواسته ابطال بند (الف) ماده 29 از فصل هشتم بخشنامه تلخیص و تجمیع بخشنامه ها، دستورالعمل ها و دستورهای اداری حوزه بازماندگان به شماره 7827/95/1000 مورخ 1/8/1395 تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است. متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر م. ب.: در خصوص گواهی های تحصیل دانشگاهی ارائه شده ضرورت دارد واحدهای اجرایی در مواردی که فرزندان در سنین بالا مبادرت به ارائه کواهی تحصیل می نمایند با دقت مدارک مربوطه را مورد کنترل و رسیدگی قرار داده و به نحو مقتضی از اشتغال به تحصیل دانشگاهی و عدم اشتغال به کار فرزند مورد نظر اطمینان حاصل نمایند. در پاسخ به شکایت مذکور، مدیر کل امور حقوقی و قوانین سازمان تامین اجتماعی به موجب لایحه شماره 273/1400/7100 مورخ 28/1/1400 به طور خلاصه توضیح داده اند که: 2- شکایت مشابهی سابقا در هیات عمومی دیوان عدالت اداری مطرح و به موجب رای شماره 55 و 56 مورخ 5/12/1381 هیات عمومی دیوان عدالت اداری اقدامات سازمان مورد تایید قرار گرفت. بنابراین موضوع شکایت از اعتبار قضیه محکوم بها برخوردار م. ب. و مطابق ماده 85 قانون فوق الذکر موجبی جهت رسیدگی وجود ندارد. 4- بند (الف) بخشنامه معترض عنه وفق بند 3 ماده 48 قانون حمایت خانواده مصوب 1/12/1391 تنظیم گردیده است. براساس بند مذکور در صورتی بازمانده بیمه شده می‌تواند از مستمری بازماندگان بهره مند گردد که حین الفوت بیمه شده شرایط برقراری مستمری بازماندگان را دارا باشد در غیر این صورت به دلیل عدم دارا بودن شرایط برقراری مستمری نمی تواند از این مستمری بهره مند گردد. جهت برخورداری از مستمری مذکور پس از انقضای سن مقرر در قانون در مقاطع تحصیلی آموزش عالی صرفا ارائه گواهی اشتغال به تحصیل در مقاطع تحصیلی بالاتر بدون هیچ گونه وقفه ای مورد پذیرش م. ب.. مضافا اینکه در بند 9-2 بخشنامه شماره 11580/99/1000 مورخ 6/12/1399 موضوع تلخیص و تجمیع بخشنامه ها، دستورالعمل ها و دستورهای اداری مربوط به مزایای متعلقه به مستمری بگیران مقرر گردیده: چنانچه فرزند ذکور به علت اشتغال به تحصیل مجدد متقاضی بهره مندی از خدمات به تبع والدین مستمری بگیر خود باشد، در صورتی که وقفه تحصیلی، وفق مقررات آموزشی وزارت علوم، تحقیقات و فن آوری و دانشگاه محل تحصیل موجه تشخیص داده شود موضوع با ارائه مدارک و مستندات مربوطه و تایید مراجع مذکور در کمیته ای که به منظور بررسی موارد خاص وفقه تحصیلی در ادارات کل استان هاتشکیل می‌گردد قابل بررسی بوده و تصمیم کمیته ملاک ارائه تعهدات به فرزند ذکور متقاضی خواهد بود. بنابراین بررسی وفقه تحصیلی نیز در بخشنامه یاد شده پیش بینی گردیده است. در خصوص ادعای مغایرت مصوبه با شرع، قائم مقام دبیر شورای نگهبان به موجب نامه شماره.................. اعلام کرده است که: ادعای مغایرت با شرع مطرح نگردیده است. پرونده شماره ه- ع/9902452 مبنی بردرخواست ابطال بند (الف) ماده 29 از فصل هشتم بخشنامه تلخیص و تجمیع بخشنامه ها، دستورالعمل ها و دستورهای اداری حوزه بازماندگان به شماره 7827/95/1000 مورخ 1/8/1395 سازمان تامین اجتماعی در جلسه مورخ 1/9/1400 هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی مورد رسیدگی قرارگرفت و اکثریت اعضا به شرح ذیل اعلام نظر نمودند: براساس بند 3 ماده 48 قانون حمایت خانواده مصوب 1/12/1391 «فرزندان اناث در صورت نداشتن شغل یا شوهر و فرزندان ذکور تا سن بیست سالگی و بعد از آن منحصراً در صورتی که معلول از کار افتاده نیازمند باشند یا اشتغال به تحصیلات دانشگاهی داشته باشند حسب مورد از کمک هزینه اولاد، بیمه و مستمری بازماندگان یا حقوق وظیفه والدین خود برخوردار می‌ گردند.»، لذا اصل بر این است که مستمری بازماندگان تا سن بیست سالگی به فرزندان ذکور پرداخت می‌گردد و بعد از آن قطع می‌گردد مگر در موارد معلولیت یا اشتغال به تحصیل در دانشگاه بنابراین ب. ت. ب. رویکرد حمایتی محدود مقنن از فرزندان ذکور در برخورداری از مستمری بازماندگان چنانچه فرزند ذکور پس از سن قانونی به تحصیل در دانشگاه اشتغال نداشته باشد یا ترک تحصیل کند مستمری مزبور قطع خواهد شد و اشتغال مجدد وی به تحصیلات دانشگاهی موجب قانونی برای برخورداری مجدد مستمری بازماندگان نخواهد بود. رئیس هیات تخصصی کار، بیمه و تامین اجتماعی