رای شماره ۱۱۶۸ مورخ ۱۴۰۰/۰۹/۲۷ هیأت تخصصی فرهنگی ، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری(مـوضـوع شکایت و خـواستـه: ابطال ماده ۱۲ آیین نامه ثبت مکمل های تغذیه ای مورخ ۱۳۹۳/۰۱/۳۰ وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی)

* شماره پــرونـــده : هـ ع/ ۰۰۰۰۶۷۰ شماره دادنامه: ۱۴۰۰۰۹۹۷۰۹۰۶۰۱۱۱۶۸ تاریخ: ۱۴۰۰/۹/۲۷ * شـاکــی : آقای … با وکالت آقای … * طرف شکایت : وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی * مـوضـوع شکایت و خـواستـه : ابطال ماده ۱۲ آیین نامه ثبت مکمل های تغذیه ای مورخ ۱۳۹۳/۰۱/۳۰ * شاکی د. ب. ط. وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به خواسته ابطال ماده ۱۲ آیین نامه ثبت مکمل های تغذیه ای مورخ ۱۳۹۳/۰۱/۳۰ به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر م. ب. : ماده ۱۲- توزیع مکمل ها صرفاً از طریق شرکت های توزیع کننده دارای مجوز از سازمان غذا و دارو انجام خواهد شد. عرضه مکمل ها به مصرف کننده صرفاً از طریق داروخانه ها و بدون نیاز به نسخه پزشک انجام می شود. *دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت : طبق ماده ۱۲ آیین نامه ثبت مکمل های تغذیه ای فروش مکمل های تغذیه ای به عنوان زیرمجموعه داروها انحصاراً در صلاحیت داروخانه ها قرار دارد و این در حالی است که این مکمل ها دارای عنوان علی حده و مستقل بوده که خارج از عنوان دارو می باشند و در هیچ یکی از قوانین و مقررات از آنان به عنوان دارو یاد نشده است و انحصار آن ها به داروخانه ها برخلاف اصل آزادی رقابت و انتخاب شغل موضوع اصل ۲۸ قانون اساسی و قانون اجرای سیاست های کلی اصل (۴۴) قانون اساسی م. ب.. * در پاسخ به شکایت مذکور، سرپرست امور حقوقی و املاک دانشگاه علوم پزشکی اصفهان به موجب لایحه شماره ۴۹۶۱/۲/۱۲/پ مورخ ۱۴۰۰/۰۴/۰۷ به طور خلاصه توضیح داده است که: ماده ۱۲ آیین نامه ثبت مکمل های تغذیه ای در انطباق کامل با تبصره ۳ ماده ۳ قانون مربوط مقررات امور پزشکی و دارو و مواد خوراکی و آشامیدنی مصوب ۱۳۳۴ اصلاحی ۱۳۷۴ که کلیه فرآورده های تقویتی، تحریک کننده، ویتامین ها و غیره را جزء اقلام دارویی قلمداد نموده است. پرونده شماره هـ ع / ۰۰۰۰۶۷۰ مبنی بر درخواست ابطال ماده (۱۲) آیین‌نامه ثبت مکمل‌های تعذیه‌ای مورخ ۱۳۹۳/۰۱/۳۰ سازمان غذا و دارو، در جلسه مورخ ۱۴۰۰/۰۹/۱۵ هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضاء به اتفاق آراء به شرح ذیل مبادرت به صدور رای نمودند: رای هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی اولاً: به موجب بندهای (۱۱)، (۱۲)، (۱۳) و (۱۷) ماده (۱) قانون تشکیلات و وظایف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مصوب سال ۱۳۶۷، تعیین و اعلام استانداردهای مربوط به خدمات دارویی خوراکی و آشامیدنی، صدور، تمدید و لغو پروانه موسسات سازنده این فرآورده‌ها و همچنین نظارت و کنترل کیفی آن‌ها و تعیین ضوابط مربوط به ورود، ساخت، نگهداری و مصرف این مواد از جمله وظایف و ماموریت‌های وزارتخانه یادشده م. ب.. ثانیاً: برابر تبصره (۳) ماده (۳) قانون اصلاح ماده (۳) قانون مربوط به مقررات امور پزشکی و دارویی و مواد خوردنی و آشامیدنی مصوب سال ۱۳۷۴: «کلیه فرآورده‌های تقویتی، تحریک کننده، ویتامین‌ها و ... که فهرست آن‌ها توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اعلام و منتشر می‌گردد جزء اقلام دارویی است» و براساس تبصره (۱) همان قانون نیز واردات، صادرات و خرید و فروش دارو مستلزم اخذ مجوز از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی است. ثالثا: مطابق مواد (۱۵) و (۱۶) قانون تعزیرات حکومتی در امور بهداشتی و درمانی مصوب سال ۱۳۶۷، عرضه و فروش دارو باید با حضور مسوول فنی انجام گیرد و حضور وی در داروخانه در ساعات مقرر الزامی است. از این رو توزیع دارو فارغ از نوع آن به صورت مطلق در اختیار داروخانه‌ها بوده و این امر نظارت بر نحوه عملکرد و مقابله با تخلفات احتمالی داروخانه‌ها را در صورت توزیع نادرست اقلام مذکور برای مراجع ذیربط فراهم می‌آورد. از طرفی وفق ماده (۲۲) آیین‌نامه تاسیس، ارایه خدمات و اداره داروخانه‌ها مصوب ۱۴۰۰/۰۳/۰۸ وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، شرح وظایف و خدمات قابل ارایه توسط داروساز مسوول فنی داروخانه احصاء شده که از رهگذر آن نظارت بر حسن انجام وظایف محوله به مسوول فنی و برخورد با اقدامات ناصواب وی و مهم‌تر از آن پیشگیری از عرضه این فرآورده‌ها خارج از شبکه رسمی توزیع به منظور مقابله با تبعات احتمالی آن امکان‌پذیر می‌گردد. بنا به مراتب فوق، ماده (۱۲) آیین‌نامه ثبت مکمل‌های تعذیه‌ای مورخ ۱۳۹۳/۰۱/۳۰ سازمان غذا و دارو مبنی بر عرضه مکمل‌ها، صرفاً از طریق داروخانه‌ها در حدود اختیارات مرجع تصویب کننده بوده و مغایرتی با قوانین و مقررات مذکور نداشته و قابل ابطال نمی‌باشد. این رای به استناد بند «ب» ماده (۸۴) قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رییس محترم دیوان عدالت اداری یا ۱۰ نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است. حسن امجدی نایب رییس هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری text = matn.replace(regex, '$1'); $('#Div_1').html(text); if (parseInt(navigator.appVersion) $("a[name=copy_pre]").click(function () { range.selectNodeContents(el); sel.removeAllRanges(); sel.addRange(range); showNotification1(); }.box.comment-form .form-group { }fieldset { }.btncss{ رای شماره 1168 مورخ 1400/09/27 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری در پرونده شکایت مطرح شده، شاکی از دیوان عدالت اداری درخواست ابطال ماده 12 آیین‌نامه ثبت مکمل‌های تغذیه‌ای مورخ 30 فروردین 1393 را دارد. این ماده توزیع مکمل‌ها را تنها از طریق داروخانه‌ها و بدون نیاز به نسخه پزشک مجاز می‌داند. شاکی استدلال می‌کند که این ماده به دلیل انحصار فروش مکمل‌ها به داروخانه‌ها، با اصل آزادی رقابت و انتخاب شغل (مطابق با اصل 28 قانون اساسی) و همچنین با قانون اجرای سیاست‌های کلی اصل 44 قانون اساسی مغایرت دارد. در پاسخ به این شکایت، نماینده وزارت بهداشت با استناد به تبصره 3 ماده 3 قانون مقررات امور پزشکی و دارویی مصوب 1334 و اصلاحیه 1374 و سایر قوانین مرتبط، تاکید می‌کند که مکمل‌ها جزء اقلام دارویی محسوب می‌شوند و توزیع آن‌ها تحت نظارت داروخانه‌ها برای جلوگیری از تخلفات ضروری است. هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری پس از بررسی مستندات، به اتفاق آرا رای به عدم ابطال ماده 12 صادر کرده و آن را در حدود اختیارات مرجع تصویب‌کننده و مطابق با قوانین موجود دانسته است. این رای ظرف 20 روز از تاریخ صدور قابل اعتراض است. شماره پرونده: ه- ع/ 0000670 شماره دادنامه: 140009970906011168 تاریخ: 27/9/1400 شاکی: آقای … با وکالت آقای … موضوع شکایت و خواسته: ابطال ماده 12 آیین‌نامه ثبت مکمل های تغذیه ای مورخ 30/01/1393 شاکی د. ب. ط. وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به خواسته ابطال ماده 12 آیین‌نامه ثبت مکمل های تغذیه ای مورخ 30/01/1393 به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر م. ب.: در پاسخ به شکایت مذکور، سرپرست امور حقوقی و املاک دانشگاه علوم پزشکی اصفهان به موجب لایحه شماره 4961/02/12/پ مورخ 07/04/1400 به طور خلاصه توضیح داده است که: پرونده شماره ه- ع / 0000670 مبنی بر درخواست ابطال ماده (12) آیین‌نامه ثبت مکمل‌های تعذیه‌ای مورخ 30/01/1393 سازمان غذا و دارو، در جلسه مورخ 15/09/1400 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی مورد رسیدگی قرار گرفت و اعضاء به اتفاق آراء به شرح ذیل مبادرت به صدور رای نمودند: اولاً: به موجب بندهای (11)، (12)، (13) و (17) ماده (1) قانون تشکیلات و وظایف وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی مصوب سال 1367، تعیین و اعلام استانداردهای مربوط به خدمات دارویی خوراکی و آشامیدنی، صدور، تمدید و لغو پروانه موسسات سازنده این فرآورده‌ها و همچنین نظارت و کنترل کیفی آن‌ها و تعیین ضوابط مربوط به ورود، ساخت، نگهداری و مصرف این مواد از جمله وظایف و ماموریت‌های وزارتخانه یادشده م. ب.. ثانیاً: برابر تبصره (3) ماده (3) قانون اصلاح ماده (3) قانون مربوط به مقررات امور پزشکی و دارویی و مواد خوردنی و آشامیدنی مصوب سال 1374: «کلیه فرآورده‌های تقویتی، تحریک کننده، ویتامین‌ها و... که فهرست آن‌ها توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اعلام و منتشر می‌گردد جزء اقلام دارویی است» و براساس تبصره (1) همان قانون نیز واردات، صادرات و خرید و فروش دارو مستلزم اخذ مجوز از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی است. ثالثاً: مطابق مواد (15) و (16) قانون تعزیرات حکومتی در امور بهداشتی و درمانی مصوب سال 1367، عرضه و فروش دارو باید با حضور مسئول فنی انجام گیرد و حضور وی در داروخانه در ساعات مقرر الزامی است. از این رو توزیع دارو فارغ از نوع آن به صورت مطلق در اختیار داروخانه‌ها بوده و این امر نظارت بر نحوه عملکرد و مقابله با تخلفات احتمالی داروخانه‌ها را در صورت توزیع نادرست اقلام مذکور برای مراجع ذیربط فراهم می‌آورد. از طرفی وفق ماده (22) آیین‌نامه تاسیس، ارائه خدمات و اداره داروخانه‌ها مصوب 08/03/1400 وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، شرح وظایف و خدمات قابل ارائه توسط داروساز مسئول فنی داروخانه احصاء شده که از رهگذر آن نظارت بر حسن انجام وظایف محوله به مسئول فنی و برخورد با اقدامات ناصواب وی و مهم‌تر از آن پیشگیری از عرضه این فرآورده‌ها خارج از شبکه رسمی توزیع به منظور مقابله با تبعات احتمالی آن امکان‌پذیر می‌گردد. بنا به مراتب فوق، ماده (12) آیین‌نامه ثبت مکمل‌های تعذیه‌ای مورخ 30/01/1393 سازمان غذا و دارو مبنی بر عرضه مکمل‌ها، صرفاً از طریق داروخانه‌ها در حدود اختیارات مرجع تصویب کننده بوده و مغایرتی با قوانین و مقررات مذکور نداشته و قابل ابطال نمی‌باشد. این رای به استناد بند «ب» ماده (84) قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است. نایب رئیس هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی