رأی
رای شماره ۸۲۸ مورخ ۱۴۰۱/۱۰/۱۹ هیأت تخصصی فرهنگی ، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری(مـوضـوع شکایت و خـواستـه : ابطال ماده ۴ آیین نامه اجرایی مواد ۲ و ۱۷ قانون حمایت از حقوق پدیدآورندگان نرم افزارهای رایانه ای مصوب ۱۳۸۳/۰۴/۲۱ هیأت وزیران به شماره ۲۱۱۸۵/ ت ۲۶۰۸۹ ه)
شماره پــرونـــده :
هـ ع/ ۰۱۰۱۵۷۳ شماره دادنامه: ۱۴۰۱۰۹۹۷۰۹۰۶۰۱۰۸۲۸ تاریخ: ۱۴۰۱/۱۰/۱۹
* شـاکــیان : آقایان …- آقای …
* طرف شکایت : هیات وزیران –امور حقوقی دولت
* مـوضـوع شکایت و خـواستـه : ابطال ماده ۴ آیین نامه اجرایی مواد ۲ و ۱۷ قانون حمایت از حقوق پدیدآورندگان نرم افزارهای رایانه ای مصوب ۱۳۸۳/۴/۲۱ هیات وزیران به شماره ۲۱۱۸۵/ ت ۲۶۰۸۹ ه
* شاکیان د. ب. ط. هیات وزیران –امور حقوقی دولت به خواسته ابطال ماده ۴ آیین نامه اجرایی مواد ۲ و ۱۷ قانون حمایت از حقوق پدیدآورندگان نرم افزارهای رایانه ای مصوب ۱۳۸۳/۴/۲۱ هیات وزیران به شماره ۲۱۱۸۵/ ت ۲۶۰۸۹ ه به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر م. ب. :
حقوق معنوی نرم افزار رایانه ای بدون این که منحصر به این تعبیر باشد عبارت است از حق انتساب نرم افزار به پدید آورنده آن و محدود به زمان و مکان نیست و غیر قابل انتقال است.
* دلایل شاکیان برای ابطال مقرره مورد شکایت:
۱.قانونگذار در ماده ۱ قانون حمایت از حقوق پدیدآورندگان نرم افزارهای یارانه ای مصوب ۱۳۷۹، حق بهره برداری مادی و معنوی نرم افزار یارانه ای را متعلق به پدید آورنده دانسته است. در ماده ۱۶ نیز بیان داشته حقوق مذکور در ماده ۱ در صورتی مورد حمایت این قانون است که موضوع برای نخستین بار در ایران تولید و توزیع شده باشد.» ب. ت. ب. اطلاق ماده اخیر، لزوم تولید و توزیع نرم افزار در ایران، جهت برقراری حمایت هم در مورد حقوق مادی و هم حقوق معنوی جاری است.
۲.برخلاف قانون حمایت حقوق مولفان و مصنفان و هنرمندان مصوب ۱۳۴۸ حقوق پدیدآورنده اثر محدود به زمان و مکان دانسته نشده اما وفق ماده ۲۲ بهره مندی از حقوق مادی به چاپ یا پخش یا نشر یا اجرای اثر برای نخستین بار در ایران منوط شده است. قانونگذار وفق ماده ۱۶ در خصوص بهره مندی از حقوق مادی و حقوق معنوی قایل به تفکیک نشده و بهره مندی پدیدآورنده نرم افزار یارانه ای از تمامی حقوق را مستلزم تولید و توزیع اولیه نرم افزار در ایران می داند.
۳.ماده ۴ آیین نامه اجرایی در تعارض آشکار با ماده ۱۶ قانون قرار دارد.
۴.وجود اشکال در قانون یا مصلحت اندیشی مجوزی برای تصویب آیین نامه متعارض با قانون و عدم رعایت سلسله مراتب مقررات نیست.
*خلاصه مدافعات طرف شکایت:
ب. ت. ب. نامه شماره ۴۳۲۹۹۷ مورخ ۱۴۰۱/۸/۱۷ سازمان برنامه و بودجه کشور و با تاکید بر مفاد این نامه ناظر بر مفارقت حکمی و موضوعی ماده معترض عنه و ماده ۱۶ قانون حمایت از حقوق پدیدآورندگان نرم افزارهای یارانه ای از این حیث که زمان استقرار یافتن حقوق معنوی پدید آوردن نرم افزارهای رایانه ای موضوع ماده ۱۶ قانون مذکور است و حال آن که ماده ۴ آیین نامه مورد شکایت ناظر بر آن است که حقوق معنوی از زمان استقرار یافتن محدود به زمان و مکان است لذا رد شکایت مورد تقاضا است.
در خصوص ادعای مغایرت مصوبه با شرع، ب. ت. ب. عدم ادعای مغایرت با موازین شرع، اعلام نظر شورای نگهبان سالب به انتفای موضوع است.
پرونده شماره هـ ع / ۰۱۰۱۵۷۳ مبنی بر درخواست ابطال ماده (۴) آیین‌نامه اجرایی مواد (۲) و (۱۷) قانون حمایت از حقوق پدیدآورندگان نرم‌افزارهای رایانه‌ای (موضوع تصویب‌نامه شماره ۲۱۱۸۵/ت۲۶۰۸۹هـ مورخ ۱۳۸۳/۰۴/۲۴ هیات وزیران)، در جلسه مورخ ۱۴۰۱/۱۰/۱۱ هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی مورد رسیدگی قرار گرفت و اکثریت اعضاء به شرح ذیل مبادرت به صدور رای نمودند:
رای هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
بر مبنای ماده (۱۶) قانون حمایت از حقوق پدیدآورندگان نرم‌افزارهای رایانه‌ای مصوب سال ۱۳۷۹ با اصلاحات و الحاقات بعدی مقرر شده است که: «حقوق مذکور در ماده (۱) در صورتی مورد حمایت این قانون خواهد بود که موضوع برای نخستین‌بار در ایران تولید و توزیع شده باشد». بنابراین مفاد ماده مذکور ناظر به موضوع مورد حمایت م. ب.. لکن ماده (۴) آیین‌نامه اجرایی مواد (۲) و (۱۷) قانون حمایت از حقوق پدیدآورندگان نرم‌افزارهای رایانه‌ای بیان می‌دارد: «حقوق معنوی نرم افزار رایانه‌ای بدون اینکه منحصر به این تعبیر باشد عبارت است از حق انتساب نرم‌افزار به پدیدآورنده آن و محدود به زمان و مکان نیست و غیر قابل انتقال است.» و مستنبط از ماده یادشده این است که مفاد آن ناظر به حق حمایت شده و مآلاً پدیدآورنده (خالق) نرم‌افزار است و اساساً متعرّض موضوع مورد حمایت نشده است. بنا به مراتب فوق، ماده (۴) آیین‌نامه اجرایی مواد (۲) و (۱۷) قانون حمایت از حقوق پدیدآورندگان نرم‌افزارهای رایانه‌ای (موضوع تصویب‌نامه شماره ۲۱۱۸۵/ت۲۶۰۸۹هـ مورخ ۱۳۸۳/۰۴/۲۴ هیات وزیران) در حدود اختیارات مرجع وضع بوده و مغایرتی با قانون فوق‌الذکر نداشته و قابل ابطال نمی‌باشد. این رای به استناد بند «ب» ماده (۸۴) قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رییس محترم دیوان عدالت اداری یا ۱۰ نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
مهدی فرد محمدیان
رییس هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
دیوان عدالت اداری
text = matn.replace(regex, '$1');
$('#Div_1').html(text);
if (parseInt(navigator.appVersion)
$("a[name=copy_pre]").click(function () {
range.selectNodeContents(el);
sel.removeAllRanges();
sel.addRange(range);
showNotification1();
}.box.comment-form .form-group {
}fieldset {
}.btncss{
رای شماره 828 مورخ 1401/10/19 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری
شکایت حاضر به طرفیت هیات وزیران به منظور ابطال ماده 4 آیین‌نامه اجرایی مواد 2 و 17 قانون حمایت از حقوق پدیدآورندگان نرم‌افزارهای رایانه‌ای مصوب 21 تیرماه 1383 ارائه شده است. شاکیان ادعا کرده‌اند که این ماده با ماده 16 قانون مذکور مغایرت دارد، زیرا حقوق معنوی پدیدآورنده نرم‌افزار را محدود به زمان و مکان نمی‌داند، در حالی که ماده 16 به صراحت برای حمایت از حقوق مادی و معنوی، تولید و توزیع اولیه نرم‌افزار در ایران را شرط قرار داده است. همچنین، شاکیان به عدم رعایت سلسله مراتب مقررات و وجود تعارض میان قانون و آیین‌نامه اعتراض دارند. در مقابل، هیات تخصصی دیوان عدالت اداری با استناد به ماده 16 و تاکید بر اینکه ماده 4 ناظر به حق حمایت شده و نه موضوع مورد حمایت است، اعلام کرد که این ماده در حدود اختیارات مرجع وضع بوده و مغایرتی با قانون ندارد. بنابراین، درخواست ابطال ماده 4 رد شده است. این تصمیم قابل اعتراض در مهلت بیست روزه از تاریخ صدور است.
شماره پرونده:
ه- ع/ 0101573 شماره دادنامه: 140109970906010828 تاریخ: 19/10/1401
شاکیان: آقایان …- آقای … شکایت: هیات وزیران -امور حقوقی دولت
موضوع شکایت و خواسته: ابطال ماده 4 آیین‌نامه اجرایی مواد 2 و 17 قانون حمایت از حقوق پدیدآورندگان نرم افزارهای رایانه ای مصوب 21/4/1383 هیات وزیران به شماره 21185/ ت 26089 ه
شاکیان د. ب. ط. هیات وزیران -امور حقوقی دولت به خواسته ابطال ماده 4 آیین‌نامه اجرایی مواد 2 و 17 قانون حمایت از حقوق پدیدآورندگان نرم افزارهای رایانه ای مصوب 21/4/1383 هیات وزیران به شماره 21185/ ت 26089 ه به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر م. ب.:
2.برخلاف قانون حمایت حقوق مولفان و مصنفان و هنرمندان مصوب 1348 حقوق پدیدآورنده اثر محدود به زمان و مکان دانسته نشده اما وفق ماده 22 بهره مندی از حقوق مادی به چاپ یا پخش یا نشر یا اجرای اثر برای نخستین بار در ایران منوط شده است. قانونگذار وفق ماده 16 در خصوص بهره مندی از حقوق مادی و حقوق معنوی قائل به تفکیک نشده و بهره مندی پدیدآورنده نرم افزار یارانه ای از تمامی حقوق را مستلزم تولید و توزیع اولیه نرم افزار در ایران می داند.
ب. ت. ب. نامه شماره 432997 مورخ 17/8/1401 سازمان برنامه و بودجه کشور و با تاکید بر مفاد این نامه ناظر بر مفارقت حکمی و موضوعی ماده معترض عنه و ماده 16 قانون حمایت از حقوق پدیدآورندگان نرم افزارهای یارانه ای از این حیث که زمان استقرار یافتن حقوق معنوی پدید آوردن نرم افزارهای رایانه ای موضوع ماده 16 قانون مذکور است و حال آن که ماده 4 آیین‌نامه مورد شکایت ناظر بر آن است که حقوق معنوی از زمان استقرار یافتن محدود به زمان و مکان است لذا رد شکایت مورد تقاضا است.
پرونده شماره ه- ع / 0101573 مبنی بر درخواست ابطال ماده (4) آیین‌نامه اجرایی مواد (2) و (17) قانون حمایت از حقوق پدیدآورندگان نرم‌افزارهای رایانه‌ای (موضوع تصویب‌نامه شماره 21185/ت26089ه- مورخ 24/04/1383 هیات وزیران)، در جلسه مورخ 11/10/1401 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی مورد رسیدگی قرار گرفت و اکثریت اعضاء به شرح ذیل مبادرت به صدور رای نمودند:
بر مبنای ماده (16) قانون حمایت از حقوق پدیدآورندگان نرم‌افزارهای رایانه‌ای مصوب سال 1379 با اصلاحات و الحاقات بعدی مقرر شده است که: «حقوق مذکور در ماده (1) در صورتی مورد حمایت این قانون خواهد بود که موضوع برای نخستین‌بار در ایران تولید و توزیع شده باشد». بنابراین مفاد ماده مذکور ناظر به موضوع مورد حمایت م. ب.. لکن ماده (4) آیین‌نامه اجرایی مواد (2) و (17) قانون حمایت از حقوق پدیدآورندگان نرم‌افزارهای رایانه‌ای بیان می‌دارد: «حقوق معنوی نرم افزار رایانه‌ای بدون اینکه منحصر به این تعبیر باشد عبارت است از حق انتساب نرم‌افزار به پدیدآورنده آن و محدود به زمان و مکان نیست و غیر قابل انتقال است.» و مستنبط از ماده یادشده این است که مفاد آن ناظر به حق حمایت شده و مآلاً پدیدآورنده (خالق) نرم‌افزار است و اساساً متعرّض موضوع مورد حمایت نشده است. بنا به مراتب فوق، ماده (4) آیین‌نامه اجرایی مواد (2) و (17) قانون حمایت از حقوق پدیدآورندگان نرم‌افزارهای رایانه‌ای (موضوع تصویب‌نامه شماره 21185/ت26089ه- مورخ 24/04/1383 هیات وزیران) در حدود اختیارات مرجع وضع بوده و مغایرتی با قانون فوق‌الذکر نداشته و قابل ابطال نمی‌باشد. این رای به استناد بند «ب» ماده (84) قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رئیس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است.
رئیس هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.