رای صحیح در دعوای طلاق به دلیل عسر و حرج

رأی خلاصه جریان پرونده خلاصه جریان پرونده: شعبه ۴ دادگاه عمومی حقوقی دادگستری شهرستان نهاوند به موجب قرار شماره ۱۴۰۱۲۸۳۹۰۰۰۰۴۸۶۷۸۱ - ۲۲. ۲. ۱۴۰۱ چنین اظهار نظر نموده است: " درخصوص دعوای اقای ا. چ. فرزند ط. به طرفیت اقای ش. م. فرزند م. و خانم ف. چ. فرزند ط. به خواسته توقف عملیات اجرایی ثبت، با عنایت به جامع اوراق پرونده و مفاد دادخواست تقدیمی ن. ب. ا. قانونگذار هرگونه شکایت نسبت به عملیات اجرایی ثبت را در صلاحیت رییس اداره ثبت محل دانسته است.لذا دادگاه با نفی صلاحیت از خود مستندا به مقررات ماده ۱۶۹ ایین نامه اجرای مفاد اسناد رسمی لازم الاجرا و طرز رسیدگی به شکایت از عملیات اجرایی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور و مواد ۲۶ و ۲۷ قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی قرار عدم صلاحیت به اعتبار و شایستگی اداره ثبت شهرستان نهاوند صادر و اعلام می دارد. " با وصول پرونده به دیوان عالی کشور و ارجاع به این شعبه، هیات قضایی شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرایت گزارش اقای ع. ط. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده، مشاوره نموده و چنین رای صادر می نماید.: رأی شعبه دیوان عالی کشور رای ب. ت. ب. مراتب مذکور، نظر به استدلال مندرج در قرار صادره، استدلال دادگاه در صدور قرار عدم صلاحیت صحیح و منطبق با موازین قانونی م. ب..، توجها به ماده ۲۸ قانون ایین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی، ضمن تایید استدلال مذکور، ادامه رسیدگی به اداره ثبت اسناد محول می گردد. شعبه دوازدهم دیوان عالی کشور رییس: ح. ح. عضو معاون: ع. ط. فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی رای صحیح در دعوای طلاق به دلیل عسر و حرج در تاریخ 28 تیر 1400، درخواست طلاق به دلیل عسر و حرج به دادگاه خانواده ارائه شد که مستند به سند ازدواج و نامه‌ای از مرکز مشاوره تنظیم گردید. در ادامه، در تاریخ 6 مرداد 1400، درخواست فسخ نکاح و توقیف عملیات اجرایی مهریه به دلیل فریب در ازدواج نیز مطرح گردید. در خلال رسیدگی، مشکلات جسمی و روانی زوجه مورد اشاره قرار گرفت و ادعا شد که زوج به وی آسیب جسمی و روحی وارد کرده است. زوج نیز مدعی شد که زوجه پیش از ازدواج مبتلا به بیماری روانی بوده و او را فریب داده است. گزارش پزشکی قانونی مبتنی بر وجود اختلال روانی در زوجه صادر گردید. <br>دادگاه با استناد به مواد 1130، 1140 و 1141 قانون مدنی و مواد 24 تا 39 قانون حمایت خانواده، ضمن صدور گواهی عدم امکان سازش، حکم به طلاق زوجه صادر کرد و حضانت فرزند مشترک را به پدر واگذار نمود. اعتراض زوج به این حکم و درخواست فسخ نکاح مورد بررسی قرار گرفت، اما دیوان عالی کشور با تاکید بر رعایت تشریفات دادرسی و وجود دلایل کافی برای عسر و حرج زوجه، حکم دادگاه را تایید و خواسته زوج را رد نمود. در نهایت، با استناد به مواد 370 و 396 قانون آیین دادرسی، حکم طلاق زوجه به دلیل عسر و حرج تایید و گواهی عدم امکان سازش حذف گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1401/12/16 پیام: در موردی که خواسته زوجه فی الواقع صدور حکم طلاق به علت عسر و حرج باشد، دادگاه نباید صدور گواهی عدم امکان سازش و حکم الزام زوج به طلاق را به نحو توامان مورد حکم قرار دهد بلکه باید حکم الزام زوج به طلاق زوجه را صادر نماید. رای خلاصه جریان پرونده در تاریخ 1400/04/28 خانم م. ن. د. ب. ط. اقای ش. م. به خواسته طلاق به استناد فتوکپی مصدق یک جلد سند رسمی ازدواج و نامه مرکز مشاوره و شناسنامه و کارت ملی خود به دادگاه خانواده شهرستان *تسلیم و نوشته در تاریخ 1393/10/12 با خوانده ازدواج نموده و در حال حاضر به لحاظ عسر و حرج قادر به ادامه زندگی مشترک نیست ب. ت. ب. شروط ضمن عقد صدور حکم طلاق م. ا.. در تاریخ 1400/05/06 هم اقای ش. م. د. ب. ط. مشارالیها به خواسته فسخ نکاح و توقیف عملیات اجرایی (مطالبه مهریه) به استناد تصویر م. یک برگ از سند ازدواج و پرونده پزشکی قانونی و درمانی بیمارستان خوانده و قرار شماره */ 12/5 شعبه *که به موجب ان در خصوص شکایت خواهان علیه خوانده و مادرش مبنی بر فریب در ازدواج قرار منع تعقیب صادر شده به دادگستری همان شهرستان تقدیم و توضیح داده در تاریخ مذکور با خانم م. ن. ازدواج دائم نموده و پس از دو ماه وی باردار شده و چون حال زوجه خراب می شده خانواده اش این امر را ناشی از بارداری اعلام می کردند. ولی با وخامت حال و بستری شدن او در *متوجه سابقه بیماری او از 11 سال قبل از ازدواج با بنده شدم. مضافا وی قبلا با فرد دیگری ازدواج نموده که از او دختری داشته و به علت بیماری روانی وی از هم جدا شده اند. قبل از بستری شدن در بیمارستان سه سال خانه را ترک کرد و با اخطار دادگاه نیز حاضر به تمکین نشد لذا ب. ت. ب. فریب در ازدواج از وی شکایت ولی حاضر به جدایی نشد و دعوای مطالبه مهریه مطرح و مثل شوهر قبلی از من هم مهریه می خواهد. ب. ت. ب. مخفی نمودن بیماری روانی خود از اینجانب در زمان ازدواج فسخ نکاح و توقیف عملیات اجرایی مربوط به مطالبه مهریه را خواهانم. ایشان از ازدواج و بچه دار شدن به واسطه بیماری مزبور به دستور پزشک منع شده بوده است. هر دو پرونده به شعبه *ارجاع و قرار رسیدگی توامان انها صادر شده است. در جلسه رسیدگی مورخ 1400/06/06 ز. ا. د. ایشان دست بزن دارد. طوری که در بیمارستان بستری شدم و یک زن دیگر گرفته خرج او و بچه اش را می دهد ولی خرج مرا نمی دهد. فحاشی می کند و بدون لباس مرا بیرون کرد من زن پنجم ایشان هستم با من چهار تا زن دائم گرفته است. راجع به مهریه دادخواست دادم و درخواست دیگری فعلا ندارم. زوج هم گفته زوجه دلیلی ندارد. تمکین رای گرفتم، ازدواج مجدد گرفتم. اگر کسی را بزنند *که برای بیماران روانی است.نمی برند. همسر اول طلاق گرفت و ایشان همسر دوم است.و زن دیگری نگرفتم. زوجه افزوده (در پاسخ دادگاه که سوال کرده چه دلیلی دارید؟) وی شکاک بود حالت جنون دارد. به من می گوید با فلانی هستی به همه مرا وصل می کرد. اعتیاد دارد. ص 22 . زوج در رابطه با دعوای خودش هم گفته قبل از ازدواج ایشان حالت جنون داشته. چهار سال قبل که حال او بد شده بود بردیم دکتر، گفت به علت بچه دار شدن است.یعنی خانواده اش گفتند. یک سال بعد از بچه دار شدن دو بار حالت جنون داشت و غش می کرد و حرفهای الکی می زد بردیم *بستری شد هفت ماه بستری بود. ایشان از سال 85 سابقه بستری داشت. متوجه قضیه شدم شکایت فریب در ازدواج کردم دادیاری پرونده را بست ص 13 . پزشکی قانونی در پاسخ دادگاه نوشته زوجه مبتلا به اختلال روانی از نوع خلقی دوره ای (روان پریشی ادواری) م. ب.. که تاریخ شروع ان حداقل از سال 1385 م. ب.. ص 16 . دادگاه وقت رسیدگی را تجدید و در جلسه مورخ 1400/08/09 زوج اظهارات خود را تکرار و زوجه گفته من هیچ دارویی مصرف نمی کنم. فشارهای روحی به من وارد می کرد مرا کتک می زند. ظرف را می شکست می گفت روی ان راه برو مرا می زد و می گفت مهریه را ببخش. خیلی از مردم دارای افسردگی روحی هستند و مشکل روحی دارند. به من تهمت می زند می گوید همسایه را می خواهی. می گفت با دوستانم باش. از قبل در بیرون با من اشنا شد و امد خواستگاری. با شوهر قبلی من در ارتباط بود با شوهرم صحبت کرد و حضانت دخترم را برایم گرفت برای اینکه مهریه را ندهد دعوای فسخ نکاح مطرح کرده است؛ و زوج گفته من اصلا اطلاعی نداشتم و اصلا با شوهرش حرف نزده بودم. پارسال به شوهرش گرفتم چرا نگفتی گفت من گفتم شما قوی هستی می توانی کنترل کنید ص 32 و 33 . پزشکی قانونی در پاسخ استعلام مجدد دادگاه نوشته به اختلاف اشاره شده- روان پریشی- نوعی جنون اطلاق می‌گردد. (جنون ادواری). سوابقی از سوی زوج در رابطه با ارتباط نامشروع زوجه ارایه شده است.ص 41 - 37 . قرار ارجاع به داوری صادر و داور انتخابی جهت زوج امکان ادامه زندگی مشترک را رد کرده و داور زوجه هم سازش را ممکن ندانسته است.ص 50 و 45 . دادگاه وقت رسیدگی مجدد جهت تعیین تکلیف فرزند مشترک و رسیدگی بیشتر پیرامون خواسته زوج تعیین و طرفین را دعوت کرده است. ز. ا. ق. ش. را به وکالت از خود معرفی کرده است.ص 61 - 52 . رای برائت زوجه از اتهام رابطه نامشروع ارایه و پیوست شده است.ص 64 و 63 . در جلسه رسیدگی مورخ 1400/12/11 ز. ا. د. یک فرزند مشترک به نام ا. متولد 94/9/17 داریم که نزد پدر است.و حضانت با من است. زوجه هم گفته یک سکه بهارازادی از مهریه ام را در قبال طلاق بذل می کنم. وکیل زوج در ادامه گفته زوجه از سال 85 مریض بوده و با مصرف دارو مریضی اش را پوشش می داده و موکل اول متوجه نشده به مرور متوجه شده است.به دکتر … او شدند و چون بحث فسخ نکاح است.مهریه ندارد. زوجه هم اظهار داشته ایشان عادت دارد. که هرچند وقت زن عوض کند ایشان سر من بلا اورده است.وقتی کتک می زد باید فکر اینجا را می کرد. در خصوص مهریه رای صادر شده است.و در حال اجرا م. ب.. سوابقی از شکایات زوجه علیه زوج در مورد ایراد ضرب و جرح عمدی و توهین و مزاحمت و تهدید و دادنامه شماره * 99/10/18 شعبه *متضمن محکومیت زوج به پرداخت جزای نقدی و تحمل شلاق به اتهام توهین و تهدید ارایه گردیده است.ص 31 - 24 . سرانجام دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و به شرح دادنامه شماره * 01/3/31 ب. ت. ب. نامه مرکز مشاوره مبنی بر اینکه زوجین به علت مسایل و مشکلات شدید و نداشتن تفاهم و نبود رابطه عاطفی بین انان هر دو به هیچ عنوان حاضر به ادامه زوجیت نیستند و شکایت زوج مبنی بر فریب در ازدواج به منع تعقیب منتهی شده و با شکایت زوجه، زوج به اتهامات توهین و تهدید محکوم گردیده و با درخواست زوجه نهایتا به ترک تعقیب منجر گردیده و طرح شکایات متعدد مبنی بر سرقت و رابطه نامشروع از سوی زوج علیه زوجه و نیز صدور قرار ترک تعقیب در مورد شکایت زوجه مبنی بر ترک انفاق و قذف و صدمه بدنی و تهدید؛ و نظر داوران ادامه زندگی مشترک را موجب عسر و حرج زوجه دانسته و به استناد مواد 1130 و 1140 و 1141 و 1144 و 1145 و 1146 و 1151 قانون مدنی و ماده 24 و 27 و 29 و 31 الی 33 و 37 الی 39 قانون حمایت خانواده ضمن صدور گواهی عدم امکان سازش و حکم به مطلقه نمودن خواهان توسط خوانده به زوجین اجازه داده به سازمان *مراجعه و ب. ت. ب. بذل یک سکه از مهریه از سوی زوجه طلاق از نوع خلع بین انان جاری و در صورت امتناع زوج سردفتر مربوطه به نمایندگی اقدام نماید. مدت اعتبار رای شش ماه از قطعیت ان اعلام گردیده است. حضانت فرزند مشترک به عهده پدر محول و برای مادر ملاقات با او براساس توافق و در صورت حدوث اختلاف قابل طرح در دادگاه اعلام گردیده است. راجع به دعوای زوج به خواسته فسخ نکاح به لحاظ عدم رعایت فوریت در طرح دعوی با لحاظ تاریخ صدور قرار منع تعقیب زوجه در مورد اتهام فریب در ازدواج که مورخ 1398/12/05 بوده، حکم به بطلان دعوی صادر ص 72 و 71 . و شعبه *هم به موجب دادنامه شماره * 01/4/25 ضمن رد تجدیدنظرخواهی زوج در رابطه با صدور گواهی عدم امکان سازش رای مزبور را تایید نموده ص 102 . که در مهلت قانونی به لحاظ عدم توجه به ادله مورد فرجام خواهی ز. ا. ش. م. قرار گرفته و پرونده پس از تبادل لوایح به دیوان عالی کشور ارسال و ثبت و به این شعبه ارجاع شده است. دادخواست ف. خ. و پاسخ فرجامخوانده که مضمونا مطالب گذشته انهاست هنگام شور قرائت می‌شود. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل و پس از قرائت گزارش اقای ع. ح. ح. عضو ممیز و دادخواست ف. خ. و لایحه فرجام خوانده و ملاحظه اوراق پرونده و مشاوره، چنین رای می دهد: فرجامخواهی اقای ش. م. به طرفیت خانم م. ن. نسبت به دادنامه شماره * 01/4/25 صادره از شعبه *که در تایید ان بخش از دادنامه شماره * 01/1/31 شعبه *که متضمن گواهی عدم امکان سازش و حکم طلاق زوجه توسط زوج است.اصدار یافته درحدی از تاثیر نیست که موجبات تخدیش اساس رای را فراهم اورد (دادگاه تجدیدنظر راجع به حکم بطلان دعوای زوج به خواسته فسخ نکاح اظهارنظر ننموده) پرونده های کیفری متعدد مطروحه فی مابین زوجین و محکومیت کیفری زوج به اتهامات توهین و تهدید و نیز ترک تعقیب وی ب. ت. ب. درخواست زوجه در مورد اتهامات ایراد صدمه بدنی عمدی و … برای دادگاه در احراز وقوع زوجه در عسر و حرج کفایت داشته و از حیث نحوه رسیدگی و رعایت تشریفات دادرسی هم منقصت موثری وجود ندارد. النهایه با عنایت به اینکه خواسته زوجه فی الواقع صدور حکم طلاق به علت عسر و حرج بوده، صدور گواهی عدم امکان سازش و حکم الزام زوج به طلاق او به نحو توامان موجه نبوده ضمن حذف صدور گواهی عدم امکان سازش و حکم الزام زوج به طلاق زوجه به جای ان مستندا به مواد 370 و 396 و 403 از قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی دادنامه فرجامخواسته ابرام و پرونده عودت می‌گردد. رییس شعبه: ح. ح. مستشار: ع. ح. ح.