رجوع از فدیه در طلاق خلع

رأی خلاصه جریان پرونده در تاریخ 26/8/92 خانم ل.ت. به طرفیت آقای م.ن. با وکالت آقای ن.ن. دادخواستی به خواسته مطالبه مهریه به مبلغ هفتادوچهار میلیون تومان وجه به نرخ روز و تعداد 14 عدد سکه تمام بهار آزادی م. ب. مبلغ یازده میلیون ریال و اعسار از هزینه دادرسی در محاکم عمومی شهریار مطرح نموده که پرونده به شعبه ششم ارجاع شده است در متن دادخواست وکیل خ. گ. ا. موکله برابر گواهی عدم امکان سازش در تاریخ 19/8/92 فی مابین طلاق خلع واقع شده است در ایام عده به مهریه رجوع کرده است رسیدگی و صدور حکم بر الزام خوانده به پرداخت خواسته را با عنایت به استشهادیه پیوست که اعسار از هزینه دادرسی نیز مورد درخواست است دارد. دادگاه وقت جهت رسیدگی تعیین نموده است در جلسه دادرسی مورخ 12/9/92 آقای ب. به وکالت از خوانده خود را معرفی کرده است وکیل خ. گ. ا. خواسته ب. ش. د. تقدیمی است وکیل خ. گ. ا. خواهان حدود بیست میلیون تومان در زمان اجرای صیغه طلاق گرفته است ردّ دعوی خواهان را خواستارم. وکیل خ. گ. ا. در زمان اجرای صیغه طلاق وجهی پرداخت نشده است وکیل خ. د. ل. ای گفته است اعسار از پرداخت هزینه دادرسی را مسترد می نمایم و خواسته خ. ر. ب. مطالبه قسمتی از مهریه موکله به تعداد 14 عدد سکه بهار آزادی و ده میلیون تومان بخشی از مهریه موکله محدود می نمایم و هزینه دادرسی را نیز ابطال می نمایم. دادگاه طی دادنامه 602063 مورخ 13/9/92 چون وکیل خ. خ. ر. مسترد نموده است مستنداً به بند ب ماده 107 قانون آیین دادرسی مدنی قرار ردّ دعوی صادر می نماید ز. د. ل. ای از عزل وکیلش آقای ب. خبر داده است دادگاه با ارجاع مجدد پرونده به شعبه جهت رسیدگی به آن قسمت از خواسته که تقلیل یافته است وقت جهت رسیدگی برای روز 4/10/92 تعیین نموده است خ. د. ل. ای گفته است خواهان که همسر قانونی و شرعی من بود چون امکان ادامه زندگی فی مابین میسر نبود با داشتن یک فرزند پسر سه ساله توافقی طلاق که به نفع طرفین بود حاصل گردید خواهان در قبال اخذ طلاق کلیه دعاوی مالی از قبیل مهریه اجرت المثل و نفقه گذشته و حال و آینده را به اینجانب بذل نمود پس از صدور حکم طلاق توافقی وی با حضور در دفترخانه در حین اجرای صیغه طلاق حق رجوع ر. ا. خ. ساقط نمود (به تاریخ 19/8/92) علی هذا ن. ب. ا. نوع صدور گواهی عدم امکان سازش خلع بوده و وی هنگام اجرای صیغه طلاق حق رجوع را به صورت رسمی از خود ساقط نمود رجوع وی غیرقانونی و فاقد ادله و واهی م. ب. لذا تقاضای صدور حکم بر ردّ دعوی دارم در جلسه دادرسی مورخ 4/10/92 که طرفین حضورداشته اند وکیل خ. گ. ا. خواسته ب. ش. د. است بدین توضیح که موکله در تاریخ 19/8/92 طبق طلاق توافقی در دفترخانه طلاق گرفته چون طلاق خلع بوده و موکله در مهلت قانونی به مهریه و حق وحقوق خود رجوع نموده و از طریق دفترخانه به خوانده دو بار اخطاریه فرستاده شده که در تاریخ 17/9/92 به رؤیت واقعی خوانده رسیده است رجوع موکله به مهریه محقق شده به استناد قانون مدنی و منابع معتبر فقهی طلاق خلع تبدیل به طلاق رجعی می گردد و حقوق قانونی زوجه به مهریه به حالت اول بر می گردد اینکه ایشان مدعی است زوجه در دفترخانه حق رجوع به مهریه را ساقط کرده است اولاً: این چنین امر در دفترخانه اتفاق نیفتاده و ادعای خوانده وجهه شرعی و قانونی ندارد ثانیاً دفترخانه اعلام کرده است که زوجه می تواند حق وحقوق خودش را مطالبه نماید نامه دفترخانه پیوست م. ب. (عضو ممیّز: برگ 28 پرونده) دادگاه طی دادنامه 602310 در تاریخ 9/10/92 ب. ت. ب. اینکه خواسته مطالبه قسمتی از مهریه است که شامل ده میلیون تومان وجه نقد و 14 سکه بهار آزادی است چون خواهان پس از طلاق به مهریه خود رجوع کرده است دعوی وارد است مستنداً به مواد 1078 و 1082 و بند 3 ماده 1143 قانون مدنی و ماده 193 و 198 قانون آیین دادرسی مدنی حکم به محکومیت خوانده به پرداخت خواسته د. ح. خ. صادر نموده است این رأی در تاریخ 21/11/92 به آقای م.ن. ابلاغ شده است وکیل او آقای ف.ب. که وکیل پ. ی. د. بوده و ظاهراً وکیل دیگری بنام آقای خ.ز. که در سیستم کانون کارآموز قضایی است و حق دخالت در دعاوی مطروحه در دیوان عالی کشور ندارد فرجام خواهی نموده اند که با وصف اینکه وکیل پ. ی. می تواند منفرداً اقامه دعوی نماید هنگام شور لایحه تقدیمی او با گزارش پرونده قرائت می شود. هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … ممیّز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی می دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور فرجام خواهی وکیل ف. خ. وارد است. زیرا خواسته خواهان ب. ش. د. تقدیمی مطالبه قسمتی از مهریه مافی القباله است که تمام آن به اضافه سایر حقوقی که از باب زوجیت زوجه از زوج هنگام اجرای صیغه طلاق خلعی فی مابین بستانکار بوده است بذل نموده و فدیه برای طلاق مورد قبول زوج قرارگرفته است و در حقیقت زوج بابت دین خودش از بابت مهریه زوجه برائت حاصل نموده است. ضمن اینکه زوجه حق رجوع خودش را به ما بذل نیز ساقط نموده است. و با اسقاط این حق صیغه طلاق ب. ت. ب. امتیازات دیگر مادی و معنوی که زوجه برای جلب رضایت زوج به او داده است اجرا گردیده است. اینکه زوجه مطلقه خلعیه می توانسته ازنظر شرعی به قسمتی از مال البذل مراجعه نماید و با مراجعه او استحقاق او بر اعاده مالکیت نسبت به ما بذل ثابت خواهد بود و اساساً این اقدام وی منطبق با موازین شرعی و قانونی بوده است نیاز به طرح دعوی اثبات رجوع به قسمتی از فدیه داشته که در وضع موجود پرونده ب. ت. ب. ماده 19 قانون آیین دادرسی مدنی باید طی دادخواست جداگانه ای این دعوی مطرح شود تا در صورت حقانیت زوجه مطلقه و اعاده حق او بر مهریه بذل شده رسیدگی مقدور باشد لذا رأی فرجام خواسته که بدون توجه به ماده 19 قانون آیین دادرسی مدنی و قبل از رسیدگی به دعوی اثبات حق رجوع زوجه به مال البذل که از خود اسقاط حق برای رجوع نمود صادرشده است مستنداً به بند 3 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی نقض و پرونده جهت رسیدگی مجدد و رسیدگی در حدود ماده 19 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب نسبت به امری که رسیدگی به این دعوی منوط به اثبات حقانیت خواهان بر خواسته مطروحه باشد به دادگاه صادرکننده رأی ارسال می گردد. رئیس شعبه 8 دیوان عالی کشورـ مستشار ـ عضو معاون عباسیان ـ ناصح ـ کریمپور نطنزی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی رجوع از فدیه در طلاق خلع در تاریخ 26 آبان 1392، درخواستی به منظور مطالبه مهریه به مبلغ هفتاد و چهار میلیون تومان و 14 عدد سکه تمام بهار آزادی ارائه شد. درخواست‌کننده بیان کرد که پس از طلاق خلع، در ایام عده به مهریه خود رجوع کرده است. در پاسخ، طرف مقابل با استناد به توافق طلاق و بذل حقوق مالی درخواست‌کننده، خواستار رد دعوی شد. در تاریخ 9 دی 1392، دادگاه ب. ت. ب. مستندات و ادعاهای ارائه‌شده، حکم به محکومیت طرف مقابل به پرداخت خواسته صادر کرد. این رای به طرف مقابل ابلاغ شد و نسبت به آن فرجام‌خواهی صورت گرفت. دیوان عالی کشور پس از بررسی، فرجام‌خواهی را وارد دانسته و رای دادگاه بدوی را به دلیل عدم رسیدگی به دعوی اثبات حق رجوع درخواست‌کننده نقض کرد و پرونده را برای رسیدگی مجدد به دادگاه صادرکننده رای ارسال نمود. رای دیوان بر اساس مواد 19 و 371 قانون آیین دادرسی مدنی صادر شده است. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/03/31 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: چنانچه زوجه قصد مطالبه مهریه ای را که به هنگام طلاق بخشیده است داشته باشد ابتدا باید دعوی اثبات رجوع را طرح کند و سپس دعوای مطالبه مهریه. رای خلاصه جریان پرونده در تاریخ 26/8/92 خانم ل.ت. به طرفیت آقای م.ن. با وکالت آقای ن.ن. دادخواستی به خواسته مطالبه مهریه به مبلغ هفتادوچهار میلیون تومان وجه به نرخ روز و تعداد 14 عدد سکه تمام بهار آزادی م. ب. مبلغ یازده میلیون ریال و اعسار از هزینه دادرسی در محاکم عمومی شهریار مطرح نموده که پرونده به شعبه ششم ارجاع شده است در متن دادخواست وکیل خ. گ. ا. موکله برابر گواهی عدم امکان سازش در تاریخ 19/8/92 فی مابین طلاق خلع واقع شده است در ایام عده به مهریه رجوع کرده است رسیدگی و صدور حکم بر الزام خوانده به پرداخت خواسته را با عنایت به استشهادیه پیوست که اعسار از هزینه دادرسی نیز مورد درخواست است دارد. دادگاه وقت جهت رسیدگی تعیین نموده است در جلسه دادرسی مورخ 12/9/92 آقای ب. به وکالت از خوانده خود را معرفی کرده است وکیل خ. گ. ا. خواسته ب. ش. د. تقدیمی است وکیل خ. گ. ا. خواهان حدود بیست میلیون تومان در زمان اجرای صیغه طلاق گرفته است ردّ دعوی خواهان را خواستارم. وکیل خ. گ. ا. در زمان اجرای صیغه طلاق وجهی پرداخت نشده است وکیل خ. د. ل. ای گفته است اعسار از پرداخت هزینه دادرسی را مسترد می نمایم و خواسته خ. ر. ب. مطالبه قسمتی از مهریه موکله به تعداد 14 عدد سکه بهار آزادی و ده میلیون تومان بخشی از مهریه موکله محدود می نمایم و هزینه دادرسی را نیز ابطال می نمایم. دادگاه طی دادنامه --- مورخ 13/9/92 چون وکیل خ. خ. ر. مسترد نموده است مستندا به بند ب ماده 107 قانون آیین دادرسی مدنی قرار ردّ دعوی صادر می‌نماید ز. د. ل. ای از عزل وکیلش آقای ب. خبر داده است دادگاه با ارجاع مجدد پرونده به شعبه جهت رسیدگی به آن قسمت از خواسته که تقلیل یافته است وقت جهت رسیدگی برای روز 4/10/92 تعیین نموده است خ. د. ل. ای گفته است خواهان که همسر قانونی و شرعی من بود چون امکان ادامه زندگی فی مابین میسر نبود با داشتن یک فرزند پسر سه ساله توافقی طلاق که به نفع طرفین بود حاصل گردید خواهان در قبال اخذ طلاق کلیه دعاوی مالی از قبیل مهریه اجرت المثل و نفقه گذشته و حال و آینده را به اینجانب بذل نمود پس از صدور حکم طلاق توافقی وی با حضور در دفترخانه در حین اجرای صیغه طلاق حق رجوع ر. ا. خ. ساقط نمود (به تاریخ 19/8/92 ) علی هذا ن. ب. ا. نوع صدور گواهی عدم امکان سازش خلع بوده و وی هنگام اجرای صیغه طلاق حق رجوع را به صورت رسمی از خود ساقط نمود رجوع وی غیرقانونی و فاقد ادله و واهی م. ب. لذا تقاضای صدور حکم بر ردّ دعوی دارم در جلسه دادرسی مورخ 4/10/92 که طرفین حضورداشته اند وکیل خ. گ. ا. خواسته ب. ش. د. است بدین توضیح که موکله در تاریخ 19/8/92 طبق طلاق توافقی در دفترخانه طلاق گرفته چون طلاق خلع بوده و موکله در مهلت قانونی به مهریه و حق وحقوق خود رجوع نموده و از طریق دفترخانه به خوانده دو بار اخطاریه فرستاده شده که در تاریخ 17/9/92 به رویت واقعی خوانده رسیده است رجوع موکله به مهریه محقق شده به استناد قانون مدنی و منابع معتبر فقهی طلاق خلع تبدیل به طلاق رجعی می‌گردد و حقوق قانونی زوجه به مهریه به حالت اول بر می‌گردد اینکه ایشان مدعی است زوجه در دفترخانه حق رجوع به مهریه را ساقط کرده است اولا: این چنین امر در دفترخانه اتفاق نیفتاده و ادعای خوانده وجهه شرعی و قانونی ندارد ثانیا دفترخانه اعلام کرده است که زوجه می‌تواند حق وحقوق خودش را مطالبه نماید نامه دفترخانه پیوست م. ب. (عضو ممیّز: برگ 28 پرونده) دادگاه طی دادنامه --- در تاریخ 9/10/92 ب. ت. ب. اینکه خواسته مطالبه قسمتی از مهریه است که شامل ده میلیون تومان وجه نقد و 14 سکه بهار آزادی است چون خواهان پس از طلاق به مهریه خود رجوع کرده است دعوی وارد است مستندا به مواد 1078 و 1082 و بند 3 ماده 1143 قانون مدنی و ماده 193 و 198 قانون آیین دادرسی مدنی حکم به محکومیت خوانده به پرداخت خواسته د. ح. خ. صادر نموده است این رای در تاریخ 21/11/92 به آقای م.ن. ابلاغ شده است وکیل او آقای ف.ب. که وکیل پ. ی. د. بوده و ظاهرا وکیل دیگری به نام آقای خ.ز. که در سیستم کانون کارآموز قضایی است و حق دخالت در دعاوی مطروحه در دیوان عالی کشور ندارد فرجام خواهی نموده‌اند که با وصف اینکه وکیل پ. ی. می‌تواند منفردا اقامه دعوی نماید هنگام شور لایحه تقدیمی او با گزارش پرونده قرائت می‌شود. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … ممیّز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور فرجام خواهی وکیل ف. خ. وارد است. زیرا خواسته خواهان ب. ش. د. تقدیمی مطالبه قسمتی از مهریه مافی القباله است که تمام آن به اضافه سایر حقوقی که از باب زوجیت زوجه از زوج هنگام اجرای صیغه طلاق خلعی فی مابین بستانکار بوده است بذل نموده و فدیه برای طلاق مورد قبول زوج قرارگرفته است و در حقیقت زوج بابت دین خودش از بابت مهریه زوجه برائت حاصل نموده است. ضمن اینکه زوجه حق رجوع خودش را به ما بذل نیز ساقط نموده است. و با اسقاط این حق صیغه طلاق ب. ت. ب. امتیازات دیگر مادی و معنوی که زوجه برای جلب رضایت زوج به او داده است اجرا گردیده است. اینکه زوجه مطلقه خلعیه می توانسته ازنظر شرعی به قسمتی از مال البذل مراجعه نماید و با مراجعه او استحقاق او بر اعاده مالکیت نسبت به ما بذل ثابت خواهد بود و اساسا این اقدام وی منطبق با موازین شرعی و قانونی بوده است نیاز به طرح دعوی اثبات رجوع به قسمتی از فدیه داشته که در وضع موجود پرونده ب. ت. ب. ماده 19 قانون آیین دادرسی مدنی باید طی دادخواست جداگانه ای این دعوی مطرح شود تا در صورت حقانیت زوجه مطلقه و اعاده حق او بر مهریه بذل شده رسیدگی مقدور باشد لذا رای فرجام خواسته که بدون توجه به ماده 19 قانون آیین دادرسی مدنی و قبل از رسیدگی به دعوی اثبات حق رجوع زوجه به مال البذل که از خود اسقاط حق برای رجوع نمود صادرشده است مستندا به بند 3 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی نقض و پرونده جهت رسیدگی مجدد و رسیدگی در حدود ماده 19 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب نسبت به امری که رسیدگی به این دعوی منوط به اثبات حقانیت خواهان بر خواسته مطروحه باشد به دادگاه صادرکننده رای ارسال می‌گردد. رئیس شعبه --- دیوان عالی کشور- مستشار - عضو معاون عباسیان - ناصح - کریمپور نطنزی