شرایط درخواست طلاق زوجه به دلیل اعتیاد زوج

شرایط درخواست طلاق زوجه به دلیل اعتیاد زوج خ. م.: موضوع این پرونده، درخواست طلاق از سوی ی. ا. ط. به دلیل اعتیاد طرف مقابل به مواد مخدر است. ادعای درخواست‌کننده مبنی بر اینکه اعتیاد طرف مقابل موجب بروز مشکلات خانوادگی و عدم امکان ادامه زندگی مشترک شده، به همراه درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش مطرح گردیده است. طرف مقابل نیز به عدم وجود دلایل معتبر برای اثبات ادعای اعتیاد و سوءرفتار پاسخ داده و اظهار نموده که مدارکی برای تایید ادعاهای طرف درخواست‌کننده وجود ندارد. دادگاه در مراحل مختلف به تحقیق و استماع شهادت شهود پرداخته و در نهایت، با استناد به مواد 1119 و 1130 قانون مدنی و بندهای 2 و 7 شروط ضمن عقد، حکم به طلاق صادر کرده است. این حکم در مرحله تجدیدنظر نیز تایید گردیده است. در ادامه، طرف مقابل به دیوان عالی کشور فرجام‌خواهی کرده و درخواست نقض رای صادره را مطرح نموده است. دیوان عالی کشور پس از بررسی، به این نتیجه رسید که تحقیقات لازم در خصوص ادعای اعتیاد و سوءرفتار به طور کافی انجام نشده و مدارک موجود برای اثبات ادعاهای طرف درخواست‌کننده کافی نیست. بنابراین، رای صادره را نقض کرده و رسیدگی مجدد به شعبه صادرکننده رای منقوض محول گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/08/06 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: اثبات اعتیاد زوج به تنهایی موجب تحقق شرط وکالت در طلاق نمی شود و علاوه بر آن، باید اثبات شود که اعتیاد، مضر به ارکان و اساس زندگی خانوادگی است. رای خلاصه جریان پرونده خانم خ.م.ح. با وکالت آقای م.ک. د. ب. ط. آقای ح.ق. به خواسته صدور حکم طلاق به درخواست زوجه به لحاظ ابتلاء زوج (خوانده) به مواد مخدر تقدیم دادگاه‌های خانواده تهران نموده است وکیل خ. د. ش. دادخواست توضیح داده است که به موجب سند ازدواج 173549 دفتر خانه ازدواج 162 تهران خوانده همسر دائمی موکله م. ب. متاسفانه خوانده چند سال است که به اعتیاد به مواد مخدر مبتلا گردیده که این امر سبب رخوت و بداخلاقی و پرخاشگری فراوان وی و موجبات سرافکندگی خانواده شده و بر اساس زندگی خانوادگی خلل وارد کرده بحدی که فرزندان مشترک (دو پسر) ازاین وضعیت ناخرسند می‌باشند لذا تقاضای گواهی عدم امکان سازش را دارد رسیدگی به شعبه --- دادگاه خانواده محول گردیده است. آقای ر.ن. به عنوان وکیل مدافع خوانده در پرونده دخالت نموده است. اولین جلسه دادگاه در تاریخ 15/8/92 تشکیل گردیده وکیل خ. ا. د. خواسته ب. ش. د. تقدیمی است خوانده 28 سال زندگی مستمر با خواهان داشته که چند سال است دچار اعتیاد به مواد مخدر شده به حدی که همسر خود را رها کرده است ودر منزل مشترک زندگی نمی‌نماید لذا تقاضای گواهی عدم امکان سازش را دارم ضمنا فرزندان مشترک کبیر شده اند حاضر به شهادت هستند و در پرونده پرسنلی نیز تعهد به ترک اعتیاد داده است در خصوص اجرت المثل دادخواست جداگانه تقدیم شده وموکله حاضر به بذل یک میلیون تومان درقبال اخذ طلاق م. ب. در خصوص نفقه دادخواست جداگانه تقدیم شده ودر خصوص جهیزیه ادعایی ندارد وکیل خ. ا. د. خواهان به دلیل اینکه موکل معتاد است دادخواست طلاق را مطرح کرده است در صورتی که هیچ دلیلی مبنی بر اعتیاد موکل ارائه نداده است نه سابقه کیفری ونه حتی ترک اعتیاد واینکه خواهان مدعی شده که زوج سالها است به ا اعتیاد گرفتار است ودر این سالها با وی زندگی کرده حتی یک بار هم برای ترک مراجعه نکرده است جای سوال دارد چطور زوجه مدعی عسروحرج است ودراین سالها زندگی کرده موکل بازنشسته روزنامه کیهان است درتمام مدت اشتغال هیچ بی نظمی و یا اخراج و غیره نداشته است واعتیاد زوج نمی تواند موجب دادخواست طلاق باشد مگر اینکه اعتیاد به تشخیص دادگاه بر اساس زندگی مشترک خلل وارد کند وموجب عسروحرج زوجه گردد موکل از تاریخ 25/5/92 از منزل مشترک اخراج شده خواهان از ایشان تمکین ندارد اظهارنامه توسط موکل برای خواهان ارسال شده است این درحالی است که منزل مشترک توسط موکل خریده شده ولی خواهان سوء استفاده کرده وبا مراجعه به دفتر خانه به نام خویش ثبت کرده است، دادگاه موضوع را به داوری ارجاع نموده است زوجه استشهادیه مبنی بر اعتیاد خوانده پیوست پرونده نموده است زوجه پدر خود به نام ا.ح.ی را به عنوان داور معرفی کرده وی نظریه خ. ر. ب. دادگاه ارائه داده است زوج نیز داور خود را تعیین و داور زوج شوهرخواهر زوج به نام آقای ن.ت. در اظهارنظر خود اظهار داشته که زوج مشکلی نداردکه زوجه تقاضای طلاق کند دادگاه از طریق مددکار اجتماعی در خصوص اعتیاد زوج تحقیق نموده برخی همسایگان به اعتیاد زوج گواهی داده اند دادگاه زوج راجهت تست اعتیاد به پزشکی قانونی معرفی نموده که گواهی شماره 1/32/8888 مورخ 6/9/92 نتیجه آزمایش منفی اعلام شده است. دادگاه قرار استماع شهادت شهود زوجه را صادر کرده است دادگاه از مسجلین استشهادیه به عنوان گواه در برگ جداگانه تحقیق کرده است که به اعتیاد و کشیدن تریاک توسط زوج و بدرفتاری (خوانده) گواهی داده اند سپس دادگاه طی دادنامه --- - 5/11/92 ضمن احراز علقه زوجیت با این استدلال که زوجه به علت اینکه همسرش معتاد است وتعادل روحی ندارد وکتک کاری می کند وزندگی مشترک را ترک کرده تقاضای طلاق نموده است ب. ت. ب. اینکه مساعی داوران در جهت اصلاح ذات البین موثر واقع نگردیده وز وجه همچنان اصرار بر طلاق دارد ب. ت. ب. محتویات پرونده و گزارش واحد مددکاری و اظهارات شهود همگی موید ادعای خواهان بوده واقرار ضمنی خوانده دفاعیات بی وجه وکیل وی دعوی خ. ر. و. دانسته و به استناد ماده 1119 و 1130 قانون مدنی وبندهای 2 و 7 از شروط ضمن عقد حکم به طلاق زوجه صادرنموده و به زوجه اجازه داده وفق ماده 26 قانون حمایت خانواده به یکی از دفاتر رسمی مراجعه و با استفاده از وکالت اعطایی وبذل مبلغ ده هزار تومان از مهریه اش خ. ر. ب. طلاق از نوع خلع مطلقه نماید ز. ن. ب. سایر حقوق مالی دراین پرونده ادعایی ندارد فرزندان کبیر و خارج از حضانت می‌باشند آقای ح.ق. با وکالت آقای ر.ن. از رای تجدیدنظرخواهی نموده که رسیدگی به شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران محول گردیده است وکیل ت. ن. خ. طی لایحه پیوست تجدیدنظرخواهی اظهار داشته اولا موکل طبق آزمایش انجام شده اعتیاد ندارد واژ سویی ابتلا زوج به هرگونه اعتیاد مضری که به تشخیص دادگاه به اساس زندگی خانوادگی خلل وارد کند وادامه زندگی برای زوجه دشوار باشد، بنابراین به استناد این شرط هر اعتیادی نمی تواند دلیل محکمه پسندی برای طلاق باشد موکل پس از سالها خدمت در روز نامه کیهان چند سالی است که بازنشسته شده است ادعای اعتیاد ایشان اگر آن گونه که ادعاشده به اساس زندگی خلل وارد می کرد زوج نمی توانست 30 سال خدمت کندو بازنشسته شود وهم اینک از طریق شغل آزاد امرار معاش نماید وکیل ز. د. ت. 3/3/93 در دادگاه اظهار داشته که زوجه نصف مهریه خود را در قبال طلاق بذل می کند جهیزیه نزد زوجه است ودراین پرونده در مورد اجرت المثل ونفقه معوقه و حضانت فرزند ادعایی ندارد و زوجه حامله نمی‌باشد دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و به شرح دادنامه --- - 3/3/93 اعتراض را وارد ندانسته زیرا رای بر اساس مقررات و موازین قانونی صادرشده و ایرادی از حیث شکلی وماهوی که موجبات نقض را فراهم آورد ارائه ننموده لذا ضمن رد اعتراض ت. ن. خ. دادنامه معترض عنه را با اصلاح افزایش بذل مهریه به نصف مهریه مافی القباله تایید نموده است که د. ا. م. آقای ح.ق. با وکالت آقای ر.ن. از رای صادره فرجام خواهی نموده و عنوان داشته که طلاق به استناد بندهای 2 و 7 شروط ضمن عقد و ماده 27 و 28 قانون حمایت خانواده صادرشده که دلایل طلاق را اعتیاد زوج وترک انفاق وسوءرفتار عنوان کرده اولا در مورد اعتیاد موکل انکار کرده وگواهی پزشکی قانونی نیز حکایت از عدم اعتیاد ایشان دارد و شهودی که گواهی داده اند هرگز مصرف مواد مخدر توسط موکل را ندیده اند ودادگاه تنها به شهادت خواهر خواهان و فرزند ایشان موکل را معتاد معرفی کرده است خواهان هیچ دلیلی برای ترک انفاق ارائه نداده است نه حکم حقوقی نه کیفری بازهم به شهادت که همگی خواهر و برادران زوجه هستند استنادی سوء رفتار زوج نیز هیچگونه مدرکی دال بر آن ارائه نشده است. موضوع دیگری که مغفول مانده این است که حسب اظهارات خواهان و شهود زوجین یک سال وتا الان دو سال است که زندگی مشترک ندارند بنابراین دیده ها و شنیده های شهود دایر بر اعتیاد موکل به زمانی قبل از 2 سال پیش برمی گردد که بالطبع نمی تواند دلیلی بر ادامه بر وضع فعلی باشد خصوصا اینکه پزشکی این ادعا رادر وضع فعلی صحیح ندانسته است لذا تقاضای نقض رای صادره را نموده است که پس از تبادل لوایح و ارسال پرونده به دیوان عالی کشور جهت رسیدگی به این شعبه ( 23 ) ارجاع گردیده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور دادنامه فرجام خواسته مالا دارای ایراد و خدشه و نقص تحقیقاتی است زیرا دادگاه با احراز تحقق بندهای 2 و 7 شرایط ضمن عقد نکاح درخواست زوجه را موجه عنوان و به وی اجازه اعمال وکالت به منظور اجرای صیغه طلاق را داده است حال آنکه حسب محتویات پرونده مدرک قابل توجهی بر سوء رفتار مستمر زوج و یا ایراد ضرب وجرح از ناحیه وی به حدی که بنا حق زوجه را در تنگنای قرارداده وزندگی را برای وی غیرقابل تحمل کرده باشد ارائه نگردیده است مودای شهادت شهود با در نظر گرفتن مدافعات زوج ومفاد شهادت آنان کافی برای اثبات ادعا نمی‌باشد و تحقیقات در این خصوص از ناحیه دادگاه به عمل نیامده است واعتیاد (موضوع بند 7 شرایط ضمن عقد) هم در صورتی قابل استناد برای طلاق است که بر اساس زندگی خانوادگی خلل وارد آورد و در مانحن فیه هرچند شهود به اصل اعتیاد شهادت داده اند لیکن اوراق پرونده حکایت واضحی از اعتیاد مضر ندارد و در این باره نیز تحقیقات کافی انجام نیافته و نظریه پزشکی قانونی نیز منفی بوده است علی هذا به جهات اشعاری رای فرجام خواسته در وضعیت حاضر قابلیت تایید را ندارد و نقض می‌گردد و رسیدگی مجدد به همان شعبه صادرکننده رای منقوض محول تابا در نظر گرفتن تمامی جوانب قضیه حکم مقتضی صادر فرمایند. رئیس شعبه --- دیوان عالی کشور - مستشار انصاری - احمدی