شرط تشدید مجازات در هیأت‏های تجدید نظر رسیدگی به تخلفات اداری

رأی شعبه دیوان عدالت اداری در خصوص دادخواست آقای (ک.الف.) به طرفیت هیأت تجدید نظر رسیدگی به تخلفات اداری سازمان صدا و سیما به خواسته اعتراض به رأی شماره ... مبنی بر اخراج از دستگاه متبوع، با این توضیح که حسب محتویات پرونده، پیرو اعلام ارتکاب جعل از سوی مشارالیه در مورد گواهی جانبازی دایر بر تغییر درصد جانبازی از بیست و پنج درصد به پنجاه درصد، پرونده‌ای در هیأت بدوی رسیدگی به تخلفات اداری ذیربط مطرح و نامبرده به مجازات انفصال موقت به مدت سه ماه محکوم می‌گردد و متعاقباً پرونده پس از اعتراض م. ع. مزبور در هیأت تجدید نظر رسیدگی به تخلفات اداری سازمان صدا و سیما مورد طرح واقع می‌شود و در نهایت طی رأی شماره ... رأی به اخراج متهم پرونده تخلفاتی مارالذکر صادر می‌شود. با این توضیح که هیأت مزبور علاوه بر اینکه اتهام قبلی شاکی مبنی بر جعل گواهی حضور در جبهه را در رأی خود مصرّح نموده، اتهام دیگری را تحت عنوان استفاده از سند مجعول که در هیأت بدوی نیز مورد رسیدگی قرار نگرفته، به مشارالیه منتسب و بدون سابقه رسیدگی در هیات بدوی به موضوع رسیدگی می‌نماید. متعاقباً پیرو اعتراض شاکی فوق الذکر، پرونده در شعبه 22 دیوان عدالت اداری طی کلاسه ... مطرح می‌گردد و در نهایت طی دادنامه شماره ... رأی شماره ... هیأت تجدید نظر رسیدگی به تخلفات اداری، سازمان صدا و سیما نقض می‌گردد و علی‌رغم تأکید شعبه 22 دیوان به طرح پرونده در هیأت هم‌عرض (شعبه دیگر هیأت طرف شکایت یا هیأت ذیصلاحیت جداگانه دیگر)، پرونده در همان هیأت قبلی مطرح می‌شود و ب. ت. ب. اعتراض مجدد به عمل آمده، هیأت مذکور در مورد اتهام جعل، رأی اخراج را تایید می‌نماید و به تبعیت از دادنامه شماره ... شعبه 22 دیوان عدالت اداری جهت رسیدگی به اتهام جداگانه متهم پرونده تخلفاتی، پرونده را به هیأت بدوی رسیدگی به تخلفات اداری ارجاع می‌نماید. با این توضیح که هیأت تجدید نظر به اشتباه اتهامی را که قبلاً رسیدگی شده و سابقه طرح در هیأت بدوی را داشته است که شامل جعل گواهی تغییر درصد جانبازی بوده، مجدداً به هیأت بدوی ارجاع می‌دهد و موضوع استفاده از سند مجعول را مسکوت می‌گذارد که در ادامه هیأت بدوی رسیدگی به تخلفات اداری کارمندان صدا و سیما طی رأی شماره ... متهم پرونده خ. ر. ب. مجازات انفصال موقت به مدت شش ماه محکوم می‌نماید و با اعتراض بعدی م. ع. (آقای ک.الف.) پرونده دوباره در هیأت تجدید نظر رسیدگی به تخلفات اداری طرح و آن هیأت علاوه بر رأی اخراج شماره ... (که ظاهراً مورد اعتراض نیز قرار نگرفته) طی شماره ... رأی اخراج دیگری را با تشدید مجازات رأی هیات بدوی صادر می‌نماید. این در حالی است که صدور دو بار رأی اخراج، آن هم از سوی یک مرجع علاوه بر اینکه قابلیت اجرا ندارد، شائبه عدم آگاهی اعضای هیأت رسیدگی به تخلفات اداری مربوط را به قواعد و ضوابط رسیدگی و صدور رأی ایجاد می‌نماید. این درحالی است که هیأت تجدید نظر مذکور علت تشدید مجازات را غیبت غیر موجه از مورخه 1/5/1389 اعلام کرده است، در حالی که این اتهام جدید (غیبت)، سابقه طرح و رسیدگی قبلی در هیأت بدوی را نداشته و به عبارت اخری، هیأت تجدید نظر مرتکب اشتباه مجدد دیگری شده که قبلاً به همین علت رأی سابق آن مرجع در دیوان با وضعیت مشابه نقض گردیده و این موضوع نشانگر ضرورت آموزش اعضای هیأت مذکور نسبت به قوانین و مقررات رسیدگی به تخلفات اداری است. ضمناً این نکته نیز قابل ذکر است که بر اساس اعلام و گزارش سازمان صدا و سیما به مرجع قضایی ذیربط، در نهایت پرونده‌ای تحت کلاسه ... در شعبه 1039 دادگاه عمومی تهران مطرح شده و آقای (ک.الف.) به اتهامات مندرج در پرونده تخلفاتی فوق‌الذکر در همین ارتباط به طور غیابی محاکمه شده و به استناد مواد 532 و 535 قانون مجازات اسلامی به تحمل یک سال حبس تعزیری و پرداخت ده میلیون ریال جزای نقدی محکوم شده که این رأی غیابی طی دادنامه شماره ... سابقه ثبت دارد. با بررسی محتویات پرونده، رأی مورد اعتراض شاکی به شماره ... بنا به دلایل آتی قابلیت نقض را دارد. اولاًـ مطابق ماده 4 قانون رسیدگی به تخلفات اداری مصوب 1372 صلاحیت رسیدگی اولیه به موضوع اتهامات اداری وارده به کارمندان متهم ، با هیأت‌های بدوی است و چون هیأت مشتکی عنه اتهام غیبت غیر موجه شاکی مزبور از مورخه 1/5/1389 (که مستمسک تشدید مجازات قرار داده است) را حتی بدون ابلاغ اتهام مزبور به متهم پرونده تخلفاتی مورد رسیدگی پژوهشی و تجدید نظر قرار داده، در حالی که اساساً هیأت‌های تجدید نظر بر خلاف ضابطه قانونی فوق‌الذکر امکان رسیدگی بدوی در این خصوص را ندارند. در نتیجه رأی مورد اعتراض مزبور از این حیث قابلیت نقض را دارد. ثانیاًـ مستنبط از ماده 23 قانون رسیدگی به تخلفات اداری مصوب 1372، اعمال تشدید مجازات نسبت به آرای غیر قطعی هیأت‌های بدوی یا آرای نقض شده توسط دیوان عدالت اداری، صرفاً ب. ت. ب. مستندات جدید، پس از رسیدگی مجدد ب. ت. ب. کلیه جوانب امر مجاز است. در غیر این صورت هیأت‌های تجدید نظر فاقد امکان تشدید مجازات خواهند بود و از آنجایی که استناد هیأت مشتکی عنه به اتهام غیبت که مورد رسیدگی قبلی قرار نگرفته است، مستند جدید تلقی نمی‌گردد، در نتیجه اقدام هیأت تجدید نظر رسیدگی به تخلفات اداری سازمان صدا و سیما در تشدید مجازات انفصال موقت 6 ماهه متهم به مجازات اخراج و نیز ب. ت. ب. عدم رعایت قاعده فردی بودن مجازات (تناسب مجازات مربوطه) بدون هر گونه مبنای قانونی بوده است. ثالثاًـ به موجب تبصره ماده 14 قانون دیوان عدالت اداری، هیأت‌های ذیربط و تمامی مراجع مربوطه مکلف به تبعیت از آرای صادره شعب دیوان بوده و تکلیف دارند در رسیدگی‌های بعدی خود استدلال مندرج در آرای شعب دیوان عدالت اداری را اجرا نمایند. این در حالی است که هیأت طرف شکایت وقعی به دادنامه شماره ... این شعبه ننهاده و در نتیجه رأی آن هیأت از این جهت نیز قابل نقض بوده و مخدوش به نظر می‌رسد. رابعاًـ چون با دستور و الزام مندرج در دادنامه شماره ... صادره از سوی این شعبه، هیأت تجدید نظر رسیدگی به تخلفات اداری ـ که ظاهراً منحصر بفرد در سازمان صدا و سیماست ـ هم‌عرض خود تلقی نمی‌گردد، بنابراین به موجب رأی وحدت رویه شماره 291 مورخه 18/7/1390هیأت عمومی دیوان عدالت اداری و با تنقیح مناط از تبصره 2 ماده 2 قانون رسیدگی به تخلفات اداری مصوب 1372، آن هیأت فاقد صلاحیت رسیدگی در این خصوص تشخیص می‌گردد. بنا به مراتب فوق در اجرای ماده 21 قانون اخیرالذکر و به استناد مواد 7، 13 و 14 قانون دیوان عدالت اداری مصوب 1385، ضمن صدور حکم به ورود شکایت، رأی شماره ... هیأت مشتکی عنه نقض می‌گردد و جهت رسیدگی مجدد پرونده به هیأت هم عرض ارجاع می‌شود و چون حسب ظاهر سازمان صدا و سیما فاقد هیأت تجدید نظر دیگر است، چنانچه تا زمان اجرای رأی (که بلافاصله پس از ابلاغ این دادنامه صورت خواهد پذیرفت)، آن مرجع بدون هیأت جدید تجدید نظر باشد، با اعمال ماده 22 قانون رسیدگی به تخلفات اداری از جهت ایجاد هماهنگی در این خصوص، هیأت عالی نظارت هیأت هم عرض را مشخص و علاوه بر نظارت در روند رسیدگی جدید، زمینه آموزش و نظارت مستمر بر فعالیت هیأت مشتکی عنه را نیز در این راستا فراهم خواهد آورد. این رأی (دیوان) مطابق ماده 7 قانون دیوان عدالت اداری قطعی بوده و به موجب ماده 34 همان قانون بلافاصله پس از ابلاغ لازم الاجرا خواهد بود. رئیس شعبه 22 دیوان عدالت اداری ـ مستشار شعبه عرفان ـ برومند فهرست شعبه دیوان عدالت اداری نقد رأی شرط تشدید مجازات در هیأت‏های تجدید نظر رسیدگی به تخلفات اداری در تاریخ 27 دی‌ماه 1391، شعبه دیوان عدالت اداری به درخواست فردی که نسبت به تصمیم هیات تجدیدنظر رسیدگی به تخلفات اداری سازمان صدا و سیما اعتراض کرده بود، رسیدگی نمود. شاکی به دلیل اخراج خود به اتهام جعل در گواهی جانبازی، اعتراض داشت. هیات بدوی، شاکی را به انفصال موقت سه ماهه محکوم کرده و پس از اعتراض وی، هیات تجدیدنظر رای به اخراج وی صادر نمود. در این مرحله، هیات تجدیدنظر اتهام جدیدی تحت عنوان استفاده از سند مجعول را مطرح کرد که در هیات بدوی مورد بررسی قرار نگرفته بود. شاکی مجدداً به این رای اعتراض کرد و هیات با تشدید مجازات، رای اخراج دیگری صادر نمود. دیوان عدالت اداری به بررسی این موضوع پرداخت که صدور دو بار رای اخراج از یک مرجع، می‌تواند شائبه عدم آگاهی اعضای هیات را ایجاد کند و همچنین عدم رعایت صلاحیت هیات تجدیدنظر در رسیدگی به اتهام غیبت غیرموجه را مورد توجه قرار داد. بر اساس مواد 4 و 23 قانون رسیدگی به تخلفات اداری مصوب 1372 و تبصره ماده 14 قانون دیوان عدالت اداری، دیوان رای هیات تجدیدنظر را نقض و پرونده را به هیات هم‌عرض ارجاع داد. دیوان همچنین بر لزوم آموزش اعضای هیات رسیدگی تاکید نمود و حکم صادره را قطعی و لازم‌الاجرا اعلام کرد. تاریخ دادنامه قطعی: 1391/10/27 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: اعمال تشدید مجازات نسبت به آرای غیر قطعی هیات‌های بدوی یا آرای نقض شده توسط دیوان در هیات‌های تجدیدنظر رسیدگی به تخلفات اداری، صرفا ب. ت. ب. مستندات جدید، پس از رسیدگی مجدد و با عنایت به کلیه جوانب امر مجاز است و بدین لحاظ تشدید مجازات انفصال موقت 6 ماهه به اخراج فاقد وجاهت قانونی م. ب.. رای شعبه دیوان عدالت اداری در خصوص دادخواست آقای (ک.الف.) به طرفیت هیات تجدید نظر رسیدگی به تخلفات اداری سازمان صدا و سیما به خواسته اعتراض به رای شماره... مبنی بر اخراج از دستگاه متبوع، با این توضیح که حسب محتویات پرونده، پیرو اعلام ارتکاب جعل از سوی مشارالیه در مورد گواهی جانبازی دایر بر تغییر درصد جانبازی از بیست و پنج درصد به پنجاه درصد، پرونده‌ای در هیات بدوی رسیدگی به تخلفات اداری ذیربط مطرح و نامبرده به مجازات انفصال موقت به مدت سه ماه محکوم می‌گردد و متعاقبا پرونده پس از اعتراض م. ع. مزبور در هیات تجدید نظر رسیدگی به تخلفات اداری سازمان صدا و سیما مورد طرح واقع می‌شود و در نهایت طی رای شماره... رای به اخراج متهم پرونده تخلفاتی مارالذکر صادر می‌شود. با این توضیح که هیات مزبور علاوه بر اینکه اتهام قبلی شاکی مبنی بر جعل گواهی حضور در جبهه را در رای خود مصرّح نموده، اتهام دیگری را تحت عنوان استفاده از سند مجعول که در هیات بدوی نیز مورد رسیدگی قرار نگرفته، به مشارالیه منتسب و بدون سابقه رسیدگی در هیات بدوی به موضوع رسیدگی می‌نماید. متعاقبا پیرو اعتراض شاکی فوق الذکر، پرونده در شعبه --- دیوان عدالت اداری طی کلاسه... مطرح می‌گردد و در نهایت طی دادنامه شماره... رای شماره... هیات تجدید نظر رسیدگی به تخلفات اداری، سازمان صدا و سیما نقض می‌گردد و علی‌رغم تاکید شعبه --- دیوان به طرح پرونده در هیات هم‌عرض (شعبه دیگر هیات طرف شکایت یا هیات ذیصلاحیت جداگانه دیگر)، پرونده در همان هیات قبلی مطرح می‌شود و ب. ت. ب. اعتراض مجدد به عمل آمده، هیات مذکور در مورد اتهام جعل، رای اخراج را تایید می‌نماید و به تبعیت از دادنامه شماره... شعبه --- دیوان عدالت اداری جهت رسیدگی به اتهام جداگانه متهم پرونده تخلفاتی، پرونده را به هیات بدوی رسیدگی به تخلفات اداری ارجاع می‌نماید. با این توضیح که هیات تجدید نظر به اشتباه اتهامی را که قبلا رسیدگی شده و سابقه طرح در هیات بدوی را داشته است که شامل جعل گواهی تغییر درصد جانبازی بوده، مجددا به هیات بدوی ارجاع می‌دهد و موضوع استفاده از سند مجعول را مسکوت می‌گذارد که در ادامه هیات بدوی رسیدگی به تخلفات اداری کارمندان صدا و سیما طی رای شماره... متهم پرونده خ. ر. ب. مجازات انفصال موقت به مدت شش ماه محکوم می‌نماید و با اعتراض بعدی م. ع. (آقای ک.الف.) پرونده دوباره در هیات تجدید نظر رسیدگی به تخلفات اداری طرح و آن هیات علاوه بر رای اخراج شماره... (که ظاهرا مورد اعتراض نیز قرار نگرفته) طی شماره... رای اخراج دیگری را با تشدید مجازات رای هیات بدوی صادر می‌نماید. این در حالی است که صدور دو بار رای اخراج، آن هم از سوی یک مرجع علاوه بر اینکه قابلیت اجرا ندارد، شائبه عدم آگاهی اعضای هیات رسیدگی به تخلفات اداری مربوط را به قواعد و ضوابط رسیدگی و صدور رای ایجاد می‌نماید. این درحالی است که هیات تجدید نظر مذکور علت تشدید مجازات را غیبت غیر موجه از مورخه 1389/05/01 اعلام کرده است، در حالی که این اتهام جدید (غیبت)، سابقه طرح و رسیدگی قبلی در هیات بدوی را نداشته و به عبارت اخری، هیات تجدید نظر مرتکب اشتباه مجدد دیگری شده که قبلا به همین علت رای سابق آن مرجع در دیوان با وضعیت مشابه نقض گردیده و این موضوع نشانگر ضرورت آموزش اعضای هیات مذکور نسبت به قوانین و مقررات رسیدگی به تخلفات اداری است. ضمنا این نکته نیز قابل ذکر است که بر اساس اعلام و گزارش سازمان صدا و سیما به مرجع قضایی ذیربط، در نهایت پرونده‌ای تحت کلاسه... در شعبه --- دادگاه عمومی تهران مطرح شده و آقای (ک.الف.) به اتهامات مندرج در پرونده تخلفاتی فوق‌الذکر در همین ارتباط به طور غیابی محاکمه شده و به استناد مواد 532 و 535 قانون مجازات اسلامی به تحمل یک سال حبس تعزیری و پرداخت ده میلیون ریال جزای نقدی محکوم شده که این رای غیابی طی دادنامه شماره... سابقه ثبت دارد. با بررسی محتویات پرونده، رای مورد اعتراض شاکی به شماره... بنا به دلایل آتی قابلیت نقض را دارد. اولا- مطابق ماده 4 قانون رسیدگی به تخلفات اداری مصوب 1372 صلاحیت رسیدگی اولیه به موضوع اتهامات اداری وارده به کارمندان متهم، با هیات‌های بدوی است و چون هیات مشتکی عنه اتهام غیبت غیر موجه شاکی مزبور از مورخه 1389/05/01 (که مستمسک تشدید مجازات قرار داده است) را حتی بدون ابلاغ اتهام مزبور به متهم پرونده تخلفاتی مورد رسیدگی پژوهشی و تجدید نظر قرار داده، در حالی که اساسا هیات‌های تجدید نظر بر خلاف ضابطه قانونی فوق‌الذکر امکان رسیدگی بدوی در این خصوص را ندارند. در نتیجه رای مورد اعتراض مزبور از این حیث قابلیت نقض را دارد. ثانیا- مستنبط از ماده 23 قانون رسیدگی به تخلفات اداری مصوب 1372 ، اعمال تشدید مجازات نسبت به آرای غیر قطعی هیات‌های بدوی یا آرای نقض شده توسط دیوان عدالت اداری، صرفا ب. ت. ب. مستندات جدید، پس از رسیدگی مجدد ب. ت. ب. کلیه جوانب امر مجاز است. در غیر این صورت هیات‌های تجدید نظر فاقد امکان تشدید مجازات خواهند بود و از آنجایی که استناد هیات مشتکی عنه به اتهام غیبت که مورد رسیدگی قبلی قرار نگرفته است، مستند جدید تلقی نمی‌گردد، در نتیجه اقدام هیات تجدید نظر رسیدگی به تخلفات اداری سازمان صدا و سیما در تشدید مجازات انفصال موقت 6 ماهه متهم به مجازات اخراج و نیز ب. ت. ب. عدم رعایت قاعده فردی بودن مجازات (تناسب مجازات مربوطه) بدون هر گونه مبنای قانونی بوده است. ثالثا- به موجب تبصره ماده 14 قانون دیوان عدالت اداری، هیات‌های ذیربط و تمامی مراجع مربوطه مکلف به تبعیت از آرای صادره شعب دیوان بوده و تکلیف دارند در رسیدگی‌های بعدی خود استدلال مندرج در آرای شعب دیوان عدالت اداری را اجرا نمایند. این در حالی است که هیات طرف شکایت وقعی به دادنامه شماره... این شعبه ننهاده و در نتیجه رای آن هیات از این جهت نیز قابل نقض بوده و مخدوش به نظر می‌رسد. رابعا- چون با دستور و الزام مندرج در دادنامه شماره... صادره از سوی این شعبه، هیات تجدید نظر رسیدگی به تخلفات اداری - که ظاهرا منحصر بفرد در سازمان صدا و سیماست - هم‌عرض خود تلقی نمی‌گردد، بنابراین به موجب رای وحدت رویه شماره 291 مورخه 1390/07/18 هیات عمومی دیوان عدالت اداری و با تنقیح مناط از تبصره 2 ماده 2 قانون رسیدگی به تخلفات اداری مصوب 1372 ، آن هیات فاقد صلاحیت رسیدگی در این خصوص تشخیص می‌گردد. بنا به مراتب فوق در اجرای ماده 21 قانون اخیرالذکر و به استناد مواد 7 ، 13 و 14 قانون دیوان عدالت اداری مصوب 1385 ، ضمن صدور حکم به ورود شکایت، رای شماره... هیات مشتکی عنه نقض می‌گردد و جهت رسیدگی مجدد پرونده به هیات هم عرض ارجاع می‌شود و چون حسب ظاهر سازمان صدا و سیما فاقد هیات تجدید نظر دیگر است، چنانچه تا زمان اجرای رای (که بلافاصله پس از ابلاغ این دادنامه صورت خواهد پذیرفت)، آن مرجع بدون هیات جدید تجدید نظر باشد، با اعمال ماده 22 قانون رسیدگی به تخلفات اداری از جهت ایجاد هماهنگی در این خصوص، هیات عالی نظارت هیات هم عرض را مشخص و علاوه بر نظارت در روند رسیدگی جدید، زمینه آموزش و نظارت مستمر بر فعالیت هیات مشتکی عنه را نیز در این راستا فراهم خواهد آورد. این رای (دیوان) مطابق ماده 7 قانون دیوان عدالت اداری قطعی بوده و به موجب ماده 34 همان قانون بلافاصله پس از ابلاغ لازم الاجرا خواهد بود. رئیس شعبه --- دیوان عدالت اداری - مستشار شعبه