شرط صدور حکم به مجازات از باب جنبه عمومی بزه ایراد ضرب‌وجرح عمدی

رأی خلاصه جریان پرونده به‌موجب دادنامه شماره 678- 1392/05/16 و دادنامه اصلاحی شماره 928- 1392/07/09 هر دو صادره از شعبه 105 دادگاه عمومی جزایی شهرستان ... آقای ر. به اتهام ایراد ضرب‌وجرح عمدی و تهدید از طریق ارسال پیامک موضوع شکایت خانم ل. با احراز اتهامات انتسابی مستنداً به مواد 484 و 480و 269 و 669 قانون مجازات اسلامی 1370 به پرداخت یک فقره یک درصد دیه کامل از بابت دیه ایراد ضرب منتهی به ایجاد حارصه (خراشیدگی) در گونه راست و یک فقره سه‌دهم درصد دیه کامل از بابت دیه ایراد ضرب منجر به ایجاد کبودی در پهلوی چپ و بازوی چپ شاکیه و از بابت جنبه عمومی جرم به تحمل شش ماه حبس و به اتهام تهدید از طریق ارسال پیامک به تحمل چهار ماه حبس محکوم شده است. رأی صادره در مرحله واخواهی طی دادنامه شماره 1149- 1392/09/07 صادره از آن دادگاه تأیید و سپس نسبت به این رأی اعتراض شده موضوع در شعبه چهارم دادگاه تجدیدنظر استان ... مطرح و به‌موجب دادنامه شماره 924-1392/11/30 در خصوص محکومیت متقاضی به پرداخت دیه به لحاظ قطعی بودن رأی از جهت این‌که کمتر از خمس دیه کامل است قرار ردّ درخواست تجدیدنظرخواهی و در خصوص محکومیت وی به تحمل شش ماه حبس از بابت جنبه عمومی ایراد ضرب‌وجرح عمدی و ب. ت. ب. مواد 401 و 447 قانون مجازات اسلامی 1392 و ماده 614 قانون مجازات اسلامی 1375 و با رعایت ماده 22 قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب مدت حبس به سه ماه و یک روز حبس تقلیل و در خصوص تهدید، به لحاظ نقص تحقیقات، رأی صادره نقض و پرونده مفتوح اعلام گردیده است. اکنون آقای ر. با تقدیم لایحه‌ای به ریاست محترم دیوان عالی کشور تقاضای اعاده دادرسی نموده که پرونده در تاریخ 1393/10/03 جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است. متقاضی در لایحه تقدیمی اجمالاً توضیح داده شهود هر دو نفر دختران خواهر شاکی بوده و اظهاراتشان کذب است و به لحاظ عذاب وجدان به شرح اقرارنامه ابرازی بر کذب بودن شهادت خود علیه این‌جانب اقرار نموده‌اند. ضمناً متقاضی چند برگ فتوکپی از اوراق تحقیق در پرونده محاکماتی راجع به تحقیقات معموله از طرفین و از شهود ارائه داده که شاکیه در تحقیقات مورخ 1392/02/31 در بازپرسی اظهار داشته آقای ر. در تاریخ 1392/02/22 وی را کتک زده است و تحقیق از شهود هم در تاریخ 1392/02/31 به‌عمل‌آمده است. رأی شعبه دیوان عالی کشور نظر به این‌که بزه ارتکابی(ایراد ضرب‌وجرح عمدی) در زمان حاکمیت قانون مجازات اسلامی 1370 و قبل از لازم‌الاجرا شدن قانون مجازات اسلامی 1392 وقوع یافته که مستنداً به ماده ده قانون اخیرالذکر مجازات مرتکب(متقاضی) باید به‌موجب قانون مجازات اسلامی سابق باشد و چون به‌موجب تبصره دو ذیل ماده 269 قانون مجازات اسلامی 1370 که مستند قانونی محکومیت متقاضی در رأی بدوی بوده و یا به‌موجب ماده 614 قانون مجازات اسلامی 1375، درصورتی‌که بزه ارتکابی سبب اخلال در نظم جامعه و یا خوف شده و یا بیم تجری مرتکب و یا دیگران باشد به مجازات مقرر محکوم می‌شود. ب. ت. ب. این‌که در مانحن‌فیه در خصوص احراز هیچ‌یک از شرایط مذکور در آرای بدوی و تجدیدنظر ذکری به میان نیامده و شرایط فوق، محرز به نظر نمی‌رسد تا متقاضی مستحق مجازات فوق باشد، لذا محکومیت متقاضی به تحمل نودویک روز حبس از بابت جنبه عمومی جرم(ایراد ضرب‌وجرح عمدی) متناسب با عمل ارتکابی نبوده و درخواست از این بابت با بند 6 ماده 272 قانون آئین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری منطبق است و ضمن تجویز اعاده دادرسی مستنداً به ماده 274 همین قانون رسیدگی مجدد به یکی از شعب هم‌عرض در استان ... ارجاع می‌شود. شعبه 35 دیوان عالی کشور - رئیس و عضو معاون سید رضا سید کریمی - رحمت اله احمدی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی شرط صدور حکم به مجازات از باب جنبه عمومی بزه ایراد ضرب وجرح عمدی در تاریخ 28 تیر 1402، دادگاه بدوی به شکایت شاکی در خصوص ایراد ضرب و جرح عمدی رسیدگی نمود. شاکی ادعا کرد که در حین نشستن با دوستانش، متهم به وی حمله کرده و ضرباتی به سر و بینی او وارد کرده است. پس از بررسی مستندات شامل اظهارات شاکی و شهود، گزارش پزشکی و نظریه پزشکی قانونی، دادگاه بزهکاری متهم را محرز دانسته و وی را به پرداخت دیه به شاکی بابت جراحات وارده محکوم کرد. همچنین، در خصوص اتهام ایراد ضرب و جرح عمدی منجر به شکستگی استخوان، به دلیل عدم احراز شرایط لازم برای جنبه عمومی جرم، دادگاه با استناد به اصل 37 قانون اساسی و مواد 4 قانون آیین دادرسی کیفری و مواد 120 و 211 قانون مجازات اسلامی، حکم بر برائت متهم صادر نمود. رای صادره ظرف بیست روز پس از ابلاغ، قابل اعتراض در محاکم تجدیدنظر م. ب.. تاریخ دادنامه قطعی: 1402/04/28 پیام: صدور حکم به مجازات از باب جنبه عمومی بزه ایراد ضرب و جرح عمدی، منوط به احراز بیم تجری مرتکب یا دیگران و یا اخلال در نظم و صیانت و امنیت جامعه در اثر اقدام مرتکب است. در خصوص شکایت ا قای س. خ. پ. علیه اقای ج. پ.، فاقد سابقه کیفری موثر، آزاد با قرار قبولی وثیقه، دائر بر ایراد ضرب و جرح عمدی با این توضیح که شاکی در اظهارات خویش بیان داشته من و م. ع. ش. پ. و برادرش ع. ش. پ. در *نزدیک صبح بود که نشسته بودیم. که دو نفر با ماشین امدند اما درست یادم نیست که ماشین انها چه بود زیرا یکی از انها... سفید رنگ دارند و ج.... نقره ای دارد. ع. ش. پ. با ج. پ. شوخی می کرد که به همدیگر فحش دادند من به ج. گفتم چرا فحش ع. می دهی چون ع. پسر خاله من است.من همین حرف را که زدم ج. صندلی بلند کرد و به سرم کوبید. او دو ضربه به من زد. یک ضربه به بینی من زد و یک ضربه به سرم دادگاه با بررسی اوراق و محتویات پرونده، 1 شکایت شاکی 2 ) شهادت شهود به نام های اقایان م. ع. ش. پ. و ع. ش. پ. که ایجاد درگیری بین شاکی و متهم را تایید می کنند (صفحات 26 ٫ 37 و 48 پرونده) 3 ) اظهارات متهم بدین شرح که نامبرده ایجاد بحث لفظی با متهم را تایید اما درگیری فیزیکی با ایشان را رد می کند که با عنایت به اظهارات شهود یاد شده و شاکی در خصوص کیفیت درگیری دفاعیات ایشان مورد پذیرش نمیباشد. 4 ) گزارش *و مشاهدات پزشک بیمارستان مذکور مبنی بر اینکه شاکی تحت عنوان ضرب و شتم و نزاع و درگیری ویزیت شده (صفحات 90 ٫ 110 و 102 پرونده) 6 ) نتیجه نظریه پزشکی قانونی که با نحوه درگیری و اظهارات شهود تناسب دارد. بزهکاری متهم را محرز و مسلم تشخیص داده، مستندا به مواد 2 و 12 وو 18 و 14 و 448 و 449 و 452 و 559 و 462 و 488 مواد 593 و 709 و 710 و 714 و 715 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 الف متهم را به پرداخت 1 دوازده هزارم دیه کامل مرد مسلمان بابت سیاه شدگی زیر چشم چپ و بالای چشم چپ 2 دو درصد دیه کامل مرد مسلمان بابت جراحت بخیه شده دامیه بینی 3 یک و نیم درصد دیه کامل مرد مسلمان بابت ارش تورم شدید بینی و سمت چپ صورت و سمت چپ سر 4 دو درصد دیه کامل مرد مسلمان بابت جراحت بخیه شده دامیه سمت چپ سر 5 یک و نیم درصد دیه کامل مرد مسلمان بابت ساییدگی حارصه ارنج چپ (دو عدد) و ارنج راست 6 نیم درصد دیه کامل مرد مسلمان بابت ارش ساییدگی حارصه شانه راست 7 یک دهم دیه کامل مرد مسلمان بابت شکستگی استخوان بینی که بدون عیب التیام یافته د. ح. اقای س. خ. پ. ظرف یک سال از تاریخ وقوع جرم محکوم می‌نماید. رای صادره حضوری و ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل اعتراض در محاکم محترم تجدیدنظر *م. ب.. ودر خصوص اتهام اقای ج. پ. ،دائر بر ایراد ضرب وجرح عمدی منجر به شکستگی استخوان از حیث جنبه عمومی موضوع شکایت اقای س. خ. پ. ب. ت. ب. اینکه دو شرط موجود در ماده 614 قانون مجازات اسلامی بخش تعزیرات یعنی اخلال در نظم عمومی وبیم تجری مرتکب احراز نگردیده دادگاه به استناد اصل 37 قانون اساسی و ماده 4 قانون آیین دادرسی کیفری و مواد 120 و 211 قانون مجازات اسلامی، حکم بر برائت متهم از اتهام انتسابی صادر می‌نماید. رای صادره به استناد مواد 375 ٫ 426 ٫ 431 و 433 قانون مرقوم ظرف مدت بیست روز از تاریخ ابلاغ از سوی شاکی و دادستان محترم قابل تجدید نظر در محاکم محترم تجدیدنظر *است. در تاریخ 5 بهمن 1393، دیوان عالی کشور به پرونده‌ای رسیدگی نمود که در آن متقاضی به اتهام ایراد ضرب و جرح عمدی و تهدید از طریق ارسال پیامک به شاکی محکوم گردیده بود. بر اساس آرای قبلی، متقاضی ملزم به پرداخت دیه و تحمل حبس شد. در مرحله تجدیدنظر، محکومیت در خصوص دیه به دلیل قطعیت رای رد و مدت حبس به سه ماه و یک روز تقلیل یافت؛ اما رای در خصوص تهدید به دلیل نقص تحقیقات نقض و پرونده مفتوح اعلام گردید. متقاضی در لایحه اعاده دادرسی خود ادعا کرد که شهادت شهود کذب بوده و آن‌ها به عذاب وجدان اعتراف کرده‌اند. دیوان عالی کشور ب. ت. ب. اینکه بزه ارتکابی قبل از لازم‌الاجرا شدن قانون مجازات اسلامی 1392 واقع شده و مستند به ماده 10 آن قانون، حکم به عدم احراز شرایط مجازات در آرای قبلی صادر و محکومیت به حبس را نامتناسب دانست. در نتیجه، درخواست اعاده دادرسی را پذیرفته و پرونده را برای رسیدگی مجدد به شعبه همعرض ارجاع داد. این تصمیم بر اساس بند 6 ماده 272 و ماده 274 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری اتخاذ گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/11/05 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: در بزه ایراد ضرب وجرح عمدی که قبل از تصویب قانون مجازات اسلامی 1392 ارتکاب یافته باشد، صدور حکم به مجازات از باب جنبه عمومی جرم، مشروط به احراز شرایط مقرر در ماده 614 قانون مجازات اسلامی مصوب 1375 توسط دادگاه بوده و در غیر این صورت فاقد وجاهت قانونی است. رای خلاصه جریان پرونده به‌موجب دادنامه شماره --- - 1392/05/16 و دادنامه اصلاحی شماره 928 - 1392/07/09 هر دو صادره از شعبه --- دادگاه عمومی جزایی شهرستان... آقای ر. به اتهام ایراد ضرب‌وجرح عمدی و تهدید از طریق ارسال پیامک موضوع شکایت خانم ل. با احراز اتهامات انتسابی مستندا به مواد 484 و 480 و 269 و 669 قانون مجازات اسلامی 1370 به پرداخت یک فقره یک درصد دیه کامل از بابت دیه ایراد ضرب منتهی به ایجاد حارصه (خراشیدگی) در گونه راست و یک فقره سه‌دهم درصد دیه کامل از بابت دیه ایراد ضرب منجر به ایجاد کبودی در پهلوی چپ و بازوی چپ شاکیه و از بابت جنبه عمومی جرم به تحمل شش ماه حبس و به اتهام تهدید از طریق ارسال پیامک به تحمل چهار ماه حبس محکوم شده است. رای صادره در مرحله واخواهی طی دادنامه شماره --- - 1392/09/07 صادره از آن دادگاه تایید و سپس نسبت به این رای اعتراض شده موضوع در شعبه چهارم دادگاه تجدیدنظر استان... مطرح و به‌موجب دادنامه شماره --- - 1392/11/30 در خصوص محکومیت متقاضی به پرداخت دیه به لحاظ قطعی بودن رای از جهت این‌که کمتر از خمس دیه کامل است قرار ردّ درخواست تجدیدنظرخواهی و در خصوص محکومیت وی به تحمل شش ماه حبس از بابت جنبه عمومی ایراد ضرب‌وجرح عمدی و ب. ت. ب. مواد 401 و 447 قانون مجازات اسلامی 1392 و ماده 614 قانون مجازات اسلامی 1375 و با رعایت ماده 22 قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب مدت حبس به سه ماه و یک روز حبس تقلیل و در خصوص تهدید، به لحاظ نقص تحقیقات، رای صادره نقض و پرونده مفتوح اعلام گردیده است. اکنون آقای ر. با تقدیم لایحه‌ای به ریاست محترم دیوان عالی کشور تقاضای اعاده دادرسی نموده که پرونده در تاریخ 1393/10/03 جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است. متقاضی در لایحه تقدیمی اجمالا توضیح داده شهود هر دو نفر دختران خواهر شاکی بوده و اظهاراتشان کذب است و به لحاظ عذاب وجدان به شرح اقرارنامه ابرازی بر کذب بودن شهادت خود علیه این‌جانب اقرار نموده‌اند. ضمنا متقاضی چند برگ فتوکپی از اوراق تحقیق در پرونده محاکماتی راجع به تحقیقات معموله از طرفین و از شهود ارائه داده که شاکیه در تحقیقات مورخ 1392/02/31 در بازپرسی اظهار داشته آقای ر. در تاریخ 1392/02/22 وی را کتک زده است و تحقیق از شهود هم در تاریخ 1392/02/31 به‌عمل‌آمده است. رای شعبه دیوان عالی کشور نظر به این‌که بزه ارتکابی(ایراد ضرب‌وجرح عمدی) در زمان حاکمیت قانون مجازات اسلامی 1370 و قبل از لازم‌الاجرا شدن قانون مجازات اسلامی 1392 وقوع یافته که مستندا به ماده ده قانون اخیرالذکر مجازات مرتکب(متقاضی) باید به‌موجب قانون مجازات اسلامی سابق باشد و چون به‌موجب تبصره دو ذیل ماده 269 قانون مجازات اسلامی 1370 که مستند قانونی محکومیت متقاضی در رای بدوی بوده و یا به‌موجب ماده 614 قانون مجازات اسلامی 1375 ، در صورتی که بزه ارتکابی سبب اخلال در نظم جامعه و یا خوف شده و یا بیم تجری مرتکب و یا دیگران باشد به مجازات مقرر محکوم می‌شود. ب. ت. ب. این‌که در مانحن‌فیه در خصوص احراز هیچ‌یک از شرایط مذکور در آرای بدوی و تجدیدنظر ذکری به میان نیامده و شرایط فوق، محرز به نظر نمی‌رسد تا متقاضی مستحق مجازات فوق باشد، لذا محکومیت متقاضی به تحمل نودویک روز حبس از بابت جنبه عمومی جرم(ایراد ضرب‌وجرح عمدی) متناسب با عمل ارتکابی نبوده و درخواست از این بابت با بند 6 ماده 272 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری منطبق است و ضمن تجویز اعاده دادرسی مستندا به ماده 274 همین قانون رسیدگی مجدد به یکی از شعب هم‌عرض در استان... ارجاع می‌شود. شعبه --- دیوان عالی کشور - رئیس و عضو معاون