صلاحیت دیوان و دعوای مطالبه اجرت‌المثل اراضی زراعی

رأی شعبه بدوی دیوان عدالت اداری شکات طی دادخواست تقدیمی علیه مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان سرپل ذهاب، دایر به صدور حکم بر الزام خوانده به اجرای تکالیف قانونی مندرج در بند (ز) و (ب) لایحه قانونی راجع به رفع مشکلات مربوط به تصفیه شرکت‌های سهامی زراعی و تعاونی‌های تولید روستایی مصوب 1358/11/20 اعلام شکایت نموده‌اند. اداره طرف شکایت طی لوایح تقدیمی و حضور نام‌برده در شعبه و ابراز مدارک و دلایل، مدعی است که مطابق بند (ز) اقدام، و اکثریت حاضرین در جلسه اتخاذ تصمیم نموده‌اند و مطابق بند (ز) مذکور هم رأی اکثریت لازم‌الاتباع است. اولاً- طی تحقیقات از ناحیه و مطالبه مدارک مذکور مربوطه، مستندی که صراحتاً دلالت بر تشکیل کمیسیون مربوط به بند (ز) باشد، ابراز نگردیده، ثانیاً- به فرض آن‌که صورت‌جلسه مربوط به اداره طرف شکایت و کارشناس دادگستری [را] که به امضای دو نفر مذکور رسیده است، مربوط به اعمال بند (ز) تلقی نماییم، از جهت این‌که مالک یا نماینده، دعوت برای جلسه نشده و عدم حضور وی هم در صورت‌جلسه منعکس نگردیده است، قانوناً قابل ‌قبول محسوب نمی‌گردد، لذا دفاعیات اداره طرف شکایت و مدارک ابرازی، موجه اثبات اتخاذ تصمیم در بند (ز) قید شده، مطابق خواسته شکات [نبوده]، حکم به ورود شکایت دایر به اجرای تکالیف قانونی مندرج در بند (ز) و (ب) لایحه قانونی راجع به رفع مشکلات مربوط به تصفیه شرکت‌های سهامی زراعی صادر و اعلام می‌گردد. رأی صادره قطعی است. تشخیص بهای روز ملک مذکور که در لایحه مورخ ... از ناحیه وکیل شاکی دریافت شده است، موضوع خواسته در دادخواست تقدیمی نبوده و قرار رد آن صادر و اعلام می‌گردد. رییس شعبه 7 دیوان عدالت اداری - مستشار شعبه جعفری ورامینی ـ بشارتی‌فر رأی شعبه تجدیدنظر دیوان عدالت اداری با بررسی اوراق و محتویات پرونده و سوابق امر و ملاحظه پرونده متشکله در شعبه هفت وقت دیوان عدالت اداری و دادنامه مربوطه، ملاحظه می‌شود که خواسته وکیل در دادخواست، اجرای بند (ز) و (ب) لایحه قانونی راجع به رفع مشکلات مربوط به تصفیه شرکت‌های سهامی زراعی و تعاونی‌های تولید روستایی مصوب مورخه 1358/11/20 شورای انقلاب اسلامی م. ب. و بند (ز) یاد‌شده مقرر می‌دارد که در صورت عدم توافق بین وزارت کشاورزی و عمران روستایی (فعلاً وزارت جهاد کشاورزی، قائم‌مقام وزارت‌خانه یادشده م. ب.) و صاحبان عرصه و تأسیسات و مستحدثات و اعیانی‌ها، ارزیابی به‌وسیله سه نفر کارشناس، متشکل از وزارت‌خانه و ذینفع [و] کارشناس رسمی به عمل آید و رأی هیئت قطعی است و چنانچه ذی‌نفع یا نماینده وی حاضر به امضای سند انتقال نباشد، خریدارها مورد خرید را به صندوق ثبت تودیع می‌نمایند و دادستان محل نیز سند انتقال را امضا می‌نماید و بند فوق‌الاشعار نیز درباره تکلیف وزارت کشاورزی و عمران روستایی به پرداخت اجرت‌المثل اراضی زراعی و تأسیسات و مستحدثات و اعیانی م. ب. و با توجه به‌مراتب فوق‌الاشعار، نظر به این‌که اولاً- انتقال فوق‌الاشعار ولو این‌که به‌صورت قهری و با اجازه حاصله از قانون بوده باشد، در هر صورت نوعی بیع و قرارداد انتقال است و اجرت‌المثل نیز از متفرعات آن می‌باشد، ثانیاً- مطالبه اجرت‌المثل نیز در صلاحیت رسیدگی دیوان عدالت اداری به‌ نظر نمی‌رسد، به‌طوری‌که خود شاکی نیز پس از تشکیل دیوان عدالت اداری، جهت طرح دعوی و مطالبه بهای زمین خود به مرجع حقوقی دادگستری محل مراجعه کرده است که در این خصوص رأی قطعی نیز صادر گردیده است، بنا به‌مراتب موصوف و مستنداً به آرای شماره 59 مورخه 1371/04/30 و 33 مورخه 1375/02/29 و 130 مورخه 1377/06/21 و 197 مورخه 1379/06/20 و 222 مورخه 1385/02/17 هیئت عمومی دیوان عدالت اداری، که دعاوی دارای جنبه ترافعی و حقوقی را در صلاحیت محاکم عمومی دادگستری می‌داند، بنابراین ضمن پذیرش تقاضای اعمال ماده 79 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، ازلحاظ وقوع اشتباه در اصدار رأی شعبه هفت دیوان عدالت اداری و اینکه رسیدگی به موضوع در صلاحیت محاکم عمومی محل بوده، با نقض رأی معترض‌عنه، قرار عدم صلاحیت به شایستگی دادگاه عمومی سر پل ذهاب صادر و اعلام می‌گردد. رأی صادره قطعی است. رییس شعبه سوم تجدیدنظر دیوان عدالت اداری ـ مستشار شعبه مهری - پیرزاده فهرست شعبه بدوی دیوان عدالت اداری شعبه تجدیدنظر دیوان عدالت اداری نقد رأی صلاحیت دیوان و دعوای مطالبه اجرت المثل اراضی زراعی در تاریخ 26 بهمن 1393، شعبه بدوی دیوان عدالت اداری به شکایت تعدادی از اشخاص حقیقی علیه مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان سرپل ذهاب رسیدگی نمود. شاکیان درخواست الزام خوانده به اجرای تکالیف قانونی مندرج در بندهای (ز) و (ب) لایحه قانونی مربوط به رفع مشکلات تصفیه شرکت‌های سهامی زراعی و تعاونی‌های تولید روستایی مصوب 20 بهمن 1358 را مطرح کردند. خوانده ادعا کرد که اقدامات لازم را مطابق بند (ز) انجام داده و تصمیمات اتخاذشده در جلسه را معتبر دانست. با این حال، دیوان عدالت اداری به این نتیجه رسید که مدارک ارائه‌شده از سوی خوانده، دلیلی بر تشکیل کمیسیون نداشته و عدم دعوت مالک یا نماینده او به جلسه، موجب عدم اعتبار تصمیمات اتخاذشده گردید. لذا، دیوان به نفع شاکیان رای به ورود شکایت صادر کرد. <br>در مرحله تجدیدنظر، شعبه سوم دیوان با بررسی پرونده اعلام کرد که خواسته شاکی در خصوص اجرت‌المثل اراضی زراعی و تاسیسات، در صلاحیت دیوان عدالت اداری نیست و شاکی باید به مراجع عمومی دادگستری مراجعه کند. بدین ترتیب، رای شعبه بدوی نقض و قرار عدم صلاحیت به شایستگی دادگاه عمومی شهرستان مربوطه صادر گردید. رای صادره از سوی شعبه تجدیدنظر نیز قطعی است. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/11/26 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: دعوای مطالبه اجرت المثل اراضی زراعی، تاسیسات، مستحدثات و اعیانی آن هر چند که به‌ صورت قهری و با اجازه حاصله از قانون منتقل شده باشد، به جهت ترافعی بودن، خارج از صلاحیت دیوان عدالت اداری و در صلاحیت محاکم عمومی حقوقی است. رای شعبه بدوی دیوان عدالت اداری شکات طی دادخواست تقدیمی علیه مدیریت جهاد کشاورزی شهرستان سرپل ذهاب، دایر به صدور حکم بر الزام خوانده به اجرای تکالیف قانونی مندرج در بند (ز) و (ب) لایحه قانونی راجع به رفع مشکلات مربوط به تصفیه شرکت‌های سهامی زراعی و تعاونی‌های تولید روستایی مصوب 1358/11/20 اعلام شکایت نموده‌اند. اداره طرف شکایت طی لوایح تقدیمی و حضور نام‌برده در شعبه و ابراز مدارک و دلایل، مدعی است که مطابق بند (ز) اقدام، و اکثریت حاضرین در جلسه اتخاذ تصمیم نموده‌اند و مطابق بند (ز) مذکور هم رای اکثریت لازم‌الاتباع است. اولا- طی تحقیقات از ناحیه و مطالبه مدارک مذکور مربوطه، مستندی که صراحتا دلالت بر تشکیل کمیسیون مربوط به بند (ز) باشد، ابراز نگردیده، ثانیا- به فرض آن‌که صورت‌جلسه مربوط به اداره طرف شکایت و کارشناس دادگستری [را] که به امضای دو نفر مذکور رسیده است، مربوط به اعمال بند (ز) تلقی نماییم، از جهت این‌که مالک یا نماینده، دعوت برای جلسه نشده و عدم حضور وی هم در صورت‌جلسه منعکس نگردیده است، قانونا قابل ‌قبول محسوب نمی‌گردد، لذا دفاعیات اداره طرف شکایت و مدارک ابرازی، موجه اثبات اتخاذ تصمیم در بند (ز) قید شده، مطابق خواسته شکات [نبوده]، حکم به ورود شکایت دایر به اجرای تکالیف قانونی مندرج در بند (ز) و (ب) لایحه قانونی راجع به رفع مشکلات مربوط به تصفیه شرکت‌های سهامی زراعی صادر و اعلام می‌گردد. رای صادره قطعی است. تشخیص بهای روز ملک مذکور که در لایحه مورخ... از ناحیه وکیل شاکی دریافت شده است، موضوع خواسته در دادخواست تقدیمی نبوده و قرار رد آن صادر و اعلام می‌گردد. رییس شعبه --- دیوان عدالت اداری - مستشار شعبه جعفری ورامینی - بشارتی‌فر رای شعبه تجدیدنظر دیوان عدالت اداری با بررسی اوراق و محتویات پرونده و سوابق امر و ملاحظه پرونده متشکله در شعبه هفت وقت دیوان عدالت اداری و دادنامه مربوطه، ملاحظه می‌شود که خواسته وکیل در دادخواست، اجرای بند (ز) و (ب) لایحه قانونی راجع به رفع مشکلات مربوط به تصفیه شرکت‌های سهامی زراعی و تعاونی‌های تولید روستایی مصوب مورخه 1358/11/20 شورای انقلاب اسلامی م. ب. و بند (ز) یاد‌شده مقرر می‌دارد که در صورت عدم توافق بین وزارت کشاورزی و عمران روستایی (فعلا وزارت جهاد کشاورزی، قائم‌مقام وزارت‌خانه یادشده م. ب.) و صاحبان عرصه و تاسیسات و مستحدثات و اعیانی‌ها، ارزیابی به‌وسیله سه نفر کارشناس، متشکل از وزارت‌خانه و ذینفع [و] کارشناس رسمی به عمل آید و رای هیات قطعی است و چنانچه ذی‌نفع یا نماینده وی حاضر به امضای سند انتقال نباشد، خریدارها مورد خرید را به صندوق ثبت تودیع می‌نمایند و دادستان محل نیز سند انتقال را امضا می‌نماید و بند فوق‌الاشعار نیز درباره تکلیف وزارت کشاورزی و عمران روستایی به پرداخت اجرت‌المثل اراضی زراعی و تاسیسات و مستحدثات و اعیانی م. ب. و با توجه به‌مراتب فوق‌الاشعار، نظر به این‌که اولا- انتقال فوق‌الاشعار ولو این‌که به‌صورت قهری و با اجازه حاصله از قانون بوده باشد، در هر صورت نوعی بیع و قرارداد انتقال است و اجرت‌المثل نیز از متفرعات آن می‌باشد، ثانیا- مطالبه اجرت‌المثل نیز در صلاحیت رسیدگی دیوان عدالت اداری به‌ نظر نمی‌رسد، به‌طوری‌که خود شاکی نیز پس از تشکیل دیوان عدالت اداری، جهت طرح دعوی و مطالبه بهای زمین خود به مرجع حقوقی دادگستری محل مراجعه کرده است که در این خصوص رای قطعی نیز صادر گردیده است، بنا به‌مراتب موصوف و مستندا به آرای شماره --- مورخه 1371/04/30 و 33 مورخه 1375/02/29 و 130 مورخه 1377/06/21 و 197 مورخه 1379/06/20 و 222 مورخه 1385/02/17 هیات عمومی دیوان عدالت اداری، که دعاوی دارای جنبه ترافعی و حقوقی را در صلاحیت محاکم عمومی دادگستری می‌داند، بنابراین ضمن پذیرش تقاضای اعمال ماده 79 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، ازلحاظ وقوع اشتباه در اصدار رای شعبه هفت دیوان عدالت اداری و اینکه رسیدگی به موضوع در صلاحیت محاکم عمومی محل بوده، با نقض رای معترض‌عنه، قرار عدم صلاحیت به شایستگی دادگاه عمومی سر پل ذهاب صادر و اعلام می‌گردد. رای صادره قطعی است. رییس شعبه سوم تجدیدنظر دیوان عدالت اداری - مستشار شعبه