عدم تحقق معامله به قصد فرار از دین با معامله صوری

رأی خلاصه جریان پرونده آقایان ح.م. و س.ر. به اتهام شرکت در معامله به قصد فرار از دین تحت تعقیب قرار گرفتند. شعبه 108 دادگاه عمومی جزایی طی دادنامه شماره 00011-19/1/91، با این استدلال که م. ر. ا. به قصد فرار از پرداخت مهریه موضوع سند نکاحیه و اظهارنامه مورخ 9/9/89 با شرکت متهم ردیف دوم، سرقفلی مغازه را مورد معامله قرار داده اند و در تاریخ معامله از منتقل الیه (متهم ردیف دوم) سند وکالت انتقال نیز دریافت نموده است، بزهکاریش را احراز نموده و هر یک از متهمان را به استناد ماده 4 قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی به مجازات حبس محکوم نموده است. تجدیدنظرخواهی آنان در شعبه 10 دادگاه تجدیدنظر استان رسیدگی، دادگاه مزبور با این استدلال که انجام معامله به طور صوری و به منظور فرار از پرداخت دین بوده است، رأی بدوی را جعلی دانسته و طی دادنامه شماره 00754-25/7/91 تأیید نموده است. آقای ….ب. به وکالت از محکوم علیها به شرح لایحه تقدیمی نسبت به رأی صادره درخواست اعاده دادرسی کرده، پرونده به این شعبه دیوان عالی کشور ارجاع، با قرائت گزارش آقای … به شرح زیر اقدام به صدور رأی می نماید. رأی شعبه دیوان عالی کشور صرف نظر از اینکه تاریخ انجام معامله مورد حکم 31/6/89 بوده و تا تاریخ مزبور هیچ گونه حکمی علیه آقای ح.م.د. ح. همسرش صادر نشده و تاریخ تقدیم اظهارنامه زوجه دایر به مطالبه مهریه نیز 9/9/89 مؤخر از تاریخ معامله مزبور بوده است، از آنجایی که در دادنامه شماره 00754-25/7/91 صادره از شعبه 10 دادگاه تجدیدنظر استان ، تصریح شده است که معامله انجام شده صوری بوده است که مطابق ماده 218 قانون مدنی معامله صوری باطل می باشد، در حالی که بیان مقنن در ماده 4 قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی، ظهور در انجام معامله به طور صحیح و تحقق انتقال ب. غ. دارد، (چنانچه اداره حقوقی نیز در نظریه شماره 6223/7-7/10/1378 حاکی است که در صورت عدم وقوع بیع، موضوع از شمول ماده مزبور خارج است.) لذا با وصف مذکور، محکومیت کیفری متهمان موجه نبوده، به استناد بند 5 ماده 272 قانون آیین دادرسی کیفری، با درخواست اعاده دادرسی آقای ….ب. وکیل آقایان ح.م. و س.ر. نسبت به دادنامه دادگاه تجدیدنظر موافقت می شود و پرونده جهت رسیدگی مجدد به شعبه دیگر هم عرض ارجاع می گردد. رئیس شعبه 27 دیوان عالی کشور ـ مستشار فاضل ـ رزاقی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی عدم تحقق معامله به قصد فرار از دین با معامله صوری در تاریخ 12 بهمن 1391، دیوان عالی کشور به پرونده‌ای رسیدگی کرد که در آن دو متهم به اتهام مشارکت در معامله‌ای به منظور فرار از دین تحت تعقیب قرار داشتند. دادگاه عمومی جزایی با استناد به ماده 4 قانون نحوه اجرای محکومیت‌های مالی، هر یک از متهمان را به مجازات حبس محکوم نمود. در مرحله تجدیدنظر، دادگاه تجدیدنظر استان با تاکید بر ماهیت صوری معامله، رای بدوی را تایید کرد. با این حال، وکیل متهمان درخواست اعاده دادرسی ارائه کرد و پرونده به دیوان عالی کشور ارجاع شد. دیوان عالی کشور با اشاره به صوری بودن معامله انجام شده در تاریخ 31 شهریور 1389 و بر اساس ماده 218 قانون مدنی، اعلام کرد که این معامله باطل است و به تبع آن، محکومیت کیفری متهمان موجه نمی‌باشد. بنابراین، به استناد بند 5 ماده 272 قانون آیین دادرسی کیفری، با درخواست اعاده دادرسی موافقت و پرونده جهت رسیدگی مجدد به شعبه دیگر ارجاع شد. تاریخ دادنامه قطعی: 1391/11/12 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: چنانچه در محکمه حقوقی صوری بودن معامله ای اثبات شود، به دلیل اینکه با معامله صوری انتقال صورت نمی گیرد، لذا بزه معامله به قصد فرار از دین نیز موضوعیت نخواهد داشت. رای خلاصه جریان پرونده آقایان ح.م. و س.ر. به اتهام شرکت در معامله به قصد فرار از دین تحت تعقیب قرار گرفتند. شعبه --- دادگاه عمومی جزایی طی دادنامه شماره --- - 19/1/91 ، با این استدلال که م. ر. ا. به قصد فرار از پرداخت مهریه موضوع سند نکاحیه و اظهارنامه مورخ 9/9/89 با شرکت متهم ردیف دوم، سرقفلی مغازه را مورد معامله قرار داده اند و در تاریخ معامله از منتقل الیه (متهم ردیف دوم) سند وکالت انتقال نیز دریافت نموده است، بزهکاریش را احراز نموده و هر یک از متهمان را به استناد ماده 4 قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی به مجازات حبس محکوم نموده است. تجدیدنظرخواهی آنان در شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان رسیدگی، دادگاه مزبور با این استدلال که انجام معامله به طور صوری و به منظور فرار از پرداخت دین بوده است، رای بدوی را جعلی دانسته و طی دادنامه شماره --- - 25/7/91 تایید نموده است. آقای ….ب. به وکالت از محکوم علیها به شرح لایحه تقدیمی نسبت به رای صادره درخواست اعاده دادرسی کرده، پرونده به این شعبه دیوان عالی کشور ارجاع، با قرائت گزارش آقای … به شرح زیر اقدام به صدور رای می‌نماید. رای شعبه دیوان عالی کشور صرف نظر از اینکه تاریخ انجام معامله مورد حکم 31/6/89 بوده و تا تاریخ مزبور هیچ گونه حکمی علیه آقای ح.م.د. ح. همسرش صادر نشده و تاریخ تقدیم اظهارنامه زوجه دایر به مطالبه مهریه نیز 9/9/89 موخر از تاریخ معامله مزبور بوده است، از آنجایی که در دادنامه شماره --- - 25/7/91 صادره از شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان، تصریح شده است که معامله انجام شده صوری بوده است که مطابق ماده 218 قانون مدنی معامله صوری باطل می‌باشد، در حالی که بیان مقنن در ماده 4 قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی، ظهور در انجام معامله به طور صحیح و تحقق انتقال ب. غ. دارد، (چنانچه اداره حقوقی نیز در نظریه شماره 6223/7 - 1378/10/07 حاکی است که در صورت عدم وقوع بیع، موضوع از شمول ماده مزبور خارج است.) لذا با وصف مذکور، محکومیت کیفری متهمان موجه نبوده، به استناد بند 5 ماده 272 قانون آیین دادرسی کیفری، با درخواست اعاده دادرسی آقای ….ب. وکیل آقایان ح.م. و س.ر. نسبت به دادنامه دادگاه تجدیدنظر موافقت می‌شود و پرونده جهت رسیدگی مجدد به شعبه دیگر هم عرض ارجاع می‌گردد. رئیس شعبه --- دیوان عالی کشور - مستشار