عدم تناسب کیفر

عدم تناسب کیفر خ. م.: در تاریخ 30 دی‌ماه 1391، پرونده‌ای به شعبه دادگاه عمومی جزایی شهرستان ارجاع شد که در آن اتهام ایراد ضرب عمدی بدنی و تخریب عمدی اتومبیل شاکی مورد رسیدگی قرار گرفت. بر اساس رای صادره، متهم به پرداخت دیه و شش ماه حبس تعزیری محکوم شد که این مجازات به جزای نقدی تبدیل گردید. شاکی نسبت به این تبدیل جزای نقدی اعتراض کرد و دادگاه تجدیدنظر استان، با در نظر گرفتن پیشینه کیفری متهم، مجازات حبس را تایید و جزای نقدی را حذف کرد. متعاقباً، متهم درخواستی برای اعاده محاکمه بر اساس ماده 272 قانون آیین دادرسی کیفری ارائه داد. شعبه دیوان عالی کشور پس از بررسی مستندات و استدلال‌های موجود، به این نتیجه رسید که تغییر مجازات از جزای نقدی به حبس تعزیری، نوعی تشدید مجازات محسوب می‌شود و ب. ت. ب. عدم تناسب کیفر با بزه ارتکابی، درخواست اعاده دادرسی را تایید و موافقت کرد که پرونده برای رسیدگی مجدد به شعبه هم‌عرض دادگاه تجدیدنظر استان ارجاع شود. تاریخ دادنامه قطعی: 1391/10/30 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: اعمال تخفیف یا تبدیل مجازات، مخصوص دادگاهی است که رسیدگی ماهوی می کند و اقدام دادگاه تجدیدنظر در تغییر دادنامه مرحله بدوی و تبدیل مجازات جزای نقدی به حبس تعزیری از مصادیق بارز تشدید مجازات بوده و به لحاظ عدم تناسب کیفر با جرم از موارد اعاده دادرسی است. رای خلاصه جریان پرونده شعبه --- دادگاه عمومی جزایی شهرستان در خصوص اتهام آقای ج.ش. فرزند ی. دایر به ایراد ضرب عمدی بدنی نسبت به آقای م.ص. و نیز تخریب عمدی اتومبیل آقای م.ص. وارد رسیدگی شده و برابر دادنامه شماره --- - 90 - 1390/06/27 ب. ت. ب. شکایت شاکی خصوصی، نظریه کارشناسی (هیات کارشناسان)، نظریه پزشکی قانونی، نحوه برخورد و تصادف دو خودرو و مصدومیت مجنیٌ علیه و با انطباق مورد با مواد 294 ، 295 ، 484 ، 677 قانون مجازات اسلامی نامبرده را از حیث صدمات وارده به پرداخت دیه متعلقه د. ح. شاکی و از بابت بزه تخریب نیز به تحمل شش ماه حبس تعزیری محکوم، النهایه ب. ت. ب. وضع خاص متهم و در اجرای مقررات راجع به تخفیف مجازات موضوع بند 5 ماده 22 قانون مجازات اسلامی، مشارٌالیه را مستوجب تخفیف دانسته و مجازات حبس تعیین شده را به پرداخت جزای نقدی به مبلغ یک میلیون ریال د. ح. دولت تبدیل نموده است. با صدور دادنامه مرقوم و ابلاغ آن به طرفین پرونده، آقای م.ص. با وکالت آقای م.م. نسبت به آن بخش از دادنامه که متضمن محکومیت ت. ن. خ. به پرداخت مبلغ یک میلیون ریال جزای نقدی بدل از شش ماه حبس از بابت بزه تخریب بوده معترض و رسیدگی در مقام ت. ن. خ. را درخواست نموده که جهت رسیدگی به شعبه هشتم دادگاه تجدیدنظر استان ارجاع و این دادگاه به موجب دادنامه شماره --- - 91 - 1391/05/08 با استدلال اینکه... هر چند که ت. ن. خ. در مراحل رسیدگی نخستین (در مرحله نخستین) خود را فاقد پیشینه کیفری معرفی نموده است؛ لکن اوراق و احکام قضایی ارائه شده از سوی ت. ن. خ. حکایت از محکومیت وی به حداقل دو فقره کیفر به اتهامات توهین به مامورین و ایراد ضرب و جرح عمدی دارد و در نتیجه مجازات تعیین شده با روحیه و عملکرد وی تناسب و سازگاری ندارد و وضعیت خاص وی که مورد استناد دادگاه نخستین قرار گرفته و موجب تخفیف گردیده در دادنامه بدوی تبیین و احصاء و مشخص نشده است، لذا ب. ت. ب. مراتب عنوان شده دادگاه، تجدیدنظرخواهی را وارد و موجه تشخیص... ضمن حذف ماده 22 (بند 5 ) قانون مجازات اسلامی از متن حکم و تعیین مجازات شش ماه حبس تعزیری به جای جزای نقدی مستندا به ماده 258 قانون مذکور و تبصره سه ماده 22 قانون تشکیل دادگاه‌های عمومی و انقلاب نتیجتا آن بخش از دادنامه معترضٌ عنه را با اصلاحات به عمل آمده تایید نموده است. اینک و در مرحله قطعیت، آقای ج.ش. در تاریخ 1391/06/20 با مراجعه به دیوان عالی کشور و تقدیم مشروحه ای که منضم به اصل و فتوکپی اوراق مختلفه بوده و متن تمامی آن ها هنگام شور قرائت خواهد شد با بیان مطالبی تجویز اعاده محاکمه را بر اساس ماده 272 قانون آیین دادرسی کیفری خواستار گردیده که جهت رسیدگی به این شعبه محول شده است. رای شعبه دیوان عالی کشور در خصوص درخواست آقای ج.ش. فرزند ی. مبنی بر اعاده محاکمه از دادنامه شماره --- - 91 - 1391/05/08 شعبه هشتم دادگاه تجدیدنظر استان که بر اساس آن نامبرده از حیث بزه تخریب عمدی اتومبیل آقای م.ص. پس از اعمال مقررات مربوط به تبصره سه ماده 22 قانون اصلاح تشکیل محاکم عمومی و انقلاب و نیز ماده 250 قانون آیین دادرسی کیفری به تحمل شش ماه حبس تعزیری به جای جزای نقدی محکوم گردیده است، توجها به اوراق پرونده و گزارش عضو ممیز شعبه، ن. ب. ا. دادگاه نخستین در مقام اعمال تخفیف و یا تبدیل مجازات به بند پنجم از ماده 22 قانون مجازات اسلامی استناد کرده و اینکه قسمت اول بند یاد شده ناظر به وضع خاص متهم م. ب. و به هیچ وجه به قسمت آخر بند پنجم ماده اشعاری اشاره ای ننموده و اینکه قسمت اخیر بند پنجم ماده مورد بحث مربوط به فقدان پیشینه موثر کیفری است و هیچ ارتباطی به وضع خاص متهم را ندارد، مضافا به اینکه منظور از وضع خاص متهم عبارت از موقعیت شغلی، اجتماعی، شخصی و خانوادگی و تمامی صفات مثبته است که نشان می دهد متهم با اراده تام مرتکب جرم نشده است، از طرفی اعمال تخفیف یا تبدیل مجازات، مخصوص دادگاهی است که رسیدگی ماهوی می کند بنا به مراتب، اقدام دادگاه تجدیدنظر در تغییر دادنامه مرحله بدوی و تبدیل مجازات جزای نقدی به تحمل شش ماه حبس تعزیری از مصادیق بارز تشدید مجازات موضوع ماده 258 قانون آیین دادرسی کیفری و تبصره سه ماده 22 اصلاحی مصوب 1381/07/28 می‌باشد، لذا به لحاظ عدم تناسب کیفر مورد حکم با بزه ارتکابی و انطباق مورد با بند 6 از ماده 272 قانون آیین دادرسی کیفری، با تقاضای اعاده دادرسی نامبرده نسبت به دادنامه مرقوم با هدف رسیدگی مجدد در شعبه هم عرض دادگاه تجدیدنظر استان موافقت می‌شود. رئیس شعبه --- دیوان عالی کشور - عضو معاون پناو - بهرامی