عسر و حرج ناشی از عدم آغاز زندگی مشترک

رأی شعبه دیوان عالی کشور شماره پرونده : 9409985174600575 شماره دادنامه : 9509970907500406 شعبه : شعبه پانزدهم دیوان عالی کشور تاریخ : 1395/05/31-13:19 قاضی : سیدمحمود تولیت قاضی : جعفر قدیانی قاضی : مرتضی شریفی خلاصه جریان پرونده حسب محتویات پرونده خانم م. ت.ز.م. به وکالت از خانم ف. م. به طرفیت آقای ه. ش. دادخواستی به خواسته طلاق به لحاظ تحقق بند یکم از شروط ضمن العقد به دادگاههای عمومی حقوقی تربت حیدریه تقدیم که به شعبه دوم ارجاع و طی آن اعلام داشته «... موکله از مورخه 92/6/15 زوج همسرش را ترک نموده ... و در منزل پدری خود رها نموده و از پرداخت حقوق واجبه وی از جمله نفقه امتناع نموده است. علیرغم صدور حکم ... و صدور اجرائیه و انجام اقداماتی جهت دریافت نفقه تاکنون الزام خوانده به پرداخت نفقه ممکن نگردیده است... از آنجائیکه زوج شروط ضمن العقد از جمله بند یکم آن را امضاء و قبول نموده است... تقاضای صدور حکم بر اجازه طلاق با بذل مبلغ پنج هزار تومان از مهریه به زوج را توکیلاً خواستارم.»; طبق دادنامه شماره 00651 - 93/5/18 شعبه سوم دادگاه حقوقی تربت حیدریه آقای ه. ش. به پرداخت نفقه معوقه از تاریخ 90/3/31 لغایت 93/2/1 از قرار ماهیانه 150 هزار تومان و بعلاوه نفقه جاریه و آتیه ماهیانه 200 هزار تومان د. ح. زوجه (خانم ف. م. ) محکوم گردیده و دادنامه صادره غیابی و غیرقطعی اعلام گردیده واخواهی زوج از دادنامه شماره مذکور طی دادنامه شماره 01119- 94/7/25 رد گردیده. دادگاه در تاریخ 94/7/4 تشکیل جلسه داده وکیل خواهان حاضر شده لیکن خوانده علیرغم ابلاغ قانونی وقت جلسه حاضر نشده و لایحه ای ارسال ننموده است. وکیل خواهان مطالب مندرج در دادخواست را تکرار و اضافه نموده «موکله ... علیرغم گذشت چهار سال از زمان عقد بستگی هنوز دوشیزه ... و در منزل پدری خود به سر می برد از مورخه 92/6/15 با اعلام خانواده زوج و خود خوانده محترم که قصد تشکیل زندگی مشترک و بردن موکله به منزل خود و گرفتن مراسم عروسی را دارد خانواده موکل اینجانب اقدام به تهیه ... وسایل جهیزیه (نمود) از تاریخ مذکور (92/6/15) زوج با اعلام این موضوع که دیگر علاقه ای به موکله ندارد از گرفتن مجلس عروسی و بردن زوجه اش به منزل مشترک امتناع نموده است و مبادرت به ترک موکله نموده و از دو سال قبل موکله اصلاً همسر خود را ندیده و نامبرده نزد موکله نیامده است... ب. ت. ب. صدور اجرائیه و انجام اقدامات قانونی جهت وصول محکوم به (نفقه) و صدور حکم جلب و حتی ورود به منزل م. ع. (زوج) تاکنون به علت متواری بودن وی حکم دادگاه درخصوص نفقه و الزام زوج به پرداخت آن مقدور نشده است... به استناد بند اول و هشتم سند نکاحیه... به لحاظ تحقق شرط ضمن العقد ... تقاضای صدور حکم به اجازه طلاق را توکیلاً خواستارم. ضمناً درخصوص اثبات تخلف زوج از بند هشتم... موکله آمادگی خود را برای آوردن شهود نزد دادگاه محترم اعلام می دارد... موکله دوشیزه و غیرمدخول بها بوده ...»; دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر و از شعبه سوم دادگاه حقوقی تربت حیدریه استعلام شده که آیا دادنامه صادره در مورد محکومیت زوج به پرداخت نفقه اجرائیه صادر شده یا خیر. آقای ع. ک.ز. ب. ت. و. به وکالت از زوج ( ه. ش. ) طی لایحه ای اعلام داشته دادنامه استنادی (مربوط به نفقه) هنوز قطعی نگردیده و نسبت به آن واخواهی نموده ام. شعبه سوم دادگاه حقوقی تربت حیدریه پرونده استنادی مربوطه به نفقه را به دادگاه ارسال نموده و شعبه دوم طی صورتجلسه مورخه 94/7/16 با ملاحظه و مطالعه پرونده استنادی اعلام داشته رأی صادره غیابی بوده و ب. ت. ب. انقضاء مواعد قانونی درخواست اجرائیه شده و مراتب به اجرای احکام جهت اجراء اعلام که پس از آن نسبت به تقدیم دادخواست واخواهی اقدام شده و قرار رسیدگی واخواهی صادر و در حال رسیدگی م. ب. وقت رسیدگی برای 94/7/23 تعیین شده و دستور توقیف عملیات اجرائی صادر شده است. متعاقب صدور قرار ارجاع امر به داوری طرفین داور خ. ر. ب. دادگاه معرفی که حسب مفاد نظریه های داوری اصلاح ذات البین میسر نگردیده و سعی و تلاش داوران برای ایجاد صلح و سازش فیمابین زوجین مثمر ثمر واقع نشده دادگاه وقت رسیدگی دیگری تعیین و طرفین را احضار نموده که در جلسه مورخه 94/11/21 وکیل خواهان حاضر نبوده و با تقدیم لایحه ای اعلام داشته به لحاظ شرکت در شعبه 35 دادگاه عمومی مشهد و رسیدگی به پرونده تصادف به دلیل بعد مسافت شرکت در جلسه این دادگاه مقدور نمی باشد وکیل خوانده حاضر شده و اعلام داشته «موکل به هیچ وجه راضی به طلاق نیست... درخصوص ماهیت دعوی خواهان ب. ت. ب. صدور حکم قطعی مبنی بر نفقه معوقه بیش از 6 ماه و اینکه موکل عذر موجهی نداشته از دادگاه محترم تقاضا دارم حتی الامکان در جهت جلوگیری از صدور حکم طلاق تلاش نماید...»; دادگاه با اعلام ختم رسیدگی به شرح دادنامه شماره 02590 - 94/11/27 با این استدلال که چون در پرونده مورد استناد وکیل خ. د. خ. محکومیت خوانده به پرداخت نفقه معوقه از 90/3/31 تا 93/2/1 ... تاکنون درخواست عملیات اجرائی نشده تا محرز گردد آیا الزام خوانده (زوج) به پرداخت نفقه محکوم به ممکن و میسر شده است یا خیر و تخلف خوانده از شرط هشتم نیز محقق نشده (زیرا زندگی مشترک تشکیل نشده) لذا تخلف زوج از شرایط اعلامی محرز نگردیده فلذا حکم به بطلان دعوی صادر و اعلام گردیده است. دادنامه صادره پس از ابلاغ به طرفین مورد اعتراض خانم ف. م. قرار گرفته و خانم م. ت.ز.م. به وکالت از زوجه مذکور با تقدیم دادخواست در مهلت قانونی تقاضای تجدیدنظر نموده که د. ا. م. پرونده به شعبه 15 دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی ارجاع گردیده وکیل ت. ن. خ. در لایحه تقدیمی اعلام داشته «... موکله ... قریب 5 سال از زمان عقد بستگی همچنان در منزل پدری خود به سر می برد... وفق دادنامه صادره ... زوج به پرداخت نفقه معوقه از تاریخ 90/3/31 لغایت 93/2/1 محکوم شده ... جهت دریافت نفقه از سوی موکله اینجانب اجرائیه صادر و به موجب پرونده اجرائی کلاسه 47/93/377 عملیات اجرائی ... در پی واخواهی و اعتراض ت. ن. خ. ... ادامه عملیات اجرائی متوقف شده است. واخواهی زوج به موجب دادنامه ... رد شده است... و حتی دادخواست زوج درخصوص تمکین به موجب دادنامه ... غیروارد تشخیص داده شده و حکم به بطلان دعوی صادر شده ... از سوی دیگر در پرونده ... ت. ن. خ. محترم (زوج) درخصوص حکم قطعیت یافته نفقه دادخواست اعسار تقدیم ... که به موجب دادنامه 01475 - 94/9/24 ... به دلیل احراز توان زوج در پرداخت یکجای نفقه دعوی اعسار درخصوص نفقه وارد و ثابت تشخیص داده نشده و رد شده است. که در پی اعتراض و تجدیدنظرخواهی... پرونده به مرجع محترم تجدیدنظر ارسال می گردد... استدلال دادگاه بدوی در رأی صادره در سطر 16 که ذکر شده درخصوص دادنامه محکوم به اجرائیه صادر نشده به لحاظ اینکه دادگاه محترم اصلاً پرونده اجرایی کلاسه 47/930377 را علیرغم ذکر شماره دادنامه در لایحه تقدیمی را ملاحظه ننموده است صحیح نبوده و خلاف واقعیت موجود و ب. ت. ب. دادنامه های پیوست م. ب. قابل توضیح است که عملیات اجرایی بعد از رد واخواهی زوج درخصوص نفقه نیز پیگیری شده است ولی ب. ت. ب. عدم قطعیت حکم اعسار درخصوص نفقه از نظر قانونی قابلیت پی گیری و ادامه را نداشته است.... از طرفی زوج از شهریور ماه سال 1392 موکله را ترک نموده و با ابراز عدم علاقه به وی نامبرده را بلاتکلیف در منزل پدری خود رها نموده است که در این خصوص شهود نیز وجود دارد...»; وکیل ت. ن. خ. (زوج) نیز در لایحه تقدیمی اعلام داشته «... بر اساس حکم قطعی شده نفقه معوقه به نفع ت. ن. خ. و اجرائیه صادر شده در مورد آن فقط قسمت اول شرط مزبور یعنی عدم پرداخت نفقه بیش از 6 ماه محرز و محقق گردیده و ب. ت. ب. اینکه به لحاظ رسیدگی به دادخواست اعسار موکل هنوز عملیات اجرائی قانوناً آغاز نگردیده تا درصورت عدم پرداخت نفقه... قسمت دوّم شرط مبنی بر عدم امکان الزام موکل به پرداخت نفقه محقق گردد... درخصوص شرط هشتم ضمن عقد نیز ب. ت. ب. اینکه موکل و همسرش اکنون در دوران عقد به سر می برند و زندگی مشترک خود را آغاز نکرده اند. بنابراین ترک زندگی از ناحیه موکل معنی و مفهومی ندارد...»; دادگاه تجدیدنظر در جلسه فوق العاده پرونده را تحت نظر قرار داده و با اعلام ختم رسیدگی به شرح دادنامه شماره 00161 - 95/2/8 اعتراض ت. ن. خ. و وکیل وی را وارد ندانسته و ضمن رد دعوی تجدیدنظر دادنامه بدوی را تأیید نموده است. دادنامه صادره به طرفین ابلاغ شده خانم ف. م. (زوجه) به رأی صادره اعتراض نموده و خانم م. تقی زاده به وکالت از زوجه دادخواست فرجامخواهی تقدیم و تقاضای رسیدگی نموده وکیل ف. خ. د. لایحه ضمیمه دادخواست اعلام داشته «... بعد از قطعیت دادنامه ... درخصوص نفقه و مهریه عملیات اجرائی مجدداً از ناحیه موکله پی گیری شده است. (جای بسی تعجب است که چگونه دادگاه محترم بدوی و تجدیدنظر علیرغم عدم مطالبه و ملاحظه پرونده اجرایی و با صرف مطالعه پرونده واخواهی درخصوص نفقه اعلام نموده اند که تاکنون درخواست عملیات اجرایی نشده است... هر چند با واخواهی فرجامخوانده عملیات اجرایی با دستور دادگاه متوقف شده ولی با رد واخواهی و تأیید حکم قبلی درخصوص نفقه عملیات اجرائی پیدا نموده است و حتی منجر به صدور برگ جلب سیار برای دستگیری م. ع. نیز گردیده است (که فتوکپی مصدق برگ جلب ضمیمه گردیده) متأسفانه دادگاه محترم تجدیدنظر بدون اینکه بررسی و خلاصه نویسی پرونده اجرایی کلاسه ... را که اجرائیه در آن صادر و عملیات اجرایی ... دنبال شده و تاکنون وصول نفقه برای موکله میسر نشده است را مطالبه نماید... توجهی به اعتراض اینجانب که اجرائیه قبلاً صادر و حتی بعد از واخواهی نیز عملیات اجرائی پی گیری شده است را ننموده است... زوج علیرغم محکومیت قطعی خود به پرداخت نفقه معوقه به مدت سه سال و نیز صدور اجرائیه و تعقیب عملیات اجرایی و حتی اعمال ماده 2 قانون محکومیت های مالی از پرداخت نفقه مورد حکم استحقاقی زوجه استنکاف ورزیده ... علاوه بر اینکه ... دادخواست تمکین از ناحیه زوج رد شده است...»; پرونده در راستای فرجامخواهی به دیوان عالی کشور ارسال و پس از ثبت و جری تشریفات قانونی به این شعبه ارجاع گردیده است.هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و اوراق پرونده درخصوص دادنامه شماره 00161 - 95/2/8 فرجامخواسته مشاوره نموده چنین رأی می دهد: رأی شعبه فرجام خواهی خانم ف. م. با وکالت خانم م. ت.ز.م. به طرفیت آقای ه. ش. با وکالت آقای ع. ک.ز. مقدم نسبت به دادنامه شماره 00161 - 95/2/8 شعبه 15 دادگاه تجدیدنظر استان خراسان جنوبی متضمن تأیید دادنامه شماره 02590 - 94/11/27 شعبه دوم دادگاه عمومی حقوقی تربت حیدریه مشعر بر صدور حکم به بطلان دعوی وارد م. ب.. زیرا اولاً: ب. ت. ب. دادنامه غیابی شماره 00651 - 93/5/18 شعبه سوم دادگاه حقوقی تربت حیدریه، زوج به پرداخت نفقه معوقه از تاریخ 90/3/31 لغایت 93/2/1 د. ح. زوجه محکوم شده و حکم غیابی صادره در مرحله واخواهی رد شده و به لحاظ عدم اعتراض قطعی گردیده طبق محتویات پرونده، اظهارات وکیل زوجه و همچنین اظهارات وکیل زوج درخصوص موضوع ، اجرائیه نیز صادر شده. ثانیاً: حسب مندرجات پرونده زوج دادخواست اعسار از پرداخت نفقه معوقه زوجه تقدیم نموده که در دادگاه بدوی رد شده این اقدام زوج نشانگر آن است که زوجه برای دریافت محکوم به (نفقه معوقه) اقدام نموده و زوج از پرداخت آن (با تقدیم دادخواست اعسار) خودداری نموده است. ثالثاً: ف. خ. و وکیل وی برای اثبات تخلف زوج از بند 8 شروط ضمن العقد به استماع شهادت شهود استناد نموده که دادگاه توجهی ننموده که لازم است با صدور قرار استماع شهادت شهود اقدام شود. رابعاً: مدت پنج سال از زمان عقد سپری شده زوج برای عروسی اقدام ننموده که کالمعلقه ماندن زوجه نه محل شرعی دارد و نه محل عقلی و به تعبیر قرآن کریم یا باید «امساک به معروف»; نماید و اینکه «تسریح باحسان»; شود و مضافاً در آیه 129 از سوره نساء نیز معلق نگه داشتن زن نهی گردیده است. علیهذا بنا به مراتب مذکور با استناد مواد 371 (بند 5) و 401 (بند الف) از قانون آئین دادرسی مدنی ضمن نقض دادنامه فرجامخواسته پرونده به شعبه صادر کننده رأی منقوض ارجاع می گردد. شعبه پانزدهم دیوان عالی کشوررئیس: جعفر قدیانی عضو معاون: سید محمود تولیت عضو معاون: مرتضی شریفی فهرست شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی عسر و حرج ناشی از عدم آغاز زندگی مشترک در تاریخ 31 مرداد 1395، دیوان عالی کشور به موضوعی رسیدگی کرد که در آن زوجه درخواست طلاق را به دلیل عدم پرداخت نفقه و ترک منزل مطرح نمود. زوجه ادعا کرد که زوج از تاریخ 15 شهریور 1392 او را ترک کرده و از پرداخت نفقه معوقه و جاری خودداری کرده است. دادگاه بدوی با استناد به عدم اجرای حکم نفقه و عدم تحقق شروط ضمن عقد، دعوی را رد کرد. در مراحل بعدی، زوجه به دلیل عدم رسیدگی به وضعیت اجرایی نفقه و عدم توجه به شهادت شهود، درخواست تجدیدنظر ارائه داد. دیوان عالی کشور در نهایت با نقض دادنامه تجدیدنظر، به عدم اقدام زوج در برقراری زندگی مشترک و عدم پرداخت نفقه اشاره کرد و پرونده را به شعبه صادرکننده رای منقوض ارجاع داد. رای دیوان با استناد به مواد 371 و 401 قانون آیین دادرسی مدنی صادر گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1395/05/31 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: عدم اقدام زوج به برگزاری مراسم عروسی و آغاز زندگی مشترک علیرغم گذشت چندین سال (پنج سال) از زمان عقد، موجب معلق ماندن زوجه بوده و از موارد تحقق عسر و حرج وی محسوب می‌شود. رای شعبه دیوان عالی کشور شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه پانزدهم دیوان عالی کشور تاریخ: 1395/05/31 - 13 : 19 قاضی: سیدمحمود تولیت قاضی: جعفر قدیانی قاضی: مرتضی شریفی حسب محتویات پرونده خانم م. ت.ز.م. به وکالت از خانم ف. م. به طرفیت آقای ه. ش. دادخواستی به خواسته طلاق به لحاظ تحقق بند یکم از شروط ضمن العقد به دادگاه‌های عمومی حقوقی تربت حیدریه تقدیم که به شعبه دوم ارجاع و طی آن اعلام داشته «... موکله از مورخه 92/6/15 زوج همسرش را ترک نموده... و در منزل پدری خود رها نموده و از پرداخت حقوق واجبه وی از جمله نفقه امتناع نموده است. علیرغم صدور حکم... و صدور اجراییه و انجام اقداماتی جهت دریافت نفقه تاکنون الزام خوانده به پرداخت نفقه ممکن نگردیده است... از آنجایی که زوج شروط ضمن العقد از جمله بند یکم آن را امضا و قبول نموده است... تقاضای صدور حکم بر اجازه طلاق با بذل مبلغ پنج هزار تومان از مهریه به زوج را توکیلا خواستارم.»; طبق دادنامه شماره --- - 93/5/18 شعبه سوم دادگاه حقوقی تربت حیدریه آقای ه. ش. به پرداخت نفقه معوقه از تاریخ 90/3/31 لغایت 93/2/1 از قرار ماهیانه 150 هزار تومان و به علاوه نفقه جاریه و آتیه ماهیانه 200 هزار تومان د. ح. زوجه (خانم ف. م.) محکوم گردیده و دادنامه صادره غیابی و غیرقطعی اعلام گردیده واخواهی زوج از دادنامه شماره مذکور طی دادنامه شماره --- - 94/7/25 رد گردیده. دادگاه در تاریخ 94/7/4 تشکیل جلسه داده وکیل خواهان حاضر شده لیکن خوانده علیرغم ابلاغ قانونی وقت جلسه حاضر نشده و لایحه ای ارسال ننموده است. وکیل خواهان مطالب مندرج در دادخواست را تکرار و اضافه نموده «موکله... علیرغم گذشت چهار سال از زمان عقد بستگی هنوز دوشیزه... و در منزل پدری خود به سر می برد از مورخه 92/6/15 با اعلام خانواده زوج و خود خوانده محترم که قصد تشکیل زندگی مشترک و بردن موکله به منزل خود و گرفتن مراسم عروسی را دارد خانواده موکل اینجانب اقدام به تهیه... وسایل جهیزیه (نمود) از تاریخ مذکور ( 92/6/15 ) زوج با اعلام این موضوع که دیگر علاقه ای به موکله ندارد از گرفتن مجلس عروسی و بردن زوجه اش به منزل مشترک امتناع نموده است و مبادرت به ترک موکله نموده و از دو سال قبل موکله اصلا همسر خود را ندیده و نامبرده نزد موکله نیامده است... ب. ت. ب. صدور اجراییه و انجام اقدامات قانونی جهت وصول محکوم به (نفقه) و صدور حکم جلب و حتی ورود به منزل م. ع. (زوج) تاکنون به علت متواری بودن وی حکم دادگاه در خصوص نفقه و الزام زوج به پرداخت آن مقدور نشده است... به استناد بند اول و هشتم سند نکاحیه... به لحاظ تحقق شرط ضمن العقد... تقاضای صدور حکم به اجازه طلاق را توکیلا خواستارم. ضمنا در خصوص اثبات تخلف زوج از بند هشتم... موکله آمادگی خود را برای آوردن شهود نزد دادگاه محترم اعلام می دارد... موکله دوشیزه و غیرمدخول بها بوده...»; دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر و از شعبه سوم دادگاه حقوقی تربت حیدریه استعلام شده که آیا دادنامه صادره در مورد محکومیت زوج به پرداخت نفقه اجراییه صادر شده یا خیر. آقای ع. ک.ز. ب. ت. و. به وکالت از زوج (ه. ش.) طی لایحه ای اعلام داشته دادنامه استنادی (مربوط به نفقه) هنوز قطعی نگردیده و نسبت به آن واخواهی نموده ام. شعبه سوم دادگاه حقوقی تربت حیدریه پرونده استنادی مربوطه به نفقه را به دادگاه ارسال نموده و شعبه دوم طی صورتجلسه مورخه 94/7/16 با ملاحظه و مطالعه پرونده استنادی اعلام داشته رای صادره غیابی بوده و ب. ت. ب. انقضاء مواعد قانونی درخواست اجراییه شده و مراتب به اجرای احکام جهت اجراء اعلام که پس از آن نسبت به تقدیم دادخواست واخواهی اقدام شده و قرار رسیدگی واخواهی صادر و در حال رسیدگی م. ب. وقت رسیدگی برای 94/7/23 تعیین شده و دستور توقیف عملیات اجرایی صادر شده است. متعاقب صدور قرار ارجاع امر به داوری طرفین داور خ. ر. ب. دادگاه معرفی که حسب مفاد نظریه های داوری اصلاح ذات البین میسر نگردیده و سعی و تلاش داوران برای ایجاد صلح و سازش فیمابین زوجین مثمر ثمر واقع نشده دادگاه وقت رسیدگی دیگری تعیین و طرفین را احضار نموده که در جلسه مورخه 94/11/21 وکیل خواهان حاضر نبوده و با تقدیم لایحه ای اعلام داشته به لحاظ شرکت در شعبه --- دادگاه عمومی مشهد و رسیدگی به پرونده تصادف به دلیل بعد مسافت شرکت در جلسه این دادگاه مقدور نمی‌باشد وکیل خوانده حاضر شده و اعلام داشته «موکل به هیچ وجه راضی به طلاق نیست... در خصوص ماهیت دعوی خواهان ب. ت. ب. صدور حکم قطعی مبنی بر نفقه معوقه بیش از 6 ماه و اینکه موکل عذر موجهی نداشته از دادگاه محترم تقاضا دارم حتی الامکان در جهت جلوگیری از صدور حکم طلاق تلاش نماید...»; دادگاه با اعلام ختم رسیدگی به شرح دادنامه شماره --- - 94/11/27 با این استدلال که چون در پرونده مورد استناد وکیل خ. د. خ. محکومیت خوانده به پرداخت نفقه معوقه از 90/3/31 تا 93/2/1 ... تاکنون درخواست عملیات اجرایی نشده تا محرز گردد آیا الزام خوانده (زوج) به پرداخت نفقه محکوم به ممکن و میسر شده است یا خیر و تخلف خوانده از شرط هشتم نیز محقق نشده (زیرا زندگی مشترک تشکیل نشده) لذا تخلف زوج از شرایط اعلامی محرز نگردیده فلذا حکم به بطلان دعوی صادر و اعلام گردیده است. دادنامه صادره پس از ابلاغ به طرفین مورد اعتراض خانم ف. م. قرار گرفته و خانم م. ت.ز.م. به وکالت از زوجه مذکور با تقدیم دادخواست در مهلت قانونی تقاضای تجدیدنظر نموده که د. ا. م. پرونده به شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی ارجاع گردیده وکیل ت. ن. خ. در لایحه تقدیمی اعلام داشته «... موکله... قریب 5 سال از زمان عقد بستگی همچنان در منزل پدری خود به سر می برد... وفق دادنامه صادره... زوج به پرداخت نفقه معوقه از تاریخ 90/3/31 لغایت 93/2/1 محکوم شده... جهت دریافت نفقه از سوی موکله اینجانب اجراییه صادر و به موجب پرونده اجرایی کلاسه --- /377 عملیات اجرایی... در پی واخواهی و اعتراض ت. ن. خ.... ادامه عملیات اجرایی متوقف شده است. واخواهی زوج به موجب دادنامه... رد شده است... و حتی دادخواست زوج در خصوص تمکین به موجب دادنامه... غیروارد تشخیص داده شده و حکم به بطلان دعوی صادر شده... از سوی دیگر در پرونده... ت. ن. خ. محترم (زوج) در خصوص حکم قطعیت یافته نفقه دادخواست اعسار تقدیم... که به موجب دادنامه --- - 94/9/24 ... به دلیل احراز توان زوج در پرداخت یکجای نفقه دعوی اعسار در خصوص نفقه وارد و ثابت تشخیص داده نشده و رد شده است. که در پی اعتراض و تجدیدنظرخواهی... پرونده به مرجع محترم تجدیدنظر ارسال می‌گردد... استدلال دادگاه بدوی در رای صادره در سطر 16 که ذکر شده در خصوص دادنامه محکوم به اجراییه صادر نشده به لحاظ اینکه دادگاه محترم اصلا پرونده اجرایی کلاسه --- را علیرغم ذکر شماره دادنامه در لایحه تقدیمی را ملاحظه ننموده است صحیح نبوده و خلاف واقعیت موجود و ب. ت. ب. دادنامه های پیوست م. ب. قابل توضیح است که عملیات اجرایی بعد از رد واخواهی زوج در خصوص نفقه نیز پیگیری شده است ولی ب. ت. ب. عدم قطعیت حکم اعسار در خصوص نفقه از نظر قانونی قابلیت پیگیری و ادامه را نداشته است.... از طرفی زوج از شهریور ماه سال 1392 موکله را ترک نموده و با ابراز عدم علاقه به وی نامبرده را بلاتکلیف در منزل پدری خود رها نموده است که در این خصوص شهود نیز وجود دارد...»; وکیل ت. ن. خ. (زوج) نیز در لایحه تقدیمی اعلام داشته «... بر اساس حکم قطعی شده نفقه معوقه به نفع ت. ن. خ. و اجراییه صادر شده در مورد آن فقط قسمت اول شرط مزبور یعنی عدم پرداخت نفقه بیش از 6 ماه محرز و محقق گردیده و ب. ت. ب. اینکه به لحاظ رسیدگی به دادخواست اعسار موکل هنوز عملیات اجرایی قانونا آغاز نگردیده تا در صورت عدم پرداخت نفقه... قسمت دوّم شرط مبنی بر عدم امکان الزام موکل به پرداخت نفقه محقق گردد... در خصوص شرط هشتم ضمن عقد نیز ب. ت. ب. اینکه موکل و همسرش اکنون در دوران عقد به سر می برند و زندگی مشترک خود را آغاز نکرده اند. بنابراین ترک زندگی از ناحیه موکل معنی و مفهومی ندارد...»; دادگاه تجدیدنظر در جلسه فوق العاده پرونده را تحت نظر قرار داده و با اعلام ختم رسیدگی به شرح دادنامه شماره --- - 95/2/8 اعتراض ت. ن. خ. و وکیل وی را وارد ندانسته و ضمن رد دعوی تجدیدنظر دادنامه بدوی را تایید نموده است. دادنامه صادره به طرفین ابلاغ شده خانم ف. م. (زوجه) به رای صادره اعتراض نموده و خانم م. تقی زاده به وکالت از زوجه دادخواست فرجامخواهی تقدیم و تقاضای رسیدگی نموده وکیل ف. خ. د. لایحه ضمیمه دادخواست اعلام داشته «... بعد از قطعیت دادنامه... در خصوص نفقه و مهریه عملیات اجرایی مجددا از ناحیه موکله پیگیری شده است. (جای بسی تعجب است که چگونه دادگاه محترم بدوی و تجدیدنظر علیرغم عدم مطالبه و ملاحظه پرونده اجرایی و با صرف مطالعه پرونده واخواهی در خصوص نفقه اعلام نموده‌اند که تاکنون درخواست عملیات اجرایی نشده است... هر چند با واخواهی فرجامخوانده عملیات اجرایی با دستور دادگاه متوقف شده ولی با رد واخواهی و تایید حکم قبلی در خصوص نفقه عملیات اجرایی پیدا نموده است و حتی منجر به صدور برگ جلب سیار برای دستگیری م. ع. نیز گردیده است (که فتوکپی مصدق برگ جلب ضمیمه گردیده) متاسفانه دادگاه محترم تجدیدنظر بدون اینکه بررسی و خلاصه نویسی پرونده اجرایی کلاسه... را که اجراییه در آن صادر و عملیات اجرایی... دنبال شده و تاکنون وصول نفقه برای موکله میسر نشده است را مطالبه نماید... توجهی به اعتراض اینجانب که اجراییه قبلا صادر و حتی بعد از واخواهی نیز عملیات اجرایی پیگیری شده است را ننموده است... زوج علیرغم محکومیت قطعی خود به پرداخت نفقه معوقه به مدت سه سال و نیز صدور اجراییه و تعقیب عملیات اجرایی و حتی اعمال ماده 2 قانون محکومیت های مالی از پرداخت نفقه مورد حکم استحقاقی زوجه استنکاف ورزیده... علاوه بر اینکه... دادخواست تمکین از ناحیه زوج رد شده است...»; پرونده در راستای فرجامخواهی به دیوان عالی کشور ارسال و پس از ثبت و جری تشریفات قانونی به این شعبه ارجاع گردیده است.هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره --- - 95/2/8 فرجامخواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد: فرجام خواهی خانم ف. م. با وکالت خانم م. ت.ز.م. به طرفیت آقای ه. ش. با وکالت آقای ع. ک.ز. مقدم نسبت به دادنامه شماره --- - 95/2/8 شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان خراسان جنوبی متضمن تایید دادنامه شماره --- - 94/11/27 شعبه دوم دادگاه عمومی حقوقی تربت حیدریه مشعر بر صدور حکم به بطلان دعوی وارد م. ب.. زیرا اولا: ب. ت. ب. دادنامه غیابی شماره 00651 - 93/5/18 شعبه سوم دادگاه حقوقی تربت حیدریه، زوج به پرداخت نفقه معوقه از تاریخ 90/3/31 لغایت 93/2/1 د. ح. زوجه محکوم شده و حکم غیابی صادره در مرحله واخواهی رد شده و به لحاظ عدم اعتراض قطعی گردیده طبق محتویات پرونده، اظهارات وکیل زوجه و همچنین اظهارات وکیل زوج در خصوص موضوع، اجراییه نیز صادر شده. ثانیا: حسب مندرجات پرونده زوج دادخواست اعسار از پرداخت نفقه معوقه زوجه تقدیم نموده که در دادگاه بدوی رد شده این اقدام زوج نشانگر آن است که زوجه برای دریافت محکوم به (نفقه معوقه) اقدام نموده و زوج از پرداخت آن (با تقدیم دادخواست اعسار) خودداری نموده است. ثالثا: ف. خ. و وکیل وی برای اثبات تخلف زوج از بند 8 شروط ضمن العقد به استماع شهادت شهود استناد نموده که دادگاه توجهی ننموده که لازم است با صدور قرار استماع شهادت شهود اقدام شود. رابعا: مدت پنج سال از زمان عقد سپری شده زوج برای عروسی اقدام ننموده که کالمعلقه ماندن زوجه نه محل شرعی دارد و نه محل عقلی و به تعبیر قرآن کریم یا باید «امساک به معروف»; نماید و اینکه «تسریح باحسان»; شود و مضافا در آیه 129 از سوره نساء نیز معلق نگه داشتن زن نهی گردیده است. علیهذا بنا به مراتب مذکور با استناد مواد 371 (بند 5 ) و 401 (بند الف) از قانون آیین دادرسی مدنی ضمن نقض دادنامه فرجامخواسته پرونده به شعبه صادر کننده رای منقوض ارجاع می‌گردد.