فرایند دادرسی کیفری به مثابه مجازات: جلوه ها، پیامد ها، راهبردها

فرایند دادرسی کیفری به مثابه مجازات: جلوه ها، پیامد ها، راهبردها نویسندگان: عظیم آقابابایی طاقانکی سید درید موسوی مجاب منبع: تعالی حقوق سال 16 پاییز 1404 شماره 3 حوزه‌های تخصصی: حوزه‌های تخصصی حقوق doi: 10.22034/thdad.2024.2021285.2685 شماره صفحات: ۱۸۵ - ۲۱۶ دریافت مقاله تعداد دانلود : ۶۵ آرشیو آرشیو شماره‌ها: ۳۳ سال ۱۴۰۴ (۳) - تعالی حقوق سال 16 پاییز 1404 شماره 3 - تعالی حقوق سال 16 تابستان 1404 شماره 2 - تعالی حقوق سال 16 بهار 1404 شماره 1 سال ۱۴۰۳ (۴) - تعالی حقوق سال 15 زمستان 1403 شماره 4 - تعالی حقوق سال 15 پاییز 1403 شماره 3 - تعالی حقوق سال 15 تابستان 1403 شماره 2 - تعالی حقوق سال 15 بهار 1403 شماره 1 سال ۱۴۰۲ (۴) - تعالی حقوق سال چهاردهم زمستان 1402 شماره 4 - تعالی حقوق سال چهاردهم پاییز 1402 شماره 3 - تعالی حقوق سال چهاردهم تابستان 1402 شماره 2 - تعالی حقوق سال چهاردهم بهار 1402 شماره 1 سال ۱۴۰۱ (۴) - تعالی حقوق سال سیزدهم زمستان 1401 شماره 4 - تعالی حقوق سال سیزدهم پاییز 1401 شماره 3 - تعالی حقوق سال سیزدهم تابستان 1401 شماره 2 - تعالی حقوق سال سیزدهم بهار 1401 شماره 1 سال ۱۴۰۰ (۴) - تعالی حقوق سال دوازدهم زمستان 1400 شماره 4 - تعالی حقوق سال دوازدهم پاییز 1400 شماره 3 - تعالی حقوق سال دوازدهم تابستان 1400 شماره 2 - تعالی حقوق سال دوازدهم بهار 1400 شماره 1 سال ۱۳۹۹ (۴) - تعالی حقوق سال یازدهم زمستان 1399 شماره 4 - تعالی حقوق سال یازدهم پاییز 1399 شماره 3 - تعالی حقوق سال یازدهم تابستان 1399 شماره 2 - تعالی حقوق سال یازدهم بهار 1399 شماره 1 سال ۱۳۹۸ (۴) - تعالی حقوق زمستان 1398 شماره 6 - تعالی حقوق پاییز 1398 شماره 5 - تعالی حقوق تابستان 1398 شماره 4 - تعالی حقوق بهار 1398 شماره 3 سال ۱۳۹۷ (۲) - تعالی حقوق زمستان 1397 شماره 2 - تعالی حقوق پاییز 1397 شماره 1 سال ۱۳۹۶ (۴) - تعالی حقوق زمستان 1396 شماره 21 - تعالی حقوق پاییز 1396 شماره 20 - تعالی حقوق تابستان 1396 شماره 19 - تعالی حقوق بهار 1396 شماره 18 چکیده قانون، در راستای اهداف حقوق کیفری، برخی مقرراتِ ویژه ی محدودکننده و تنبیهی، مانند قرار تأمین کیفری، قرار نظارت قضایی، بازداشت متهم، ورود به منزل و مکان بسته و تعطیل، تفتیش آن ها و غیره را پیش بینی نموده است. از جمله قرار تأمین کیفری، قرار نظارت قضایی، بازداشت متهم، ورود به منزل و مکان بسته و تعطیل، تفتیش آن ها. برخلاف آموزه های حقوق بشر، گاهی اوقات مقامات قضایی یا انتظامی، در اثنای فرایند دادرسی کیفری، مازاد بر آن چه شخص دخیل در امر کیفری مستحق محدودیت است، وی را تنبیه می نمایند و از این طریق حقوق و آزادی های بنیادین اشخاص را تهدید و تحدید می نمایند. در پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی مشخص می گردد، اقدامات تنبیهی ممکن است در قالبِ دستگیری غیرقانونی، قرار تأمینِ منتهی به بازداشتِ بلاوجه، دستور جلب بدوی بلاوجه، تفسیرهای آمارگرایانه ی قضایی، تفسیرهای ایدئولوژیک و امنیت مدار، درگیرسازی افراطی اشخاص دخیل در امر کیفری و غیره ارتکاب یابند. با بررسی رویه ی قضایی مشخص می شود که برخی از اقدامات تنبیهی غیرمجاز کشف و پاسخ داده می شوند. ولیکن امکان عدم کشف و عدم امکان پاسخگویی به برخی دیگر از رفتارها نیز وجود دارد. این اقدامات موجب تضعیف اصل حاکمیت قانون، تخدیش مشروعیت و مقبولیت نظام عدالت کیفری و کاهش اعتماد عمومی نسبت به دادگستری کیفری، تورم جمعیت کیفری، تراکم پرونده های کیفری و غیره می شود. سیاست گذاری در سه سطح تقنینی، قضایی و اجرایی در قالب های فرهنگ سازی، اخلاق گستری قضایی، مقرره گذاری شفاف و بدون ابهام، تشریح اصول حاکم بر قوانین کیفری در قوانین و نظارت پیشینی و پسینیِ برونی، می تواند راه حل برون رفت از این معظل باشد. Criminal proceedings as punishment: effects, consequences, solutions In line with the goals of criminal law, the law has provided some special restrictive and punitive provisions, such as criminal security order, judicial supervision order, arrest of the accused, entry into closed houses and places, their search, etc. Contrary to the teachings of human rights, sometimes the judicial or police authorities, during the criminal proceedings, punish the person involved in the criminal case in excess of what he deserves, and in this way they threaten and limit the fundamental rights and freedoms of the people. In this reasearch, it is determined by descriptive-analytical method that punitive measures may be committed in the form of illegal arrest, criminal security arrangement leading to unjustified arrest, unjustified preliminary arrest order, judicial statistical interpretations, ideological and security-oriented interpretations, extreme involvement of persons involved in criminal matters, etc. By examining the judicial procedure, it is clear that some unauthorized punitive measures are discovered and answered. But there is also the possibility of not being discovered and not being able to respond to some other behaviors. These measures weaken the rule of law, undermine the legitimacy and acceptability of the criminal justice system, reduce public trust in the criminal justice system, increase the criminal population, increase the number of criminal cases, etc. Policy-making at the three legislative, judicial and executive levels in the form of culture building, judicial ethics expansion, clear and unambiguous regulation, explaining the principles governing criminal laws in laws and external prior and posterior supervision, can be the solution to overcome this dilemma. تبلیغات