رأی
فرجامخواهی از رای صادره در دعوی تقسیم ترکه
رأی خلاصه جریان پرونده
در خصوص دعوی آقای ع. ر.م. با وکالت آقای س. م. به طرفیت آقایان و خانمها: م. ، ع. ، ف. ، ب. ، ح. ، ز. ، ل. ، ر. ، س. همگی ر. و ط. ک. به خواسته تقسیم ترکه (یک قطعه زمین 15 هزار مترمربع) و یا فروش آن، شعبه دوم دادگاه عمومی آ. در پرونده کلاسه 920061 به موجب دادنامه شماره 176-۱۳۹3/2/29 به لحاظ غیرقابل تقسیم بودن زمین طبق نظر کارشناس، حکم به فروش ملک مستنداً به مواد 300 و 315 قانون امور حسبی و تقسیم آن بین ورثه صادر نموده است (ص157) خانم ف. ر. از این دادنامه واخواهی نموده که طبق دادنامه شماره 465-۱۳۹3/5/22 واخواهی رد شده است (ص262) خانم ف. ر. نسبت به دادنامه اخیر در تاریخ ۱۳۹3/6/22 تجدیدنظرخواهی نموده (ص273) و آقای ع. ر. نیز از دادنامه شماره 176-۱۳۹3/2/29 تجدیدنظرخواهی کرده (ص201 با وکالت آقای ح.) .آقای م. ر. نیز جداگانه نسبت به دادنامه اصلی تجدیدنظرخواهی کرده (ص195) و شعبه 17 دادگاه تجدیدنظر استان گیلان در هر سه مورد به موجب دادنامه شماره 796-۱۳۹3/12/12 در پرونده کلاسه 930607 زمین مذکور (ترکه مرحوم م. ر.م.) با احراز تقسیم قبلی زمین بین 8 نفر از برادران و خواهران طبق رسوم محلی ضمن نقض دادنامه تجدیدنظرخواسته، حکم بر بطلان دعوی صادر و در مورد استرداد دادخواست ع. نیز قرار رد دادخواست تجدیدنظر صادر نموده است (ص315). وکیل خواهان بدوی از این رأی فرجامخواهی نموده که پس از تبادل لوایح، پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و در تاریخ ۱۳۹4/5/12 به این شعبه ارجاع شده است. هیأت شعبه در تاریخ فوق تشکیل است پس از قرائت گزارش عضو ممیز و انجام مشاوره به شرح ذیل رأی صادر مینماید :
رأی شعبه دیوان عالی کشور
با عنایت به مفاد مواد 367 و 368 قانون آئین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی، دعوی تقسیم ترکه و دستور فروش ملک موروثی از مصادیق دعاوی قابل فرجام نیست و رأی فرجامخواسته مستنداً به مواد مرقوم قابلیت فرجامخواهی ندارد و فرجامخواهی به عمل آمده رد میشود.
رئیس و مستشار شعبه 5 دیوان عالی کشور
علی معینی - احمد کریم زاده
فهرست
خلاصه جریان پرونده
شعبه دیوان عالی کشور
نقد رأی
فرجام خواهی از رای صادره در دعوی تقسیم ترکه
در تاریخ 17 مرداد 1391، گروهی از وراث به دادگاه عمومی بخش ارزوئیه درخواست تقسیم ماترک متوفی را ارائه کردند. خ. ه. مدعی شدند که یکی از وراث، اموال والدین را تصرف کرده و از تقسیم آنها میان وراث خودداری میکند. در پاسخ، خوانده با ارائه اسناد عادی و رسمی، ادعا کرد که دو نفر از خ. ه. سهام خود را واگذار کرده و حق مطالبهای ندارند و سایر خ. ه. نیز ادعای جعل امضا کردند. دادگاه پس از بررسی و با استناد به نظریه کارشناس، اقدام به تقسیم ترکه میان وراث نمود. این رای مورد اعتراض قرار گرفت و به دیوان عالی کشور ارجاع شد. دیوان عالی کشور با استناد به بند 1 شق الف ماده 367 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی، اعلام کرد که دعوی تقسیم ترکه دارای وصف غیرمالی است و بنابراین فرجامخواهی در این خصوص قابل پذیرش نیست. در نتیجه، فرجامخواهی مردود اعلام شد.
تاریخ دادنامه قطعی: 1394/06/02
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام: ماهیت دعوی تقسیم ترکه، تعیین حصه هریک از وراث از ماترک مورث آنهاست و چنین دعوایی وصف غیرمالی دارد؛ بنابراین رای صادره در این دعوی قابل فرجام خواهی نیست، هرچند بهای خواسته به مبلغی بیشتر از حد نصاب قانونی لازم برای فرجام خواهی تقویم شود.
رای خلاصه جریان پرونده
در تاریخ 1391/05/17 آقایان و بانوان ب.، ب.، م.، م.، م.، ع.، ع. و پ. ن. د. ب. ط. آقای م. ن. به خواسته تقسیم ماترک متوفی به دادگاه عمومی بخش ارزوئیه تقدیم و توضیح داده اند مادرما بانو پ. ع. در تاریخ 1385/01/25 در اقامتگاه دایمی خود در گذشته و طرفین دعوی وراث حین الفوت او هستند، همچنین پدرمان ج. ن. نیز فوت شده و خوانده اموال والدین را متصرف شده و حاضر به تقسیم آنها بین وراث نمیباشد لذا تقاضای صدور حکم تقسیم اموال را دارند پرونده بدوا به منظور برقراری صلح و سازش به شورای حل اختلاف ارسال گردیده که به لحاظ عدم توفیق شورا به دادگاه اعاده شده. آقای …. وکیل خ. د. ج. دادرسی اظهار داشته دادخواست تقدیمی توسط دو نفر از خ. ه. امضا شده و سایرین امضا نکرده اند و این دو نفر نیز سهام خود را واگذار کرده اند و حق مطالبه چیزی ندارند و دعوی قابل پذیرش نیست. آقای ب. ن. به موجب سند عادی مورخه 1371/12/21 و با نو ع. به موجب سند رسمی شماره...- 1372/01/10 دفترخانه شماره... سهام خود را واگذار کرده اند و اعلام داشته اند هیچگونه ادعا و اعتراضی ندارند لذا تقاضای رد دعوی را دارد. بانو ع. و آقای ب. ن. اظهار داشته اند اثر انگشت و امضا متعلق به ما نمیباشد و جعل شده است با نو ع. اضافه میکند ما وکالت کاری داریم که برادرم م. وام بگیرد و کابل کشی برق کند ولی سهم یا ملکی به او واگذارنکرده ایم به منظور تکمیل دادخواست از حیث امضا دادگاه مقرر داشته برای خ. ه. اخطار رفع نقص صادر شود. که صادر شده است خ. ه. د. جلسه دادرسی بیان داشته اند درسال 1363 پدرمان فوت شد و از بین وراث برادرمان م. ن. را انتخاب کردیم که کارهای اداری و ملکی را انجام بدهد، چون پنج نفر درخانه بودند که باید آنها را سروسامان بدهد و مخارج آنها را بپردازد درسال 1371 به خاطر برقی کردن موتورچاه و گرفتن وام ما را به بافت برد که وکالت کاری برای انجام دادن کارها به او بدهیم، که وکالت تفویض کردیم اما حالا حرف دیگری میزند، میگوید ما سهم خ. ر. ب. او بخشیده ایم که چنین چیزی نیست درسال 1385 که مادرمان فوت کرد به ایشان مراجعه کردیم و حق خود را مطالبه کردیم، اظهار داشت حق و حقوقی ندارید ملک پدریتان را بخشیده اید، گویا موقع دادن وکالت از ما تعهد محضری گرفته که این تعهد نامه را قبول نداریم و از آن خبر نداشتیم، ایشان جعل کرده شرکا شاهد قضیه هستند. خ. ن. ا. داشته ملک مزبور در سال 1361 به نام پدرم شده ایشان در سال 1363 فوت کرده ملک درآمدی نداشت وفاقد ارزش مادی بود با کلی بدهی اقساطی که سالهای اول برای پرداخت اقساط هم دچار مشکل بودم، چند جا کارمیکردم تا خرج موتور را بدهم آنها طی سند محضری واگذار نمودهاند و حالا منکر اسناد هستند. دادگاه از گواهان خ. ه. تحقیق به عمل آورده که شهادتشان مورد ایراد وکیل خوانده قرارگرفته وسپس به منظور تقسیم ترکه بین وراث قرار ارجاع امر به کارشناس صادرمینماید وکارشناس منتخب نظر خود را در خصوص چگونگی تقسیم آب و اراضی بین طرفین ابراز داشته که مورد اعتراض خوانده قرارگرفته. دادگاه اعتراض را موجه ندانسته و مردود اعلام کرده و با اعلام کفایت رسیدگی حکم بر تقسیم ترکه مرحومه پ. ع. بین وراث حین الفوت او (طرفین دعوی) بر اساس نظریه کارشناس وتحویل حصه هریک صادرمینماید. آقای ر.الف. الف. وکیل خوانده به رای دادگاه اعتراض ودادخواست فرجام خواهی تقدیم داشته ومطالبی در اعتراض به رای دادگاه عنوان کرده ودرخواست نقض آن را دارد. فرجام خواندگان با وجود ابلاغ دادخواست و پیوست های آن پاسخی به دعوی نداده اند پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و رسیدگی به این شعبه محول شده است.هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … ممیزواوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد:
رای شعبه دیوان عالی کشور
فرجام خواهی آقای ر.الف. الف. وکیل دادگستری به وکالت از آقای م. ن. نسبت به دادنامه شماره --- - 1393/11/15 دادگاه عمومی ا. قابل پذیرش به نظرنمیرسد زیرا مستفاد از بند 1 شق الف ماده 367 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امورمدنی اینست که آرای دادگاههای بدوی منحصرا در دعاوی مالی قابلیت سیر در دیوان عالی کشوردارند و دعوی غیرمالی فاقد چنین خصیصه ای م. ب.. ن. ب. ا. دعوی تقسیم ترکه عبارتست از تعیین حصه هریک از وراث ازماترک مورث آنها وچنین دعوایی وصف غیرمالی دارد و رای دادگاه بدوی درچنین دعوایی قابل فرجام خواهی نمیباشد، هرچند بهای خواسته به مبلغی بیشتر از حد نصاب قانونی تقدیم شود بنا به مراتب فرجام خواهی وکیل ف. خ. قابل پذیرش و طرح در دیوان عالی کشورنبوده مردود اعلام میگردد.
شعبه --- دیوان عالی کشور- رئیس و مستشار
رحمت الله سعیدی - علی خوشوقتی
در تاریخ 9 شهریور 1394، دیوان عالی کشور به پروندهای مربوط به دعوی تقسیم ترکه یک قطعه زمین به مساحت 15 هزار مترمربع رسیدگی کرد. خواهان، به طرفیت چندین نفر، درخواست تقسیم یا فروش ملک موروثی را مطرح نمود. شعبه دوم دادگاه عمومی، با استناد به مواد 300 و 315 قانون امور حسبی، به دلیل غیرقابل تقسیم بودن زمین، حکم به فروش آن و تقسیم عواید حاصل بین وراث صادر کرد. یکی از وراث به این حکم اعتراض کرد که این اعتراض رد شد و پس از آن، تجدیدنظرخواهیهای متعددی از سوی وراث دیگر نیز صورت گرفت. دادگاه تجدیدنظر، با نقض حکم اولیه، دعوی را به استناد تقسیم قبلی زمین بین وراث و با رعایت رسوم محلی باطل اعلام کرد و درخواست تجدیدنظر یکی از خ. ه. را رد نمود. وکیل خواهان بدوی نسبت به این رای فرجامخواهی کرد، اما دیوان عالی کشور با استناد به مواد 367 و 368 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب، اعلام کرد که دعوی تقسیم ترکه و دستور فروش ملک موروثی از مصادیق دعاوی غیرقابل فرجام است و بنابراین فرجامخواهی رد شد.
تاریخ دادنامه قطعی: 1394/06/09
پیام: رای صادره در دعوی تقسیم ترکه و دستور فروش ملک موروثی، از مصادیق دعاوی و آراء قابل فرجام خواهی نیست.
در خصوص دعوی آقای ع. ر.م. با وکالت آقای س. م. به طرفیت آقایان و خانمها: م.، ع.، ف.، ب.، ح.، ز.، ل.، ر.، س. همگی ر. و ط. ک. به خواسته تقسیم ترکه (یک قطعه زمین 15 هزار مترمربع) و یا فروش آن، شعبه دوم دادگاه عمومی آ. در پرونده کلاسه --- به موجب دادنامه شماره --- - 1393/02/29 به لحاظ غیرقابل تقسیم بودن زمین طبق نظر کارشناس، حکم به فروش ملک مستندا به مواد 300 و 315 قانون امور حسبی و تقسیم آن بین ورثه صادر نموده است (ص 157 ) خانم ف. ر. از این دادنامه واخواهی نموده که طبق دادنامه شماره --- - 1393/05/22 واخواهی رد شده است (ص 262 ) خانم ف. ر. نسبت به دادنامه اخیر در تاریخ 1393/06/22 تجدیدنظرخواهی نموده (ص 273 ) و آقای ع. ر. نیز از دادنامه شماره --- - 1393/02/29 تجدیدنظرخواهی کرده (ص 201 با وکالت آقای ح.).آقای م. ر. نیز جداگانه نسبت به دادنامه اصلی تجدیدنظرخواهی کرده (ص 195 ) و شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان گیلان در هر سه مورد به موجب دادنامه شماره --- - 1393/12/12 در پرونده کلاسه --- زمین مذکور (ترکه مرحوم م. ر.م.) با احراز تقسیم قبلی زمین بین 8 نفر از برادران و خواهران طبق رسوم محلی ضمن نقض دادنامه تجدیدنظرخواسته، حکم بر بطلان دعوی صادر و در مورد استرداد دادخواست ع. نیز قرار رد دادخواست تجدیدنظر صادر نموده است (ص 315 ). وکیل خواهان بدوی از این رای فرجامخواهی نموده که پس از تبادل لوایح، پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و در تاریخ 1394/05/12 به این شعبه ارجاع شده است. هیات شعبه در تاریخ فوق تشکیل است پس از قرائت گزارش عضو ممیز و انجام مشاوره به شرح ذیل رای صادر مینماید:
با عنایت به مفاد مواد 367 و 368 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی، دعوی تقسیم ترکه و دستور فروش ملک موروثی از مصادیق دعاوی قابل فرجام نیست و رای فرجامخواسته مستندا به مواد مرقوم قابلیت فرجامخواهی ندارد و فرجامخواهی به عمل آمده رد میشود.
رئیس و مستشار شعبه --- دیوان عالی کشور
موارد مرتبط 40
آرای مرتبط 20
-
رأی
هماستناد
قابلیت تقسیم سرقفلی و حق کسب و پیشه
مواد 300 و 317 قانون امور حسبی
-
رأی
هماستناد
فرجام خواهی از رای صادره در دعوی تقسیم ترکه
مواد 300 و 315 قانون امور حسبی
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح رسیدگی به دعوی تقسیم سهم ناشی از وصیت نامه
ماده 300 قانون امور حسبی
-
رأی
هماستناد
فرجام خواهی از حکم تقسیم ترکه
مواد 300، 301، 307، 308، 314، 315 و 316 قانون امور حسبی
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح جهت رسیدگی به تقسیم ترکه
مواد 300 و 317 قانون امور حسبی
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح رسیدگی به دعوای تقسیم و افراز املاک موضوع ترکه
ماده 300 قانون امور حسبی
-
رأی
هماستناد
حکم یا دستور فروش اموال مشاع موروثی غیر قابل تقسیم به عنوان تقسیم ترکه
مواد 300 و 317 قانون امور حسبی
-
رأی
هماستناد
1- تکلیف دادگاه در صورت غیر قابل افراز بودن ملک مشاع2- صدور دستور فروش ملک مشاع
مواد 300، 316 و 317 قانون امور حسبی
-
رأی
هماستناد
نحوه تقسیم حق کسب و پیشه یا سرقفلی میان وراث
مواد 300 و 317 از قانون امور حسبی
-
رأی
هماستناد
قابلیت تقسیم ماترک غیر منقول بدون تقاضای تقسیم کل ماترک
مواد 300 و 22 قانون امور حسبی مطرح گردید
-
رأی
هماستناد
تقسیم ترکه قبل از انجام موضوع وصیت
مواد 300 و 358 قانون امور حسبی و آیین دادرسی مدنی استناد کرده اند
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح رسیدگی به دعوای تقسیم و افراز املاک موضوع ترکه
ماده 300 قانون امور حسبی و رای وحدت رویه شماره 719 - 20/2/90
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره 719 مورخ 1390/2/20 هیات عمومی دیوان عالی کشور | لزوم رسیدگی قضایی در تقسیم ترکه در صورت عدم توافق ورثه بر اساس قانون امور حسبی
ماده 300 قانون امور حسبی در صلاحیت دادگاه است
-
رأی
هماستناد
تقسیم ترکه مرهونهدعوی تقسیم ترکه یا فروش آن
مواد 300 و 317 قانون امور حسبی و رای وحدت رویه شماره 719
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح در رسیدگی به دعوای تقسیم ماترک مال غیر منقول
ماده 300 قانون امور حسبی و رای وحدت رویه شماره 719 - 20/2/90
-
رأی
هماستناد
قطعیت گزارش اصلاحی
مواد 300 و 309 از قانون امور حسبی قرار تقسیم به تراضی به شرح انعکاس یافته در صورت م
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح رسیدگی به دعوای تقسیم و افراز املاک موضوع ترکه
ماده 300 قانون امور حسبی تقسیم ترکه بین وراث ولو صرفا مال غیر منقول باشد
-
رأی
هماستناد
مرجع رسیدگی به تقسیم ترکه غیرمنقول دارای سابقه ثبتی
مواد 300، 316 قانون امور حسبی و رای وحدت رویه شماره 719-20/2/90 هیات عمومی دیوا
-
رأی
هماستناد
مرجع صالح جهت رسیدگی به تقسیم ترکه
ماده 300 قانون امور حسبی در دادگاه عمومی محل وقوع ملک رسیدگی گردد و نظریه
-
رأی
هماستناد
1- تکلیف دادگاه در صورت غیر قابل افراز بودن ملک مشاع2- صدور دستور فروش ملک مشاع
مواد 300و316و317 قانون امور حسبی حکم بر فروش ملک مشاع و تقسیم آن بین آقایان ن
نظریات مشورتی 3
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/98/1185 مورخ 1398/08/20
ماده 300 قانون امور حسبی مصوب 1319 و رای وحدت رویه شماره 719 مورخ 1390/02/
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/98/1185 — 1398/08/20
ماده 300 قانون امور حسبی مصوب 1319 و تصریح رای وحدت رویه شماره 719 مورخ 20
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/98/1185 مورخ 1398/08/20 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص صلاحیت دادگاه در تقسیم ترکۀ شامل اموال غیرمنقول در صورت بروز اختلاف میان وراث با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 300 قانون امور حسبی مصوب 1319 و تصریح رای وحدت رویه شماره 719 مورخ 20
نشستهای قضایی 5
-
نشست قضایی
هماستناد
دعوی تقسیم ترکه متوفی براساس مواد 1، 2 و دیگر مواد قانون امور حسبی
ماده 300 و 324 قانون امور حسبی
-
نشست قضایی
هماستناد
مزایده مکرر، تراضی درمحکومیت مالی، بازداشت مدنی، تشریفات اجرای حکم فروش ماترک
ماده 300 قانون امور حسبی مصوب 1319 هریک از ورثه می توانند از دادگاه صالح د
-
نشست قضایی
هماستناد
اثبات مالکیت به طرفیت کلیه وراث
مواد 300 و 304 قانون امور حسبی اشاره داشتند که به موضوع تقسیم املاک پرداخته و نم
-
نشست قضایی
هماستناد
امکان سنجی اقامه دعوی تقسیم ماترک غیرمنقول قابل تقسیم توسط زوجه
مواد 300 قانون امور حسبی و 948 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
حدوث اختلاف در مالکیت با درخواست تقسیم ماترک
ماده 300 قانون امور حسبی اعلام کرد که در صورت وجود تعدد ورثه
مواد مرتبط 1
-
اعمال
از این صفحه
ماده 300 — قانون امور حسبی
مواد 300 و 315 قانون امور حسبی و تقسیم آن بین ورثه صادر نموده است (ص157
دکترین 11
-
مقاله
هماستناد
۴-۱- قایم مقامی داور نسبت به یکی از طرفین دعوا — داوری (خدابخشی)
مواد 300 و 317 قانون امور حسبی
-
مقاله
هماستناد
۴-۱- قایم مقامی داور نسبت به یکی از طرفین دعوا — داوری (خدابخشی)
مواد 300 و 317 قانون امور حسبی
-
مقاله
هماستناد
۴-۱- قایم مقامی داور نسبت به یکی از طرفین دعوا — داوری (خدابخشی)
مواد 300 و 317 قانون امور حسبی
-
مقاله
هماستناد
شماره پرونده ح ۸۹۷۸۵۸۱۱
ماده 300 قانون امور حسبی مصوب 1319 و تصریح رای وحدت رویه شماره 719 مورخ 13
-
مقاله
هماستناد
شماره پرونده ح ۸۹۷۸۵۸۱۱ — به اطلاق ماده ۳۰۰ قانون امور حسبی
ماده 300 قانون امور حسبی مصوب 1319 و تصریح رای وحدت رویه شماره 719 مورخ 13
-
مقاله
هماستناد
تقسیم ترکه مال مشاع و تقدیم دادخواست به طرفیت وراث متوفی یا
ماده 300 قانون امور حسبی که بیان می دارد در صورت تعدد ورثه هر یک از آنها م
-
مقاله
هماستناد
ماده ۳۰۰ قانون امور حسبی که بیان می دارد در صورت تعدد
ماده 300 قانون امور حسبی که بیان می دارد در صورت تعدد ورثه هر یک از آنها م
-
مقاله
هماستناد
ماده ۳۰۰ قانون امور حسبی که بیان می دارد در صورت تعدد
ماده 300 قانون امور حسبی که بیان می دارد در صورت تعدد ورثه هر یک از آنها م
-
مقاله
هماستناد
موضوع تعیین خوانده در دادخواست تقسیم ترکه — پرسش (الف) آیا دادخواست یا درخواست تقسیم
مواد 300 و 303 و 304 قانون امور حسبی
-
مقاله
هماستناد
موضوع تعیین خوانده در دادخواست تقسیم ترکه — باشند آیا می توان در صدور تقسیم
مواد 300 و 303 و 304 قانون امور حسبی
-
مقاله
هماستناد
موضوع تعیین خوانده در دادخواست تقسیم ترکه — باشند آیا می توان در صدور تقسیم
مواد 300 و 303 و 304 قانون امور حسبی
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
