فوت ناشی از استرس عصبی هیجانی در اثر نزاع

رأی خلاصه جریان پرونده خلاصه جریان پرونده: بحکایت مندرجات پرونده بازپرس محترم شعبه *بموجب قرارنهایی شماره *پس از رسیدگی پرونده اتهامی سرباز وظیفه اقای س. م. چ. ج. فرزند س. ا. متولد ۱۳۷۸/۱۱/۲۵ اهل *چ. ج. شغل سرباز میزان تحصیلات سیکل بازداشت از تاریخ ۱۳۹۹/۳/۳۰ الی ۱۳۹۹/۱۲/۲۳ و سپس ازاد با قرار وثیقه دائر بر قتل شبه عمدی سرباز ا. ج. ا. با عنایت به شکایت شکات اولیایدم اقای ر. ج. ا. فرزند ح. پ. و خانم ز. ج. ا. فرزند م. م. که برابر گزارش بازرسی انتظامی نیمروز در تاریخ ۹۹/۳/۳۰ سربازان ا. ج. ا. و س. م. چ. ج. در *بدوا بصورت لفظی و در ادامه بصورت فیزیکی درگیر که بر اثر ضربات وارده از سوی متهم م. چ. ج. سرباز ح. ا. بر روی زمین افتاده و از ناحیه بینی دچار خونریزی گردیده که بلافاصله به اورژانس ۱۱۵ سفیدابه انتقال و توسط اورژانس جهت ادامه معالجه به *انتقال که در ان بیمارستان فوت می نماید. متهم س. م. چ. ج. در تحقیقات بعمل امده از وی پیرامون چگونگی موضوع بیان داشته بنده به همراه سایر سربازان داخل اسایشگاه در حال تماشای تلویزیون بودیم و موقع نگهبانی وظیفه ا. ج. ا. بود و ایشان در حال اماده شدن بود که به محل پست نگهبانی اش برود لذا به من مراجعه و چون نگهبان بعدی من بودم به من گفت به موقع می ایی و نگهبانی را از من تحویل می گیری و یک حرف های بین ما رد و بدل شد که بنده یک سیلی به و. ج. ا. زدم و او نیز من را شروع به کتک زدن نمود که من هم چند تا مشت به سرش زدم که ایشان بیهوش شد و افتاد روی زمین افسر نگهبان امد داخل اسایشگاه و و. ج. ا. را به بیمارستان بردند و بنده از قبل هیچ خصومتی با سرباز متوفی نداشته ام سالم می باشم مشکل خاص روحی و روانی ندارم. و این اتفاق ناگهانی بود و بنده دوست نداشتم که اینطور شود. و درگیری ما بصورت اتفاقی بود و حواسم نبود او به من فحش داد و عصبانی شدم و اتهام وارده مبنی بر قتل را قبول دارم. اشتباه کردم از سرباز وظیفه ا. ح. ک. که در لحظه درگیری در اسایشگاه حضور داشته بعنوان گواه تحقیق که بیان داشته در حال استراحت داخل اسایشگاه بودم که افسر نگهبان استوار د. س. امد و و. ج. ا. را صدا زد که برود سر پست نگهبانی و افسر نگهبان رفتند که وظیفه متوفی رو به وظیفه میری کرد و گفت بعد از من نوبت نگهبانی شماست که پست را تحویل بگیرید تاخیر نکنید و شروع به فحاشی کرد به وظیفه میری وظیفه میری که روی تخت نشسته بود و مشغول تماشای تلویزیون بود بلند شو و یک سیلی به متوفی زد و درگیری شروع شد و هر دو طرف به هم مشت و لگد زدند که در نهایت متوفی بر اثر ضربه به زمین افتاد و مقداری از بینی وی خون امد و من وظیفه میری را از پشت محکم داشتم انها از قبل خصومتی نداشتند از دیگر سربازان وظیفه حاضر در اسایشگاه بعنوان شاهد تحقیق که اقایان ا. ک. و ا. ض. تحقیق نامبردگان نیز همانند شاهد سرباز وظیفه ا. ک. شهادت داده اند از ا. دوم م. س. بعنوان افسر نگهبان تحقیق می شود. که می گوید این دو سرباز خصومت و درگیری قبلی نداشتند جهت اعزام و. ج. ا. به محل نگهبانی وارد اسایشگاه پرسنل وظیفه شدم کلیه سربازان دور هم نشسته بودند و به و. ج. ا. گفتم اماده شو گفت شما بروید من اماده شدم می ایم بنده از اسایشگاه خارج و وارد افسر نگهبانی شدم که ناگهان کلیه سربازان داد و فریاد زدند که بیا و. ج. ا. تشنج کرده بنده وارد اسایشگاه شدم دیدم و. ج. ا. روی زمین افتاده جناب سروان ا. هم وارد اسایشگاه گردید.که و. ج. ا. را توسط سروان ا. و ستوان ع. به اورژانس ۱۱۵ *بردند و از سروان ا. مسئول وقت پاسگاه پیرامون چگونگی موضوع تحقیق که می گوید داخل اتاق پرسنل کادر بودم یکی از سربازان به اتاق کارم امد و گفت و. ج. ا. در اسایشگاه افتاده است.بلافاصله به همراه ستوان ع. به انجا رفتیم و مشاهده نمودیم و. ج. ا. از حال رفته است.با شماره ۱۱۵ اورژانس سفیدابه تماس حاصل گردید.خط تلفن مشغول بود با خودرو شخصی به اورژانس عزیمت که توسط اورژانس کمک های اولیه انجام و به *انتقال داده شد این دو سرباز سابقه خصومت و درگیری قبلی نداشتند و از لحاظ روحی و روانی وضعیت انها مطلوب بود و ستوان ی. ع. نیز در تحقیقات وضعیت روحی و روانی این دو سرباز را مطلوب اعلام می نماید. اولیایدم متوفی بموجب برگ گواهی انحصار وراثت متوفی ۱۱۲ پرونده و به شرح اوراق ۴۴ و ۹۵ پرونده اعلام شکایت و تقاضای قصاص متهم را می نمایند برابر گواهی و اعلام پزشکی قانونی در بررسی نمونه های سم شناسی ترکیب دارویی غیرمخدر یافت گردید.که نشانه مصرف حاد ( اخیرا ) و مزمن این ترکیب در زمان حیات پیش از فوت بوده است.و شواهدی دال بر ضایعه ضربه ای ( تروماتیک ) و کشنده در اعضای داخلی و اصلی بدن که توجیه کننده فوت باشد. مخصوصا در ناحیه سر و گردن قفسه سینه شکم و ناحیه تناسلی مشاهده نشده است.و صرفا وجود شواهدی دال بر تجمع ( خونمردگی ) هماتوم بسیار محدود در زیر پوست سر سمت راست ان مشاهده شده است.علت تامه فوت متوفی شوک حاد ( اختلال شدید همودینامیک و متابولیک سیستم عملکردی بدن ) و نارسایی حاد تنفسی اعلام گردیده است.که حسب موازین علم پزشکی استرس عصبی هیجانی در حول و حوش مرگ متعاقب یک حادثه نزاع بدنی با برخورد ضربه سطحی به بدن متوفی ( حتی بدون اثر ظاهری روی پوست بدن ) در جمعیت انسانی می تواند بعضا کشنده باشد. صفحات ۱۰۰ الی ۱۰۲ پرونده ب. ت. ب. اعتراض اولیایدم به نظریه پزشکی قانونی پرونده پزشکی متوفی مجددا با حضور کارشناسان پزشکی قانونی در پزشکی قانونی استان مورد بررسی قرار گرفته که برابر اعلام نظر کارشناسان علت تامه فوت متوفی شوک حاد ( اختلال شدید همودینامیک و متابولیک سیستم عملکردی بدن ) ثانویه به و نارسایی حاد ( و غیر ضربه ای ) سیستم عملکرد تنفسی اعلام گردیده است.بنا بر اعلام پزشکی قانونی استرس عصبی هیجانی در حول و حوش مرگ متعاقب حادثه نزاع مورد ادعا همراه برخورد ضربه سطحی به بدن متوفی در قبل از زمان وخامت حال عمومی متوفی حدوث فوت متوفی در حول و حوش یک حادثه خاص ( نزاع بدنی با برخورد ضربات سطحی و بدون اثر ظاهری روی بدن ) می توان یک رابطه علت معلولی ما بین علت تامه فوت متوفی ( حدوث تغییرات میکروشیمیایی تحت تاثیر قرار دهنده سیستم تنظیم کننده متابولیک بدن ) بعلاوه استرس هیجانی در حول و حوش مرگ در نظر گرفت با میزان تاثیر گذاری ۱۰ درصد در فوت متوفی صفحه ۱۵۶ پرونده بنابراین ب. ت. ب. مراتب فوق مجموع محتویات پرونده گزارش یگان شکایت اولیایدم اظهارات شهود فوت متوفی پس از درگیری متوفی و متهم و نظریه پزشکی قانونی مبنی بر اینکه ضربات وارده از ناحیه متهم به متوفی کشنده نبوده و علت تامه فوت متوفی استرس عصبی هیجانی در حول و حوش مرگ متعاقب حادثه نزاع مورد ادعا همراه برخورد ضربه سطحی به بدن متوفی در قبل از زمان وخامت حال عمومی متوفی حدوث فوت متوفی در حول و حوش یک حادثه خاص با میزان تاثیر گذاری ۱۰ درصد در فوت متوفی اعلام گردیده قتل حادث شده را از نوع شبه عمد تشخیص و مستندا به بند الف ماده ۲۹۱ قانون مجازات اسلامی ۹۲ و تبصره ۲ ماده ۲۹۰ قانون مرقوم ناظر به بند پلاک ماده مذکور و ماده ۶۱۶ قانون مجازات اسلامی ۷۵ با رعایت ماده ۲۷ قانون مجازات اسلامی ۹۲ قرار جلب به دادرسی متهم فوق التوصیف را صادر و اعلام می نماید. و در مورد ادعای اولیایدم متوفی مبنی بر عمدی بودن قتل و درخواست قصاص متهم ب. ت. ب. اینکه متهم و متوفی بصورت انی و بدون سابقه قبلی با همدیگر درگیر شده و متهم قصد قتل متوفی را نداشته و ضربات وارده به متوفی کشنده نبوده و برابر اعلام نظر پزشکی قانونی این ضربات در بعضی از جمعیتهای انسانی کشنده م. ب.. و میزان تاثیر این ضربات در فوت متوفی ۱۰ درصد اعلام گردیده مستندا به ماده ۲۶۵ قانون ایین دادرسی کیفری قرار منع تعقیب صادر می گردد. و قرار جلب به دادرسی را پس از موافقت دادستان قطعی اعلام و قرار منع تعقیب پس از موافقت دادستان قابل اعتراض از سوی اولیایدم در دادگاههای نظامی یک *م. ب.. برگ ۱۶۰ الی ۱۶۳ قرار صادره مورد موافقت دادیار محترم جانشین دادستان نظامی قرار می گیرد ص۱۶۵ و از سوی دادیار محترم جانشین دادستان به شرح اوراق ۱۶۶ الی ۱۶۹ پرونده کیفرخواست در خصوص قتل شبه عمدی سرباز وظیفه ا. ج. ا. بعنوان دادگاههای نظامی *صادر می شود. اولیایدم متوفی نسبت به قرار منع تعقیب صادره از سوی دادسرای نظامی اعتراض می نمایند ص۱۷۲ و پرونده در خصوص اعتراض به قرار منع تعقیب قتل عمدی متهم به شعبه *ارجاع می شود. و دادگاه مذکور به شرح دادنامه شماره *۰۰/۶/۴ پس از رسیدگی ب. ت. ب. بررسی در اوراق و محتویات پرونده و نظریه پزشکی قانونی از جهت علت تامه فوت و ن. ب. ا. از سوی اولیایدم دلیل و مدرکی که باعث نقض قرار صادره گردد. ارائه نشده لذا ضمن رد اعتراض اولیایدم قرار صادره از سوی بازپرس محترم را عینا تایید می نماید. و رای صادره را برابر مواد ۴۲۷ و ۴۳۱ قانون ایین دادرسی کیفری ۹۲ قابل اعتراض و فرجام خواهی در دیوان عالی کشور اعلام می نماید. ص۱۷۷ با ابلاغ رای به اولیایدم متوفی اقای ر. ج. ا. و خانم ز. ج. ا. والدین متوفی با تقدیم لایحه ای به دیوان عالی کشور از رای صادره فرجام خواهی می نمایند پرونده به دیوان عالی کشور و به این شعبه ارجاع می شود. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای س. س. عضوممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی اقای م. ن. د. ا. دادیار دیوان عالی کشور اجمالا مبنی بر نظر به محتویات پرونده و هر چند مرتکب نسبت به متوفی قصد رفتار داشته ولیکن قصد جنایت واقع شده یا نظیر ان را نداشته است.و از این حیث عمل وی مشمول جنایت شبه عمد است.ولیکن ب. ت. ب. نظریه پزشکی قانونی که عامل اصلی فوت را استرس عصبی و متعاقب حادثه نزاع و به میزان تاثیرگذاری ده درصد در نظر گرفته است ، این میزان درصد تاثیر به نظر مواجه با ایراد است.زیرا اساس ایجاد استرس مربوط به نزاع و ضربات وارده از سوی مرتکب است.که ب. ت. ب. وحدت ملاک ماده ۵۰۱ قانون مجازات اسلامی ایجاد هراس نیز موجب قصاص یا دیه است.و در مانحن فیه نیز مرتکب سبب تلف شدن متوفی شده زیرا به تعبیر ماده ۵۰۶ قانون مرقوم در صورت فقدان رفتار او جنایت حاصل نمیشد لهذا باستناد بند ۲ از قسمت ب ماده ۴۶۹ قانون ایین دادرسی کیفری نظر به رفع نقص در این خصوص و جلب نظر هیات کارشناسان پزشکی قانونی را دارد. در خصوص دادنامه شماره *۰۰/۶/۴ فرجام خواسته مشاوره نموده به اکثریت چنین رای می دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور رای شعبه فرجام خواهی اولیایدم متوفی مرحوم ا. ج. ا. از دادنامه فرجام خواسته شماره *مورخ ۱۴۰۰/۶/۴ صادره از شعبه *نسبت به تایید قرار منع تعقیب قتل عمدی متهم سرباز وظیفه اقای س. م. چ. ج. از سوی بازپرس محترم شعبه *توجها به محتویات پرونده و نظریه پزشکی قانونی از جهت علت تامه فوت متوفی اینکه ضربات وارده از ناحیه متهم به متوفی کشنده نبوده و استرس عصبی ، هیجانی در حول و حوش مرگ متعاقب حادثه نزاع مورد ادعا همراه با برخورد ضربه سطحی به بدن متوفی در قبل از زمان وخامت حال عمومی متوفی حدوث فوت را در حول و حوش یک حادثه خاص با میزان تاثیر گذاری ده درصد در فوت متوفی اعلام گردیده و قتل حادث شده را از نوع شبه عمد تشخیص داده شده است.وارد نبوده و رای صادره با عنایت به مراتب مذکور و استدلال و استنباط دادگاه مطابق موازین و مقررات و اصول دادرسی م. ب.. بدیهی است.نسبت به الباقی نود درصد دیه سرباز وظیفه متوفی پس از رسیدگی اتهام قتل شبه عمد تعیین تکلیف ان بعهده دادگاه یاد شده م. ب.. علی هذا با رد اعتراض واصله مستندا به بند الف ماده ۴۶۹ قانون ایین دادرسی کیفری دادنامه فرجام خواسته ابرام می شود. رییس شعبه *: ح. ا. مستشار: س. س. نظریه اقلیت ۱- ن. ب. ا. متهم س. م. چ. ج. در تحقیقات اولیه پس از بیان علت درگیری گفته من چند تا مشت به سرش زدم که ایشان بی هوش شد و افتاد روی زمین در تحقیقات بازپرسی نیز گفته: او چند مشت به من زد و من نیز چند مشت به او زدم و بعد سربازها ما را از هم جدا کردند. و یک دفعه دیدم که دارد. گیج می خورد و شل شد. و بعد سربازان او را گرفتند و کف اسایشگاه خواباندند و در پاسخ سیوال بعدی بازپرس که مشت ها را به کدام ناحیه بدن زده است ، گفته به سر متوفی زده است. ۲- سرباز ا. ک. ن. شاهد عینی حادثه مشاهدات خود را چنین بیان کرده است: من روی تخت نشسته بودم و تا بلند شدم دویدم سمت شان تا از هم جدا کنم. دیدم س. م. به سر و صورت سرباز ج. ا. مشت و لگد می زد. سرباز ج. ا. افتاد روی زمین و حالت تشنج گرفت . سایر شهود نیز اظهارات مشابهی داشته اند و بعضی از انها این مطلب را نیز افزوده اند که سرباز ج. ا. پس از اصابت ضربات و ضربه ای که متهم پرونده با پا به شکم وی زده به پشت افتاده ، سپس حالت تشنج به وی دست داده و خون از بینی سرباز ج. ا. جاری شده است. ۳- حسب شرح معاینه جسد بشرح ص۶۱ ، در کالبدگشایی سر و جمجمه ، خونمردگی زیر پوست سر سمت راست وجود داشته است. این خونمردگی می توانسته در اثر ضربات مشت متهم ایجاد شده باشد. ۴- نظر بعدی پزشکی قانونی با شرح معاینه جسد تناقض دارد. و با واقعیات رخ داده نیز همخوانی ندارد. زیرا اولا در شرح معاینه جسد به خونریزی مغزی اشاره شده ولی در نظریه بعدی ضربات را سطحی و فاقد ضایعه کشنده در بدن متوفی توصیف نموده ثانیا زدن تعداد ضربات مشتی که متهم معترف بوده و موجب خونریزی از بینی شده با شرح معاینه جسد انطباق بیشتری دارد. ۵- نظریه اخیر اداره کل پزشکی قانونی سیستان و بلوچستان نیز گرچه ظاهرا مبتنی بر برررسی مجدد پرونده است. ( ص۱۵۶ ) ولی نتیجه نظر کمیسیون پزشکی نمی باشد. ، بنابراین از باب احتیاط در دمای ضرورت دارد. موضوع در کمیسیون پزشکی و در صورت فقدان پزشکان مجرب در استان به کمیسیون پزشکی شعبه *ارجاع شود. و بنابراین با وارد دانستن اعتراض به استناد بند ۲ قسمت ب ماده ۴۶۹ قانون ایین دادرسی کیفری رای صادره نقض و پرونده به دادگاه صادر کننده رای ارجاع می شود. تا نظریه کمیسیون پزشکی و عنداللزوم کمیسیونهای پزشکی را به کیفیت مندرج در بند ۵ اخذ و سپس به وظیفه قانونی خود مطابق بند الف ماده ۴۷۰ قانون مذکور عمل نماید. عضومعاون: م. ق. فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی