قانون حاکم در تعیین مجازات معاونت

رأی خلاصه جریان پرونده شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی شهرستان ... طی دادنامه شماره 00587-1392/06/23 آقای ع.ق. را از اتهام معاونت در سرقت با ذکر استدلالاتی در فقد سوءنیت او، تبرئه کرده است. پس از تجدیدنظرخواهی شاکی، شعبه هفدهم دادگاه تجدیدنظر استان ... به‌موجب دادنامه شماره 01900-1392/11/07 و طی استدلال مندرج در آن ضمن نقض دادنامه بدوی با احراز اتهام آقای ع.ق. را به اتهام معاونت در سرقت و مستنداً به مواد 127 قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1392 ناظر به ماده 652 قانون مذکور به تحمل دو سال و نیم حبس تعزیری محکوم نموده است(بر اساس محتویات دادنامه تاریخ وقوع بزه 1391/05/25 م. ب.) آقای س.الف. به وکالت از محکومٌعلیه با پیوست دادنامه‌های مذکور و اوراقی از پرونده با این ادعا که موکل وی با تصور اینکه متهمان اصلی پرونده مأمور دولت هستند نشانی شاکی را به آن‌ها ارائه کرده است و او سوءنیتی در این اقدام نداشته است با استناد به بند الف ماده 265 قانون آئین دادرسی کیفری درخواست اعاده دادرسی نموده است (ظاهراً وکیل مزبور سهواً به‌جای ماده 272 قانون مذکور، ماده 265 را مستند درخواست خویش نموده است.عضوممیز) درخواست وی پس از ثبت به کلاسه فوق به این شعبه ارجاع گردیده است. لایحه تقدیمی وکیل محکومٌعلیه حین مشاوره قرائت می‌شود. هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید . پس از قرائت گزارش آقای ... سجادی عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای ... بلاغی دادیار دیوان عالی کشور اجمالاً مبنی بر پذیرش درخواست اعاده دادرسی در خصوص دادنامه شماره 01900-1392/11/07 مشاوره نموده چنین رأی می‌دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور درخواست اعاده دادرسی آقای س.الف. به وکالت از آقای ع.ق. نسبت به حکم محکومیت موکل خویش نتیجتاً موجه و درخور پذیرش است زیرا عمل محکومٌ‌علیه معاونت در سرقت موضوع ماده 652 قانون مجازات اسلامی است که مجازات قانونی مباشر آن حبس از سه ماه تا ده سال و شلاق تا 74 ضربه است و ازآنجاکه تاریخ وقوع بزه 1391/05/25 م. ب. قانون حاکم در زمان وقوع بزه ماده 726 قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1375 است و به‌موجب ماده 10 قانون مجازات اسلامی و اصل قانونی بودن جرائم و مجازات‌ها و قاعده قبح عقاب بلابیان تعیین کیفر بزه معاونت در سرقت مذکور، بر اساس ماده 127 (بند ت) قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1392 که به حال او مساعد نمی‌باشد، متناسب با جرم نبوده و افزون بر مجازات قانونی است ازاین‌رو با انطباق درخواست با بند 6 ماده 272 قانون آئین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری و مستنداً به مواد 274 و 275 قانون مذکور ضمن پذیرش و تجویز اعاده دادرسی رسیدگی مجدد به شعبه دیگری از محاکم هم‌عرض دادگاه صادرکننده حکم قطعی ارجاع می‌گردد مقرر می‌دارد دفتر رونوشتی از دادنامه به دادگستری کل استان ... ارسال گردد. شعبه 38 دیوان عالی کشور- رئیس و عضو معاون سید علی اصغر لطیفی رستمی - سیدصالح سجادی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی قانون حاکم در تعیین مجازات معاونت در تاریخ 30 تیر 1393، شعبه دیوان عالی کشور به درخواست اعاده دادرسی در خصوص حکم محکومیت به اتهام معاونت در سرقت رسیدگی کرد. در ابتدا، دادگاه عمومی حقوقی شهرستان متهم را از این اتهام تبرئه کرده بود، اما پس از تجدیدنظرخواهی شاکی، دادگاه تجدیدنظر استان با نقض این حکم، متهم را به تحمل دو سال و نیم حبس تعزیری محکوم نمود. وکیل محکومٌ‌علیه با استناد به بند الف ماده 265 قانون آیین دادرسی کیفری، درخواست اعاده دادرسی را مطرح کرد و ادعا نمود که موکلش با این تصور که متهمان اصلی ماموران دولت هستند، اطلاعات شاکی را در اختیار آنان قرار داده و هیچ‌گونه سوءنیتی نداشته است. دیوان عالی کشور با استناد به مواد 10 و 726 قانون مجازات اسلامی و اصل قانونی بودن جرائم و مجازاتها، به این نتیجه رسید که مجازات تعیین شده برای معاونت در سرقت بر اساس قانون جدید، متناسب نبوده و افزون بر مجازات قانونی است. لذا، درخواست اعاده دادرسی را موجه دانسته و رسیدگی مجدد به شعبه دیگری از محاکم همعرض ارجاع کرد. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/04/30 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: در تعیین مجازات مربوط به معاونت، قانون زمان وقوع جرم ملاک عمل بوده و قانون بعد از وقوع جرم، تنها در صورتی حاکم است که اخف و مناسب تر به حال متهم باشد. رای خلاصه جریان پرونده شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی شهرستان... طی دادنامه شماره --- - 1392/06/23 آقای ع.ق. را از اتهام معاونت در سرقت با ذکر استدلالاتی در فقد سوءنیت او، تبرئه کرده است. پس از تجدیدنظرخواهی شاکی، شعبه هفدهم دادگاه تجدیدنظر استان... به‌موجب دادنامه شماره --- - 1392/11/07 و طی استدلال مندرج در آن ضمن نقض دادنامه بدوی با احراز اتهام آقای ع.ق. را به اتهام معاونت در سرقت و مستندا به مواد 127 قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1392 ناظر به ماده 652 قانون مذکور به تحمل دو سال و نیم حبس تعزیری محکوم نموده است(بر اساس محتویات دادنامه تاریخ وقوع بزه 1391/05/25 م. ب.) آقای س.الف. به وکالت از محکومٌ‌علیه با پیوست دادنامه‌های مذکور و اوراقی از پرونده با این ادعا که موکل وی با تصور اینکه متهمان اصلی پرونده مامور دولت هستند نشانی شاکی را به آن‌ها ارائه کرده است و او سوءنیتی در این اقدام نداشته است با استناد به بند الف ماده 265 قانون آیین دادرسی کیفری درخواست اعاده دادرسی نموده است (ظاهرا وکیل مزبور سهوا به‌جای ماده 272 قانون مذکور، ماده 265 را مستند درخواست خویش نموده است.عضو ممیز) درخواست وی پس از ثبت به کلاسه فوق به این شعبه ارجاع گردیده است. لایحه تقدیمی وکیل محکومٌ‌علیه حین مشاوره قرائت می‌شود. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای... سجادی عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای... بلاغی دادیار دیوان عالی کشور اجمالا مبنی بر پذیرش درخواست اعاده دادرسی در خصوص دادنامه شماره --- - 1392/11/07 مشاوره نموده چنین رای می‌دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور درخواست اعاده دادرسی آقای س.الف. به وکالت از آقای ع.ق. نسبت به حکم محکومیت موکل خویش نتیجتا موجه و درخور پذیرش است زیرا عمل محکومٌ‌علیه معاونت در سرقت موضوع ماده 652 قانون مجازات اسلامی است که مجازات قانونی مباشر آن حبس از سه ماه تا ده سال و شلاق تا 74 ضربه است و ازآنجاکه تاریخ وقوع بزه 1391/05/25 م. ب. قانون حاکم در زمان وقوع بزه ماده 726 قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1375 است و به‌موجب ماده 10 قانون مجازات اسلامی و اصل قانونی بودن جرائم و مجازات‌ها و قاعده قبح عقاب بلابیان تعیین کیفر بزه معاونت در سرقت مذکور، بر اساس ماده 127 (بند ت) قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1392 که به حال او مساعد نمی‌باشد، متناسب با جرم نبوده و افزون بر مجازات قانونی است ازاین‌رو با انطباق درخواست با بند 6 ماده 272 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری و مستندا به مواد 274 و 275 قانون مذکور ضمن پذیرش و تجویز اعاده دادرسی رسیدگی مجدد به شعبه دیگری از محاکم هم‌عرض دادگاه صادرکننده حکم قطعی ارجاع می‌گردد مقرر می‌دارد دفتر رونوشتی از دادنامه به دادگستری کل استان... ارسال گردد. شعبه --- دیوان عالی کشور- رئیس و عضو معاون در تاریخ 9 آذر 1398، وقوع یک فقره قتل عمد در دادسرای عمومی و انقلاب کاشان گزارش گردید. متهمان این قتل شناسایی و دستگیر شدند و یکی از شاهدان به بیان جزئیات وقوع جرم پرداخت. متهمان در اعترافات خود اظهار داشتند که هدفشان سرقت از منزل مقتول بوده و در جریان درگیری، اقدام به قتل وی کرده‌اند. دادگاه با استناد به مواد قانونی مرتبط، م. ر. ا. را به قصاص نفس و مجازات‌های دیگری محکوم کرد. همچنین، دو متهم دیگر به 25 سال حبس و مجازات‌های اضافی محکوم شدند. پس از فرجام‌خواهی، درخواست اعاده دادرسی به دلیل عدم وحدت قصد و عدم تناسب مجازات از سوی وکیل یکی از متهمان ارائه گردید. شعبه دیوان عالی کشور پس از بررسی، درخواست اعاده دادرسی را پذیرفته و به دلیل عدم احراز وحدت قصد بین متهمان، رسیدگی به موضوع را به شعبه دیگری از دادگاه کیفری یک ارجاع داد. در تاریخ 98/9/9 یک فقره قتل عمد شخصی به هویت م. ح. پ. در *به دادسرای عمومی و انقلاب کاشان از سوی اگاهی گزارش می‌شود. حسب اقدامات پلیس اگاهی متهمین به قتل ا. ح. ع. و م. م. ف. به فوریت شناسایی و دستگیر می‌شوند از شاهد قتل خانم ه. ح. منشی دفتر مقتول م. ح. پ. تحقیق واقعه را چنین شرح داده است.طبق صحبت های روز قبل مقرر شد ساعت شش صبح دفتر بروم و کمی دفتر را تمیز کنم در مسیر حاجی م. ح. پ. مرا سوار کرد *من را پیاده کرد گفت برو دفتر من می روم سازمان* من کلید دفتر را داشتم درب اصلی را بازکردم به طرف راهرو رفتم دوتا اقا جلو دهان من را گرفتند خواستم داد بزنم با چاقو من را تهدید کردند. ترسیدم هیچ نگفتم من را روی صندلی نشاندند و دستم را به صندلی که نشسته بودند بستند و با چسب جلو دهانم را بستند التماس می کردم گفتند با تو کاری نداریم ولی اگر سر و صدا کنی می کشیمت نیم ساعت گذشت حاجی ح. پ. درب اسانسور را بازکرد توی راهرو انگار جلو دهانش را گرفته بودند نمی توانست داد بزند حاجی تقلا می کرد من گریه می کردم یک چیزی جلو دهانش گرفته بودند با کپسول اتش نشانی به کمرش و سرش زدند حاجی بیهوش شد قبل از بیهوشی در حالی که ضرباتی به هم میزدند گفت از من چه می خواهید بعد هم که بیهوش شد کلید ها را برداشتند یکی از انها از دفتر بیرون رفت انگار به سمت خانه حاجی رفت از من سوال کرد گاو صندوق کجاست اینجا پول داره گفتم حاجی نه در دفتر پول داره و نه در خانه گفت می دانیم هزار سکه تو خونه داره و مطالبی در خصوص اختلافات مقتول با اشخاص بیان داشته از ان جمله به اختلاف مقتول با م. و. اشاره می کند. در اگاهی از م. و. تحقیق ضمن بیان مراودات مالی و اختلاف مالی با مقتول اظهار داشته هیچ گونه تهدیدی نسبت به متوفی نداشته م. ن. نوه خواهر متوفی اظهار داشته نامبرده متوفی ح. پ. به من می گفت همانطور که اقای و. ن. بخود اجازه داده جعل امضای وی انهم میلیاردی انجام دهد همانطور هم به خود اجازه می دهد که قصد تعرض به جان ایشان را داشته باشد. پلیس با بازبینی فیلم ها و دوربین های مدار بسته رفت وامدمتهمین و مقتول را در محل حادثه کنترل و همچنین مراجعه متهمین به قتل را به خانه مقتول و چگونگی حمل سنگ فرزبه داخل خانه مقتول با رد زنی و ردیابی و بهره گیری از سیستم های کشف علمی و اطلاعاتی با استفاده از منابع و مخبرین عاملین به قتل را به هویت ا. ح. ع. ب. و م. م. ف. بیدگلی اهل و ساکن *شناسایی و دستگیر می نماید. در بدو دستگیری ا. ح. ع. ب. به جرم خود در مورد قتل مهندس ح. پ. با همدسی م. م. و تحریک و تطمیع و تسهیل قتل توسط م. و. ن. که اختلاف مالی با مقتول داشته اعتراف نموده متهمین دستگیر شده اقرار به حضور در محل کار مقتول و بستن منشی دفتر و همچنین برداشتن و بردن کلید های منزل به وسیله عربی و سرقت برخی اقلام از داخل گاو صندوق منزل و همچنین برداشتن دفتر مقتول و تحویل اقلام مسروقه به اقای و. ن. اعتراف کرده اند اما متهم ردیف سوم منکر ارتباط با موضوع قتل عمدی و سرقت مسلحانه مدارک بوده و تحریک و ترغیب متهمین را جهت جرایم مذکورانکار نموده است.و تحویل گرفتن اموال مسروقه را هم رد کرده است.متهمین به قتل و سرقت، تهیه اتر، طناب و دستگاه سنگ فرز برای بریدن دیواره گاو صندوق به اقای و. ن. منتسب نموده و در رای دادگاه چنین امده است.هر چند متهمین ردیف اول و دوم اقرار نموده اندکه قصد قتل در بین نبوده و انگیزه انان از اقدامات مجرمانه صرفا سرقت از منزل مقتول بوده که بنا به پیشنهاد م. و. ن. مدارک را تحویل وی دهند در رای صادره همچنین از قول م. امده است.که و. ن. یک بار به من گفت برو ح. پ. را بکش که من گفتم نه مدتها قبل می گفت اگر پایش رسید ح. پ. را بکشید ولی شب قبل از واقعه این حرف را نزد و همچنین از قول مباشر قتل ا. ح. ع. ب. امده است.یک نفر را پیدا کنیم که م. ح. پ. را سربه نیست کند و اسلحه کلاش وکلت دارم. اگر حین سرقت می خواهی بتو بدهم من قبول نکردم. پس از انجام تحقیقات وجری تشریفات شعبه سازمان* به اتهام هر سه متهم 1- ا. ح. ع. ب. فرزند ع. به اتهام مباشرت در قتل عمدی مرحوم ح. پ. از طریق ایراد ضرب و جرح عمدی و سرقت مسلحانه با چاقو و مقرون به ازار و اذیت سرقت دسته کلید در محل درگیری و سپس سرقت مدارک و یک کاسه عتیقه از منزل وی و تهدید با چاقو نسبت به خانم ح. 2- اقای م. م. ف. ب. دایر بر معاونت در قتل عمدی از طریق تسهیل در وقوع جرم معاونت در سرقت مسلحانه مقرون به ازار 3- اقای م. و. ن. فرزند ی. دایر بر معاونت در قتل عمدی و معاونت در سرقت مسلحانه مقرون به ازار و اذیت رسیدگی و اتهام هر سه متهم را محرز دانسته به استناد مواد 16- 17- 18- 19- 126- 127- 134- 160- 164- 174- 211- 289- 290- 299- 351- 381- 417- 648- 709- 714 م. ر. ا. ا. ح. ع. ب. از حیث قتل عمدی به قصاص نفس و از حیث ایراد ضرب و جرح به پرداخت دیه و از حیث سرقت مسلحانه به ده سال حبس و74 ضربه شلاق تعزیری و از حیث تهدید با چاقو به دو سال حبس تعزیری و 74 ضربه شلاق متهم ردیف دوم اقای م. م. ف. ب. به لحاظ معاونت در قتل عمدی به تحمل 25 سال حبس تعزیری و از جهت ارتکاب در سرقت مسلحانه مقرون به ازار و اذیت به تحمل دوسال حبس و 74 ضربه شلاق و از جهت معاونت در سرقت مسلحانه مقرون به ازار و اذیت به تحمل پنج سال حبس تعزیری و سی ضربه شلاق متهم ردیف سوم اقای م. و. ن. از حیث معاونت در قتل به تحمل 25 سال حبس و به جهت معاونت در سرقت مسلحانه به تحمل پنج سال حبس و سی ضربه شلاق و از حیث قبول مال مسروقه به تحمل سه سال حبس تعزیری و 74 ضربه شلاق محکوم نموده است. رای صادره پس از فرجام خواهی محکومین فوق الذکر در شعبه 31 دیوان عالی کشور ابرام گردیده و درحال اجرا م. ب.. وکیل م. و. ن. م. ع. ردیف سوم اقای دکتر ب. ش. طی لایحه مبسوط و مفصل با ارایه 9 سند که ادعای جدید بودن انها را نموده است.نسبت به دادنامه شماره 0370500309 صادره از شعبه سازمان* و رای شماره 0000060863 مورخ 1400/01/31 صادره از شعبه 31 دیوان عالی کشور در ابرام رای مذکور تقاضای اعاده دادرسی نموده است. متقاضی اعاده دادرسی همچنین به عدم وحدت قصد بین متهمین ردیف اول و دوم و متهم ردیف سوم عدم تناسب مجازات و عدم رعایت تبصره ماده 126 قانون مجازات اسلامی بر لزوم محکومیت معاون به جرم خفیف تر استنادکرده است.لایحه وکیل م. ع. و نامه م. م. ف. (م. ع. پرونده) که هنگام شور ملاحظه خواهد شد. هیات شعبه پس از مداقه در اوراق پرونده مطالعه لایحه دفاعی وکیل م. ا. د. و استماع گزارش عضو ممیز مشاوره نموده و چنین رای می دهد: درخواست اعاده دادرسی م. و. ن. با وکالت اقای ب. ش. نسبت به رای شماره 70370500309 مورخ 99/12/2 صادره از شعبه سازمان* و رای شماره 0000060863 صادره از شعبه 31 دیوان عالی کشور در ابرام رای مذکور ب. ت. ب. محتویات پرونده فاعل اصلی قتل عمد ا. ح. ع. صراحتا اقرار نموده انگیزه انان از اقدامات مجرمانه صرفا سرقت کلید منزل مقتول و اموال منزل وی بوده تا مدارک را تحویل م. و. ن. بدهند و با التفات به اینکه متهمین به قتل در حالی که وارد محل کار مقتول شده اند که هیچ سلاح کشنده (اعم از سرد و گرم) همراه نداشته اند. حتی تصور درگیری از سوی مقتول را هم نمی دادند که ناگزیر شده اند در حین درگیری برای ضربه زدن به مقتول از کپسول های اتش نشانی که در محل موجود بوده استفاده نمایند همچنین همراه داشتن اتر (ماده بیهوش کننده) برای بیهوش نمودن مجنی علیه و ریسمان و چسب برای بستن دستان و دهان مقتول که به کار رفته موید این امر است.متهمین برای سرقت دسته کلید و محتویات گاو صندوق وارد محل کار مقتول شده اند مضافا به اینکه م. م. متهم به معاونت در قتل و متهم به سرقت مسلحانه مقرون به ازار در دادگاه اظهار داشته که و. ن. به من گفت برو ح. پ. را بکش من گفتم نه این حرفها را قبلا گفته بودن ولی ان شب چیزی نگفت این اظهارات مستند حکم دادگاه قرار گرفته همچنین مباشر قتل ا. ح. ع. ب. به نقل قول از م. و. ن. بیان داشته اسلحه کلاش و کلت دارم. اگر در حین سرقت می خواهی بتو بدهم من قبول نکردم م. م. ف. از زندان نامه ای به عنوان دیوان عالی کشور نوشته و سوگند یاد کرده است.که م. و. ن. در مورد قتل و سرقت مسلحانه هیچ حرفی به او نزده و هیچ وعده ای به او نداده مدعی شده که این مطالب را در اخرین دفاع در دادگاه هم بیان داشته علیهذا ب. ت. ب. مراتب فوق الذکر وحدت قصد بین فاعل اصلی جرم قتل و معاون جرم قتل (م. ا. د.) در مورد قتل عمد احراز نمی گردد. بویژه اینکه نامبرده با متهمین مزبور همراه نبوده و ب. ت. ب. تبصره ذیل ماده 127 قانون مجازات اسلامی در صورتی که فاعل اصلی جرمی شدیدتر از انچه مقصود معاون بوده است.مرتکب شود. معاون جرم به مجازات جرم اخف محکوم می‌شود. در مانحن فیه سرقت مسلحانه مقرون به ازار جرم اخف محسوب می‌شود. و محکومیت م. و. م. ا. د. به جرم معاونت در قتل بیش از مجازات قانونی و برخلاف نص قانون م. ب.. لذا تقاضای اعاده دادرسی نامبرده قابل پذیرش و بر بند چ ماده 474 قانون ایین دادرسی کیفری منطبق است.به استناد ماده 476 همین قانون ضمن تجویز اعاده دادرسی رسیدگی به موضوع به شعبه دیگردادگاه کیفری یک *ارجاع می‌گردد. شعبه اول دیوان عالی کشور رئیس: س. ا. م. م. عضو معاون: س. ا. ه. ا. ز.