ماهیت حقوقی قرارداد رزرواسیون

رأی دادگاه بدوی در این پرونده آقای ف.ف. با وکالت آقای ر.م. که در حین دادرسی واردشده است به طرفیت ب. و ش. که خوانده اخیر آقای ع.م. را به عنوان وکیل خ. م. ن. است به خواسته بطلان معامله م. ب. پنجاه ویک میلیون ریال و توضیحاً بیان نموده است که به موجب قرارداد بدون تاریخ (که در جلسه دادرسی اعلام نمودند ب. ت. ب. تاریخ صدور چک تاریخ قرارداد 30/10/83 م. ب.) یک واحد تجاری از مجموعه واحدهای تجاری، اداری، ورزشی شرکت م. را به شماره واحد تی چهار (T4) که فعلاً اس چهار (S4) م. ب. به مساحت 03/18 مترمربع واقع در طبقه همکف را به قیمت یک میلیارد و هفت صد و سی وهفت میلیون و سیصد و چهل وچهار هزار ریال معامله نموده و مبلغ شش صد و بیست وهفت میلیون و دویست هزار ریال به عنوان قسمتی از ثمن معامله پرداخت نموده است و طبق ماده 224 قانون مدنی الفاظ عقود محمول است بر معانی عرفیه بنابراین علی رغم نام گذاری عقد بیع مزبور به قرارداد رزرواسیون که فاقد محمل و جایگاه قانونی م. ب. و با این تعبیر امکان تغییر ماهیت عقد بیع مذکور به استناد ماده فوق و ماده 190 قانون مزبور متصور نمی باشد و همچنین ب. ت. ب. اینکه قبل از ابطال معامله واقع شده خوانده مبادرت به انجام معامله با بانک ب. و تحویل مورد معامله به بانک نموده است که خلاف صریح قانون م. ب. و در جلسه دادرسی نیز مطالب فوق را تکرار نموده خ. ر. ا. در دادگاه حضور پیدا ننموده وکیل خ. ر. د. با ارائه رونوشت دادنامه به شماره 749 مورخ 9/9/89 صادره از شعبه 9 دادگاه حقوقی دادگاه تهران در دفاع بیان داشته است که برابر دادنامه فوق خواسته خواهان تحت عنوان الزام به تنظیم قرارداد عقد بیع رسیدگی شده و دادگاه برگ رزرواسیون را بیع ندانسته و حکم به بطلان دعوا صادر نموده است و همچنین اظهار داشته است که خواهان طبق برگ رزرواسیون اقدام ننموده و در نوشتار مزبور (برگ رزرواسیون) اعلام شده است که ظرف دو ماه از تاریخ آن خواهان می بایست جهت امضای قرارداد (اصلی) به دفتر فروش م. مراجعه می نموده اند که نسبت به این تعهد عمل نکرده و شرکت هیچ گونه تعهدی در قبال این قرارداد ندارد. مع ذلک دادگاه عنایتاً به مراتب اولاً همان طور که از برگ مستند دعوای خواهان مشخص است برگ رزرواسیون واحد م. ب. نه بیع نامه و نیز در متن آن قید گردیده است که آقای ف.ف. در تأیید قصد خرید مبلغ فلان ریال را به خ. ر. د. پرداخت نموده است و ایضاً در بند یک آن اعلام شده است که مدت قرارداد موقت دو ماه م. ب. و خواهان می بایستی در این فرجه به دفتر فروش م. مراجعه می نموده اند و قرارداد اصلی را امضا می کردند و عدم مراجعه وی عدم مسئولیت فروشنده را در پی دارد. ثانیاً خواهان دلیلی که اثبات نماید به شرکت خوانده مراجعه و درخواست تنظیم قرارداد اصلی و امضای آن را نموده باشد به دادگاه ارائه نکرده است. ثالثاً برابر دادنامه موصوف خواسته خواهان که الزام به تنظیم قرارداد عقد بیع بوده است با این استدلال که برگ مستند دعوی (برگ رزرواسیون) اساساً قرارداد بیع نبوده است و صدور حکم بطلان خواسته خواهان ردّ شده است با این وصف درخواست ابطال معامله انجام گرفته بین خواندگان به استناد برگ رزرواسیون که قبلاً در خصوص آن تصمیم قضایی اتخاذشده است موجه نمی باشد چرا که نوشته موصوف اساساً بیع محسوب نمی شود بلکه متعاقب آن طرفین تعهد نموده اند که قرارداد اصلی و جدیدی تحت عنوان بیع واقعی منعقد نمایند که به سرانجام نرسیده واقع نگردیده است. بنابراین دادگاه دعوای خواهان را ثابت ندانسته و مستنداً به ماده 1257 قانون مدنی حکم به بطلان دعوا صادر و اعلام می گردد. رأی صادره حضوری و ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی نزد دادگاه محترم تجدیدنظر استان تهران م. ب.. رییس شعبه 103 دادگاه عمومی حقوقی تهران ـ قلی پور رأی دادگاه تجدیدنظر استان در خصوص تجدیدنظرخواهی آقای ف.ف. با وکالت آقای ر.م. به طرفیت 1- ب. 2- شرکت م. با وکالت آقای ع.م. نسبت به دادنامه شماره 787 مورخ 30/10/92 شعبه 103 دادگاه عمومی حقوقی تهران که بر اساس دادنامه موصوف در مورد دعوی ت. ن. خ. به خواسته بطلان معامله بین ت. ن. خ. ردیف اول و دوم نسبت به یک واحد تجاری از مجموعه واحدهای تجاری اداری ورزشی شرکت م. به شماره واحد . . . فعلاً (. . . 4) به مساحت 03/18 مترمربع واقع و طبقه همکف اجمالاً با این استدلال که مستند ت. ن. خ. برگ رزرواسیون واحد م. ب. نه بیع نامه و به صورت موقت برای دو ماه منعقد گردیده است و برابر دادنامه شماره 749 مورخ 9/9/89 شعبه 9 دادگاه عمومی حقوقی تهران دعوی ت. ن. خ. تحت عنوان الزام شرکت ت. ن. خ. ردیف دوم به تنظیم قرارداد عقد بیع رسیدگی شده و دادگاه برگ رزرواسیون را بیع ندانسته و حکم به بطلان دعوی صادر کرده است بنابراین درخواست ابطال معامله انجام گرفته بین تجدیدنظر خواندگان به استناد برگ رزرواسیون که قبلاً در خصوص آن تصمیم قضایی اتخاذشده موجه ندانسته و حکم به بطلان دعوی صادر گردیده است دادگاه با بررسی محتویات و مستندات پرونده و مطالعه لوایح ابرازی از ناحیه طرفین ن. ب. ا. مستند عادی ت. ن. خ. (برگ رزرواسیون) متضمن وقوع عقد بیع بین نامبرده و شرکت ت. ن. خ. نمی باشد و صرفاً متضمن توافق و تعهد طرفین برای انعقاد عقد بیع است که دعوی ت. ن. خ. به خواسته الزام شرکت ت. ن. خ. ردیف دوم به تنظیم قرارداد عقد بیع نیز به موجب دادنامه شماره 749 مورخ 9/9/89 شعبه 9 دادگاه عمومی تهران مردود اعلام گردیده است. ن. ب. ا. از ناحیه ت. ن. خ. اعتراض مدللی که با یکی از جهات تجدیدنظرخواهی منطبق و مؤثر در نقص دادنامه تجدیدنظر خواسته باشد به عمل نیامده است ن. ب. ا. دادنامه یادشده از حیث مبانی استدلال و استنباط قضایی و رعایت اصول و قواعد دادرسی مغایرتی با مقررات قانونی ندارد ازاین رو تجدیدنظرخواهی غیر وارد تشخیص داده می شود و به تجویز ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه تجدیدنظر خواسته تأیید می گردد این رأی قطعی است. رییس شعبه 61 دادگاه تجدیدنظر استان تهران ـ مستشار دادگاه نورزاد ـ جلالوند فهرست دادگاه بدوی دادگاه تجدیدنظر استان نقد رأی