ماهیت حقوقی نظریه پزشکی قانونی

ماهیت حقوقی نظریه پزشکی قانونی خ. م.: در تاریخ 13 اردیبهشت 1393، درخواست صدور حکم طلاق به دادگاه خانواده شیراز ارائه شد. خواهان اعلام کرد که از زمان ازدواج در تاریخ 31 اردیبهشت 1392، خوانده نفقه‌ای پرداخت نکرده و به تکالیف زوجیت خود عمل ننموده است. در این زمان، یک پرونده جزایی مرتبط با ترک انفاق نیز در حال رسیدگی بود. در مراحل رسیدگی، خوانده حضور نیافت و وکیل خ. م. خ. را مجدداً بیان کرد. خوانده در تاریخ 1 خرداد 1393، دادخواستی مبنی بر فسخ نکاح به دلیل عدم بکارت زوجه ارائه داد. دادگاه، زوجه را به پزشکی قانونی معرفی کرد که نتیجه آن عدم مدخوله بودن زوجه اعلام شد. با این حال، دادگاه در تاریخ 7 مهر 1393، دعوی خواهان را به دلیل عدم احراز عسروحرج و دعوی خوانده را به دلیل عدم ارائه دلیل کافی رد کرد. وکیل خوانده به این رای تجدیدنظرخواهی نمود و دادگاه تجدیدنظر نیز در تاریخ 22 دی 1393، رای بدوی را تایید کرد. سپس وکیل خوانده به دیوان عالی کشور فرجام‌خواهی کرد و ایراداتی به نظریه پزشکی قانونی و عدم توجه به درخواست ارجاع به کمیسیون پزشکی مطرح نمود. دیوان عالی کشور، با استناد به نقص در تحقیقات و عدم ابلاغ نظریه پزشکی قانونی به طرفین، رای تجدیدنظر را نقض و رسیدگی به پرونده را به شعبه مربوطه محول نمود. این تصمیم بر اساس بند 5 ماده 371 و شق الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی صادر شده است. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/07/07 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: نظریه پزشکی قانونی یک نظریه کارشناسی است و تشریفات مربوط به نظریه کارشناسی از جمله ابلاغ به طرفین و توجه به اعتراض آنها، در آن نیز لازم الرعایه است. بنابراین در صورت عدم توجه به تقاضای ارجاع امر به کمیسیون پزشکی، رای در مرحله فرجام خواهی در معرض نقض قرار می‌گیرد. رای خلاصه جریان پرونده در تاریخ 1393/02/13 خانم م. ج. با وکالت آقای …. غ.ن. دادخواستی مبنی بر تقاضای صدور حکم طلاق به طرفیت آقای س.م. ع. تسلیم دادگستری شیراز نموده که به شعبه بیستم دادگاه حقوقی خانواده ارجاع شده است. خلاصه توضیح وکیل خ. ا. ا. که در تاریخ 1392/02/31 خواهان با خوانده ازدواج نموده است. از زمان وقوع عقد زوج نفقه نداده و به تکلیف زوجیت عمل نکرده است. پرونده جزایی ترک انفاق در شعبه --- بازپرسی در حال رسیدگی است. زندگی غیرقابل تحمل موجب عسروحرج شده است. دادگاه طرفین را دعوت کرده است. در جلسه مورخ 1393/04/09 خواهان و وکیل وی حاضر شدند و خوانده با ابلاغ قانونی حاضر نشده است. وکیل خواهان مطالب دادخواست را تکرار نموده است. دادگاه قرار ارجاع استماع شهادت شهود صادر کرده است. آقای س.م. ع. با وکالت پ. ن. به طرفیت خانم م. ج. در تاریخ 1393/05/01 طی دادخواستی مبنی بر ترک تقاضای فسخ نکاح به علت عدم بکارت زوجه تسلیم دادگستری شیراز نموده که به شعبه --- ارجاع شده است و در جلسه مذکور وکیل زوج تقاضای رسیدگی توامان را نموده است. دادگاه قرار رسیدگی توامان درباره هر دو پرونده صادر نموده و طرفین را دعوت نموده است در جلسه مورخ 1393/06/15 زوجه و وکیل وی و وکیل زوج حاضر شدند. وکیل زوجه خواسته را ب. ش. د. و صورت‌جلسات قبلی م. ب. وکیل زوج گفت دفاعیات به شرح مطالب گذشته است و موکل دادخواست فسخ نکاح داده است. تقاضای رسیدگی دارم. زوجه گفت من ادعای زوج مبنی بر مدخوله بودن را قبول ندارم. تقاضا دارم مرا به پزشکی قانونی معرفی کنید. دادگاه زوجه را به پزشکی قانونی معرفی نموده است. پاسخ پزشکی قانونی بر غیرمدخوله بودن زوجه است ص 51 . دادگاه با اعلام ختم رسیدگی طی دادنامه شماره --- - 1393/07/07 عسروحرج زوجه را محرز ندانسته و دعوی وی را رد کرده است. دعوی زوج را هم درباره فسخ نکاح بی‌دلیل دانسته و حکم به بطلان آن صادر کرده است. از این رای وکیل زوج تجدیدنظرخواهی نموده و پرونده به شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان فارس ارجاع شده است. مطالب وی تکرار مطالب گذشته م. ب. به اضافه اینکه به نظر پزشکی قانونی اعتراض دارم تقاضای ارجاع به کمیسیون را دارم. دادگاه تجدیدنظر با اعلام ختم رسیدگی طی دادنامه شماره --- - 1393/10/22 رای بدوی را خالی از ایراد دانسته و تایید کرده است. از این رای هم وکیل ز. ف. خ. نموده و پرونده به این شعبه ارجاع شده است. خلاصه ایراد وکیل زوج این است: به نظریه کمیسیون پزشکی در مرحله تجدیدنظر ایراد شده است و خواسته شد زوجه به کمیسیون پزشکی معرفی گردد و زوجه هم اقرار دارد که بعد از عقد زوج با وی رابطه جنسی نداشته است. اگر کمیسیون بر عدم بکارت رای دهد ادعای فسخ نکاح محرز می‌گردد. پاسخ زوجه دیده نشده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و اوراق پرونده و دادنامه شماره --- - 1393/10/22 فرجام‌خواسته مشاوره نموده چنین رای می‌دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور ب. ت. ب. محتویات پرونده‌های بدوی و تجدیدنظر و مستندات ابرازی طرفین دادنامه فرجام‌خواسته از حیث نقص در تحقیقات مخدوش است زیرا: زوجه در دادخواست تقدیمی مبنی بر تقاضای طلاق اقرار نموده است زوج با وی رابطه زناشویی نداشته است و زوج نیز مدعی است با دوشیزه ازدواج نموده و زوجه دوشیزه نمی‌باشد و حق فسخ خواهد داشت و پزشکی قانونی گرچه زوجه را غیرمدخوله معرفی نموده است ولی نظریه پزشکی قانونی یک نظریه کارشناسی است که باید طبق ماده 260 ق.آ.د.م به طرفین ابلاغ شود تا نظریه کارشناسی را ملاحظه نماید و چنانچه مطالبی دارند بیان دارند که دادگاه بدوی چنین ننموده و دادگاه تجدیدنظر هم به آن عنایت نکرده است و ب. ت. ب. اهمیت موضوع و تقاضای زوج به ارجاع امر به کمیسیون پزشکی دادگاه تجدیدنظر به آن توجه ننموده است. علی هذا با نقض رای فرجام‌خواسته رسیدگی به همان شعبه به تجویز بند 5 ماده 371 و شق الف ماده 401 ق.آ.د.م محوّل می‌گردد. رئیس و مستشار شعبه --- دیوان عالی کشور رضا انصاری - جعفر الهی