ماهیت نظریه پزشکی قانونی

رأی خلاصه جریان پرونده خانم ب.ش. به‌طرفیت آقای …. د. دادخواست به خواسته صدور حکم مبنی بر طلاق به لحاظ عسروحرج ناشی از اعتیاد زوج به شیشه و کراک و عدم احساس مسئولیت، سوءرفتار و معاشرت به دادگاه عمومی ش. تقدیم و در شرح آن اظهار داشته حسب سند ازدواج به شماره 11279 دفتر ثبت ازدواج شماره... اصفهان از تاریخ 1373/7/23 با خوانده ازدواج، دارای یک فرزند مشترک م. ب. که خوانده از شروع زندگی مشترک معتاد به مواد مخدر بوده که از روی حسن نیت جهت نجات از هیچ محبتی دریغ نداشته کراراً با تحمل هزینه اقدام به ترک وی، ولی نتیجه‌ای حاصل نشد در حال حاضر مدت 4 سال م. ب. که به اعتیاد شدید کراک، شیشه و هروئین که اعتیادش موجب رخوت و بیکاری و سرافکندگی بین فامیل و آشنایان شخصی هست، روی آورده و عصبی و تندخو شده، برخلاف شئونات خانوادگی اقدام به آوردن افراد ناصالح معتاد به منزل و اقدام به تشکیل بساط اعتیاد کرده که در این رابطه هیچ‌گونه تأمین جانی و ناموسی ندارم و دارای سابقه کیفری در دادگاه انقلاب م. ب. که پرونده به شورای حل اختلاف ارسال و آن شورا نیز پرونده را به معاونت امور اجتماعی بهزیستی ارسال که مرکز مداخله در خانواده به‌منظور کاهش طلاق اختلاف زوجین را 1- اعتیاد زوج. 2- بیکاری زوج. 3- معاشرت زوج با دوستان ناباب و تبدیل منزل به محیط خلاف. 4- بدهی‌های زوج و درگیر نمودن خانواده با طلبکاران و عدم امنیت زوجه در منزل دانسته و در ذیل یادآوری نموده زوج هیچ‌یک از ادعاهای همسرش را قبول نداشته و دلیل درخواست طلاق از سوی زوجه را به اینکه سند منزل به نام زوجه است به خاطر عدم صداقتش می‌داند امّا بر اساس صحبت‌هایی که شده ادعاهای زوجه را صحیح دانسته و ز. ا. د. اگر زوج توافقی حاضر به جدایی باشد حاضر است بخشی از مهریه خود را بذل نماید. پرونده پس از آنکه زوج استشهادیه را تقدیم به شورای حل اختلاف می‌نماید که حاکی از حسن رفتار وی با اهالی محل است به دادگاه شعبه سوم عمومی حقوقی ش. ارسال می‌نماید جلسه دادگاه مزبور در تاریخ 1389/10/26 تشکیل شد و زوجه خواسته خود را ب. ش. د. تقدیمی بیان داشته و اضافه نموده که زوج تعهد محضری داده که دنبال مواد نباشد که پیوست لایحه تقدیم نموده ولی بعد از آنکه رفته به منزل بعد از مدتی مجدداً زوج اقدام به مصرف مواد نموده است. دادگاه قرار ارجاع امر به داوری را صادر می‌نماید و به زوجه ابلاغ و داورش را معرفی ننموده است دادگاه نامه‌ای به شورای حل اختلاف جهت معرفی داور ارسال که رئیس شورای حل اختلاف خود را به‌عنوان داور معرفی ولی با دعوت تلفنی از زوج وی به جلسه شورا آمده و داور دیگری را برای خودش معرفی نموده و در جلسه‌ای تشکیل شده زوج حاضر به طلاق دادن زوجه نشده است و از زوجه دادگاه خواسته شهود خود را در دادگاه حاضر نماید که شاهدین حاضر شدند و به اعتیاد زوج شهادت داده‌اند و جواب آزمایش بارداری زوجه نیز منفی م. ب.. شعبه سوم دادگاه عمومی حقوقی ش. و میمه طی حکم شماره 00073- 1391/1/27 گواهی عدم امکان سازش به لحاظ وقوع زوجه در عسروحرج به‌صورت غیابی صادر و اعلام می‌نماید از دادنامه صادره زوج واخواهی می‌نماید و گواهی‌هایی دائر بر اشتغال و اینکه وی به میزان 17 سی‌سی داروی متادول مصرف می‌نماید و تست‌های ادراری شیشه و مرفین اثر منفی به دادگاه ارائه می‌نماید و لایحه‌ای نیز وکیل زوج تقدیم دادگاه نموده که زوج پس از درخواست طلاق از سوی زوجه اقدام به ترک اعتیاد نموده است و از طریق زندان ب. ت. ب. این که واخواه در زندان بوده به آزمایشگاه معرفی گردیده که جواب آزمایشگاه در مورد اعتیادش را منفی اعلام نموده است که شعبه 3 مذکور طی دادنامه شماره 01700- 1391/10/26 حکم طلاق را نقض و حکم به بطلان گواهی عدم امکان سازش صادر نموده است. از دادنامه صادره فوق خانم ب.ش. تجدیدنظرخواهی کرده است شعبه 9 دادگاه تجدیدنظر استان اصفهان طی دادنامه شماره 00579-1392/6/4 پس از تشکیل جلسه و اخذ اظهارات زوجین و ختم دادرسی حکم صادره از سوی دادگاه بدوی به شماره 01700-1391/10/26 تأیید می‌نماید خانم ب.ش. از دادنامه صادره از سوی دادگاه تجدیدنظر تقاضای فرجام‌خواهی نموده و اظهارات گذشته را تکرار و اضافه نموده که زوج (الف. د.) اکنون به اتهام ارتشاء در بازداشت موقت در زندان مرکزی اصفهان به سر می‌برد برای چندمین بار است و به همین علت از محل کار خود پارکینگ نیروی انتظامی شهرستان... اخراج گردیده است و فاقد درآمد م. ب. و از تاریخ تنظیم تعهدنامه تاکنون نفقه فرزند مشترک را نپرداخته به‌طوری‌که آینده وی نیز در معرض نابودی است و حقوق خ. ن. ب. اقساط مهریه و نفقه معوقه را صلح نموده و این امر مطابق صورت‌جلسه تنظیمی در محضر قاضی شعبه دوم دادگاه عمومی حقوقی ش. صورت گرفته است که در دادنامه 1007- پیوست پرونده م. ب.. لایحه‌ای از زوج ملاحظه نشد پرونده برای فرجام‌خواهی زوجه به دیوان‌عالی کشور ارسال و به این شعبه ارجاع شده است. رأی شعبه دیوان عالی کشور ب. ت. ب. محتویات پرونده‌های بدوی و تجدیدنظر دادنامه تجدیدنظرخواسته از حیث نقص در تحقیقات مخدوش است زیرا زوج اقرار به اعتیاد به مواد مخدر دارد و حسب محتوای پرونده وی در زندان به سر می‌برد از زندان و مراکز مربوطه در خصوص اعتیادش استعلام نشده است و نظریه پزشکی قانونی که یک نظر کارشناسی است به زوجه ابلاغ نشده است تا از حق قانونی خود طبق قسمت دوم ماده 260 قانون آیین دادرسی مدنی استفاده نماید و ای بسا اعتراض نمود و جلب نظر هیئت کارشناسی را بخواهد. از طرفی نظر کارشناسی و پزشکی قانونی نیز صریح در عدم اعتیاد و ترک آن نمی‌باشد. علی‌هذا با نقض رأی فرجام‌خواسته پرونده به همان شعبه جهت تحقیق بیشتر در جهت ترک یا عدم ترک اعتیاد اعاده می‌شود و تحقیقات دیگر نیز در این خصوص و استعلام از زندان برای علت زندانی شدن زوج نیز راهگشا جهت رسیدن به حقیقت م. ب.. مستشار و عضو معاون شعبه 26 دیوان عالی کشور الهی - ربانی نژاد فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی