مبدا محاسبه خسارت تاخیر تأدیه

مبدا محاسبه خسارت تاخیر تأدیه خ. م.: در پرونده‌ای که به صدور رای قطعی منجر شد، خواهان به منظور محکومیت خوانده به پرداخت مبلغ 482,891,800 ریال به عنوان اصل خواسته و تمامی خسارات قانونی، از جمله هزینه دادرسی و حق‌الوکاله، دعوی را مطرح کرد. خواهان ادعا نمود که خوانده تعداد 37,060 قطعه جوجه یک‌روزه را به قیمت معین خریداری کرده، اما از پرداخت وجه آن امتناع ورزیده است. در دفاعیات خود، خوانده به خرید جوجه‌ها به نمایندگی از یک شرکت اشاره کرده و ادعا کرد که جوجه‌ها دارای بیماری بوده و برخی از آن‌ها معدوم شده‌اند. دادگاه پس از بررسی شواهد و استدلال‌های طرفین، دفاعیات خوانده را رد کرده و حکم به محکومیت وی به پرداخت مبلغ خواسته و خسارات مربوطه صادر کرد. خوانده به رای صادره اعتراض کرد که پس از بررسی در دیوان عالی کشور، رای بدوی تایید شد و تنها عبارتی در خصوص خسارت تاخیر تادیه اصلاح گردید. رای نهایی به استناد ماده 403 قانون آیین دادرسی مدنی، مورد تایید قرار گرفت. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/10/20 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: مبدا زمانی تعلق خسارت تاخیر تادیه، تاریخ تقدیم دادخواست مطالبه دین است و تاریخ سررسید دین در این خصوص ملاک نیست. رای خلاصه جریان پرونده شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1394/10/20 خلاصه جریان پرونده در پرونده پیوست آقای … ح. بیضایی جویباری به وکالت از آقای م. بیضایی از آقای … ف. د. ب. ط. آقای ح. ع. به خواسته صدور حکم به محکومیت خوانده به تادیه وجه به مبلغ 482/891/800 ریال به عنوان اصل خواسته به انضمام جمیع خسارات قانونی وارده اعم از هزینه دادرسی حق الوکاله وکیل، خسارت تإخیر درتادیه از مورخ 92/6/5 لغایت وصول کامل دین وغیره با این توضیح که:«... ب. ت. ب. درخواست خوانده محترم در جهت خرید جوجه یک روزه به تعداد 37060 قطعه به قیمت روز(مبلغ 12/500 ریال برای هرقطعه) جمعاَ به مبلغ 463/250/000 ریال از موکل خریداری نموده، ضمنا موضوع معامله (برای هرقطعه --- ریال) جمعاَ به مبلغ 482/891/800 استنکاف ورزیده... »; به دادگاه بخش کمالان تقدیم نموده شعبه مرجوع الیه پس از جری تشریفات قانونی (صدور دستور ابلاغ نسخه ثانی دادخواست و تعیین وقت رسیدگی، تشکیل جلسه دادرسی در تاریخ 92/10/18 خوانده با وجود ابلاغ قانونی در شعبه حضور نیافته، دادگاه مقرر داشته وقت رسیدگی تجدید و به وکیل خ. ا. ش. و شهود را همراه بیآورند، در تاریخ 93/1/23 جلسه دادگاه تشکیل گردید خ. د. ج. حاضر نشده وکیل خواهان سه نفر شهود معرفی کرده که به ترتیب 1 - عباس عسگری می آبادی اظهار داشته:« از معامله بین آقای ف. و ع. اطلاعی ندارم فقط به ما گفتند بار را برای ع. خواهر زاده آقای ف. یعنی آقای … به ما گفت بار را برای آقای ع. ببریم. 2 - ابوالقاسم رشیدی اظهار داشته: آقای ف. با من تماس گرفت و گفت بارجوجه من آنجاست برای آقای ع. حمل نمایید 3 - آقای …. قاسمپور اظهارداشته: آقای ع. به من زنگ زد که من جوجه خریدم برای من حمل کنید حمل بار برای آقای ع. به عهده ما م. ب. یعنی همیشه ما بار او را حمل می کنیم بعد ازآن آقای ف. با من تماس گرفت و گفت آقای ع. از وی جوجه خریداری نموده باید برایش حمل کنیم، دادگاه قرار ایتان سوگند صادر نموده و دستور تجدید وقت رسیدگی را صادر کرده، تشکیل جلسه دادرسی در تاریخ 93/4/2 خ. د. ج. حضور نیافته جهت رسیدگی فراهم نبوده وقت رسیدگی تجدید شده است) ختم رسیدگی را اعلام و برابر دادنامه شماره --- مورخ 93/3/5 با این استدلال که چون خواهان آدرس خوانده را شهرستان جویبار اعلام کرده قرار عدم صلاحیت به شایستگی دادگاه عمومی حقوقی جویبار صادر واعلام کرده است (ظاهرا رای مربوط به این شماره پرونده نبوده زیرا رسیدگی ادامه پیدا کرده است)، جلسه دادرسی در تاریخ 93/5/5 تشکیل شده و خ. ا. د. «... قبول دارم من از آقای م. ف. سی و هفت هزار و ششصد عدد جوجه خریداری نمودم و من شخصا خریداری نکردم من از طرف شرکت سپیدان کمالان خریداری نمودم، من خبر ندادم که نماینده شرکت هستم و طرف من هم مطلع نبود که با شرکت معامله می کند او فکر می کرد با من معامله می کند، از سال 79 تاکنون با او (خواهان) معامله می کنیم و چک به حساب خواهان می کشیدم، دادگاه سئوال کرده اگر قبول دارید که با خواهان معامله کرده اید چه دفاعی جهت عدم پرداخت وجه دارید؟ خ. ا. د. من از مدیرکل دامپزشکی استان گلستان نامه دارم که 37060 قطعه جوجه یک روزه دارای بیماری بوده و نتایج آزمایش ام.جی مثبت بوده است فتوکپی نامه شماره 1/7236/6 مورخ 92/6/10 تقدیم دادگاه می کرد هفت هزار جوجه را معدوم کردیم، مابقی را فروختیم البته همه جوجه ها چون کاهش وزن داشتند بعد از 37 روز که حدود دوکیلو شدند فروختم و در حضور احد از کارگرانم به نام سعیدی معدوم کردیم، دادگاه قرار ارجاع امر به کارشناسی صادر کرده است. دادگاه پس از وصول نظریه نهایی کارشناسی جلسه دادرسی و پس از استماع مدافعات طرفین دعوی ختم رسیدگی را اعلام و برابر دادنامه شماره --- مورخ 94/4/2 با این استدلال که: « ب. ت. ب. جمیع مطالب فوق و مفاد شهادت شهود ادعای طرفین مبنی بر اینکه طرف معامله نبوده اند صحیح به نظر نمی رسد چراکه معامله به نام و حساب مشخص طرفین صورت گرفته است و اظهارات وکیل خواهان که از یک طرف مدعی است با خوانده معامله نموده و براین اساس مبادرت به طرح دعوی نموده و از طرف دیگر بر فرض احراز عیب، دعوی را متوجه شرکت فروشنده دانسته متعارض به نظر می‌رسد صرف نظر از مطلب فوق ادعای خوانده که مقرر داشته کل جوجه های خریداری شده دارای بیماری ام جی بوده و فقط هفت هزار عدد از آنها معدوم شده و ما بقی به فروش رسیده است بر فرض صحت مطالب فوق این امر اثبات می کند که جوجه ها حتی با داشتن بیماری ام جی می‌توانند رشد کنند همانگونه که سایر جوجه ها پرورش یافته و به فروش رسیده اند بنابراین اینکه بیماری مذکور علت تلف شدن جوجه ها باشد به اثبات نرسیده ثانیاَ خوانده دلیلی که دال بر معدم نمودن باشد ارائه ننموده و صرفاَ به بیان این امر که در حضور احد از کارگرانم به نام آقای … که نام کوچکش را نمی دانم معدوم نمودم اکتفا نموده است مضافاَ اینکه تلویحا کارشناس مقررداشته که بیماری مذکور صرفا از مرغ مادر به جوجه ها سرایت می کند در حالی که اسناد پیوستی دلالت بر سلامت مرغ مادر دارد و اگر چه زمان معامله بین طرفین و گزارش کارشناس را که خوانده ارائه داده به لحاظ نزدیکی زمانی این احتمال را به متبادر می کند که جوجه ها همان جوجه هایی باشند که خوانده از خواهان خریداری نموده ولی ن. ب. ا. خوانده اقدامی جهت اثبات این امر (تلف شدن و معدوم نمودن) از طریق طرح دعوی تامین دلیل و یا ابلاغ اظهارنامه به خواهان انجام نداده با وجود ابلاغ اخطاریه دلیلی که مثبت ادعایش باشد ارائه ننموده بنابراین دفاعیات خوانده بلاوجه تلقی... »; و به استناد ماده 362 قانون مدنی خوانده به پرداخت 800/891/482 ریال بابت اصل خواسته و به استناد ماده 519 قانون آیین دادرسی مدنی به پرداخت 1272000 ریال بابت هزینه دادرسی و به استناد ماده 522 قانون اخیرالذکر به پرداخت خسارت تاخیر تادیه از زمان سررسید لغایت اجرای حکم براساس شاخص تورم و به استناد آیین‌نامه تعرفه حق الوکاله وکیل به پرداخت حق الوکاله وکیل د. ح. خ. محکوم کرده است. دادنامه صادره در تاریخ 94/4/20 ابلاغ شده آقای …. ب. به وکالت از آقای ح. ع. با تقدیم دادخواست که به شماره 336 - 940 مورخ 94/5/28 ثبت گردیده از رای دادگاه بدوی فرجام خواهی نموده است پرونده پس از طی تشریفات تبادل لوایح به دیوان عالی کشور ارسال که پس از وصول در تاریخ 94/10/6 جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع شده است.مشروح لوایح هنگام شور قرائت خواهد شد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای میدهد: رای شعبه دیوان عالی کشور فرجام خواهی آقای ح. ع. با وکالت آقای ب. از دادنامه شماره --- مورخ 94/4/2 صادره از دادگاه حقوقی کمالان مستظهر به دلایل و مدارک متقن و موجهی که از جهات خدشه و نقض رای باشد، نیست النهایه دادنامه فرجام خواسته با اختیار حاصله از ماده 403 قانون آیین دادرسی مدنی با اصلاح عبارت « پرداخت خسارت تاخیرتادیه از زمان سررسید»; به « پرداخت خسارت تاخیرتادیه از تاریخ تقدیم دادخواست (مطالبه دین) »; ابرام و پرونده اعاده می‌شود. شعبه --- دیوان عالی کشور- رئیس و مستشار حسین طالبی - سعید عمرانی