مرجع صالح رسیدگی به دعوای اصلاح شناسنامه از حیث جنسیت

رأی خلاصه جریان پرونده خانم م.پ. د. ب. ط. اداره ثبت احوال به خواسته تقاضای ابطال شناسنامه و تغییر نام کوچک از م. به م. و اصلاح سند ثبتی از حیث جنسیت مرد به زن در سوابق ثبت احوال با سایر مشخصات سجلی به دادگستری شهرستان دورود تقدیم که پس از ثبت در تاریخ 20/4/92 جهت رسیدگی به شعبه اول دادگاه حقوقی دورود ارجاع شده است، دادگاه دستور تعیین وقت و ارسال نسخه ای از دادخواست برای خوانده را صادر کرده است، نماینده حقوقی ثبت طی نامه شماره 182/ق مورخ 22/4/92 لایحه تقدیم و مرقوم داشته «برابر سند سجلی شماره 1365/44 نام صحیحاً م. و جنسیت صحیحاً مرد م. ب. و به نظر می رسد خواهان به طور غاصبانه از سند سجلی فرد مذکوری استفاده می نماید از سویی برابر مواد 1290 و 1292 قانون مدنی اسناد سجلی ازجمله اسناد رسمی محسوب شده که تردید و انکار در خصوص آن ها مسموع نمی باشد لذا تقاضای ردّ دعوی خواهان را دارم.»; در جلسه 31/4/92 خ. ا. د. «. . . ثبت احوال در سند اصلی نام مرا م. و جنسیتم را به اشتباه مرد قید نموده است درحالی که اینجانب زن می باشم و دارای سه فرزند . . . . تقاضای ابطال سند سجلی شماره 44 و صدور سند سجلی جدید بانام م. و اصلاح جنسیت خودم از مرد به زن در سند سجلی می باشم دو نفر شهود دارم تقاضای استماع اظهارات آن ها را دارم، شهود در دادگاه حاضر و به نفع خواهان شهادت داده اند، دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و برابر دادنامه شماره 600135 مورخ 31/4/92 چنین رأی داده است: «.. . . . ن. ب. ا. خواسته خواهان در واقع اصلاح اشتباه مأمور ثبت احوال ناشی از ثبت نام خواهان در دفتر کل وقایع بوده درحالی که مشخصات خواهان در سند سجلی از حیث نام و سایر مشخصات منطبق با واقع م. ب. که مطابق بندهای یک و چهار ماده 3 قانون ثبت احوال رسیدگی به خواسته خواهان در صلاحیت هیأت حل اختلاف موضوع آن ماده م. ب. و این دادگاه مستنداً به ماده مرقوم قرار عدم صلاحیت خ. ر. ب. شایستگی و صلاحیت هیأت فوق الذکر مستقر در ثبت احوال شهرستان دورود صادر و اعلام می نماید. . . .»; پرونده در اجرای ماده 28 قانون آیین دادرسی در امور مدنی به دیوان عالی کشور ارسال و پس از وصول و ثبت در دفتر کل در تاریخ 2/6/92 جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع شده است. هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل است پس از قرائت گزارش آقای … ممیّز مشاوره نموده چنین رأی می دهد. رأی شعبه دیوان عالی کشور ب. ت. ب. ماهیت دعوی و خواسته خواهان که ابطال شناسنامه و تغییر آن از مرد به زن م. ب. رسیدگی به موضوع در صلاحیت محاکم دادگستری است بنابراین با تشخیص صلاحیت محاکم عمومی حقوقی شهرستان الیگودرز قرار شماره 600135 مورخ 31/4/92 صادره از شعبه اول دادگاه حقوقی الیگودرز نقض و پرونده اعاده می شود. رئیس شعبه 18 دیوان عالی کشور ـ عضو معاون احمدی ـ عمرانی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی مرجع صالح رسیدگی به دعوای اصلاح شناسنامه از حیث جنسیت در تاریخ 4 اسفند 1392، دادنامه‌ای در خصوص تقاضای ابطال شناسنامه، تغییر نام کوچک و اصلاح جنسیت در سوابق ثبت احوال صادر شد. خواهان با ارائه دادخواستی به دادگستری شهرستان دورود، ادعا نمود که نام و جنسیت وی در سند سجلی به اشتباه ثبت شده و همچنین دارای سه فرزند است. نماینده حقوقی اداره ثبت احوال در پاسخ، بر صحت اطلاعات سجلی و عدم امکان تردید در اسناد رسمی، وفق مواد 1290 و 1292 قانون مدنی، تاکید کرده و خواستار رد دعوی شد. خواهان نیز با ارائه شهادت دو نفر به نفع خود، بر صحت ادعای خود تاکید کرد. دادگاه اولیه، با استناد به بندهای 1 و 4 ماده 3 قانون ثبت احوال، اعلام نمود که رسیدگی به این خواسته در صلاحیت هیات حل اختلاف ثبت احوال قرار دارد و قرار عدم صلاحیت را صادر کرد. پرونده به دیوان عالی کشور ارجاع شد و در نهایت، دیوان با تاکید بر صلاحیت محاکم دادگستری برای رسیدگی به این موضوع، قرار صادره از شعبه اول دادگاه حقوقی شهرستان دورود را نقض و پرونده را به آن دادگاه اعاده کرد. تاریخ دادنامه قطعی: 1392/12/04 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: ابطال شناسنامه و تغییر جنسیت متقاضی از مرد به زن (هرچند که این موضوع ناشی از اشتباه باشد) در صلاحیت محاکم دادگستری است. رای خلاصه جریان پرونده خانم م.پ. د. ب. ط. اداره ثبت احوال به خواسته تقاضای ابطال شناسنامه و تغییر نام کوچک از م. به م. و اصلاح سند ثبتی از حیث جنسیت مرد به زن در سوابق ثبت احوال با سایر مشخصات سجلی به دادگستری شهرستان دورود تقدیم که پس از ثبت در تاریخ 20/4/92 جهت رسیدگی به شعبه اول دادگاه حقوقی دورود ارجاع شده است، دادگاه دستور تعیین وقت و ارسال نسخه ای از دادخواست برای خوانده را صادر کرده است، نماینده حقوقی ثبت طی نامه شماره 182 /ق مورخ 22/4/92 لایحه تقدیم و مرقوم داشته «برابر سند سجلی شماره 1365/44 نام صحیحا م. و جنسیت صحیحا مرد م. ب. و به نظر می‌رسد خواهان به طور غاصبانه از سند سجلی فرد مذکوری استفاده می‌نماید از سویی برابر مواد 1290 و 1292 قانون مدنی اسناد سجلی ازجمله اسناد رسمی محسوب شده که تردید و انکار در خصوص آن ها مسموع نمی‌باشد لذا تقاضای ردّ دعوی خواهان را دارم.»; در جلسه 31/4/92 خ. ا. د. «... ثبت احوال در سند اصلی نام مرا م. و جنسیتم را به اشتباه مرد قید نموده است درحالی که اینجانب زن می باشم و دارای سه فرزند.... تقاضای ابطال سند سجلی شماره 44 و صدور سند سجلی جدید بانام م. و اصلاح جنسیت خودم از مرد به زن در سند سجلی می باشم دو نفر شهود دارم تقاضای استماع اظهارات آن ها را دارم، شهود در دادگاه حاضر و به نفع خواهان شهادت داده اند، دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و برابر دادنامه شماره --- مورخ 31/4/92 چنین رای داده است: «..... ن. ب. ا. خواسته خواهان در واقع اصلاح اشتباه مامور ثبت احوال ناشی از ثبت نام خواهان در دفتر کل وقایع بوده درحالی که مشخصات خواهان در سند سجلی از حیث نام و سایر مشخصات منطبق با واقع م. ب. که مطابق بندهای یک و چهار ماده 3 قانون ثبت احوال رسیدگی به خواسته خواهان در صلاحیت هیات حل اختلاف موضوع آن ماده م. ب. و این دادگاه مستندا به ماده مرقوم قرار عدم صلاحیت خ. ر. ب. شایستگی و صلاحیت هیات فوق الذکر مستقر در ثبت احوال شهرستان دورود صادر و اعلام می‌نماید....»; پرونده در اجرای ماده 28 قانون آیین دادرسی در امور مدنی به دیوان عالی کشور ارسال و پس از وصول و ثبت در دفتر کل در تاریخ 2/6/92 جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع شده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل است پس از قرائت گزارش آقای … ممیّز مشاوره نموده چنین رای می دهد. رای شعبه دیوان عالی کشور ب. ت. ب. ماهیت دعوی و خواسته خواهان که ابطال شناسنامه و تغییر آن از مرد به زن م. ب. رسیدگی به موضوع در صلاحیت محاکم دادگستری است بنابراین با تشخیص صلاحیت محاکم عمومی حقوقی شهرستان الیگودرز قرار شماره --- مورخ 31/4/92 صادره از شعبه اول دادگاه حقوقی الیگودرز نقض و پرونده اعاده می‌شود. رئیس شعبه --- دیوان عالی کشور - عضو معاون