مرجع قضایی صالح در رسیدگی به جرایم نظامیان

رأی خلاصه جریان پرونده آقایان 1- سروان ح.ک. فرزند ه.، متولد 1344، جانشین وقت کلانتری 12 شهرستان گ (متهم ردیف دوم) 2- سروان ح.س. فرزند م.، متولد 1355، رئیس وقت کلانتری 12 شهرستان گ (متهم ردیف سوم) بر اساس بخشی از قرار مجرمیت شماره 00777-21/12/91 (ص 203 تا 206) و کیفرخواست شماره 00043-31/1/92 (ص 210 تا 211) به اتهام مشارکت در اخذ رشوه به مبلغ سی میلیون ریال در حین خدمت از غیرنظامی ح.ک. تحت پیگرد قرار گرفته و تقاضای مجازات آنان شده است. اجمال قضیه این است که: در تاریخ 12/7/1390 آقای ح.ک. به همراه خانمی به نام ر.الف. در پی درگیری و شکایت ح.ح. (شوهر خانم مذکور) دستگیر و به اتهام ارتباط نامشروع به کلانتری 12 شهرستان گ انتقال یافته اند و در کلانتری استوار ص.ح. با مساعدت فردی غیرنظامی به نام ف.ک. و با هماهنگی ادعایی سروان ح.ک. و ح.س.، با ترساندن غیرنظامی ح.ک. از نتیجه کارش (اتهام انتسابی) که احتمالاً به سنگسار خواهد انجامید، او را راضی کردند که مبلغ سه یا چهار میلیون تومان پول به مأمورین بدهد تا رضایت شاکی را گرفته و از پرونده در شرف تشکیل نجات پیدا کند و از سوی دیگر شاکی را نیز مجاب به دادن رضایت می کنند ... پس از خروج شاکی و همسرش از کلانتری استوار ص.ح. و غیرنظامی ف.ک. و متهم ح.ک. را جهت پرداخت مبلغ سی میلیون در قبال آزادی در کلانتری خارج و با مراجعه به محل سکونت وی دو فقره چک پنج میلیون ریالی را متهم دیگر پرونده (ک.) دریافت داشته و در ادامه هم وی را به میدان مفتح برده از طریق عابر بانک آقای ک. به مبلغ بیست میلیون ریال به حساب آقای ر.ح. که از دوستان ک. (متهم دیگر پرونده) بوده واریز و در نهایت آقای ک. طبق ادعای وی به درب منزل ح. رفته و بیست میلیون ریال وجه نقد دو هزار تومانی از منزل وی اخذ و آن ها را به درب منزل ح.س. برده سرانجام با تعویض اسکناس های مذکور با ایران چک و از طریق استوار ح. در داخل کلانتری تحویل سروان س. می دهد که ایشان نیز از وجوه مذکوره پانصد هزار تومان به سروان ک. پرداخت نموده است؟!! بعد از این موضوع شاکی موضوع را برای خانم و پدر خانمش توضیح می دهد که: وی نیز موضوع را به حفاظت اطلاعات انتظامی استان گ اطلاع داده که موضوع کشف و متهمین تحت تعقیب قرار می گیرند ... پرونده به شعبه اول دادگاه نظامی یک استان گ ارجاع می شود که دادستان مذکور پس از تشکیل جلسات رسیدگی و استماع اظهارات و دفاعیات و انکارهای متهمین - حسب مورد - ختم رسیدگی را اعلام و طی دادنامه شماره 00056-11/7/92 چنین رأی می دهد: در خصوص اتهام متهمین به شرح فوق، ب. ت. ب. گزارش حفاظت اطلاعات انتظامی استان گ، محتویات پرونده، اقرار صریح متهمان ردیف اول و چهارم و دفاعیات بلاوجه متهم ردیف دوم سروان س.ک. و متهم ردیف سوم سروان ح.س. و اظهارات مطلع پرونده غیرنظامی ح.ک. در دادگاه و هم چنین اظهارات متهم ردیف دوم سروان ک. مبنی بر این که به کلانتری مراجعه و از وضعیت وی (ح.ک.) پرس و جو نموده است، و این که اظهار می دارد: در آن روز مرخصی بوده و لیکن مدرکی دال بر مرخصی بودن ارائه ننموده، به غیرنظامی ک. که به اتهام رابطه نامشروع تحت نظر بوده مراجعه و پیگیر موضوع پرونده می گردد. و هم چنین اقرار متهم س. مبنی بر این که با معاون دادستان شهرستان گ حاج آقا ح.ی. (راجع به پرونده مارالذکر هماهنگی لازم دال بر صلح و سازش آنان) تماس حاصل نموده و دفاعیات غیرمؤثر وکیل مدافع آقای ح.الف. و سایر قرائن و امارات موجود در پرونده، بزه های انتسابی به متهمین موصوف را محرز و مسلم تشخیص داده، لذا به استناد بند ج ماده 118 و ماده 5 و بند الف ماده 7 قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح مصومب 1382 و ماده 2 قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء و کلاهبرداری و ماده 592 قانون مجازات اسلامی 1375 و رعایت ماده 22 قانون مجازات اسلامی 1370 و ماده 125 قانون مجازات اسلامی 1392 و با در نظر گرفتن کیفیات مخففه از جمله وضع خاص متهمین و همکاری مؤثر م. ر. ا. و چهارم دادگاه متهم ردیف اول، استوار ص.ح. را از حیث اتهام مشارکت در اخذ رشوه به شرح فوق به تحمل سیزده ماه حبس تعزیری و به پرداخت جزای نقدی معادل وجه مأخوذه به مبلغ سی میلیون ریال و متهم ردیف دوم سروان ح.ک. را از حیث اتهام مشارکت در اخذ رشوه به شرح فوق به تحمل هفده ماه حبس تعزیری و پرداخت جزای نقدی معادل وجه مأخوذه به مبلغ سی میلیون ریال و به تنزیل دو درجه به جای اخراج از نیروهای مسلح، و متهم ردیف سوم سروان ح.س. را از حیث اتهام مشارکت در اخذ رشوه به شرح فوق به تحمل هفده ماه حبس تعزیری و پرداخت جزای نقدی معادل وجه مأخوذه به مبلغ سی میلیون ریال و به تنزیل دو درجه به جای اخراج از نیروهای مسلح محکوم می نماید. هم چنین دادگاه متهم ردیف چهارم غیرنظامی ف.ک. را از حیث اتهام معاونت در اخذ رشوه (فراهم نمودن موجبات تحقق جرم ارتشاء) به تحمل چهال ماه حبس تعزیری و از حیث اتهام تحصیل مال از طریق فاقد مشروعیت قانونی علاوه بر رد اصل وجه مأخوذه (مبلغ پنج میلیون ریال) به پرداخت جزای نقدی معادل دو برابر وجه مأخوذه (به مبلغ ده میلیون ریال) محکوم می نماید و اما ب. ت. ب. این که م. ر. ا. از خدمت اخراج گردیده، لذا مجازات اخراج از نیروهای مسلح در مورد مشارالیه سالبه به انتفاع موضوع بوده و موضوعاً منتفی است. هم چنین در اجرای ماده 27 قانون مجازات اسلامی 1392 ایام بازداشت قبلی مشارالیهم از میزان مجازات آنان کسر گردد و ضمناً دادگاه حکم به استرداد وجوهات مأخوذه ناشی از ارتشاء را در مورد متهمین ردیف اول تا سوم به غیرنظامی آقای ح.ک. مستنداً به تبصره ماده 592 قانون مجازات اسلامی 1375 صادر می نماید. و در رأی صادره آقایان ح.الف. و م.ت. به وکالت از آقای ح.س. و شخص س.ک. فرزند ه. تقاضای تجدیدنظر کرده اند که پرونده از این حیث به دیوان عالی کشور ارسال گردیده و حسب الارجاع تحت نظر قرار دارد. رأی شعبه دیوان عالی کشور ب. ت. ب. این که اخذ وجه در قبال جلب رضایت از به اصطلاح شاکی خصوصی (آقای ح. شوهر خانم ر.الف. به عنوان احد از متهمان) در پرونده امر در نهایت با احراز فقدان سوءنیت متهمان و آزادی بلاقید و شرط آنان طبق ضوابط قانونی و تحت نظر مراجع ذی ربط قضایی، خارج از شمول تعریف و محدوده قانونی ماده 118 قانون مجازات جرایم نیروهای مسلح م. ب.. همان گونه که دادنامه تجدیدنظرخواسته نیز بدون تفکیک و تعیین موضوع، مشمول ماده دو (2) از قانون تشدید مجازات مرتکبین ارتشاء و اختلاس و کلاهبرداری، را نیز مستند حکم قرار داده است؟!! و عمل ارتکابی فاقد وصف ارتشاء بوده، و با فرض ثبوت و اثبات نسبت به متهمین، عنوان مالی را که تحصیل آن فاقد مشروعیت قانونی است، پیدا خواهد کرد و از طرفی چون اتهام انتسابی به شرحی که موضوع آن فوقاً تحریر شد از امور مربوط به وظایف خاص نظامی و انتظامی درجه داران متهم نبوده است، دادگاه نظامی نیز صلاحیت رسیدگی به آن را نداشته است. فلذا ضمن نقض دادنامه تجدیدنظرخواسته (کلاً) و احراز عدم صلاحیت دادگاه نظامی و مستنداً به بندهای ج و دال ماده ششم از قانون تجدیدنظر آرای دادگاه ها، پرونده در جهت رسیدگی مجدد به محاکم عمومی جزایی شهرستان گ ارجاع می گردد. رئیس شعبه 31 دیوان عالی کشور ـ مستشار جعفری ـ طباطبایی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی