مرور زمان در دعاوی مطالبه وجه چک

رأی دادگاه بدوی پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * خواهان: اقای ب. ر. فرزند ع. با وکالت اقای ح. ج. گ. فرزند ب. به نشانی * خوانده: خانم س. س. م. ن. فرزند س. به نشانی * خواسته: مطالبه وجه چک بتاریخ فوق در وقت فوق العاده اداری جلسه دادگاه بتصدی اینجانب ریاست شعبه تشکیل و کلاسه پرونده فوق تحت نظر است. ملاحظه می گردد. خواهان درخواست تامین خواسته نموده است ، لذا دادگاه ضمن بررسی مستندات و اعلام ختم رسیدگی در رابطه با تامین خواسته را اعلام با استعانت از خداوند سبحان ذیلا مبادرت به صدور قرار می نماید.: ( ( قرار قبولی تامین خواسته حقوقی ) ) درخصوص در خواست اقای ب. ر. فرزند ع. با وکالت اقای ح. ج. گ. فرزند ب. به طرفیت خانم س. س. م. ن. فرزند س. ا. بر صدور قرار تامین خواسته در خصوص چک شماره *مورخه ۹۸/۰۲/۰۱ به مبلغ شصت و یک میلیون ریال و چک شماره ۰۰۲۸۹۵۱۰۳۱ مورخه ۹۷/۰۸/۰۱ به مبلغ شصت و یک میلیون ریال نظر به مندرجات پرونده و ب. ت. ب. اینکه خواهان خسارت احتمالی ناشی از صدور قرار تامین خواسته را طی فیش منضم صفحه ی ۲۶ پرونده تودیع نموده است ، لذا دادگاه ارکان و شرایط صدور قرار تامین خواسته را فراهم تشخیص و مستندا به مواد۱۰۸و۱۱۵و۱۱۶و۱۱۷و۱۲۱و۱۲۲قانون ایین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مصوب ۱۳۷۹ دادگاه قرار تامین خواسته مبنی بر توقیف اموال خوانده به مبلغ تامین خواسته صادر و اعلام می نماید. هزینه اجرای قرار بر عهده خواهان است. قرار صادره قابل اجرا م. ب.. و به استناد مواد ۱۱۶ و ۱۱۷ قانون ایین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ قابل اعتراض در همین شعبه است. رییس شعبه *ی. س. رأی دادگاه بدوی پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * خواهان: اقای ب. ر. فرزند ع. با وکالت اقای ح. ج. گ. فرزند ب. به نشانی * خوانده: خانم س. س. م. ن. فرزند س. به نشانی * خواسته: تامین خواسته بسمه تعالی شعبه *س. ل. ح. ن. رأی دادگاه بدوی پرونده کلاسه *تصمیم نهایی شماره * خواهان: اقای ب. ر. فرزند ع. با وکالت اقای ح. ج. گ. فرزند ب. به نشانی * خوانده: خانم س. س. م. ن. فرزند س. به نشانی * خواسته ها: ۱. مطالبه وجه چک ۲. تامین خواسته به تاریخ ۱۴۰۳/۰۵/۳۰ در وقت فوق العاده دادگاه با بررسی اوراق و محتویات پرونده ، ختم رسیدگی را اعلام و به شرح زیر مبادرت به صدور رای می نماید. رای دادگاه در خصوص دعوی اقای ب. ر. فرزند ع. با وکالت اقای ح. ج. گ. به طرفیت خانم س. س. م. ن. فرزند ا. به خواسته جمعا مبلغ بیست و چهار میلیون و چهارصد هزارتومان به عنوان اصل خواسته به علاوه خسارت دادرسی و خسارت تاخیر تادیه به استناد چهار فقره چک به شماره ۱ ۹۵۱۰۲۷ مورخه ۱۳۹۸/۰۸/۰۱ به مبلغ شش میلیون و صد هزارتومان ۲ ۹۵۱۰۲۸ مورخه ۱۳۹۸/۰۵/۰۱ به مبلغ شش میلیون و صد هزارتومان ۳ ۹۵۱۰۲۹ مورخ ۱۳۹۸/۰۲/۰۱ به مبلغ شش میلیون و صد هزارتومان ۴ ۹۵۱۰۳۱ مورخه ۱۳۹۷/۰۸/۰۱ به مبلغ شش میلیون و صد هزارتومان به عهده بانک اقتصاد نوین دادگاه ب. ت. ب. گواهی عدم پرداخت بانک محال علیه و امضا خوانده در ذیل چک که توسط بانک مربوطه نیز گواهی گردیده و از تعرض مصون مانده و با عنایت به وجود چک مستند دعوی در ید خواهان و ن. ب. ا. خوانده در این دادگاه حضور نیافته و دلیلی بر پرداخت مافی الذمه خود ارائه نکرده است ، لذا دادگاه دعوی خواهان را مقرون به صحت تشخیص داده و با استناد به مواد ۳۱۳ و ۳۲۰ قانون تجارت و تبصره الحاقی به ماده ۲ قانون صدور چک و مواد ۵۱۵ و ۵۱۹ و ۵۲۲ قانون ایین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی حکم به محکومیت خوانده به پرداخت مبلغ یاد شده در صدر رای بابت اصل خواسته و مبلغ هشتصد و نود و پنج هزار و پانصد و پنجاه تومان بابت هزینه دادرسی و حق الوکاله وکیل ط. ت. با محاسبه واحد اجرای احکام به پرداخت خسارت تاخیر تادیه نسبت به خواسته از تاریخ سررسید چک*و از تاریخ تقدیم دادخواست ( ۱۴۰۳/۰۵/۱۰ ) در خصوص چک ۹۵۱۰۲۹و ۹۵۱۰۳۱ بر مبنای تناسب تغییر شاخص سالانه اعلام شده از سوی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران که محاسبه ان بر عهده واحد اجرای احکام مدنی دادگاه م. ب.. ، با این توضیح که دو فقره چک اخیر الذکر به استناد ماده ۳۱۸ قانون تجارت مشمول مرور زمان ۵ ساله اسناد تجاری شده و رای وحدت رویه شماره ۸۱۲ مورخه۱۴۰۰/۰۴/۰۱ هیات محترم عمومی دیوانعالی کشور از این چک ها خروج موضوعی دارد. د. ح. خ. صادر و اعلام می نماید. و در خصوص خسارت تاخیر تادیه از تاریخ سررسید تا تاریخ تقدیم دادخواست دو فقره چک ۹۵۱۰۲۹ و ۹۵۱۰۳۱ به دلیل مذکور به استناد ماده ۱۹۷ قانون ایین دادرسی مدنی و ماده ۳۱۸ قانون تجارت حکم به بطلان دعوای خواهان صادر و اعلام می دارد.رای صادره به لحاظ ابلاغ واقعی به خوانده حضوری و در هر دو قسمت ( محکومیت و بطلان ) ظرف مهلت بیست روزاز تاریخ ابلاغ قابل تجدید نظر خواهی در دادگاه محترم تجدید نظر *است ی. س. رییس شعبه * رأی دادگاه تجدیدنظر استان راجع به تجدیدنظرخواهی اقای ب. ر. با وکالت اقای ح. ج. به طرفیت خانم س. س. م. ن. نسبت به دادنامه شماره ۲۲۰۰ ۱۴۰۳ مورخ ۱۴۰۳/۵/۳۰ صادر شده از شعبه *که به موجب ان در قسمتی از دادنامه دعوی خسارت تاخیر تادیه وجه دو فقره چک به شماره های *به دلیل شمول مرور زمان مردود اعلام و حکم به بطلان دعوی صادر گردید.دادگاه ب. ت. ب. ماده ۳۱۸ قانون تجارت تجدیدنظر خواهی را وارد می داند زیرا اولا اگر دادگاه بدوی اعتقاد داشت که موضوع دو فقره چک مشمول مرور زمان موضوع ماده ۳۱۸ قانون تجارت م. ب.. راجع به اصل وجه هم می بایست خواسته را رد می کرد در حالیکه صرفا خسارت مربوط به ان را وارد ندانسته است. ثانیا" این دادگاه معتقد است. که موضوع دو فقره چک کلا" از شمول ماده مزبور خارج است. زیرا ب. ت. ب. قید مذکور که ( ( از طرف تجار یا امور تجارتی صادر شده ) ) در مانحن مفقود است. و صدور چک را امری معمول و خارج از چار چوب رابطه تجاری تشخیص داده است. علیهذا ب. ت. ب. محکومیت خواندگان به اصل وجه چکها ، مستند به رای وحدت رویه شماره ۸۱۲ مورخ ۱۴۰۰/۴/۱ هیات عمومی دیوان عالی کشور خسارت تاخیر تادیه چک هم باید از زمان سر رسید محاسبه و پرداخت شود. لذا مستند به مواد ۳۴۸ و ۳۵۸ قانون ایین دادرسی مدنی با پذیرش اعتراض دادنامه معترض عنه را در این قسمت نقض و حکم به محکومیت خواندگان به خسارت تاخیر تادیه چکهای فوق از زمان سر رسید تا زمان دادخواست ( که محکوم به بطلان شده ) به صورت تضامنی د. ح. خ. بدوی صادر و اعلام می نماید. رای دادگاه قطعی است/ ح. ح. س. ف. قائم م. رییس شعبه *مستشار شعبه * چهارمحال و * فهرست دادگاه بدوی دادگاه بدوی دادگاه بدوی دادگاه تجدیدنظر استان نقد رأی مرور زمان در دعاوی مطالبه وجه چک در تاریخ 22 تیرماه 1393، دادگاه بدوی به یک دعوی رسیدگی نمود که در آن خواسته، مطالبه مبلغ 90,500,000 ریال بابت سه فقره چک مربوط به سال 1378 بود. دادگاه بدوی با استناد به ماده 318 قانون تجارت و ب. ت. ب. مرور زمان پنج ساله، دعوی را غیرقابل استماع تشخیص داده و قرار رد آن را صادر کرد. این قرار قابلیت تجدیدنظر در محاکم تجدیدنظر استان تهران را داشت. در مرحله تجدیدنظر، خ. ن. ب. رای بدوی اعتراض کرد، اما دادگاه تجدیدنظر با تایید رای بدوی و رد اعتراض خواهان، اعلام نمود که چک‌ها مشمول مرور زمان شده‌اند و اعتراض وی بلاوجه است. این رای بر اساس ماده 353 قانون آیین دادرسی مدنی قطعی اعلام گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/04/22 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: در صورتی که چکی در جریان روابط تجاری میان طرفین ردّ و بدل شده و از تاریخ صدور چک ها و گواهی عدم پرداخت بیش از 5 سال گذشته باشد، موضوع مشمول مرور زمان بوده و دعوای مطالبه آن قابل استماع نیست. در خصوص دعوی آقای م.ح. به طرفیت آقای م.الف. به خواسته مطالبه 90/500/000 ریال بابت سه فقره چک به شماره های 1 ) 036121 مورخ 1378/04/22 به مبلغ بیست وهشت میلیون و هفت صد و پنجاه هزار ریال 2 ) 026122 مورخ 1278/05/12 به مبلغ بیست وهشت میلیون و هفت صد و پنجاه هزار ریال هر دو عهده بانک ص. 3 ) 230592 مورخ 1378/04/13 عهده بانک ت. به انضمام کلیه خسارات قانونی. نظر به محتویات پرونده و ب. ت. ب. اینکه چک های مستند دعوی در چهارچوب روابط تجاری (حسب اظهارات خواهان) فی مابین اصحاب دعوی ردّ و بدل گردیده و تاریخ صدور چک ها و گواهی های عدم پرداخت آن ها مربوط به سال 1378 م. ب. موضوع مشمول ماده 318 قانون تجارت و مرور زمان 5 ساله بوده، در نتیجه دادگاه دعوی خواهان را قابل استماع ندانسته و قرار ردّ آن را صادر می‌نماید. قرار صادره ظرف 20 روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظر در محاکم تجدیدنظر استان تهران م. ب.. دادرس شعبه --- دادگاه حقوقی تهران - مدانلو رای دادگاه تجدیدنظر استان تجدیدنظرخواهی آقای م.ح. به طرفیت آقای م.الف. نسبت به دادنامه شماره --- - 22/10/92 شعبه --- دادگاه عمومی تهران که به موجب آن دعوی تجدیدنظر خ. ب. خ. مطالبه وجه سه فقره چک جمعا به مبلغ 500/000/90 ریال به شماره های 036121 - 1378/04/22 و 036122 - 12/5/78 و 230592 - 13/4/78 به دلیل شغل تجدیدنظرخواهان و مشمول مرور زمان قرار گرفتن موضوع ماده 318 قانون تجارت با صدور قرار عدم استماع مورد اجابت قرار نگرفته صورت پذیرفته است. برخلاف اظهارات تجدیدنظرخواهان وی به عنوان تاجر پارچه در بازار فعالیت می‌نماید و تاریخ چک ها نیز مربوط به بیش از پنج سال م. ب. این دادگاه رای معترض عنه را خالی از ایراد موثر دانسته و اعتراض را بلاوجه می داند با ردّ آن مستندا به ماده 353 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه موصوف را تایید می‌نماید. این رای قطعی است. رییس شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران - مستشار دادگاه در نشست قضایی که در تاریخ 21 فروردین 1403 توسط سازمان قضایی نیروهای مسلح در شهر اردبیل برگزار شد، موضوع مورد بررسی به قانون تجارت و قانون صدور چک مربوط می‌شود. پرسش مطرح شده این است که آیا دعوای مطالبه وجه چک و خسارت تاخیر تادیه، در صورتی که بیش از پنج سال از تاریخ صدور گواهی عدم پرداخت چک گذشته باشد، قابلیت استماع دارد یا خیر. هیات عالی نظر خود را بر اساس نظریه اتفاقی و ماده 418 قانون مدنی اعلام کرده و بیان می‌کند که دعوی تجاری به دلیل وقوع مرور زمان قابلیت استماع ندارد. همچنین، این نظر تاکید می‌کند که ب. ت. ب. سپری شدن بیش از پنج سال از تاریخ صدور گواهی عدم پرداخت چک و بر اساس ماده 318 قانون تجارت و تبصره الحاقی به ماده 2 قانون صدور چک، این دعوا مشمول مرور زمان شده و به عنوان طلب مدنی نمی‌تواند تقدیم گردد. بنابراین، دعوای مذکور قابلیت استماع ندارد. صورتجلسه نشست قضایی تاریخ برگزاری: 1403/01/21 برگزار شده توسط: استان سازمان قضایی نیروهای مسلح/ شهر اردبیل قانون تجارت -قانون صدور چک چنانچه از تاریخ صدورگواهی عدم پرداخت چک بیش از پنج سال سپری شود و خواهان دادخواست مطالبه وجه چک و خسارت تاخیر تادیه از تاریخ صدور چک تقدیم نماید آیا چنین دعوای قابلیت استماع دارد یا خیر ؟ پیرو نظریه اتفاقی، نظریه حدوث مرور زمان موضوع ماده 418 است، لذا دعوی تجاری قابلیت استماع ندارد. با عنایت به گذشت بیش از پنج سال از تاریخ صدورگواهی عدم پرداخت چک و توجهاً به مفاد ماده 318 قانون تجارت ناظر بر بند 8 ماده 2 همان قانون و تبصره الحاقی به ماده 2 از قانون صدور چک و ماده واحده استفساریه ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی دعوای مطالبه وجه چک به عنوان یک سند تجاری مشمول مرور زمان گردیده است لذا چنین دعوایی قابلیت استماع نداشته مبرهن است که دارنده متمکن از تقدیم دادخواست مطالبه وجه چک به عنوان طلب مدنی خواهد بود.