مصادیق عسروحرج زوجه

رأی شعبه دیوان عالی کشور ف. خ.: اقای ص. ا. ط. با وکالت اقای خ. ع. فرجام خوانده: خانم پ. ش. فرجام خواسته دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۱/۰۸/۳۰ صادره از شعبه * مرجع رسیدگی: شعبه * هییت شعبه اقایان: ج. ( مستشار ) و م. ح. پ. ( عضو مستشار ) خلاصه جریان پرونده: در تاریخ ۱۴۰۱/۳/۱۷ خانم پ. ش. فرزند م. د. ب. ط. اقای ص. ا. ط. فرزند ب. به خواسته صدور رای به طلاق و پرداخت خسارت دادرسی به دادگستری شهرستان *تقدیم نموده و چنین توضیح داده است. بر اساس سند ازدواج شماره ۱۵۶۳۶ مورخ ۱۳۸۹/۱۲/۱۲ تنظیمی در دفتر ازدواج شماره ۲۰۵ *با خوانده ازدواج نموده ام و به علت کراهت شدید نسبت به زوج ( خوانده ) بالغ بر چهار سال است. که زندگی زناشویی را ترک نموده ام و پرونده های متعدد حقوقی و کیفری علیه یکدیگر داریم و با ایجاد مزاحمت های مکرر خوانده مواجه شده ام در عسر و حرج قرار گرفته لذا صدور حکم به عدم امکان سازش مورد استدعا است. ( صفحه ۲ ) پرونده ابتدا به منظور ایجاد صلح و سازش به شعبه *ارجاع شده است. و علی الظاهر بین زوجین سازش حاصل نگردیده و پرونده اعاده شده و جهت رسیدگی به شعبه *ارجاع شده است. دادگاه دستور تعیین وقت رسیدگی و دعوت از طرفین را صادر نموده و در تاریخ ۱۴۰۱/۵/۲۷ در وقت مقرر با حضور طرفین جلسه رسیدگی تشکیل داده است. و در ان جلسه خ. ا. د. است. در سال ۱۳۸۹ با خوانده ازدواج نموده ایم و الان چهار سال است. که جداگانه زندگی می کنیم وقتی بیرون می ایم مرا تعقیب می کند و توهین می کند ابرویی برای من نگذاشته و *جلو مرا با چاقو می گیرد به کلانتری زنگ زدم صورت جلسه نموده اند من نمی توانم با وی زندگی کنم سپس خ. ا. د. است. من مشکلی با خواهان ندارم. طلاق نمی دهم و مهریه او را قسطی پرداخت می کنم ( اوراق ۴۷ و ۴۸ ) دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر نموده ( صفحه ۳ ) داور خ. ا. ن. خواهان حاضر به ادامه زندگی مشترک با خوانده نمی باشد. و اصرار به طلاق دارد. ( ص ۶ ) داور خوانده ( زوج ) اعلام نموده زوج خواستار ادامه زندگی مشترک با همسرش بوده و حاضر به طلاق دادن همسرش نمی باشد. ( ص ۹ ) دادگاه در تاریخ ۱۴۰۱/۷/۴ ختم رسیدگی اعلام و اقدام به صدور دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۱/۰۷/۰۴ نموده است. که به موجب ان در خصوص دعوی خانم پ. ش. به طرفیت اقای ص. ا. ط. به خواسته صدور رای به طلاق به لحاظ عسر و حرج دادگاه با ذکر مقدمه ای شامل هویت طرفین و اظهارات انان و با اشاره به تعهدنامه و مندرجات اوراق پرونده شعبه *و اینکه مساعی دادگاه و داوران جهت ایجاد صلح و سازش بین زوجین مثمر ثمر واقع نشده عسر و حرج خواهان را احراز نموده و حکم به الزام زوج به طلاق زوجه صادر و اعلام نموده است. ( صفحه ۶۰ ) که از سوی اقای ص. ا. ط. مورد تجدید نظر خواهی قرار گرفته است. و شعبه *طی دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۱/۰۸/۳۰ ضمن رد تجدید نظر خواهی نامبرده دادنامه تجدید نظر خواسته را تایید نموده است. ( صفحه ۹۶ ) و دادنامه مزبور از سوی اقای ص. ا. ط. با وکالت اقای خ. ع. مورد فرجام خواهی قرار گرفته است. و پس از انجام تبادل لوایح پرونده به دیوان عالی کشور ارسال شده و به این شعبه ارجاع گردیده است. و لایحه ف. خ. و ف. خ. د. هنگام شور قرائت خواهد شد هییت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید.پس از قرائت گزارش اقای ح. پ. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۱/۰۸/۳۰ فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه دادنامه فرجام خواسته به شماره *مورخ ۱۴۰۱/۰۸/۳۰ که از شعبه *در تایید دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۱/۰۷/۰۴ شعبه *صادر گردیده است. قابل ابرام نبوده و مواجه با ایراد و اشکال و مقتضی نقض است. زیرا اولا ب. ت. ب. اینکه زوجه خانم پ. ش. سابقا اقدام به طرح دعوی طلاق خلعی بلحاظ کراهت از همسرش نموده و چون نتوانسته رضایت همسرش را جلب کند دعوی وی رد شده است. ( صفحه ۱۴۰ پرونده ) و متعاقب ان اقدام به طرح دعوی طلاق از باب عسر و حرج نموده و در دادخواست تقدیمی صریحا اذعان نموده است. به علت کراهت شدید از همسرش اقای ص. ا. ط. بالغ بر چهار سال زندگی زناشویی ( یعنی زندگی مشترک ) را ترک نموده است. ( صفحه ۲ پرونده ) بنابراین باعث طلاق عاطفی و مفارقت جسمانی چندین سال خود زوجه بوده نه زوج ثانیا با عنایت به اینکه به موجب دادنامه شماره *مورخ ۱۳۹۹/۰۲/۲۱ شعبه *حکم به تمکین زوجه خانم پ. ش. از شوهرش اقای ص. ا. ط. صادر شده و دادنامه مزبور به موجب دادنامه شماره *تایید گردیده است. ( صفحه ۱۱۱ ) و علی الظاهر زوجه حاضر نشده به زندگی مشترک برگردد. و از شوهرش تمکین نماید. و لازم است. در خصوص اینکه ایا در مورد حکم تمکین زوجه تقاضای صدور اجراییه شده یا خیر؟ و ایا زوجه حاضر شده به زندگی مشترک برگردد. و از همسرش تمکین نماید. یا خیر؟ استعلام شود. ثالثا ب. ت. ب. اینکه زوجین از اهل سنت و شافعی مذهب هستند و طلاق از احوال شخصیه است. و طبق تبصره ذیل ماده ۴ قانون حمایت خانواده به دعاوی اشخاص موضوع اصول ۱۲ و ۱۳ قانون اساسی حسب مورد طبق قانون اجازه رعایت احوال شخصیه ایرانیان غیر شیعه در محاکم مصوب ۱۳۱۲/۴/۳۱ رسیدگی می شود. و تصمیمات مراجع عالی اقلیت های دینی مذکور در امور حسبی و احوال شخصیه از جمله نکاح و طلاق معتبر و توسط محاکم قضایی بدون رعایت تشریفات تنفیذ و اجرا می گردد. بنابراین لازم است. در این خصوص با گزارش شرح مختصری از جریان و تقاضای طلاق از ناحیه زوجه به لحاظ کراهت از زوج و عسر و حرج از شورای روحانیت و دفتر افتا اهل سنت منطقه *نظر انها استعلام و نظر فقهی مذهب شافعی را در این خصوص اعلام نماید. رابعا دادگاه بدون رعایت مقررات ماده ۲۹ قانون حمایت خانواده که از مواد قانونی امره است. رای صادر نموده اند که وجاهت قانونی نداشته است. خامسا مستندات زوجه مانند گزارش های کلانتری *و تعهدنامه زوج و همچنین در مورد ادعای تهدید و مزاحمت و قصد تصادف عمدی منتهی به صدور رای به نفع زوجه خانم پ. ش. نشده است. و پرونده ( کلاسه بایگانی *) شعبه *که مورد استناد دادگاه برای محکومیت ز. ا. ص. ا. ط. به طلاق زوجه قرار گرفته منتهی به صدور دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۱/۰۶/۳۰ گردیده است. که به موجب ان در خصوص شکایت ( زوجه ) خانم پ. ش. علیه ( زوج ) اقای ص. ا. ط. دائر بر تخریب عمدی خودرو ( در هنگام قصد تصادف عمدی ) قرار منع تعقیب متهم و مشتکی عنه صادر گردیده است. ( صفحه ۱۰۶ پرونده ) و به موجب دادنامه شماره *مورخ ۱۳۹۹/۰۴/۰۸ شعبه *در خصوص شکایت ( زوجه ) خانم پ. ش. علیه ( زوج ) اقای ص. ا. ط. دائر بر مزاحمت بانوان در علن و قدرت نمایی با چاقو و ایراد ضرب و جرح عمدی و تهدید و ربودن گوشی تلفن همراه قرار منع تعقیب صادر گردیده است. ( صفحه ۱۰۵ ) و این موارد ظاهرا مورد امعان نظر قرار نگرفته است. و نتیجه قطعی دادنامه های مذکور استعلام نشده است. علی هذا استنادا به بندهای ۲ و ۵ ماده ۳۷۱ و بند الف ماده ۴۰۱ قانون ایین دادرسی مدنی دادنامه فرجام خواسته نقض و پرونده به همان دادگاه صادرکننده دادنامه منقوض ارجاع می گردد. تا پس از انجام تحقیقات کامل و رفع کلیه نواقص احصایی مذکور و با حوصله و با دقت و ب. ر. م. و موازین رای مقتضی صادر نمایند./ط شعبه * ج. ( مستشار ) م. ح. پ. ( عضو مستشار ) رأی شعبه دیوان عالی کشور ف. خ.: اقای ص. ا. ط. با وکالت اقای خ. ع. فرجام خوانده: خانم پ. ش. فرجام خواسته دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۲/۰۳/۲۴ صادره از شعبه * مرجع رسیدگی: شعبه * هییت شعبه اقایان: ح. ط. ( رییس ) و م. ح. پ. ( عضو مستشار ) خلاصه جریان پرونده: پیرو گزارش و دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۲/۰۱/۰۹ صادر شده از این شعبه که به موجب ان دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۱/۰۸/۳۰ شعبه *به علت نقص تحقیقات نقض و پرونده به همان دادگاه صادر کننده دادنامه منقوض ارجاع شده است. ( اوراق ۱۴۴ و ۱۴۵ و ۱۴۶ ) و پس از اعاده پرونده دادگاه دستور تعیین وقت رسیدگی و دعوت از طرفین را صادر نموده و در تاریخ ۱۴۰۲/۰۳/۲۱ در وقت مقرر با حضور طرفین و نیز با حضور وکیل خانم پ. جلسه رسیدگی تشکیل داده است.و در ان جلسه ز. ا. ص. ا. ط. به عنوان ت. ن. خ. اظهار داشته است.مطالب به شرح محتویات پرونده و لایحه تجدیدخواهی است.وکیلم مطالب لازم را بیان خواهند کرد و در ادامه وکیل ایشان اظهار داشته است.شکایتهای زوجه خانم پ. ش. منتهی به برائت یا منع تعقیب شده است.و تصویر ان پیوست پرونده است.و ت. ن. خ. دلیل موجهی برای طلاق ارائه ننموده است.و موکل حاضر به طلاق دادن همسرش نمی باشد. و عدم تمکین ت. ن. خ. ثابت شده است.و اگر زوجه از مهریه اش بگذرد و انچه را که گرفته است.پس بدهد و مسترد کند موکل من طلاق او را می دهد و در ادامه ز. ا. د. زوجه حدود ۱۳۰ گرم طلا برده است.که حرفی ندارم. و براساس سند ازدواج این مقدار طلا را به نرخ ان روز تحویل داده ام و قابل انکار نیست و سپس زوجه خانم پ. ش. به عنوان تجدیدنظر خ. ا. د. است.شوهرم دست بزن دارد. نزدیک به ۴ سال است.جدا زندگی کنیم و در این مدت به صورت مکرر جلو مرا با چاقو می گیرد و با ماشین حمل می کند امنیت جانی ندارم. و اگر طلاق ندهد خودکشی می کنم و چندین بار به صورت شفاهی و کتبی تعهد داده ولی عمل نکرده و من از مهریه ام که تا به حال نگرفته می گذرم به جز ۵ قطعه سکه بدهد و من با زور خانواده ام ۸ سال با این اقا زندگی کرده ام و من اعدام هم شوم به زندگی مشترک بر نمی گردم ( اوراق ۱۷۷ و ۱۷۸ و ۱۷۹ و ۱۸۰ ) دادگاه پس از انجام تحقیقات لازم سرانجام در تاریخ ۱۴۰۲/۰۳/۲۲ ختم رسیدگی اعلام و اقدام به صدور دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۲/۰۳/۲۴ نموده است.که به موجب ان دادگاه در خصوص تجدید نظرخواهی اقای ص. ا. ط. با وکالت بعدی اقای خ. ع. به طرفیت خانم پ. ش. ، نسبت به دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۱/۰۷/۰۴ شعبه *با اصلاح دادنامه تجدیدنظرخواسته از حیث میزان بذل مهریه ضمن رد تجدیدنظرخواهی نامبرده دادنامه تجدیدنظرخواسته را ب. ت. ب. اصلاح به عمل امده تایید نموده است. ( ص ۱۸۳ ) که از سوی اقای ص. ا. ط. مورد فرجام خواهی قرار گرفته است.و پس از انجام تبادل لوایح پرونده به دیوان عالی کشور ارسال شده و به این شعبه ارجاع گردیده است.و لایحه وکیل ف. خ. و نیز لایحه ف. خ. د. صورت لزوم در هنگام شور قرائت می شود.هییت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید.پس از قرائت گزارش اقای ح. پ. عضوممیزوملاحظه اوراق پرونده درخصوص دادنامه شماره*مورخ ۱۴۰۲/۰۳/۲۴ فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه دادنامه فرجام خواسته به شماره *مورخ ۱۴۰۲/۰۳/۲۴ که از شعبه *در اصلاح و تایید دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۱/۰۷/۰۴ شعبه *صادر شده است.ب. ت. ب. مندرجات پرونده و ادله موجود و استدلال بعمل امده و اسباب توجیهی و با وصف احراز عسر و حرج زوجه صادر شده است.و از حیث رعایت اصول دادرسی و تشریفات قانونی نیز با اشکال موثری مواجه نیست و ب. ت. ب. مفارقت طولانی جسمانی زوجین که در این مدت نتوانسته اند به تفاهم برسند و با التفات به مفاد تعهدنامه رسمی ز. ا. ص. ا. ط. و ب. ت. ب. اینکه زوج به شرح صورتجلسه مورخ ۱۴۰۲/۰۳/۲۱ شعبه *اظهار داشته است.اگر زوجه تمام مهریه اش را ببخشد طلاقش می دهم که این اظهارات زوج حاکی از عدم تمایل ایشان به ادامه زندگی مشترک با زوجه است.و مشکل او بر سر مهریه است.و ز. ن. د. همان صورت جلسه اظهار داشته است.اگر طلاق صادر نشود. خودکشی می کنم و اگر اعدام هم شوم بر سر زندگی مشترک بر نمی گردم و ان قسمت از مهریه ام را که تا به حال نگرفته ام همه ان را به جز ۵ سکه در قبال طلاق به زوج بذل می نمایم و ب. ت. ب. مفاد و مندرجات نامه شماره ۲۰۰۷۴۸ ص ۲۰۰ مورخ ۱۴۰۱/۰۷/۱۰ دبیر شورای عالی افتا استان *موجود در برگ ۱۷۶ پرونده و اینکه اعتراض مدلل و موجه و موثری که نقض و بی اعتباری دادنامه فرجام خواسته را ایجاب نماید. به عمل نیامده است.و فرجام خواهی با هیچیک از جهات مندرج در ماده ۳۷۱ قانون ایین دادرسی مدنی انطباق ندارد. علی هذا استنادا به ماده ۳۷۰ قانون مذکور ضمن رد فرجام خواهی دادنامه فرجام خواسته ابرام می گردد./ط شعبه * ح. ط. ( رییس ) م. ح. پ. ( عضو مستشار ) فهرست شعبه دیوان عالی کشور شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی