مصداق تغییر شغل موجب تخلیه ملک مستاجره

رأی شعبه دیوان عالی کشور شماره پرونده : 8609982810800421 شماره دادنامه : 9509970909800123 شعبه : شعبه چهل و سوم دیوان عالی کشور تاریخ : 1395/04/13-14:33 قاضی : محمدرضا بروجردی قاضی : مالک اژدر شریفی خلاصه جریان پرونده آقای س. و. بعنوان وصی مرحوم ابراهیم هاشم خانیا و آقای م. م. به عنوان ناظر در وصایت آن مرحوم درتاریخ 86/8/19 دادخواستی بطرفیت آقای ح.الف. ر. باوکالت آقای م. ق. به خواسته صدور حکم تخلیه یکباب مغازه بشرح دادخواست بانضمام کلیه خسارات وهزینه دادرسی به علت تغییر شغل از قهوه چی گری به میوه فروشی تقدیم داشته ودرمقابل وکیل خوانده ضمن پذیرش تغییر شغل مذکور درزمان حیات موجر بوده چرا که تغییر در سالهای 56- 55 بوده و موجر درتاریخ 59/5/6 به رحمت ایزدی پیوسته است ودر خلال این مدت اعتراضی به تغییر شغل نداشته وبطور ضمنی با آن موافقت داشته است ضمن آنکه شغل میوه فروشی مغایرتی با قهوه چی گری ندارد ومشابه هم محسوب میشود بلکه میوه فروشی تمیزتر از قهوه خانه داری است بنابراین تخلفی در مورد استفاده از عین مستأجره محرز نیست و لذا درخواست رد دعوای خواهان را نموده است پرونده در شعبه هشتم دادگاه عموی حقوقی قزوین مطرح رسیدگی قرار گرفته وسرانجام به شرح دادنامه شماره 800245 - 88/3/31 بااستدلالی که معمول داشته واجمالاً دادگاه با احراز سمت وصی وناظر آنان و عدم احراز تخلف مورد ادعای خواهان رأی بر بطلان دعوی خواهان صادر نموده است .... رأی صادره مورد اعتراض خواهان قرارگرفته وشعبه هفتم دادگاه تجدیدنظر استان قزوین پس از رسیدگی واستماع اظهارات گواهان تعرفه شده از سوی خواهان واینکه فقط احد از گواهان ( آقای … ) ادعای خ. م. ب. اخذ اجازه از مالک در تغییر شغل ورضایت وی به این امر گواهی نموده نهایتاً بااعلام ختم رسیدگی بموجب دادنامه صدرالاشاره باپذیرش استدلال دادگاه بد و. م. ب. رضایت ضمنی مالک از تغییر شغل ضمن رد تجدیدنظر خواهی دادنامه تجدیدنظر خواسته را عیناً تأیید و قطعی اعلام نموده است متعاقباً رئیس کل محترم دادگستری استان قزوین طی شرحی مستدلاً به اینکه اولاً موجر مغازه را بخوانده پرونده باسند رسمی برای شغل قهوه چی گری اجاره داده وثانیاً خوانده شغل خ. ر. ب. میوه فروشی تغییر داده وثالثاً دلائل قطعی مبنی بر اجازه و رضایت موجر به تغییر شغل در پرونده وجود ندارد ورابعاً تغییر شغل توسط مستأجر درسالهای 56- 55 محرز نیست و احتمال تغییر شغل بعداز فوت مالک نیز وجود دارد ( درسال 59) و خامساً ب. ت. ب. تردید درزمان تغییر شغل اماره وقرینه بروجود رضایت به آن نیز منتفی است وسادساً ب. ت. ب. مقررات امورصنفی وعرف عام مشابه دانستن مشاغل قهوه چی گری بامیوه فروشی محل تردید است وسابعاً طبق مقررات قانون موجر ومستأجر ( 1356 ) واصول تسلیط ولزوم مورد اجاره باید طبق شروط عقد اجاره مورد استناد قرار گیرد وتخلف از شرط جائز نمیباشد ونتیجتاً ب. ت. ب. محرز بودن تغییر شغل برخلاف شرط مندرج در عقد اجاره وعدم ارائه دلیل قطعی مبنی بر اجازه ورضایت مالک برای تغییر شغل وعدم احراز مشابه بودن مشاغل مذکور حکم اصداری ( بطلان دعوای تخلیه بر خلاف مقررات شرعی و خلاف بین ( خلاف اصول تسلیط ولزوم وفای بعهد وشرط ) تشخیص و لذا پرونده را در اجرای تبصره 2 ماده 18 اصلاحی بمحضر ریاست معظم قوه قضائیه ارسال داشته که درکمیسیون شماره 8 معاونت قضائی قوه قضائیه بررسی وگزارش از آن تهیه وریاست معظم قوه قضائیه براساس گزارش آنان رأی موضوع دادخواهی را خلاف بین شرع تشخیص وبه استناد مواد 477 و 478 ق آد ک ضمن موافقت باتجویز اعاده دادرسی ودستور توقف اجرای حکم مقرر فرموده پرونده برای رسیدگی به شعب خاص در دیوان عالی کشور فرستاده شودکه به این شعبه ( چهل وسه ) ارسال و ارجاع گردیده وتحت نظر ومورد رسیدگی قرارگرفته است . هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی میدهد: ((رأی شعبه )) ب. ت. ب. محتویات پرونده ونظریه قضات محترم بررسی کننده آن در دادگستری استان قزوین و معاونت قضائی قوه قضائیه دادنامه شماره 00513 -91/6/15 صادرشده از شعبه 7 دادگاه تجدیدنظر استان قزوین ودادنامه مورد تأیید آن صادره از شعبه 8 دادگاه عمومی حقوقی قزوین مخدوش است زیرا تغییر شغل توسط مستأجر از قهوه خانه به میوه فروشی بر خلاف صریح اجاره نامه بوده و اذن صریح نیز طبق ماده 249 قانون مدنی از ناحیه موجر و مالک داده نشده است واذن ضمنی نیز علاوه بر اینکه خلاف قانون است بلحاظ اختلاف مؤدای گواهی گواهان بدوی وتجدیدنظر مورد تردید م. ب. ونیز مشابه بودن شغل قهوه خانه داری و میوه فروشی باعنایت به نوع فعالیت آنها ثابت نیست ولذا مستنداً به ماده 477 ق آ د ک مصوب سال 1392 دادنامه فوق الاشاره ورأی مورد تأیید آن نقض ورأی برتخلیه مغازه مورد ترافع از سوی آقای ح.الف. ر. ( مستأجر ) وتحویل آن به خواهانهای بدوی صادر واعلام میگردد این رأی قطعی است ضمناً م. ع. می تواند حق سرقفلی یاحق کسب وپیشه خود را از محکوم لها مطالبه نماید . خ الف مالک اژدر شریفی( رئیس ) م. رضا بروجردی (مستشار) فهرست شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی مصداق تغییر شغل موجب تخلیه ملک مستاجره در تاریخ 13 تیر 1395، شعبه دیوان عالی کشور به پرونده‌ای رسیدگی کرد که در آن وصی و ناظر متوفی درخواست صدور حکم تخلیه مغازه‌ای را به دلیل تغییر شغل مستاجر از قهوه‌چی‌گری به میوه‌فروشی مطرح نمودند. مستاجر با پذیرش تغییر شغل، ادعا کرد که این تغییر در زمان حیات مالک صورت گرفته و مالک اعتراضی به آن نکرده است. دادگاه بدوی با استناد به عدم احراز تخلف، دعوی خواهان را رد نمود. در مرحله تجدیدنظر، دادگاه تجدیدنظر نیز با تایید رای بدوی، درخواست ت. ن. خ. را مردود اعلام کرد. رئیس کل دادگستری قزوین با اشاره به عدم وجود دلایل قاطع مبنی بر رضایت مالک به تغییر شغل، پرونده را به قوه قضائیه ارسال کرد. دیوان عالی کشور پس از بررسی مستندات و استناد به مواد 477 و 478 قانون آیین دادرسی کیفری، آرای دادگاه‌های قبلی را مخدوش دانسته و حکم به تخلیه مغازه صادر کرد. این رای قطعی است و مستاجر می‌تواند حق سرقفلی یا حق کسب و پیشه خود را مطالبه کند. تاریخ دادنامه قطعی: 1395/04/13 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: تغییر شغل توسط مستاجر از قهوه خانه به میوه فروشی، به جهت عدم مشابهت فعالیت آنها، امکان پذیر نیست. بنابراین چنین تغییر شغلی، بدون اذن صریح از ناحیه موجر و در فرضی که اذن ضمنی نیز (علاوه بر اینکه خلاف قانون است)، مورد تردید است، موجب پذیرش دعوی تخلیه مغازه خواهد شد. رای شعبه دیوان عالی کشور شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه چهل و سوم دیوان عالی کشور تاریخ: 1395/04/13 - 14 : 33 قاضی: محمدرضا بروجردی قاضی: مالک اژدر شریفی آقای س. و. به عنوان وصی مرحوم ابراهیم هاشم خانیا و آقای م. م. به عنوان ناظر در وصایت آن مرحوم در تاریخ 86/8/19 د. ب. ط. آقای ح.الف. ر. باوکالت آقای م. ق. به خواسته صدور حکم تخلیه یکباب مغازه ب. ش. د. بانضمام کلیه خسارات وهزینه دادرسی به علت تغییر شغل از قهوه چی گری به میوه فروشی تقدیم داشته ودرمقابل وکیل خوانده ضمن پذیرش تغییر شغل مذکور درزمان حیات موجر بوده چرا که تغییر در سالهای 56 - 55 بوده و موجر در تاریخ 59/5/6 به رحمت ایزدی پیوسته است ودر خلال این مدت اعتراضی به تغییر شغل نداشته وبه طور ضمنی با آن موافقت داشته است ضمن آنکه شغل میوه فروشی مغایرتی با قهوه چی گری ندارد ومشابه هم محسوب میشود بلکه میوه فروشی تمیزتر از قهوه خانه داری است بنابراین تخلفی در مورد استفاده از عین مستاجره محرز نیست و لذا درخواست رد دعوای خواهان را نموده است پرونده در شعبه هشتم دادگاه عموی حقوقی قزوین مطرح رسیدگی قرار گرفته وسرانجام به شرح دادنامه شماره --- - 88/3/31 بااستدلالی که معمول داشته واجمالا دادگاه با احراز سمت وصی وناظر آنان و عدم احراز تخلف مورد ادعای خواهان رای بر بطلان دعوی خواهان صادر نموده است.... رای صادره مورد اعتراض خواهان قرارگرفته وشعبه هفتم دادگاه تجدیدنظر استان قزوین پس از رسیدگی واستماع اظهارات گواهان تعرفه شده از سوی خواهان واینکه فقط احد از گواهان (آقای …) ادعای خ. م. ب. اخذ اجازه از مالک در تغییر شغل ورضایت وی به این امر گواهی نموده نهایتا بااعلام ختم رسیدگی به موجب دادنامه صدرالاشاره باپذیرش استدلال دادگاه بد و. م. ب. رضایت ضمنی مالک از تغییر شغل ضمن رد تجدیدنظر خواهی دادنامه تجدیدنظر خواسته را عینا تایید و قطعی اعلام نموده است متعاقبا رئیس کل محترم دادگستری استان قزوین طی شرحی مستدلا به اینکه اولا موجر مغازه را به خوانده پرونده باسند رسمی برای شغل قهوه چی گری اجاره داده وثانیا خوانده شغل خ. ر. ب. میوه فروشی تغییر داده وثالثا دلائل قطعی مبنی بر اجازه و رضایت موجر به تغییر شغل در پرونده وجود ندارد ورابعا تغییر شغل توسط مستاجر درسالهای 56 - 55 محرز نیست و احتمال تغییر شغل بعداز فوت مالک نیز وجود دارد (درسال 59 ) و خامسا ب. ت. ب. تردید درزمان تغییر شغل اماره وقرینه بروجود رضایت به آن نیز منتفی است وسادسا ب. ت. ب. مقررات امورصنفی وعرف عام مشابه دانستن مشاغل قهوه چی گری بامیوه فروشی محل تردید است وسابعا طبق مقررات قانون موجر ومستاجر ( 1356 ) واصول تسلیط ولزوم مورد اجاره باید طبق شروط عقد اجاره مورد استناد قرار گیرد وتخلف از شرط جائز نمیباشد ونتیجتا ب. ت. ب. محرز بودن تغییر شغل برخلاف شرط مندرج در عقد اجاره وعدم ارائه دلیل قطعی مبنی بر اجازه ورضایت مالک برای تغییر شغل وعدم احراز مشابه بودن مشاغل مذکور حکم اصداری (بطلان دعوای تخلیه بر خلاف مقررات شرعی و خلاف بین (خلاف اصول تسلیط ولزوم وفای بعهد وشرط) تشخیص و لذا پرونده را در اجرای تبصره 2 ماده 18 اصلاحی بمحضر ریاست معظم قوه قضائیه ارسال داشته که درکمیسیون شماره 8 معاونت قضایی قوه قضائیه بررسی وگزارش از آن تهیه وریاست معظم قوه قضائیه براساس گزارش آنان رای موضوع دادخواهی را خلاف بین شرع تشخیص وبه استناد مواد 477 و 478 ق آد ک ضمن موافقت باتجویز اعاده دادرسی ودستور توقف اجرای حکم مقرر فرموده پرونده برای رسیدگی به شعب خاص در دیوان عالی کشور فرستاده شودکه به این شعبه (چهل وسه) ارسال و ارجاع گردیده وتحت نظر ومورد رسیدگی قرارگرفته است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای میدهد: ب. ت. ب. محتویات پرونده ونظریه قضات محترم بررسی کننده آن در دادگستری استان قزوین و معاونت قضایی قوه قضائیه دادنامه شماره --- - 91/6/15 صادرشده از شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان قزوین ودادنامه مورد تایید آن صادره از شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی قزوین مخدوش است زیرا تغییر شغل توسط مستاجر از قهوه خانه به میوه فروشی بر خلاف صریح اجاره نامه بوده و اذن صریح نیز طبق ماده 249 قانون مدنی از ناحیه موجر و مالک داده نشده است واذن ضمنی نیز علاوه بر اینکه خلاف قانون است به لحاظ اختلاف مودای گواهی گواهان بدوی وتجدیدنظر مورد تردید م. ب. ونیز مشابه بودن شغل قهوه خانه داری و میوه فروشی باعنایت به نوع فعالیت آنها ثابت نیست ولذا مستندا به ماده 477 ق آ د ک مصوب سال 1392 دادنامه فوق الاشاره ورای مورد تایید آن نقض ورای برتخلیه مغازه مورد ترافع از سوی آقای ح.الف. ر. (مستاجر) وتحویل آن به خواهان‌های بدوی صادر واعلام میگردد این رای قطعی است ضمنا م. ع. می‌تواند حق سرقفلی یاحق کسب وپیشه خود را از محکوم لها مطالبه نماید.