مطالبه نفقه گذشته فرزندان در فرض استقراض

رأی خلاصه جریان پرونده درتاریخ 1393/06/09 خانم م. ن.گ. به وکالت از خانم م. س. ه. د. ب. ط. آقای ع. ن. به خواسته صدور حکم برنفقه معوقه از تاریخ 1392/11/10 لغایت زمان اجرای حکم و الزام خوانده به پرداخت آن با جلب نظر کارشناس علی الحساب م. ب. بیست میلیون وده هزار ریال تسلیم دادگستری رشت نموده و توضیح داده ن. ب. ا. موکله همسر شرعی و دائمی خوانده است ومدت 9 ماه است هیچگونه وجهی بابت نفقه و کسوه به موکل و فرزندانش پرداخت ننموده است وبا ارسال اظهار نامه نیز حاضر نشده و خوانده موکله را مورد ضرب و شتم و آزار واذیت قرار میدهد و در این خصوص محکوم به پرداخت ارش دیه شده است لذا درخواست الزام خوانده بر نفقه بااحتساب خسارات نموده است رسیدگی به شعبه دهم محاکم رشت محول گردیده است و درتاریخ 1393/07/07 وکلای زوج به اسامی م. ب.ز. و ش. ک. د. ب. ط. م. س. بخواسته صدورحکم بر الزام خوانده به تمکین عام و خاص از موکل به انضمام خسارات ناشی از دادرسی (دعوی تقابل ) تقدیم دادگاه عمومی رشت نموده که این دادخواست هم جهت رسیدگی به شعبه دهم دادگاه حقوقی رشت ارجاع میگردد و احد وکلای زوج توضیح می دهد موکل در تاریخ 1381/06/24 با خانم م. س. ه. به عقد دائم ازدواج نموده و ثمره این ازدواج دو فرزند مشترک یک پسر و یک دختر م. ب. متأسفانه خوانده مدتی است با موکل سرناسازگاری دارد و با ایجاد اختلاف موجب از هم گسیختگی کانون خانواده گردیده ا ست بطوری که در مرداد ماه جاری با ایجاد اختلاف موکل را از منزل مشترک بیرون نموده و خود به همراه فرزندان مشترک در خانه ای که موکل به نام خوانده کرده بسر می برد و وساطت وپادرمیانی دوستان وبزرگان مؤثر نبوده لاجرم موکل به زادگاه پدریش به شهرستان همدان مراجعت نموده وعلیرغم ارسال اظهار نامه زوجه از تمکین ومراجعه به زندگی امتناع نموده و مینماید لذا درخواست رسیدگی وصدور حکم به الزام زوجه به تمکین عام وخاص از زوج می نمایند جلسه دادگاه در تاریخ 1393/07/07 با حضور خواهان و وکیل خوانده تشکیل ، خ. ا. د. عرایض بشرح متن دادخواست ولایحه تقدیمی است وکیل خ. ا. د. ادعای خواهان مورد قبول نیست خواهان نفقه را در تاریخ 1392/11/10 درخواست نموده در حالیکه در زمان اعلام شده درمنزل مشترک با هم زندگی می کردند ونفقه ایشان از ناحیه موکل پرداخت می شود در مرداد سال جاری ( 1393) در پی درگیری موکل را از خانه بیرون کرده وی نیز لاجرم به همدان وخانه پدری مراجعه نموده است ودر آنجا منزل مستقلی تهیه کرده که کپی اجاره نامه تقدیم می گردد وبا ارسال اظهار نامه متقاضی تمکین گردیده است که زوجه علی رغم اطلاع از اظهار نامه از حضوردر منزل مشترک استنکاف نموده که موکل به ناچار دادخواست تمکین تقدیم نموده است وخوانده اقدام به تقدیم دادخواست نفقه نموده است دادگاه ن. ب. ا. دودعوا ارتباط کامل دارند وتصمیم در یکی در تصمیم دیگری مؤثر است لذا قرار رسیدگی توأمان صادر و دستورلف پرونده دریکدیگر صادر می نماید در جلسه مورخ 1393/09/02 شعبه دهم دادگاه عمومی رشت که باحضور زوج ووکیل وی واحداز وکلای زوج بوده لایحه تقدیمی از سوی وکیل زوجه ملاحظه گردیده وکیل ز. ا. د. عرایض به شرح متن دادخواست م. ب. موکل با همسرش 12 سال زندگی مشترک داشته اند وثمره این وصلت دو فرزند مشترک است زیاده خواهیهای زوجه باعث اختلافات فیمابین شده است زوج برای دلگرمی زوجه به کانون خانواده تنها دارائی خود را که یک منزل مسکونی در شهر رشت بوده بنام خوانده می نماید که زوجه نه تنها هیچ تلاشی برای بقاء خانواده نمی نماید که اقدام به وصول مهریه می نماید وپس از قطعیت حکم مهریه اقدام به ایجاد درگیری واهی در خانه می نماید وحسب اظهار با زدن خود به درودیوار وصحنه سازی موکل را از منزل مشترک بیرون مینماید وموکل لاجرم به زادگاهش وبه خانه پدری مراجعه مینماید ودر آنجا امکانات زندگی مشترک را فراهم مینماید وچون زوجه حاضر به تمکین نیست مستحق نفقه هم نخواهد بود وکیل زوجه بیان داشته اظهارات همکار محترم خلاف واقع بوده وقبول ندارم این زوج است که سرناسازگاری دارد ویک بار در سال 1389 زوجه را به قصد کشت کتک کاری کرده ومحکوم به پرداخت دیه شده است واز طرفی وی گل فروش است وتمکن مالی دارد ودومنزل دیگر در همدان دارد که اخیراً بنام برادرش نموده است ... لذا تقاضای محکومیت زوج را به پرداخت نفقه نموده است دادگاه دستور تحقیقاتی در خصوص وضعیت مالی زوجه صادر و حسب تحقیقات آقای ع. ن. در گل فروشی مشغول به کار م. ب. ودرزمان انجام تحقیق نیز مشغول به کار بوده ص 48دادگاه در مورخ 1393/09/26 قرارارجاع امر به کارشناسی در خصوص نیازمندیهای متعارف زوجه بررسی ومیزان نفقه متعلقه رااز تاریخ 1392/11/10 لغایت وصول نظر کارشناس صادر می نماید کارشناس بدوی ن. ه خود را اعلام وسپس نفقه استحقاقی فرزندان را بدان اضافه مینماید ص 54 – 57 متعاقب اعتراض وکیل زوج موضوع به هیئت کارشناسی ارجاع وهیئت کارشناسی مجموع نفقه زوجه را از تاریخ 1392/11/10 لغایت 1393/11/20 سی وهشت میلیون وهشتصد وهفتاد هزار ریال تعیین ونفقه فرزندان را نیز به تفکیک تعیین واعلام می نماید ص 68 دادگاه بااعلام ختم رسیدگی طی دادنامه شماره 1817 مورخ 1393/12/12 درخصوص دعوی آقای ع. ن. به طرفیت خانم م. س. ه. به خواسته الزام به تمکین عام و خاص به انضمام خسارات دادرسی و نیز دعوای خانم م. س. ه. با وکالت خانم م. ن. به طرفیت آقای ع. ن. به خواسته صدور حکم به تعیین نفقه معوقه از تاریخ 1392/11/10 لغایت زمان اجرای حکم والزام خوانده به پرداخت آن با جلب نظر کارشناس ونفقه فرزندان مشترک بااحتساب هزینه دادرسی باالتفات به اوراق ومحتویات پرونده زوجیت دائم فیمابین طرفین محرز دانسته و با استدلالی که می نماید ،مبنی بر اینکه زوجه مدعی شده برای وی خطر جانی احتمال دارد ولذا حکم به بطلان دعوی تمیکن صادر ودرخصوص دعوی مطالبه نفقه ن. ب. ا. عدم تمکین زوجه را با عذر شرعی وقانونی تشخیص داده ودراین صورت مستحق نفقه خواهدبود لذا دعوی خواهان نفقه را وارد تشخیص و خوانده را اولاً به مبلغ 38/870/000ریال بابت نفقه معوقه زوجه ازتاریخ 1392/11/10 لغایت تاریخ وصول ن. ه ( 1393/11/20) ثانیاً مبلغ 6/976/000 ریال بابت نفقه دختر 11 ساله وتعیین ماهیانه 1/300/000 ریال ازتاریخ 1393/11/20 به بعد ثالثاً مبلغ 4/830/000 ریال بابت نفقه فرزند پسر 3/5 ساله از تاریخ تقدیم دادخواست 1393/06/09 لغایت تاریخ وصول ن. ه کارشناس و باتعیین 900/000 ریال ازتاریخ 1393/11/21 به بعد و پرداخت حق الوکاله وخسارت دادرسی وهزینه کارشناسی د. ح. خ. محکوم می نماید وکلای زوج در فرجه فرجامی از دادنامه فوق الذکر فرجام خواهی نموده و در لایحه فرجامی قید نموده اند دادگاه علاوه بر نفقه زوجه درخصوص نفقه فرزندان هم حکم داده که خارج از خواسته است واز طرفی زوجه در تمامی مراحل اعلام کرده از زوج تمکین نمی نماید ودر پرونده حاضر مدعی خوف جانی است درحالیکه پرونده کیفری مربوط به سالها پیش بوده که دیه با قسامه به اثبات رسیده است وپس از آن فرجامخوانده باموکل زندگی را ادامه داده است و در دادنامه دیگر هم موضوع قسامه ثابت شده است که به نظر طراحی فرجامخوانده جهت فرار از تمکین و فراهم نمودن شرائط طلاق ( اثبات عسروحرج ) بوده است درخاتمه درخواست نقض دادنامه فرجامخواسته را نموده است پرونده پس از طی مراحل قانونی به دیوان عالی کشور ارسال و رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است . هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی میدهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور دادنامه فرجام خواسته درخصوص محکومیت زوج به پرداخت نفقه گذشته فرزندان مخدوش و واجد ایراد است چه آنکه حسب صراحت ماده 1206 قانون مدنی ومتون فقهی زوجه میتواند برای نفقه گذشته وآینده خود اقامه دعوی نماید ولی نفقه اقارب ازجمله فرزندان فقط نسبت به آینده قابل مطالبه است و پدر را نمیتوان نسبت به پرداخت نفقه گذشته فرزندان محکوم نمود مگر اینکه با دستور دادگاه برای بچه ها استقراض شود که در آن صورت برپدر واجب است مبلغی که بابت نفقه قرض گرفته اندو صرف مخارج فرزندان نموده اند پرداخت کند که اوراق پرونده حکایت روشنی از دستور برای قرض گرفتن دراین رابطه ندارد علیهذا رأی صادره درباره محکومیت زوج به پرداخت نفقه فرزندان که مـألاً مربوط به گذشته م. ب. قابلیت تأیید را ندارد ونقض می گردد ورسیدگی مجدد به همان دادگاه صادر کننده رأی منقوض محول تا با درنظر گرفتن تمامی جوانب امر رأی مقتضی صادر فرمایند. شعبه 23 دیوان عالی کشور - رئیس و مستشار یعقوب انصاری - موسی جعفری فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی مطالبه نفقه گذشته فرزندان در فرض استقراض در تاریخ 28 مرداد 1394، دیوان عالی کشور حکم خود را در خصوص دو دعوی متقابل صادر کرد. در اولین دعوی، خواهان درخواست صدور حکم برای نفقه معوقه از تاریخ 10 بهمن 1392 تا زمان اجرای حکم و الزام خوانده به پرداخت آن را مطرح کرد. وی ادعا نمود که خوانده به مدت 9 ماه هیچ نفقه‌ای پرداخت نکرده و به زوجه آزار رسانده است. در مقابل، خوانده دعوایی به طرفیت زوجه با خواسته الزام به تمکین ارائه کرد و ادعا نمود که زوجه بدون دلیل از زندگی مشترک خارج شده است. دادگاه ب. ت. ب. شواهد و مستندات، حکم به بطلان دعوی تمکین صادر کرد و زوجه را مستحق نفقه تشخیص داد و خوانده را به پرداخت نفقه معوقه و نفقه فرزندان محکوم کرد. در مرحله فرجام‌خواهی، دیوان عالی کشور به ایراد قانونی در خصوص محکومیت خوانده به پرداخت نفقه گذشته فرزندان اشاره کرده و با استناد به ماده 1206 قانون مدنی، حکم به نقض بخش مربوط به نفقه فرزندان صادر و رسیدگی مجدد به دادگاه اولیه را محول نمود. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/05/28 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: نفقه گذشته فرزندان را نمی توان از پدر مطالبه کرد اما در صورتی که با دستور دادگاه برای آنان استقراض شود پدر مکلف است مبلغی که بابت نفقه فرزندان قرض گرفته و صرف مخارج آنان شده است را پرداخت کند. رای خلاصه جریان پرونده در تاریخ 1393/06/09 خانم م. ن.گ. به وکالت از خانم م. س. ه. د. ب. ط. آقای ع. ن. به خواسته صدور حکم برنفقه معوقه از تاریخ 1392/11/10 لغایت زمان اجرای حکم و الزام خوانده به پرداخت آن با جلب نظر کارشناس علی الحساب م. ب. بیست میلیون وده هزار ریال تسلیم دادگستری رشت نموده و توضیح داده ن. ب. ا. موکله همسر شرعی و دائمی خوانده است ومدت 9 ماه است هیچگونه وجهی بابت نفقه و کسوه به موکل و فرزندانش پرداخت ننموده است وبا ارسال اظهارنامه نیز حاضر نشده و خوانده موکله را مورد ضرب و شتم و آزار واذیت قرار میدهد و در این خصوص محکوم به پرداخت ارش دیه شده است لذا درخواست الزام خوانده بر نفقه بااحتساب خسارات نموده است رسیدگی به شعبه دهم محاکم رشت محول گردیده است و در تاریخ 1393/07/07 وکلای زوج به اسامی م. ب.ز. و ش. ک. د. ب. ط. م. س. به خواسته صدور حکم بر الزام خوانده به تمکین عام و خاص از موکل به انضمام خسارات ناشی از دادرسی (دعوی تقابل) تقدیم دادگاه عمومی رشت نموده که این دادخواست هم جهت رسیدگی به شعبه دهم دادگاه حقوقی رشت ارجاع میگردد و احد وکلای زوج توضیح می دهد موکل در تاریخ 1381/06/24 با خانم م. س. ه. به عقد دائم ازدواج نموده و ثمره این ازدواج دو فرزند مشترک یک پسر و یک دختر م. ب. متاسفانه خوانده مدتی است با موکل سرناسازگاری دارد و با ایجاد اختلاف موجب از هم گسیختگی کانون خانواده گردیده ا ست به طوری که در مرداد ماه جاری با ایجاد اختلاف موکل را از منزل مشترک بیرون نموده و خود به همراه فرزندان مشترک در خانه ای که موکل به نام خوانده کرده بسر می برد و وساطت وپادرمیانی دوستان وبزرگان موثر نبوده لاجرم موکل به زادگاه پدریش به شهرستان همدان مراجعت نموده وعلیرغم ارسال اظهارنامه زوجه از تمکین ومراجعه به زندگی امتناع نموده و مینماید لذا درخواست رسیدگی وصدور حکم به الزام زوجه به تمکین عام وخاص از زوج می نمایند جلسه دادگاه در تاریخ 1393/07/07 با حضور خواهان و وکیل خوانده تشکیل، خ. ا. د. عرایض به شرح متن دادخواست ولایحه تقدیمی است وکیل خ. ا. د. ادعای خواهان مورد قبول نیست خواهان نفقه را در تاریخ 1392/11/10 درخواست نموده در حالی که در زمان اعلام شده در منزل مشترک با هم زندگی می کردند ونفقه ایشان از ناحیه موکل پرداخت می‌شود در مرداد سال جاری ( 1393 ) در پی درگیری موکل را از خانه بیرون کرده وی نیز لاجرم به همدان وخانه پدری مراجعه نموده است ودر آنجا منزل مستقلی تهیه کرده که کپی اجاره نامه تقدیم می‌گردد وبا ارسال اظهارنامه متقاضی تمکین گردیده است که زوجه علی رغم اطلاع از اظهارنامه از حضوردر منزل مشترک استنکاف نموده که موکل به ناچار دادخواست تمکین تقدیم نموده است وخوانده اقدام به تقدیم دادخواست نفقه نموده است دادگاه ن. ب. ا. دودعوا ارتباط کامل دارند وتصمیم در یکی در تصمیم دیگری موثر است لذا قرار رسیدگی توامان صادر و دستورلف پرونده دریکدیگر صادر می‌نماید در جلسه مورخ 1393/09/02 شعبه دهم دادگاه عمومی رشت که باحضور زوج ووکیل وی واحداز وکلای زوج بوده لایحه تقدیمی از سوی وکیل زوجه ملاحظه گردیده وکیل ز. ا. د. عرایض به شرح متن دادخواست م. ب. موکل با همسرش 12 سال زندگی مشترک داشته اند وثمره این وصلت دو فرزند مشترک است زیاده خواهیهای زوجه باعث اختلافات فیمابین شده است زوج برای دلگرمی زوجه به کانون خانواده تنها دارائی خود را که یک منزل مسکونی در شهر رشت بوده به نام خوانده می‌نماید که زوجه نه تنها هیچ تلاشی برای بقاء خانواده نمی‌نماید که اقدام به وصول مهریه می‌نماید وپس از قطعیت حکم مهریه اقدام به ایجاد درگیری واهی در خانه می‌نماید وحسب اظهار با زدن خود به درودیوار وصحنه سازی موکل را از منزل مشترک بیرون مینماید وموکل لاجرم به زادگاهش وبه خانه پدری مراجعه مینماید ودر آنجا امکانات زندگی مشترک را فراهم مینماید وچون زوجه حاضر به تمکین نیست مستحق نفقه هم نخواهد بود وکیل زوجه بیان داشته اظهارات همکار محترم خلاف واقع بوده وقبول ندارم این زوج است که سرناسازگاری دارد ویک بار در سال 1389 زوجه را به قصد کشت کتک کاری کرده ومحکوم به پرداخت دیه شده است واز طرفی وی گل فروش است وتمکن مالی دارد ودومنزل دیگر در همدان دارد که اخیرا به نام برادرش نموده است... لذا تقاضای محکومیت زوج را به پرداخت نفقه نموده است دادگاه دستور تحقیقاتی در خصوص وضعیت مالی زوجه صادر و حسب تحقیقات آقای ع. ن. در گل فروشی مشغول به کار م. ب. ودرزمان انجام تحقیق نیز مشغول به کار بوده ص 48 دادگاه در مورخ 1393/09/26 قرارارجاع امر به کارشناسی در خصوص نیازمندیهای متعارف زوجه بررسی ومیزان نفقه متعلقه رااز تاریخ 1392/11/10 لغایت وصول نظر کارشناس صادر می‌نماید کارشناس بدوی ن. ه خود را اعلام وسپس نفقه استحقاقی فرزندان را بدان اضافه مینماید ص 54 - 57 متعاقب اعتراض وکیل زوج موضوع به هیات کارشناسی ارجاع وهیات کارشناسی مجموع نفقه زوجه را از تاریخ 1392/11/10 لغایت 1393/11/20 سی وهشت میلیون وهشتصد وهفتاد هزار ریال تعیین ونفقه فرزندان را نیز به تفکیک تعیین واعلام می‌نماید ص 68 دادگاه بااعلام ختم رسیدگی طی دادنامه شماره --- مورخ 1393/12/12 در خصوص دعوی آقای ع. ن. به طرفیت خانم م. س. ه. به خواسته الزام به تمکین عام و خاص به انضمام خسارات دادرسی و نیز دعوای خانم م. س. ه. با وکالت خانم م. ن. به طرفیت آقای ع. ن. به خواسته صدور حکم به تعیین نفقه معوقه از تاریخ 1392/11/10 لغایت زمان اجرای حکم والزام خوانده به پرداخت آن با جلب نظر کارشناس ونفقه فرزندان مشترک بااحتساب هزینه دادرسی باالتفات به اوراق ومحتویات پرونده زوجیت دائم فیمابین طرفین محرز دانسته و با استدلالی که می‌نماید ،مبنی بر اینکه زوجه مدعی شده برای وی خطر جانی احتمال دارد ولذا حکم به بطلان دعوی تمیکن صادر ودر خصوص دعوی مطالبه نفقه ن. ب. ا. عدم تمکین زوجه را با عذر شرعی وقانونی تشخیص داده ودراین صورت مستحق نفقه خواهدبود لذا دعوی خواهان نفقه را وارد تشخیص و خوانده را اولا به مبلغ 38/870/000 ریال بابت نفقه معوقه زوجه ازتاریخ 1392/11/10 لغایت تاریخ وصول ن. ه ( 1393/11/20 ) ثانیا مبلغ 6/976/000 ریال بابت نفقه دختر 11 ساله وتعیین ماهیانه 1/300/000 ریال ازتاریخ 1393/11/20 به بعد ثالثا مبلغ 4/830/000 ریال بابت نفقه فرزند پسر 3/5 ساله از تاریخ تقدیم دادخواست 1393/06/09 لغایت تاریخ وصول ن. ه کارشناس و باتعیین 900/000 ریال ازتاریخ 1393/11/21 به بعد و پرداخت حق الوکاله وخسارت دادرسی وهزینه کارشناسی د. ح. خ. محکوم می‌نماید وکلای زوج در فرجه فرجامی از دادنامه فوق الذکر فرجام خواهی نموده و در لایحه فرجامی قید نموده‌اند دادگاه علاوه بر نفقه زوجه در خصوص نفقه فرزندان هم حکم داده که خارج از خواسته است واز طرفی زوجه در تمامی مراحل اعلام کرده از زوج تمکین نمی‌نماید ودر پرونده حاضر مدعی خوف جانی است درحالی که پرونده کیفری مربوط به سالها پیش بوده که دیه با قسامه به اثبات رسیده است وپس از آن فرجامخوانده باموکل زندگی را ادامه داده است و در دادنامه دیگر هم موضوع قسامه ثابت شده است که به نظر طراحی فرجامخوانده جهت فرار از تمکین و فراهم نمودن شرایط طلاق (اثبات عسروحرج) بوده است درخاتمه درخواست نقض دادنامه فرجامخواسته را نموده است پرونده پس از طی مراحل قانونی به دیوان عالی کشور ارسال و رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای میدهد: رای شعبه دیوان عالی کشور دادنامه فرجام خواسته در خصوص محکومیت زوج به پرداخت نفقه گذشته فرزندان مخدوش و واجد ایراد است چه آنکه حسب صراحت ماده 1206 قانون مدنی ومتون فقهی زوجه میتواند برای نفقه گذشته وآینده خود اقامه دعوی نماید ولی نفقه اقارب ازجمله فرزندان فقط نسبت به آینده قابل مطالبه است و پدر را نمیتوان نسبت به پرداخت نفقه گذشته فرزندان محکوم نمود مگر اینکه با دستور دادگاه برای بچه ها استقراض شود که در آن صورت برپدر واجب است مبلغی که بابت نفقه قرض گرفته اندو صرف مخارج فرزندان نموده‌اند پرداخت کند که اوراق پرونده حکایت روشنی از دستور برای قرض گرفتن دراین رابطه ندارد علیهذا رای صادره درباره محکومیت زوج به پرداخت نفقه فرزندان که مالا مربوط به گذشته م. ب. قابلیت تایید را ندارد ونقض می‌گردد ورسیدگی مجدد به همان دادگاه صادر کننده رای منقوض محول تا با درنظر گرفتن تمامی جوانب امر رای مقتضی صادر فرمایند. شعبه --- دیوان عالی کشور - رئیس و مستشار