موانع تحقق عنوان مجرمانه زنای به عنف

رأی خلاصه جریان پرونده خانم ر. طی شکوائیه ای به عنوان دادسرای عمومی و انقلاب .... در مقام شکایت اعلام داشته: م. با مراجعه به منزل وی اقدام به تجاوز به عنف نسبت به مشارالیها نموده و تقاضای رسیدگی کرده است. در دادسرا از نامبرده تحقیق، بیان داشته: م. پسر خاله اش م. ب. یک روز که به منزل ما آمده بود و پدرم در خانه نبود من به طویله رفته بودم که تخم مرغ ها را جمع کنم که داخل طویله شد با روسری دهانم را بست و از جلو تجاوز کرد و اظهار کرد بعد از چهل و هشت ساعت عقدت می کنم و اخیراً شنیده ام که از خواهرزاده ام خواستگاری می کند. حاضرم به پزشکی قانونی معرفی شوم. گواهی پزشکی قانونی شهرستان ..... درباره خانم ر. فرزند ... حاکی است ... مدخوله است و بیشتر از یک ماه از تاریخ حدوث آن می گذرد (ص 6). تاریخ معاینه مورخه 15/12/92 م. ب.. نامبرده در تاریخ 11/12/92 به پزشکی قانونی معرفی شده. درباره وضعیت اجتماعی و سوابق م. استعلام گردیده که اعلام شده نامبرده، خانواده وی از وجهه مناسب برخوردار بوده و تا به حال سوابقی از وی موجود نیست موردی شنیده یا دیده نشده (ص 9). آقای … در خصوص شکایت خانم ر. علیه م. مبنی بر تجاوز به عنف قرار عدم صلاحیت به شایستگی دادگاه کیفری استان خراسان جنوبی صادر نموده. پرونده در شعبه اول دادگاه کیفری استان خراسان جنوبی مطرح رسیدگی واقع، شاکیه جهت اخذ توضیح احضار گردیده، در تاریخ 17/12/93 در دادگاه از ر. ، تحقیق شده، مشارالیها مطالب قبلی را تکرار نموده و بیان داشته: م. دو بار به وی تجاوز کرده و قرار بود با من ازدواج کند بار دوم که تجاوز کرد گفت محرم تمام شود ازدواج می کنم که نیامد و رفته برادرزاده ام را خواستگاری کرده. جلسه ای بین خانواده ما و خانواده او تشکیل شد مادرش و خواهرش آمدند و گفت کسی برایت می فرستیم ولی خبری نشد دروغ نمی گویم دهنم را بست چاقو آورد من هم ترسیدم. دادگاه کیفری در مورد اظهارات شاکیه و جلسه فامیلی تشکیل شده و انجام تحقیق از مطلعین محلی به دادگاه .... نیابت قضایی اعطاء که رئیس شعبه 101 جزایی .... آغل که شاکیه مدعی است در آن جا به وی تجاوز شده مورد ملاحظه قرار داده که منزل در نزدیکی آن وجود نداشته و نظر دادگاه این است که داخل آغل اگر شاکیه جیغ بکشد کسی متوجه نمی شود. همسایه ها در فاصله بسیار زیاد قرار دارند. دادگاه از ج. برادر شاکیه در مورد جلسه خانوادگی تحقیق نموده که و. ا. د.: م. پسر خاله من است، پدر و مادرش آمدند جلسه گرفتند پسر گفت من خبر ندارم و قبول نکرد شب بعد آمدند صحبت کردند پسر قبول نکرد و من چیزی ندیده ام م. همیشه اینجا می آمد در جلسه نتیجه ای گرفته نشد. زن پدر شاکیه به نام خ. اظهار می دارد: در اتاق بودم م. آمد ر. را فرستادم که از داخل آغل تخم مرغ بیاورد من سر و صدایی نشنیدم و در جلسه کدخدامنشی نبودم. زن برادر شاکیه به نام ص. بیان داشته: می دیدم م. زیاد این جا می آید ر. و پدرش می گویند خواستگای کردند در جلسه خانوادگی بودم پسرم می گفت من نبودم دختره می گفت بوده. ق. عموی شاکیه نیز اظهار داشته: سه ماه پیش این پسر تند تند این جا می آمد می دیدم روزها و شب ها این جاست من در جلسه کدخدامنشی حضور نداشتم. پدر متهم به نام ح. اظهار داشته: من خبری از موضوع ندارم هر چه بوده بین ر. و ج. و خ. بوده. مادر متهم به نام خ. اظهار داشته: من در جلسه کدخدامنشی بودم با پسرم رفتم گفتم شما بروید شکایت کنید پسر ما با برادرهای ع. صحبت کردند دختره هم آن جا بود. پس از انجام نیابت قضایی دادگاه کیفری استان دستور تعیین وقت رسیدگی و احضار طرفین را صادر نموده. آقای ... از طرف دادگاه به وکالت ت. م. انتخاب گردیده. در تاریخ 22/04/93 جلسه دادگاه با حضور متهم و وکیل تسخیری آقای نماینده دادستان تشکیل، شاکیه در دادگاه حضور ندارد. در دادگاه از م. فرزند ... متولد 1368، شغل دانشجو، بدون عیال و اولاد در خصوص اتهامش حسب شکایت خانم ر. به اتهام تجاوز به عنف تحقیق شده، نامبرده شکایت شاکیه را قبول نداشته و بیان داشته: عملی با شاکیه انجام نداده و اضافه کرده شاکیه دختر خاله ام م. ب. و به ... رفت و آمد داشته و قرار نبوده با شاکیه ازدواج کند. مادرش فوت کرده معلوم نیست کجا رفته در مورد خرید گوشی اظهار داشته: پدرم برای او گوشی خریده ولی برای پدر ر. گرفته که پولش را داده است. در این موقع خانم ر. در دادگاه حاضر و اظهار می دارد به شکایت خود باقی هستم و م. پسر خاله ام م. ب. دو مرتبه با فاصله یک هفته به من تجاوز کرده است. بار اول محرم بود و برج 9 سال 92 بوده من در اسفند شکایت کردم علت تأخیر این بود که یاد داد شکایت نکنم و صبر کنم تا مرا بگیرد با مادرش به خواستگاری من در دو سال قبل آمده یک گوشی به عنوان نشانی نامزدی آورده اند. 21 ساله هستم و شاهدان گفته اند این آمده قسم بخورد این کار را نکرده نشانی از بدن متهم ندارم. متهم در قبال اظهارات شاکیه می گوید: حرف های او را قبول ندارم قسم می خورم به هیچ وجه مرتکب عملی با این خانم … ام تقاضا دارم افرادی که ایشان مدعی است از موضوع اطلاع دارند احضار شوند. وکیل متهم با تقدیم لایحه دفاعیه اظهار می دارد موکل مرتکب عمل زنای به عنف نشده و برائت وی را خواستار شده. دادگاه مجدداً وقت رسیدگی تعیین و مقرر داشته افرادی که در جلسه از جمله برادر زن پدر شاکیه و پدر و مادر متهم به عنوان شاهد در دادگاه حاضر شوند در تاریخ 05/05/92 در وقت مقرر جلسه دادگاه کیفری استان خراسان جنوبی با حضور شاکیه ر. و متهم م. و گواهان و نماینده دادستان تشکیل، وکیل متهم حضور ندارد و نماینده دادستان صدور حکم شایسته را خواستار شد. شاکیه به شکایت خود باقی بوده و وکیل متهم در دادگاه حاضر گردید. متهم اتهام انتسابی را منکر شده و قبول نکرده است. خ. مادر متهم اظهار می دارد: من فقط از جلسه ای که برگزار شد مطلع هستم دختر و پسر با هم روبرو شدند م. گفت خبر ندارم دختره گفت م. قول داده من را بگیرد گفت زور نبوده ولی پسرم منکر شد. ح. پدر متهم: یک روز منزل پدر شاکیه بودم که گفت م. این کار را کرده به او بگویید بیاید دخترم را عقد کند گفتم امکان ندارد. پدر شاکیه گفت به حرف دخترم اطمینان دارم م. گفت چنین چیزی نبوده و جلسه به نتیجه ای نرسید. م. برادر شاکیه اظهار می دارد: م. پسر خاله ام بسیار زیاد رفت و آمد به منزل ما داشت بعد که خواهرم موضوع را اعلام کرد و گفت از من ازاله بکارت کرده است م. موضوع را منکر شد من ندیده ام که با هم رابطه ای داشته باشند زور بوده یا خیر خبری ندارم. ج. برادر شاکیه بیان می دارد: من جریان خواهرم و م. را از زن پدرم شنیدم. پدرم گفت به پسر و پدر زنگ بزن که زنگ زدم آن ها موضوع را حاشا کردند اما این پسر زیاد آنجا می آمد قبلاً خواستگار خواهرم بود. خ. زن بابای شاکیه اظهار می دارد: یک روز او را فرستادم که از آغل و محل نگه داری مرغ ها تخم مرغ بیاورد رفت برگشت و گفت کار از کار گذشته آن روزها محرم بود و من م. را در آن محل دیدم بعد که این دختر آمد گفت م. این کار را کرد درب را بست و این کار را با من کرد من هم به خاطر این که گفته بود که تو را جمع می کنم ما هم چیزی نگفتیم من مطمئن هستم کار همین م. بوده است بعد جلسه گرفتیم در منزل پسره اقرار نمی کرد راجع به زور حرفی ندارم حرف دختر را می گویم. پس از تحقیق از گواهان دادگاه خطاب به متهم م. در مورد اتهام زنای به عنف نسبت به خانم ر. چه دفاعی داری؟ اظهار می دارد: قبول ندارم حرف های دختره کذب است. شاکیه دختر خاله ام م. ب. با برادرانش زیاد رفت و آمد داشتم وقتی این بحث ها شد دیگر نرفتم و نمی دانم چرا علیه من شکایت کرده اند حاضرم سوگند یاد کنم که این کار را نکردم. از متهم آخرین دفاع اخذ شده که اتهام را قبول نکرده. وکیل متهم مدافعات خ. ر. ب. شرح لایحه تقدیمی در جلسه اول اعلام برائت موکل را خواستار شده و سرانجام شعبه اول دادگاه کیفری استان خراسان جنوبی با اکثریت چهار نفر به موجب دادنامه شماره 4000029- 09/05/93 در خصوص شکایت خانم ر. علیه آقای م. با وکالت تسخیری آقای ... دایر به زنای به عنف با عنایت به این که ادعای شاکیه بر وقوع تجاوز و زنای با عنف و اکراه ب. ت. ب. تناقض اظهارات وی در جزئیات موضوع تکرار عمل و سکوت وی پس از اولین اقدام ادعایی، تأخیر در شکایت مطروحه و اظهارات برخی از مطلعین و رفت و آمد متهم به محل و ارتباط وی با نامبرده به واسطه خویشاوندی و سایر قرائن و امارات از جمله عدم مقاومت عدم وجود هر گونه دلیلی بر انجام زور و اکراه فیزیکی در ارتکاب عمل و با عنایت به اظهار مکرر متهم و دفاعیات وکیل تسخیری دادگاه کیفری به استناد بند الف ماده 177 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور کیفری حکم برائت متهم از زنای به عنف را صادر، لیکن با عنایت به جمیع اوراق پرونده و اظهارات بی شائبه شاکیه در وقوع نزدیکی بین وی و متهم و ازاله بکارت وی از سوی مشارالیه و نظر به دسترسی متهم به شاکیه هم به واسطه خویشاوندی و حسب اقاریر خود که با وجود فاصله نسبتاً طولانی از محل سکونت خود تقریباً هر روز به محل سکونت شاکیه مراجعه ای داشته و ب. ت. ب. اظهارات مطلعین از جمله زن پدر شاکیه مبنی بر این که پس از ارتکاب عمل ادعایی شاکیه به وی مراجعه و موضوع را با او در میان گذاشته و جلسه ای به منظور حل و فصل موضوع بین نامبردگان تشکیل و ب. ت. ب. مطرح بودن موضوع خواستگاری شاکیه از سوی متهم جملگی قرائن و امارات حکایت بر وقوع زنای غیر اکراهی بین نامبردگان داشته و موجبات حصول علم متعارف بر وقوع بزه را داشته. لذا دادگاه به استناد مواد 211 و 221 و 230 قانون مجازات اسلامی حکم بر محکومیت متهم بر تحمل یکصد ضربه شلاق حدی صادر نموده. نظریه اقلیت: دلیل قانع کننده مبنی بر انجام عمل زنا توسط م. وجود نداشته و بر برائت وی اظهار شده. پس از صدور حکم آقای ... وکیل تسخیری م. و نیز خانم ر. نسبت به دادنامه صادره اعتراض، وکیل متهم اعلام دادگاه کیفری استان به حصول علم متعارف را متکی به دلیل ندانسته و برائت موکل را خواستار و خانم ر. صدور حکم به یکصد ضربه شلاق درباره متهم را ب. ت. ب. ارتکاب زنای به عنف با ترفند خواستگاری خلاف و اشد مجازات را درباره وی خواستار شده است. رأی شعبه دیوان عالی کشور دادنامه تجدیدنظرخواسته که به موجب آن م. از اتهام زنای به عنف نسبت به شاکیه ر. برائت حاصل و در مورد زنای بدون اکراه به تحمل یکصد ضربه شلاق حدی محکوم گردیده بلااشکال است و اعتراض م. ع. و شاکیه نسبت به دادنامه صادره موجه نیست زیرا ب. ت. ب. محتویات پرونده و تحقیقات انجام شده دلیلی بر عنف و اجبار از ناحیه م. با ر. ارائه نگردیده، بنابه مراتب نظر به اعلام شکایت بی شائبه شاکیه و گواهی پزشکی قانونی ضمیمه که ازاله بکارت ر. مورد تأیید قرار گرفته و با عنایت به مراجعه مکرر متهم به منزل شاکیه و این که سابقه اختلافی فی مابین طرفین وجود نداشته، لذا با ردّ تجدیدنظرخواهی طرفین دادنامه شماره 400029- 09/05/93 شعبه اول دادگاه کیفری استان خراسان جنوبی مستنداً به بند الف از ماده 265 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور کیفری عیناً تأیید و استوار می گردد. رئیس شعبه هفتم دیوان عالی کشور ـ مستشار انتظاری ـ بلادی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی