موجبات اعاده دادرسی

موجبات اعاده دادرسی خ. م.: در تاریخ 3 آبان 1393، دیوان عالی کشور به درخواست اعاده دادرسی در خصوص رای محکومیت به اتهام اخذ ربا رسیدگی کرد. در مراحل پیشین، متهم به همراه سایر افراد به اتهام مذکور تحت تعقیب قرار گرفت و پس از انجام تحقیقات و صدور کیفرخواست، در دادگاه عمومی جزایی به شش ماه حبس، 74 ضربه شلاق و استرداد اصل مال به شاکیان محکوم شد. این حکم در دادگاه تجدیدنظر با برخی اصلاحات تایید گردید. وکیل متهم با ارائه مستنداتی مبنی بر اقرار شاکی به عدم پرداخت ربا، درخواست اعاده دادرسی را مطرح کرد. دیوان عالی کشور در بررسی خود، محکومیت متهم به اتهام اخذ ربا از برخی اشخاص را به دلیل عدم وجود دلایل مستند مردود اعلام کرد. اما در خصوص اتهام اخذ ربا از شخص دیگر، ب. ت. ب. مستندات جدید، درخواست اعاده دادرسی پذیرفته شد و پرونده برای رسیدگی مجدد به شعبه دیگری از دادگاه تجدیدنظر ارجاع گردید. این تصمیم بر اساس بند 5 ماده 272 و ماده 274 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری اتخاذ گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/08/03 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: اقرار شاکی به عدم وقوع بزه، از موجبات پذیرش اعاده دادرسی است. رای خلاصه جریان پرونده آقای س. با تقدیم لایحه ای به دیوان عالی کشور از رای محکومیت خود به شماره دادنامه مذکور در بالا درخواست اعاده دادرسی کرده است. درخواست نامبرده پس از ثبت در دبیرخانه دیوان به این شعبه ارجاع گردیده است. برای رسیدگی به آن پرونده محاکماتی مطالبه گردید که واصل شده و مورد بررسی و ملاحظه قرار گرفت. خلاصه آن به این شرح است: 1 - م. ا. د. برحسب شکایت آقایان: س.، ج. و م. به اتهام اخذ ربا تحت تعقیب قرار گرفته است. پرونده به شعبه پنجم بازپرسی دادسرای عمومی و انقلاب... ارجاع گردیده و آقای بازپرس از شاکیان، متهم و شهود و مطلعین به تفصیل تحقیق کرده و در نهایت به موجب قرار مورخ 21/12/91 به دلایل مذکور در آن از جمله شکایت شکات، اشتهار متهم به رباخواری حسب تحقیق محلی انجام شده و اظهارات شهود و مطلعین برای متهم قرار مجرمیت و درباره شاکیان که متهم به پرداخت ربا بوده اند به لحاظ مضطر بودن آنان قرار منع تعقیب صادر و دادیار اظهارنظر نیز بدون اظهارنظر در خصوص قرارهای صادر شده برای متهم کیفرخواست صادر کرده است. 2 - پرونده در شعبه --- دادگاه عمومی جزایی... مورد رسیدگی قرار گرفته و دادگاه پس از استماع اظهارات و مدافعات اصحاب دعوی و وکیل متهم به موجب دادنامه شماره --- - 08/03/92 با این استدلال: «...با عنایت به... شکایت شکات و اشتهار متهم به پرداخت قرض ربوی به منظور اخذ ربا از افراد و یا انجام معاملات سوری[کذا در متن] به منظور اخذ وجه ربوی... فتوکپی سه فقره سفته های ردیف اول... شهادت چند نفر... و با عنایت به اظهارات و مدافعات متهم که از پرداخت و دریافت وجوه با افراد فوق الذکر م. ب....»; متهم را بزهکار تشخیص داده و با استناد به ماده 595 قانون مجازات اسلامی حکم بر محکومیت او شش ماه حبس، 74 ضربه شلاق و رد اصل مال اخذ شده به صاحبانش (به شاکیان ردیف های اول و دوم هرکدام سه میلیون تومان و چهل و هفت میلیون تومان به شاکی ردیف سوم) و جزای نقدی معادل مبالغ مذکور به صندوق دولت محکوم کرده است. 3 - بر اثر تجدیدنظرخواهی متهم پرونده در شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران مورد رسیدگی قرار گرفته و دادگاه طبق دادنامه شماره --- - 09/07/92 رای دادگاه نخستین را از حیث رد مال به آقای س. حصار به مبلغ دو و نیم میلیون تومان و به آقای م. به بیست و سه میلیون تومان و به همین ترتیب اصلاح جزای نقدی نسبت به این دو اصلاح و تایید کرده است. 4 - وکیل م. ع. ب. ارائه دو عدد سی دی که اظهار داشته محتوی آن ضبط صدا و تصویر شاکیان پرونده است که به عدم پرداخت ربا به م. ع. اقرار کرده اند و هم چنین ارائه تصویر شهادت نامه های آقایان م. و پ. که امضا آنان را دفترخانه شماره 1 ... تایید کرده دایر بر این که شاهد اقرار آقای م. در این مورد بوده اند به استناد بند 5 ماده 272 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری تقاضای پذیرش درخواست را نموده است. م. ع. نیز لایحه ای داده و اظهار داشته سی دی های ارائه شده محتوی تصویر و اظهارات آقای م. است. لوایح مزبور زمان شور خوانده می‌شود (عضو ممیز- اسلامی). رای شعبه دیوان عالی کشور در خصوص درخواست اعاده دادرسی آقای س. از رای محکومیت خود به شرح مذکور در فوق: الف- در قسمت محکومیت او به اتهام اخذ ربا از آقایان س. و ج.، ب. ت. ب. این که درخواست متکی و مستند به دلیلی نیست که منطبق با موارد اعاده دادرسی مقرر در ماده 272 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور کیفری باشد، بنابراین مردود اعلام می‌گردد. ب- در قسمت محکومیت او به اتهام اخذ ربا از آقای م.، نظر به این که م. ع. اظهار داشته شاکی نامبرده بعد از صدور حکم در مجلسی با حضور شهود اقرار به عدم پرداخت ربا به او نموده که از این صحنه فیلم تهیه و سی دی های حاوی آن را ارائه کرده، و ب. ت. ب. این که رسیدگی به این موضوع موثر در قضیه و نهایتا محکومیت اوست، بنابراین و مستندا به بند 5 ماده 272 قانون مذکور قرار قبولی درخواست صادر و رسیدگی مجدد مستندا به ماده 274 همان قانون به شعبه دیگر دادگاه تجدیدنظر استان تهران ارجاع می‌گردد. رئیس شعبه سی و چهارم دیوان عالی کشور - عضو معاون اسلامی - قاسمی