موقوفه بودن قبرستان های متروکه

رأی خلاصه جریان پرونده اداره اوقاف و امور خیریه شهرستان .... دادخواستی بطرفیت شهرداری ... بخواسته اثبات وقفیت قبرستان موقوفه ... .. وتحت پلاک .... واقع دربخش دو ثبت خواستار ونیز ابطال سند مالکیت صادره بانضمام کلیه خسارات دادرسی تقدیم دادگستری شهرستان خوانسار نموده است ودرشرح دادخواست توضیح داده است که خوانده اقدام به اخذ سند مالکیت جهت قبرستان ........ بمساحت 10500 متر مربع نموده است در حالیکه قبرستان مذکور قبل از تشکیل شهرداری بعنوان تنها قبرستان شهرستان جهت دفن اموات تخصیص یافته است . دراین خصوص علماء نامداری نیز در آن مدفون میباشند ودراین خصوص اصل وقفیت آن بالحاظ سوابق قبور موجود درآن و مستند به مسأله 3 کتاب الوقف تحریرالوسیله امام خمینی محرز ومسلم م. ب. که دراین راستا ب. ت. ب. آنکه حسب صورتجلسه مورخ 1374/07/30 فیمابین اصحاب دعوی مقرر گردید شناسایی اماکن موقوفه منطبق براعلام اوقاف صورت پذیرد متأسفانه اقدامی از ناحیه خوانده فوق صورت نپذیرفته است لذا تقاضای رسیدگی وصدور حکم در جهت اثبات وقفیت وابطال سند مالکیت صادره خوانده را مورد استدعاء است رسیدگی به شعبه اول دادگاه عمومی خوانسار محول گردیده است اولین جلسه دادگاه در تاریخ 1389/02/19 با حضور نماینده خواهان و خ. ت. گ. است نماینده خ. ا. د. خواسته بشرح دادخواست تقدیمی است بدین توضیح که قبرستان .... از قدیم الایام جهت دفن اموات اختصاص یافته است ووقفیت آن محرز ومسلم است که این امر از یک سو وتوافق انجام شده باشهرداری ... که مقرر گردیده اماکن فوق توسط اوقاف شناسایی وجهت احیاء موقوفه اقدام گردد که دراین مکان که مدفن علمای بزرگ خوانسار م. ب. مکاتباتی نیز از ناحیه شهرداری انجام گرفته ودراین موضوع اقرار به موضوع محسوب می شود نماینده شهرداری اظهار داشته است اولاً محل مورد نزاع وقف نامه ندارد ثانیاً شهرداری سند آن را از اداره ثبت گرفته وطبق موازین قانونی سند آن صادر شده است ثالثاً پلاک فوق مربوط به محل دیگری است چنانچه مدرکی دال بر مالکیت اداره اوقاف وجوددارد ارائه نماید دادگاه آخرین مالک ووضعیت ثبتی پلاک .... بخش ... را استعلام نموده است که پاسخ واصله بشماره ..... ثبت اسناد واملاک خوانسار حاکی است که سندششدانگ قبرستان متروکه پلاک ... واقع در بخش .... خوانسار بنام شهرداری خوانسار صادر شده است دادگاه پرونده ثبتی مربوطه را مطالبه نموده است وموضوع رابه کارشناسی ارجاع نموده وپس از اخذ نظر کارشناس منتخب وارجاع به هیأت کارشناسان سه نفره دادگاه ختم رسیدگی رااعلام وبشرح دادنامه 880 -= 1391/10/10 خلاصتاً ومفاداً چنین رأی داده است « درخصوص دادخواست اداره اوقاف خوانسار باوکالت آقای …. ح. بطرفیت شهرداری خوانسار بخواسته اثبات وقفیت قبرستان موقوفه 1.... تحت پلاک ... واقع در بخش ... ونیز ابطال اسناد مالکیت صادره بانضمام خسارات دادرسی بدین توضیح که خ. ا. د. که خوانده اقدام به اخذ سند مالکیت قبرستان بمساحت 10500 متر مربع نموده وطبق دلایل ارائه شده تقاضای رسیدگی نموده ب. ت. ب. مدارک ارائه شده از جمله سمت خواهان و وکالتنامه وکیل وصورتجلسه 1374/07/30 تنظیمی بین شهرداری واداره اوقاف ( مدیر کل اوقاف اصفهان و فرمانداری خوانسار ) که دربند یک این توافق نامه اداره خواهان مکلف شده قبرستانهایی که از طرف افراد تصرف شده را شناسایی واقدام به استیفای حقوقی وشرعی و قانونی قبرستان نمایند وتوجهاً به رأی 213 – 1374/12/26 دیوان عدالت اداری که توضیحات لازم را در رابطه با فاسخ و منسوخ شدن قوانین و آئین نامه های مربوطه به قبرستان های متروکه داده ونهایتاً این قبرستانها را وقف ودر اختیار سازمان اوقاف دانسته است . واطلاق ماده 45 آئین نامه مالی شهرداری 4 که در حد تخصیص مندرج در بند 5 ماده 1 قانون تشکیلات واختیارات سازمان اوقاف را منتفی وفاقد اعتبار اجرایی دانسته است وتوجهاً به مسأله 3 باب وقف از تحریر الوسیله امام خمینی ره که در رابطه با معابر وطرق وشوارع و.... وقف معاطاتی را کافی دانسته است ونظریه شماره 5607 – 1372/09/29 اداره کل حقوقی نیز گورستان های موقوفه متروکه را در حدود صلاحیت واختیارات اوقاف دانسته و خارج از وظایف شهرداری دانسته است وهمچنین درتقاضای ثبت شهرداری ...در سال 1369 برای این ملک نیز صراحتاً قبرستان متروکه قید شده که دلالت بر سابقه این محل وشهرت آن به قبرستان وقدمت آن دارد وبه عنوان محل دفن اموات وقف شده است هرچنددرحال حاضر شهرداری خوانسار سند رسمی اخذ نموده است ونظریات کارشناس نیز دلالت براین دارد که در مراحل اخذ سند مشکل قانونی وجود ندارد ولی ب. ت. ب. اینکه وقف بودن محل محرز است وهیچ شخص یا اشخاصی حق ندارند که درمال مورد وقف تصرف ودخالتی برخلاف مورد وقف بنماید وچون متولی گورستان های متروکه با اداره اوقاف م. ب. لذا در مجموع دادگاه خواسته خواهان را موجه دانسته و به استناد مواد 198 و 502 و 515 ق آ د م ومواد 55 و 59 و 60 و 61 و 81 و 1288 قانون مدنی وماده واحده قانون ابطال اسناد وفروش رقبات ، آب و اراضی موقوفه ومواد 1 و 9 قانون تشکیلات واختیارات سازمان حج و اوقاف وامور خیریه ضمن اعلام وقفیت قبرستان متروکه واقع در جنب خیابان .... تحت پلاک ثبتی .... واقع در بخش ... ثبت ... حکم به ابطال سند رسمی صادره این پلاک از شهرداری صادر نموده است وهمچنین حکم به محکومیت خوانده به پرداخت مبلغ 6/000/000 ریال بابت حق الوکاله وکیل و مبلغ 2/000/000 ریال بابت هزینه کارشناس د. ح. خ. صادر نموده است » شهرداری ..... ازرأی صادره تجدیدنظرخواهی نموده است که بموجب دادنامه شماره 1460مورخ1393/09/23صادره ازسوی شعبه چهارم دادگاه تجدیدنظراستان اصفهان رأی صادره راعیناتائیدنموده است که د. ا. م. شهرداری شهرستان .....ازرأی صادره باعنوان نمودن مطالب ابرازی در مراحل قبلی فرجامخواهی نموده است که پس از تبادل لوایح و ارسال پرونده به دیوان عالی کشور جهت رسیدگی به این شعبه ( 23) ارجاع شده است .هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی میدهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور ازناحیه ف. خ. اعتراض موجه ومستدل نسبت به دادنامه فرجامخواسته به عمل نیامده است ودادنامه از حیث استدلال واستناد به قانون ورعایت تشریفات دادرسی بلااشکال است علیهذا استنباط دادگاه از دلایل ومحتویات پرونده صحیح و دادنامه موصوف به شماره 1460 – 93/09/23 صادره از شعبه چهارم دادگاه تجدیدنظر استان اصفهان ابرام می گردد. رئیس و مستشار شعبه 23 دیوان عالی کشور یعقوب انصاری - ذکر الله احمدی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی